TYT Türkçe Paragrafta Anlam Çalışma Notu

Paragrafta Anlam – Hızlı Tekrar

Bu çalışma notu, TYT’de sık sorulan paragraf soru tiplerini ve temel çözüm mantığını sınav öncesi hızlıca tekrar etmek için hazırlanmıştır.

1. Paragrafın Konusu

Konu genellikle kısa bir söz grubuyla ifade edilir.

1. Ana Düşünce

1. Yardımcı Düşünce

Ana düşünceyi destekleyen ayrıntılardır.

1. Başlık

Çok geniş veya çok dar olmamalıdır.

1. Giriş Cümlesi

Genellikle şu ifadelerle başlamaz:

çünkü fakat ancak oysa bu nedenle bundan dolayı

1. Gelişme Bölümü

Ana düşüncenin açıklandığı ve desteklendiği bölümdür.

Burada:

• örnek • açıklama • karşılaştırma • tanım • sayısal veri • benzetme

kullanılabilir.

1. Sonuç Bölümü

Paragraftaki düşüncenin tamamlandığı bölümdür.

Sık görülen ifadeler:

kısacası özetle sonuç olarak dolayısıyla bu nedenle

1. Paragraf Oluşturma

Sonra:

zamirleri bağlaçları zaman sırasını neden-sonuç ilişkisini anahtar sözcükleri

takip et.

1. Paragrafı İkiye Bölme

Konu veya bakış açısının değiştiği noktayı bul.

1. Akışı Bozan Cümle

1. Boşluk Tamamlama

Boşluğa gelecek cümle:

• öncesiyle • sonrasıyla • paragrafın genel düşüncesiyle

uyumlu olmalıdır.

1. Açıklayıcı Anlatım

1. Tartışmacı Anlatım

1. Betimleyici Anlatım

1. Öyküleyici Anlatım

1. Betimleme – Öyküleme

1. Açıklama – Tartışma

1. Tanımlama

1. Örneklendirme

Bir düşünce örneklerle somutlaştırılır.

1. Karşılaştırma

İki varlık veya kavram arasında benzerlik ya da farklılık kurulur.

1. Tanık Gösterme

1. Sayısal Verilerden Yararlanma

Düşünce rakam, oran veya istatistiklerle desteklenir.

1. Benzetme

Bir kavram başka bir kavrama benzetilerek anlatılır.

1. Yazarın Tutumu

Yazar:

• eleştirel • onaylayıcı • tarafsız • alaycı • iyimser • karamsar • övgü dolu

bir tutum sergileyebilir.

1. Paragrafta Duygu

Paragrafta şu duygular öne çıkabilir:

özlem pişmanlık umut kaygı hayranlık şaşırma sitem yakınma

1. Paragrafta Çıkarım

1. Kesin Olarak Çıkarılabilir

Tahmin yapılmaz. Yorum eklenmez.

1. Ulaşılamaz

1. Değinilmemiştir

Bir konunun doğru olup olmadığı değil, paragrafta bulunup bulunmadığı önemlidir.

1. Ana Düşüncenin Yeri

Ana düşünce:

• başta • ortada • sonda • paragrafın tamamında

bulunabilir.

1. Bağlayıcı İfadeler

Karşıtlık: ama, fakat, ancak, oysa

Neden-sonuç: çünkü, bu nedenle, bundan dolayı

Ek bilgi: ayrıca, üstelik, bunun yanında

Sonuç: sonuç olarak, dolayısıyla

1. Olumsuz Soru Kökleri

1. Aşırı Genelleme

Şu sözcüklere dikkat:

herkes daima asla bütün hiçbir kesinlikle

1. Paragrafta Olmayan Bilgi

Gerçekte doğru olan bir bilgi paragrafta desteklenmiyorsa doğru seçenek olmayabilir.

1. Ana Düşünce Sorularında Eleme

Doğru ana düşünce:

• paragrafın tamamını kapsar • yalnız bir ayrıntıya dayanmaz • paragrafta olmayan bilgi içermez • çok geniş veya çok dar değildir

1. Yardımcı Düşünce Sorularında Eleme

1. Uzun Paragraf Soruları

1. TYT’de Sık Sorulan Kalıplar

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Konu ile ana düşünce aynı değildir. • Konu kısa ifade, ana düşünce tam yargıdır. • Ana düşünce her zaman son cümlede bulunmaz. • Yardımcı düşünce ana düşünceyi destekler. • Giriş cümlesi önceki ifadeye bağlı olmamalıdır. • Akışı bozan cümle yanlış değil, paragrafla ilgisiz olabilir. • Betimlemede görüntü, öykülemede olay ön plandadır. • Açıklama bilgi verir, tartışma görüş savunur. • Tanık göstermede kişinin görüşünden yararlanılmalıdır. • “Ulaşılamaz” ve “değinilmemiştir” olumsuz soru kökleridir. • Paragrafta olmayan bilgi eklenmemelidir. • Aşırı genelleme içeren seçeneklere dikkat edilmelidir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Konu: Ne anlatılıyor?

Ana düşünce: Asıl ne söyleniyor?

Yardımcı düşünce: Destekleyici ayrıntı

Başlık: Paragrafı en kısa karşılayan ifade

Açıklama: Bilgi

Tartışma: Görüş savunma

Betimleme: Görüntü

Öyküleme: Olay

Tanımlama: “Nedir?” sorusu

Örneklendirme: Örnek verme

Karşılaştırma: Benzerlik/farklılık

Tanık gösterme: Uzman veya tanınmış kişinin görüşü

Sayısal veri: Rakam ve istatistik

Kesin çıkarım: Yalnızca verilen bilgiden çıkan sonuç

En önemli kural: Cevabı yalnızca paragrafa göre belirle.