TYT Türkçe Zarflar Konu Anlatımı

Zarflar

Fiilleri, fiilimsileri, sıfatları veya başka zarfları durum, zaman, yer-yön, miktar ve soru bakımından etkileyen sözcüklere zarf (belirteç) denir.

TYT’de zarflarla ilgili sorular özellikle sıfat-zarf ayrımı, zarf türünü belirleme, miktar zarflarının hangi sözcüğü etkilediği ve soru sözcüklerinin görevini ayırt etme üzerine kurulur.

1. Zarf Nedir?

Zarflar; fiilleri, fiilimsileri, sıfatları ve başka zarfları etkiler.

1. Zarf Türleri

Zarflar beş temel grupta incelenir:

• Durum zarfı • Zaman zarfı • Yer-yön zarfı • Miktar zarfı • Soru zarfı

1. Durum Zarfı

Fiilin nasıl yapıldığını bildirir.

Fiile “Nasıl?” sorusu sorularak bulunabilir.

1. Durum Zarfı ile Niteleme Sıfatı Ayrımı

Aynı sözcük cümleye göre sıfat veya zarf olabilir.

1. Durum Zarflarında “Nasıl?” Sorusu

1. Zaman Zarfı

Fiilin gerçekleşme zamanını bildirir.

Fiile “Ne zaman?” sorusu sorularak bulunabilir.

Başlıca zaman zarfları:

dün bugün yarın şimdi az önce sonra erken geç henüz artık hemen sabah akşam

1. Zaman Bildiren Her Sözcük Zarf Değildir

Bir sözcüğün zarf olabilmesi için fiilin zamanını belirtmesi gerekir.

1. Yer-Yön Zarfı

Fiilin yönünü bildirir.

Başlıca yer-yön zarfları:

içeri dışarı ileri geri aşağı yukarı öte beri

1. Yer-Yön Zarflarının Özelliği

Yer-yön zarfları fiilin yönünü yalın hâlde bildirir.

1. Yer-Yön Zarfı – İsim Ayrımı

1. Miktar Zarfı

Fiilin, sıfatın veya başka bir zarfın miktarını, ölçüsünü veya derecesini bildirir.

Başlıca miktar zarfları:

az çok daha en pek oldukça fazla biraz epey son derece

1. Miktar Zarfı Neleri Etkiler?

1. “Çok” Sözcüğünün Farklı Kullanımları

1. “Az” Sözcüğünün Kullanımı

1. “Daha” Sözcüğü

“Daha” miktar ve karşılaştırma anlamı verebilir.

1. “En” Sözcüğü

Sıfat veya zarfın derecesini en üst düzeye çıkarabilir.

1. Soru Zarfı

Fiili, sıfatı veya zarfı soru yoluyla etkileyen sözcüklerdir.

Başlıca soru zarfları:

nasıl ne zaman neden niçin niye ne kadar

1. Soru Zarfı – Soru Sıfatı Ayrımı

1. “Ne Kadar” Sözcüğünün Kullanımı

1. “Neden, Niçin, Niye”

Bu sözcükler fiilin sebebini soru yoluyla bildirirse soru zarfıdır.

1. Zarflar Fiilimsileri de Etkileyebilir

1. Bir Cümlede Birden Fazla Zarf Bulunabilir

dün → zaman zarfı

çok → miktar zarfı

hızlı → durum zarfı

1. Bir Zarf Başka Bir Zarfı Etkileyebilir

hızlı → durum zarfı

çok → “hızlı” zarfını etkileyen miktar zarfı

1. Bir Zarf Bir Sıfatı Etkileyebilir

zor → niteleme sıfatı

oldukça → “zor” sıfatını etkileyen miktar zarfı

1. Sıfat – Zarf Ayrımı

1. Zarf – İsim Ayrımı

Bazı sözcükler cümleye göre isim veya zarf olabilir.

1. Zaman Zarfı – İsim Ayrımı

1. Yer-Yön Zarfı – Sıfat Ayrımı

1. “Erken” Sözcüğü

1. “Geç” Sözcüğü

1. “Hemen” Sözcüğü

1. “Artık” Sözcüğü

1. “Henüz” Sözcüğü

1. Zarflarda Derecelendirme

Zarfların anlamı “daha, en, çok, pek, oldukça” gibi sözcüklerle derecelendirilebilir.

1. Karşılaştırma

“daha” karşılaştırma anlamı verir.

1. Üstünlük

“en” üstünlük derecesi oluşturur.

1. “Pek” ve “Oldukça”

“pek” ve “oldukça” miktar/derece bildirerek zarfı etkiler.

1. Zarf Sorularında Sözcüğün Etkilediği Unsur

1. TYT’de Sık Sorulan Zarf Kalıpları

Sık Karıştırılan Noktalar

• Zarf isimleri doğrudan nitelemez. • “Hızlı araba”da “hızlı” sıfat; “hızlı koştu”da zarftır. • “Çok insan”da “çok” sıfat; “çok konuştu”da zarftır. • “Nasıl ev?” sorusundaki “nasıl” soru sıfatı; “nasıl geldi?” sorusundaki “nasıl” soru zarfıdır. • Yer-yön zarfları yalın hâlde kullanılır. • “Dışarı çıktı”da “dışarı” zarf; “dışarıya çıktı”da isimdir. • Zaman bildiren her sözcük zarf değildir; fiilin zamanını belirtmelidir. • Miktar zarfları yalnız fiilleri değil, sıfatları ve başka zarfları da etkileyebilir. • Bir cümlede birden fazla zarf bulunabilir. • Sözcüğün türünü anlamına göre değil, cümledeki görevine göre belirlemek gerekir.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

1. Önce yüklemi veya fiilimsiyi bul.
2. “Nasıl?” sorusuyla durum zarfını kontrol et.
3. “Ne zaman?” sorusuyla zaman zarfını kontrol et.
4. “Nereye?” sorusuyla yalın yer-yön zarflarını kontrol et.
5. “Ne kadar?” sorusuyla miktar zarfını araştır.
6. Soru anlamı taşıyan sözcüğün hangi unsuru etkilediğini belirle.
7. Sözcük ismi etkiliyorsa sıfat olabileceğini unutma.
8. Yer-yön sözcüğü hâl eki almışsa isim görevini kontrol et.
9. Miktar sözcüğünün fiili mi, sıfatı mı, başka zarfı mı etkilediğine bak.
10. Aynı sözcüğün farklı cümlelerde farklı türlerde kullanılabileceğini unutma.

Konu Özeti

Durum zarfı: Fiilin nasıl yapıldığını bildirir.

Zaman zarfı: Fiilin gerçekleşme zamanını bildirir.

Yer-yön zarfı: Fiilin yönünü yalın hâlde bildirir.

Miktar zarfı: Fiilin, sıfatın veya zarfın derecesini/miktarını bildirir.

Soru zarfı: Fiili, sıfatı veya zarfı soru yoluyla etkiler.