Konu Anlatımı / Ders Notu
YDT Fransızca Tanımlıklar ve Belirleyiciler (Articles et déterminants) Konu Anlatımı
YDT Tanımlıklar ve Belirleyiciler (Articles et déterminants) konu anlatımı, kurallar ve örnek çözümler.
YDT Fransızca – Tanımlıklar ve Belirleyiciler (Articles et déterminants)
Konu Özeti
Fransızcada isimlerin büyük bölümü bir tanımlık (article) ya da belirleyici (déterminant) ile kullanılır. Seçim yaparken dört şey incelenir: ismin cinsiyeti (masculin/féminin), sayısı (singulier/pluriel), başlangıç sesi ve sözü edilen varlığın belirli veya belirsiz olup olmadığı. Bir cümlenin Türkçe çevirisinde görünmeyen Fransızca tanımlık zorunlu olabilir. Örneğin « J’achète un livre » herhangi bir kitap, « Je lis le livre que tu m’as conseillé » belirlenmiş bir kitap anlamına gelir.
1. Belirli tanımlıklar: le, la, l’, les
- Eril tekil: le livre, le bureau.
- Dişil tekil: la table, la voiture.
- Sesli veya sessiz h ile başlayan tekil isim: l’ami, l’amie, l’université, l’hôtel.
- Her iki cinsin çoğulu: les livres, les voitures.
Belirli tanımlıklar tanınan, önce anılmış, genel türü temsil eden veya bağlamda tekilleşmiş unsurlarda kullanılır: « Les enfants que tu connais »; « Le français est une langue romane ». İsimden önceki sıfatın varlığı cinsiyet ve sayı uyumu gereğini ortadan kaldırmaz. « Le meilleur résultat » eril tekil üstünlük yapısıdır; « les mêmes données » çoğul belirli isim öbeğidir.
2. Belirsiz tanımlıklar: un, une, des
« Un étudiant » eril tekil, « une étudiante » dişil tekil, « des étudiants » belirsiz çoğuldur. Sesliyle başlayan dişil isimler de une alır: « une université », « une amie ». Çoğul isimden önce sıfat geldiğinde, yazı dilinde belirsiz des çoğunlukla de olur: « des conseils utiles » fakat « de bons conseils », « des résultats positifs » fakat « de bons résultats ». Sıfat ile ismin kaynaşmış bir birleşik ad oluşturduğu durumlar bu genellemenin dışına çıkabilir; her des + sıfatı mekanik biçimde de yapma.
3. Partitif tanımlıklar: du, de la, de l’, des
Miktarı tek tek sayılmayan yiyecek, içecek ve soyut kavramlarda belirsiz bir bölüm ifade edilir: « Je mange du pain », « Elle boit de l’eau », « Nous achetons de la soupe ». Partitif yapıda du = de + le, de la dişil tekil, de l’ sesliyle başlayan isim önünde kullanılır. « Des légumes » çoğul sayılabilir isimde çoğu zaman belirsiz çoğul tanımlığıdır; du pain gibi kütle adıyla aynı işlevde düşünülmemelidir. Belirli bir miktarı sayılarla veren ifadelerde ayrıca de bağlayıcısı kullanılır: « deux kilos de pommes », « trois litres d’eau ».
4. À ve de ile birleşmeler
À + le = au: aller au bureau. À + les = aux: parler aux élèves. De + le = du: revenir du cinéma. De + les = des: revenir des États-Unis. Dişil tekilde à la / de la, sesliyle başlayan tekilde à l’ / de l’ ayrı kalır. Bunun nedeni prepozisyonun belirli tanımlıkla birleşmesidir. „Des“ aynı biçimde iki farklı kökene sahip olabilir: belirsiz çoğul tanımlık („des livres“) veya de + les birleşmesi („les pages des livres“). Söz dizimi bu ayrımı gösterir.
5. İşaret belirleyicileri
Ce eril tekil ünsüzden önce: ce livre, ce nouvel étudiant. Cet eril tekil ünlü veya sessiz h önünde: cet ami, cet hôtel. Cette dişil tekil: cette fille, cette histoire. Ces çoğul: ces dossiers, ces amies. Dişil tekil histoire sesliyle başlasa da „cet histoire“ olmaz; dişil için cette gereklidir. „Ce livre-ci“ yakındaki, „ce livre-là“ uzaktaki veya karşılaştırılan kitabı işaretleyebilir; -ci/-là belirleyicinin kendisi yerine geçmez.
6. İyelik belirleyicileri
Mon, ton, son; ma, ta, sa; mes, tes, ses seçiminde asıl ölçüt sahip olan değil, sahip olunan ismin cinsiyet ve sayısıdır: « son frère », « sa sœur », « ses amis ». Ancak dişil tekil isim ünlü veya sessiz h ile başlıyorsa kulağa uygunluk nedeniyle ma/ta/sa yerine mon/ton/son gelir: « son amie », « mon histoire ». Çoğul birinci ve ikinci kişilerde notre/nos, votre/vos; üçüncü çoğul sahiplikte leur/leurs bulunur: « leur maison », « leurs maisons ». „Leur“ dolaylı nesne zamiri ile „leur/leurs“ iyelik belirleyicisi görev bakımından ayrı değerlendirilmelidir.
7. Nicelik ve belirsizlik belirleyicileri
Chaque değişmez ve tekil isim alır: « chaque candidat ». Quelques çoğul kullanılır: « quelques questions ». Plusieurs çoğul isimle, aucun/aucune genellikle tekil isimle kurulur: « aucune objection », « aucun résultat ». Tout/toute/tous/toutes isimle cinsiyet ve sayı bakımından uyumludur: « tout le dossier », « toute la journée », « tous les dossiers », « toutes les lettres ». „Chacun/chacune de ces ...“ ise belirleyici değil, tekil olarak birey seçen zamirdir: « chacun de ces dossiers ».
Miktar ifadeleri « beaucoup de travail », « un peu de temps », « combien de personnes », « autant de travail que ... » kalıplarını oluşturur. De/d’ çoğu zaman miktar sözünün gereğidir; her de kullanımını olumsuz tanımlık dönüşümüyle açıklamak hatalı olur. „La moitié des élèves“ örneğinde des = de + les birleşmesidir.
Sık Karıştırılan Noktalar
- „Du“ bir bağlamda partitif (du pain), başka bir bağlamda de + le birleşmesidir (du cinéma).
- „Des“ belirsiz çoğul (des enfants) veya de + les birleşmesi (la moitié des enfants) olabilir.
- Son amie, dişil amie ile kullanılan doğru iyelik biçimidir; sonun burada eril isim gösterdiği sonucu çıkmaz.
- Ce, cet ve cette seçiminde hem cinsiyet hem ilk ses belirleyicidir.
- De bons résultats yazımında de, belirsiz çoğul des yerine geçer; genel kuralın birleşik isimlerde istisnası vardır.
- Aucune information tekil yapıdadır; çoğul informations ile rastgele eşleşme yapılmaz.
- Her „que“ ile kullanılan kelimeyi belirleyici sayma: « quelles que soient » ifadesindeki quelles bir yüklemsel sıfat biçimidir.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
Önce boşluktan hemen sonraki ismin türünü belirle. Belirleyici çoğul mu tekil mi olmalı? Sonra ismin eril-dişil bilgisini uygula. Ünlü başlangıcı varsa le/la → l’, ce → cet (yalnız eril), sa → son (dişil tekil ünlü önünde) dönüşümlerini düşün. Bir miktar sözü, olumsuz fiil veya de/à edatı varsa doğru tanımlığın yalnız cinsiyete bakılarak bulunamayacağını fark et. Son olarak cümlenin tümünü doğru seçeneği yerleştirerek oku; beş şıktan yalnız birinin hem dilbilgisi hem bağlam bakımından uygun olması gerekir.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Le/la/l’/les ile un/une/des arasındaki anlam ve biçim farkını açıklayabilmelisin.
- Du/de la/de l’ partitif tanımlıklarını kütle isimlerinde doğru kullanabilmelisin.
- Olumsuzluk ve miktar sözleri sonrasında de/d’ kuralını ve être istisnasını tanıyabilmelisin.
- Au/aux/du/des edat birleşmelerini ayırt edebilmelisin.
- Ce/cet/cette/ces ve mon/ma/mes/son/sa/ses biçimlerini isme göre seçebilmelisin.
- Chaque/quelques/aucun/tout belirleyicilerini sayı ve cinsiyet uyumuyla kullanabilmelisin.
- Birden çok kuralın sınandığı YDT cümlelerinde yanlış seçenekleri gerekçelendirebilmelisin.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YDT Fransızca Tanımlıklar ve Belirleyiciler (Articles et déterminants) - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YDT Fransızca Tanımlıklar ve Belirleyiciler (Articles et déterminants) - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YDT Fransızca Tanımlıklar ve Belirleyiciler (Articles et déterminants) - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YDT Fransızca Tanımlıklar ve Belirleyiciler (Articles et déterminants) - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene