Konu Anlatımı / Ders Notu
YDT Fransızca Cümle Yapısı (Structure de la phrase) Konu Anlatımı
YDT Cümle Yapısı (Structure de la phrase) konu anlatımı, kurallar ve örnek çözümler.
YDT Fransızca – Cümle Yapısı (Structure de la phrase)
Konu Özeti
Fransızcada temel bildirme cümlesi özne (sujet) + çekimli fiil (verbe conjugué) + tümleçler (compléments) üzerine kurulur: « Les élèves consultent les documents. » Özne görevindeki sözcüğün tekil-çoğul niteliği çekimli fiili belirler. « Ces documents sont utiles » örneğinde ces documents çoğul olduğundan sont gerekir. Sıfatlar niteledikleri ismin cinsiyet ve sayısına göre değişebilir: un dossier complet / des lettres complètes. Sıfatın yerini belirlerken anlam ve yerleşik kullanıma dikkat edilir; her sıfat isimden sonra gelmez.
Olumsuzlukta „ne“ çekimli fiilin solunda, „pas“, „plus“, „jamais“ gibi öğeler sağındadır: « Elle ne travaille plus ici. » Passé composé yapısında iki öğe yardımcı fiili çevreler: « Elle n’a pas répondu. » „Ne ... personne“ hiç kimse, „ne ... rien“ hiçbir şey, „ne ... ni ... ni“ iki öğenin birlikte reddi, „ne ... que“ ise sadece anlamı verir; sonuncusu biçimce ne taşısa da anlamca sınırlamadır. Soru için „Est-ce que vous partez ?“ ve devrik „Partez-vous ?“ kullanılabilir. Üçüncü tekil kişide „Parle-t-il ?“ gibi kaynaştırma t’si görülebilir. Dolaylı soruda devriklik yapılmaz: « Je me demande où il habite. »
Nesne zamirleri doğrudan nesnede le/la/les, kişiye yönelen dolaylı nesnede lui/leur, „à + yer/şey“ ile y, „de + şey/miktar“ ile en biçiminde kullanılabilir. « Je donne le livre à Sarah → Je le lui donne. » « Je parle de ce dossier à Sarah → Je lui en parle. » Zamirler sıradan olumlu cümlede çekimli fiil önünde; iki fiilli „aller + infinitif“ gibi yapıda ilgili mastarın önünde bulunur: « Je vais les rencontrer. » Olumlu emir özel bir sıraya sahiptir: « Donne-le-moi ! » Olumsuz emir normal fiil öncesi zamir düzenine döner: « Ne me le donne pas ! »
İlgi cümlesi kurarken „qui“ özneyi, „que“ doğrudan nesneyi, „dont“ de ile bağlanan tümleci, „où“ yeri veya zamanı karşılar. « L’auteur qui écrit » / « Le livre que j’ai lu » / « L’auteur dont je parle » / « La ville où je suis né ». Belirsiz bir düşünce için « ce dont j’ai besoin » veya „tenir à“ ile « ce à quoi je tiens » kullanılır. Öne çıkarma yapıları „c’est ... qui“ (özne vurgusu) ve „c’est ... que“ (nesne vurgusu) biçimindedir. Edilgen çatıda être + participe passé kullanılır; « Les lettres ont été envoyées » örneğinde envoyé özneye uyar.
Uygulama: zamirin yeri ve anlamı
« Je vais envoyer la réponse aux responsables. » cümlesinde la réponse doğrudan, aux responsables dolaylı nesnedir. İki nesneyi zamirleştirince « Je vais la leur envoyer. » olur: la + leur mastardan hemen önce gelir. « Je ne leur en ai jamais parlé. » cümlesinde ise zamirler yardımcı fiilin önündedir; ne ve jamais olumsuzluğu kurar. Yanlış sırada bir zamir seçenekleri hemen eler.
Bağlaçlar ve zaman ilişkisi
Neden: parce que + indicatif. Amaç: pour que + subjonctif. Ödünleme: bien que + subjonctif. Öncelik: avant que + subjonctif. Sonralık: après que + indicatif. Koşul: si + belirli zaman uyumları. « Bien que les données soient limitées, la conclusion reste utile. » Buna karşılık « Après que les experts ont rendu leur avis, ... » normal kuruluştur. „Quel que“ ile être birleşimi uyum ister: quelles que soient les difficultés. „Non seulement ... mais aussi“ aynı işlevde iki öğeyi bağlar.
Participe passé ve edilgen yapı
„Avoir“ ile yapılan geçmiş zamanda geçmiş zaman ortacı olağan durumda özneyle değişmez: « Elle a écrit. » Ancak doğrudan nesne fiilden önce geldiğinde onunla uyum yapar: « Les lettres qu’elle a écrites. » „Être“ ile edilgen çatıda uyum özneye göre yapılır: « Les lettres ont été écrites. » „Se rendre compte“ sabit yapısında „compte“ doğrudan nesne olduğundan « Elle s’est rendu compte » yazılır. Bu üç durum birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Karıştırılan Noktalar
- „Il ne reste que trois billets“ yalnız üç bilet kaldı demektir; „ne ... pas“ ile aynı anlamı taşımaz.
- „Lui“ bir kişiye, „leur“ birden fazla kişiye yönelir; „leurs“ ise sahiplik belirleyicisidir ve zamir yerinde kullanılmaz.
- „En“ de edatına, „y“ çoğunlukla à + yer/şeye bağlanır; kişiyi her durumda y ile karşılamak doğru değildir.
- „Qui“ ilgi yan cümlesinin öznesi, „que“ fiilin nesnesi olduğunda seçilir.
- „Bien que“ sonrasında indicatif „sont“ değil subjonctif „soient“ gerekir.
- „Après que“ sonrasında dilbilgisel norm indicatif’tir; otomatik olarak subjonctif seçilmez.
- „À peine ... que“ kurulumunda cümle başındaki à peine sonrası devrik sıra aranabilir: « À peine était-il sorti que ... »
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
Önce boşluğun soluna ve sağına bakarak işlevi tanımla: tek sözcüklük bağlaç mı, iki zamirli dizi mi, tüm bir yan cümle mi? Sadece Türkçe karşılığıyla karar verme. Cümle içindeki „parler“, „penser“, „participer“, „avoir besoin“ gibi fiillerin edatını çıkar. Sonra öznenin kişi/sayı bilgisine ve zaman göstergelerine bak. Son aşamada seçenekleri cümleye tek tek yerleştirerek hem sözdizimini hem anlamı test et. Beş seçenek arasında görünüşte doğal iki ifade kalırsa resmi söz dizimi ve kip kuralını uygulamak gerekir.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Doğrudan ve dolaylı soruyu kelime sırası bakımından ayırt edebilmelisin.
- İki nesne zamirini ve y/en zamirlerini doğru yere yerleştirebilmelisin.
- Olumlu/olumsuz emir ve ne ... plus/jamais/que kalıplarını kurabilmelisin.
- Qui, que, dont, où, auquel biçimlerini fiilin yönetimine göre seçebilmelisin.
- Bağlaçtan sonra indicatif veya subjonctif kullanılacağını açıklayabilmelisin.
- Avoir/être ile participe passé uyumunu cümle üzerinde gösterebilmelisin.
- Şıkları eleyerek tek dil bilgisel doğru cümleye ulaşabilmelisin.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YDT Fransızca Cümle Yapısı (Structure de la phrase) - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YDT Fransızca Cümle Yapısı (Structure de la phrase) - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YDT Fransızca Cümle Yapısı (Structure de la phrase) - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YDT Fransızca Cümle Yapısı (Structure de la phrase) - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene