Millî Mücadele ve Atatürk Ders Notu

Millî Mücadele ve Atatürk – Ders Notu

Metinler

| Metin | Bilgi ve beceri | |---|---| | **Bu Vatan Kimin?** – Orhan Şaik Gökyay | Vatana sahip çıkma, fedakârlık, ana duygu, kişileştirme ve benzetme. | | **215 Okkalık Mermi Nasıl Kaldırıldı?** – Mehmet İhsan Gençcan | Çanakkale'de Seyit Onbaşı anlatısı; 5N1K, olay ve kahraman. | | **Anıtkabir** – A. Turan Oflazoğlu | Türkler Korosu ve tarihî kişiler; tarihsel süreklilik, görev ve sorumluluk. | | **Atatürk ve Eğitim, Öğretim, Öğretmen** – dinleme | Öğretmenlere yönelik konuşmayı dinleyip not alma, amaç-sonuç kurma. | | **Bayrak** – Arif Nihat Asya | Bayrak sevgisi, bağımsızlık ve geçmişe bağlılık ana duygusu. |

Temel Metin Bilgileri

• **Konu:** Metnin ele aldığı durum veya düşünce. **Ana duygu:** Şiirin okurda uyandırmak istediği temel his.
• **Kişileştirme:** İnsan olmayan varlığa insana özgü nitelik verilmesi. **Benzetme:** Ortak yönden başka varlığa benzer gösterme.
• **5N1K:** Kim, ne, ne zaman, nerede, niçin, nasıl.
• **Söz korosu:** Şiiri grup olarak seslendirme. **Akrostiş:** Dizelerin baş harfleri bir söz oluşturur.

Seyit Onbaşı Anlatısı

• Yer: **Rumeli Mecidiye Tabyası**. Zaman: **18 Mart Çanakkale Deniz Savaşı**.
• Kahraman: **Koca Seyit**; yanında **Niğdeli Ali**.
• Vinç bozulduğu için 215 okkalık mermi insan gücüyle taşınır.
• Üçüncü mermi **Ocean** zırhlısını vurur; **Yüzbaşı Hilmi Bey** olaya tanık olur.
• **Cevat Paşa**, kahramanlığı nedeniyle Seyit'e **onbaşılık rütbesi** verir.
• Ana değerler: Fedakârlık, cesaret, inanç ve sorumluluk.

Anıtkabir Metni

• Konuşmacılar: **Bilge Kağan, Alparslan, Osman Gazi, Fatih, Yavuz, Kanunî, Atatürk** ve **Türkler Korosu**.
• Yinelenen **Nöbetteyim!** sözü: Tarih boyunca koruma ve sorumluluğu sürdürme düşüncesi.
• Atatürk'ün sözleri: Millî Mücadele, Cumhuriyet, gençliğin onu koruma görevi ve çalışma.

Diğer Metinler

• **Bayrak:** Bayrağın barış ve savaşla ilişkili güçlü imgeler üzerinden milletle bütünleştirilmesi.
• **Samsun'a Kitap Okuyarak mı Çıktın?:** Atatürk'ün çocukluğundan başlayarak okuma ve araştırmaya verdiği önem; yeni kitaplar edinmesi ve konuları kendisi incelemesi.
• **Dinleme çalışması:** Konuşmanın muhatabını ve amacını not et; bilinmeyen kelimeyi TDK sözlüğünden kontrol et. Kayıtta verilmeyen olay uydurma.

Cümlenin Ögeleri

| Öge | Soru / işlev | Örnek | |---|---|---| | **Yüklem** | Cümlenin yargısı | Askerler **yürüdü**. | | **Özne** | Kim/ne yaptı veya yargıyı taşıdı? | **Askerler** yürüdü. | | **Belirtili nesne** | Neyi/kimi? | **Mektubu** okudu. | | **Belirtisiz nesne** | Ne? | **Mektup** okudu. | | **Yer tamlayıcısı** | Nereye, nerede, nereden, kime, kimden, neye... | **Meydana** geldi. |

• Özne bir **sözcük grubu** olabilir: *Gönüllü yardım ekipleri* yürüdü.
• Yüklem isim veya fiil tabanlı olabilir: *Bu bir destandır.* / *Herkes yürüdü.*
• Ögeleri belirlerken ilk iş yüklemi bulmaktır.

Zaman Şeridi

| Tarih | Olay | |---|---| | 19 Mayıs 1919 | Samsun'a çıkış | | 22 Haziran 1919 | Amasya Genelgesi | | 23 Temmuz–7 Ağustos 1919 | Erzurum Kongresi | | 4–11 Eylül 1919 | Sivas Kongresi | | 23 Nisan 1920 | TBMM'nin açılışı | | 23 Ağustos–13 Eylül 1921 | Sakarya Meydan Muharebesi | | 26 Ağustos–18 Eylül 1922 | Büyük Taarruz dönemi | | 29 Ekim 1923 | Cumhuriyet'in ilanı |

Metin Yazma ve Konuşma

• Giriş–gelişme–sonuç arasında anlam bütünlüğünü koru.
• Metin ve animasyonu **olay, kişi, yer, zaman** bakımından karşılaştır.
• Konuşmada etkili ses tonu, beden dili, hitap ve kapanış kullan.
• Araştırma bilgisini destekleyen kaynakları kontrol et.

Kısa Özet

Vatan sevgisi ve tarihsel sorumluluk temanın ortak değerleridir. Seyit Onbaşı metni 5N1K ile, şiirler ana duygu ve söz sanatlarıyla, Anıtkabir tarihsel süreklilikle yorumlanır. Yüklem cümlenin yargısıdır; özne yapanı, nesne etkilenen varlığı, yer tamlayıcısı yönelme/bulunma/ayrılma ilişkisini gösterir.