TYT Biyoloji Canlıların Temel Bileşenleri Hızlı Tekrar

Canlıların Temel Bileşenleri – Hızlı Tekrar

Su

• Çözücüdür.
• Taşımaya yardım eder.
• Hidrolize katılır.
• Sıcaklık dengesine katkı sağlar.
• Enerji vermez.

Mineraller

• Enerji vermez.
• Yapısal veya düzenleyicidir.

Ca → kemik/diş Fe → hemoglobin I → tiroit Mg → klorofil P → ATP ve nükleik asit

Dehidrasyon – Hidroliz

Dehidrasyon → yapım, su çıkabilir. Hidroliz → yıkım, su kullanılır.

Karbonhidratlar

Monosakkarit: glikoz, fruktoz, galaktoz, riboz, deoksiriboz

Disakkarit: maltoz, sükroz, laktoz

Polisakkarit: nişasta, glikojen, selüloz, kitin

Lipitler

Trigliserit → uzun süreli enerji deposu Fosfolipit → hücre zarı Steroid → kolesterol ve bazı hormonlar

Proteinler

Monomer → amino asit Bağ → peptit

Görev: yapı, enzim, taşıma, savunma, hareket.

Enzimler

• Aktivasyon enerjisini düşürür.
• Hızı artırır.
• Harcanmaz.
• Substrata özgü olabilir.
• Sıcaklık ve pH’tan etkilenir.

Vitaminler

A-D-E-K → yağda çözünür B-C → suda çözünür

DNA – RNA

DNA → deoksiriboz RNA → riboz

İkisinin de monomeri → nükleotit

ATP

Adenin + riboz + 3 fosfat

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Su enerji vermez.
• Mineral enerji vermez.
• Vitamin enerji vermez.
• Glikojen bitkide değil, hayvan ve mantarda depolanır.
• Selüloz depo polisakkariti değildir.
• Fosfolipit hücre zarına katılır.
• Protein = amino asitlerden oluşur.
• DNA/RNA = nükleotitlerden oluşur.
• DNA’da deoksiriboz, RNA’da riboz bulunur.
• ATP’de riboz bulunur.
• Enzim harcanmaz.
• Dehidrasyon ve hidroliz ters yönlüdür.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Su → çözücü, taşıma, sıcaklık, hidroliz Mineral → yapısal/düzenleyici, enerji yok Glikoz → monosakkarit Nişasta → bitki depo Glikojen → hayvan/mantar depo Selüloz → bitki duvarı Kitin → mantar/eklem bacaklı Trigliserit → enerji deposu Fosfolipit → zar Protein → amino asit Enzim → aktivasyon enerjisini düşürür A-D-E-K → yağda B-C → suda DNA → deoksiriboz RNA → riboz ATP → riboz + 3 fosfat, hızlı enerji aktarımı

Kendini Kontrol Et

1. Su enerji verir mi?
2. Glikojen hangi canlı gruplarında depolanır?
3. Selülozun temel görevi nedir?
4. Fosfolipit nerede önemlidir?
5. Proteinin monomeri nedir?
6. Enzim aktivasyon enerjisini nasıl etkiler?
7. A, D, E, K hangi ortamda çözünür?
8. DNA ile RNA’nın şeker farkı nedir?
9. ATP uzun süreli enerji deposu mudur?
10. Hidrolizde su kullanılır mı?