TYT Fizik Fizik Bilimine Giriş Hızlı Tekrar

Fizik Bilimine Giriş – Hızlı Tekrar

Bu çalışma notu; fiziğin temel kavramlarını, alt dallarını, fiziksel büyüklükleri ve araştırma merkezlerini sınav öncesi hızlıca tekrar etmek için hazırlanmıştır.

1. Fizik

Fizik:

Maddeyi, enerjiyi ve bunların etkileşimlerini inceler.

Fizik olayları açıklarken:

• Gözlem • Deney • Ölçme • Matematik

kullanır.

1. Fiziğin Alt Dalları

Mekanik: Hareket + kuvvet + denge

Elektromanyetizma: Elektrik + manyetizma

Optik: Işık

Termodinamik: Isı + sıcaklık + enerji dönüşümü

Katıhal fiziği: Kristaller + yarı iletkenler

Atom fiziği: Atom + elektron + enerji düzeyleri

Nükleer fizik: Atom çekirdeği + radyoaktivite

Yüksek enerji ve plazma fiziği: Atom altı parçacıklar + plazma

1. Mekanik

Cisimlerin:

• Hareketini • Kuvvetlerini • Dengesini

inceler.

1. Elektromanyetizma

Elektrik ve manyetizma olaylarını inceler.

Örnek:

• Elektrik motoru • Jeneratör • Mıknatıs

1. Optik

Işığın:

• Yayılması • Yansıması • Kırılması

gibi olayları inceler.

1. Termodinamik

• Isı • Sıcaklık • Enerji dönüşümleri

ile ilgilenir.

1. Katıhal Fiziği

Katı maddelerin özelliklerini inceler.

Örnek:

• Kristaller • Mikroçipler • Yarı iletkenler • Transistörler

1. Atom – Nükleer Fizik Ayrımı

Atom fiziği: Atomun yapısı ve elektronlar

Nükleer fizik: Atom çekirdeği

1. Fiziksel Büyüklük

Ölçülebilen ve sayısal olarak ifade edilebilen özelliklere fiziksel büyüklük denir.

Örnek:

• Uzunluk • Kütle • Zaman • Hız • Kuvvet

1. Temel Büyüklükler

SI sisteminde 7 temel büyüklük vardır.

Uzunluk → metre (m)

Kütle → kilogram (kg)

Zaman → saniye (s)

Elektrik akımı → amper (A)

Sıcaklık → kelvin (K)

Madde miktarı → mol (mol)

Işık şiddeti → kandela (cd)

1. Türetilmiş Büyüklükler

Temel büyüklüklerden elde edilir.

Örnek:

• Alan • Hacim • Hız • İvme • Kuvvet • Enerji • Basınç • Yoğunluk

1. SI Birim Sistemi

SI:

Uluslararası Birim Sistemi’dir.

Amaç:

Ölçümlerde ortak standart sağlamaktır.

1. Skaler Büyüklükler

Yön bilgisine ihtiyaç duymaz.

Örnek:

• Kütle • Zaman • Sıcaklık • Enerji • Sürat • Alınan yol • Hacim

1. Vektörel Büyüklükler

Büyüklük yanında yön bilgisi de gerektirir.

Örnek:

• Kuvvet • Hız • İvme • Yer değiştirme

1. Skaler – Vektörel Hızlı Ayrım

Sürat → skaler

Hız → vektörel

Alınan yol → skaler

Yer değiştirme → vektörel

Kütle → skaler

Kuvvet → vektörel

Enerji → skaler

İvme → vektörel

1. Vektör

Vektör:

Büyüklük + doğrultu + yön bilgisi taşır.

Okun uzunluğu: Vektörün büyüklüğünü

Okun yönü: Vektörün yönünü gösterir.

1. Hipotez

Hipotez:

Bir probleme yönelik sınanabilir geçici açıklamadır.

1. Gözlem – Deney

Gözlem: Olayı inceleme

Deney: Kontrollü şartlarda inceleme

1. Bilimsel Bilginin Özellikleri

Bilimsel bilgi:

• Kanıta dayanır. • Test edilebilir. • Sorgulanabilir. • Yeni verilerle geliştirilebilir. • Nesnel olmaya çalışır.

1. Bilimsel Etik

Bilim insanı:

• Verileri değiştirmemeli. • Sonuçları çarpıtmamalı. • Kaynak göstermeli. • Başkasının çalışmasını sahiplenmemelidir.

1. Araştırma Merkezleri

TÜBİTAK: Türkiye’de bilim ve teknoloji

TENMAK: Enerji + nükleer + maden

CERN: Parçacık fiziği + yüksek enerji

NASA: ABD + uzay araştırmaları

ESA: Avrupa + uzay araştırmaları

1. CERN

CERN:

Parçacık ve yüksek enerji fiziği alanında çalışmalar yapılan önemli araştırma merkezidir.

Büyük Hadron Çarpıştırıcısı CERN’dedir.

1. Fizik ve Teknoloji

Fizik bilgisi:

• MR • Lazer • Telefon • Uydu • Elektrik motoru • Güneş paneli

gibi teknolojilerin gelişimine katkı sağlar.

1. Hızlı Eşleştirme

Mekanik → hareket

Optik → ışık

Termodinamik → ısı

Elektromanyetizma → elektrik + manyetizma

Katıhal → yarı iletken

Atom fiziği → atom

Nükleer fizik → çekirdek

CERN → parçacık fiziği

NASA → uzay

TÜBİTAK → bilim ve teknoloji

TENMAK → enerji + nükleer + maden

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Kütle → temel büyüklük. • Kuvvet → türetilmiş büyüklük. • Sıcaklık → temel büyüklük. • Enerji → türetilmiş büyüklük. • Sürat → skaler. • Hız → vektörel. • Alınan yol → skaler. • Yer değiştirme → vektörel. • Enerji → skaler. • Kuvvet → vektörel. • Atom fiziği → atom ve elektron. • Nükleer fizik → çekirdek. • Katıhal → yarı iletken. • Optik → ışık. • Termodinamik → ısı ve sıcaklık. • CERN → parçacık fiziği. • NASA ve ESA → uzay. • Hipotez → sınanabilir açıklama. • Gözlem ≠ deney. • Bilimsel bilgi → yeni kanıtlarla geliştirilebilir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Fizik → madde + enerji + etkileşim

Mekanik → hareket + kuvvet

Optik → ışık

Termodinamik → ısı + sıcaklık

Elektromanyetizma → elektrik + manyetizma

Katıhal → yarı iletken

Atom fiziği → atom

Nükleer fizik → çekirdek

Temel büyüklük → 7 adet

Kütle → temel

Kuvvet → türetilmiş

Sürat → skaler

Hız → vektörel

Alınan yol → skaler

Yer değiştirme → vektörel

CERN → parçacık

NASA → uzay

ESA → Avrupa uzay

TÜBİTAK → bilim + teknoloji

TENMAK → enerji + nükleer + maden