TYT Türkçe Sıfatlar Ders Notu

Sıfatlar Ders Notu

Sıfat Nedir?

Bir ismi **niteleyen** veya **belirten** sözcüktür.

• dar sokak → niteleme
• bu kitap → belirtme
• üç soru → belirtme

Niteleme Sıfatı

İsmin **nasıl** olduğunu bildirir.

• eski ev
• sessiz oda
• kırmızı çanta
• uzun yol

Belirtme Sıfatları

İşaret Sıfatı

İsmi işaret eder.

• bu kitap
• şu ev
• o gün
• öteki yol

**İsim varsa sıfat, isim yoksa zamir olabilir.**

Belgisiz Sıfat

İsmin miktarını/sayısını kesinleştirmez.

• bazı öğrenciler
• birkaç soru
• bütün gün
• her sınıf
• çok kitap
• başka yol

Soru Sıfatı

İsmi soru yoluyla belirtir.

• hangi kitap?
• kaç kişi?
• kaçıncı kat?
• nasıl bir çözüm?
• ne kadar su?

Sayı Sıfatları

• **Asıl sayı:** üç soru
• **Sıra sayı:** üçüncü soru
• **Üleştirme:** üçer soru
• **Kesir:** dörtte bir dilim

“Bir” Sözcüğü

• yalnız **bir** dosya → asıl sayı
• **bir** gün → belgisiz
• **bir** öğrenci seni sordu → belgisiz

Kesin “bir adet” anlamı varsa sayı sıfatı; belirsizlik varsa belgisiz sıfat düşün.

Sıfat Tamlaması

Sıfat + isim:

• geniş bahçe
• bu sokak
• üç soru
• bazı öğrenciler

Bir isim birden fazla sıfat alabilir:

**bu üç eski ev** → üç ayrı sıfat

Sıfat tamlaması başka bir tamlamanın içinde olabilir:

**eski evin kapısı** → “eski ev” sıfat tamlamasıdır.

Adlaşmış Sıfat

Nitelendirilen isim düşer, sıfat onun görevini üstlenir.

• yaşlı insanlar → yaşlılar
• çalışkan öğrenciyi → çalışkanı
• ikinci yarışmacı → ikinci

Sıfat – Zamir Ayrımı

• bu kitap → işaret sıfatı
• bu benim → işaret zamiri
• hangi soru → soru sıfatı
• hangisi → soru zamiri
• bazı öğrenciler → belgisiz sıfat
• bazıları → belgisiz zamir

Sıfat – Zarf Ayrımı

• hızlı tren → sıfat
• hızlı ilerledi → zarf
• güzel gün → sıfat
• güzel konuştu → zarf

**İsmi belirtiyorsa sıfat; fiili/sıfatı/zarfı belirtiyorsa zarf.**

Sıfat Yapan “-ki”

• dünkü toplantı → sıfat yapan “-ki”
• benimki → ilgi zamiri
• biliyorum ki → bağlaç

Pekiştirme

• masmavi deniz
• bembeyaz duvar
• kapkara bulut
• sapsarı yaprak

Bunlar pekiştirilmiş niteleme sıfatlarıdır.

Yapı Bakımından

• basit → güzel manzara
• türemiş → susuz tarla
• birleşik → açıkgöz satıcı

Sık Karıştırılan Noktalar

• “o çocuk” → işaret sıfatı; “o geldi” → zamir.
• “nasıl bir çözüm?” → soru sıfatı; “nasıl çözdü?” → soru zarfı.
• “çok kitap” → sıfat; “çok çalıştı” → zarf.
• “bir kalem, iki değil” → sayı; “bir gün” → belgisiz.
• “yaşlılar” → “yaşlı insanlar” anlamında adlaşmış sıfat.
• “bazıları” → belgisiz zamir; adlaşmış sıfat değildir.
• Sayı sıfatlarında asıl–sıra–üleştirme–kesir ayrımını anlam üzerinden yap.

Kısa Özet

Sıfat sorusunda önce **ismi**, sonra o ismi niteleyen/belirten sözcüğü bul. En çok hata yapılan alanlar sıfat–zamir, sıfat–zarf, “bir” sözcüğünün anlamı, sayı sıfatlarının alt türleri ve adlaşmış sıfattır.