Konu Anlatımı / Ders Notu
YDT İngilizce Relative Clauses (İlgi Cümlecikleri) Konu Anlatımı
Relative clauses; defining, non-defining, ilgi zamirleri, relative adverbs ve edatlı yapılar.
YDT İngilizce — Relative Clauses (İlgi Cümlecikleri)
Öğrenme Hedefleri
Önündeki ismi niteleyen relative clause ile bütün bir cümleyi niteleyen yapıları ayırt etmek; who, whom, whose, which, that, where, when, why ve edat + which/whom yapılarını bağlama göre seçmek. YDT sorularında doğru şık için önce öncülün insan/nesne/zaman/yer türünü, ardından yan cümlede eksik olan ögeyi belirlemek gerekir.
1. Relative Clause Nedir?
The researcher who discovered the species published a paper. Burada 'who discovered the species' researcher ismini tanımlar. İki ayrı cümlenin ortak ismi tek bir niteleyici yan cümleyle verilir. Öncül (antecedent) researcher; relative pronoun who'dur. Yan cümle tek başına ana cümle gibi davranmaz. Aynı öncüle ait başka bir örnek: The device which records temperature is expensive. Device insan değildir. 'Which records' yan cümlesinin öznesidir ve cihazı niteler.
2. Defining ve Non-defining Relative Clauses
Defining (ayırt edici) yan cümle hangi kişi/nesneden söz edildiğini belirler: The book that I borrowed is useful. Yan cümle çıkarıldığında hangi kitaptan bahsedildiği belirsizleşir; virgül kullanılmaz. Non-defining (ek bilgi) yan cümle ise öncül zaten bilinirken ekstra bilgi verir: My uncle, who lives in Ankara, is a doctor. Genellikle virgüllerle ayrılır ve bu tür yapıda relative pronoun 'that' kullanılmaz. Ek bilgi cümlesinde normalde relative pronoun düşürülemez.
3. Who ve Whom
'Who' insan öncülüne bağlanır ve çoğunlukla özne görevindedir: The teacher who explained the rule. 'Whom' resmî dilde nesne görevindedir: The person whom I met. Günlük tanımlayıcı yapılarda nesne için 'who' da görülebilir; bu nedenle şıkları değerlendirirken yapıdaki edata özellikle bak. Öne taşınmış bir edattan sonra 'whom' beklenir: The colleague with whom I worked. 'With who' resmî yazılı sınav dilinde doğru kabul edilmez. Edat sona giderse The colleague who I worked with konuşma dilinde olağandır; bu iki yapı aynı edat yerleşimini izlemez.
4. Which ve That
'Which' cansız varlıklar, hayvanlar veya nesneler için özne/nesne işleviyle kullanılır: The report which arrived today; the report which I read. 'That' tanımlayıcı yan cümlelerde kişi veya nesne için kullanılabilir: The report that I read. Ancak virgüllü non-defining yapıda veya öne taşınmış edatın hemen ardından 'that' kullanılmaz: The document, which I sent, ...; the topic about which we spoke. Çoğunlukla the only, all, everything, something gibi öncüllerle 'that' doğal tercih olur: Everything that happened was recorded. Yine de şıkların başka doğru alternatifler içermediğinden emin olarak bağlamı çöz.
5. Whose: Sahiplik
'Whose' isimden önce gelir ve kime/neye ait olduğunu açıklar: The writer whose novel won the prize; the company whose offices were damaged. Cansız kurum ve nesnelerle de kullanılabilir. Whose + isim dizisini parçalamamak gerekir. 'Who novel' ya da 'which novel' aynı sahiplik anlamını vermez.
6. Where, When ve Why
'Where' yer öncülü: The city where I was born. 'When' zaman öncülü: The year when the school opened. 'Why' gerekçe öncülü: The reason why she left. Sözcüğün kendisine bakıp otomatik cevap verme; yan cümlede yer/zaman/gerekçe ilişkisi gerçekten var mı kontrol et. 'The city which I visited' cümlesinde 'visited' fiilinin doğrudan nesnesi eksik olduğundan 'which' gerekir. 'The city where I lived' cümlesinde 'lived' ile yer ilişkisi bulunduğundan 'where' uygundur. Yalnız öncülün city olması bütün boşluklara 'where' yazmak için yeterli değildir.
7. Edat + Which / Whom
Edat relative pronoun'un önüne geçebilir: in which, on which, during which, under which, for which, by which, without which; kişi için with whom, to whom, for whom. 'The decade during which...' doğrudur. 'During when' standart bir relative clause değildir. 'The consultant to whom we wrote' hem kişi hem de 'write to' fiiliyle uyumludur. Öncül ile edatın anlamsal ilişkisini çöz: method by which (hangi yöntemle), conditions under which (hangi koşullarda), degree to which (ne derece), period during which (hangi süre boyunca), award for which (hangi ödül için).
8. Quantifier + Of Whom/Which
Virgülle gelen bazı ek bilgi yapılarında 'several of whom', 'some of whom', 'none of which', 'each of which', 'all of which' kullanılır. People için whom, nesneler için which gerekir: The students, some of whom had travelled abroad, ...; Five reports, two of which were incomplete, ... . Özne/nesne seçimine değil, 'of' edatı ve öncülün türüne bak.
9. Bütün Önceki Cümleye Gönderme Yapan Which
The flight was cancelled, which upset everyone. 'Which' yalnız flight ismini değil, uçuşun iptal edilmesi olayını açıklayabilir. Cümlenin tamamına gönderme yapan virgüllü yapı 'that' ile kurulmaz. Çeviri kontrolü yap: 'Bu durum herkesi üzdü' anlamı ortaya çıkıyorsa whole-clause which olasıdır.
10. Zero Relative Pronoun (Zamirin Düşmesi)
Tanımlayıcı relative clause'da zamir nesne ise çoğu zaman düşebilir: The book (that/which) I bought was expensive. 'I bought' içinde nesne boşluğu var. Zamir özne görevindeyse atılamaz: The woman who called you ... cümlesinde who'yu çıkarmak özne boşluğu oluşturur. Virgüllü non-defining yapılarda da genellikle düşürme olmaz.
11. What / Whoever / Whichever
'What' kendi içinde 'the thing(s) that' anlamını taşır; ayrıca öncül istemez: What he said surprised us. 'The thing what he said' standart biçim değildir. 'Whoever' = her kim ...; 'whichever' = sınırlı seçeneklerden hangisi olursa. Bu birleşik yapılar klasik 'noun + relative pronoun' şablonundan ayrılır.
12. Relative Clause ile That-clause Farkı
The rumour that the factory would close spread quickly. Buradaki 'that the factory would close' söylentinin içeriğidir; cümledeki 'the factory' için eksik bir özne/nesne yeri yoktur. Buna karşılık The rumour that frightened investors... ifadesinde 'that frightened' yan cümlesi rumour'u niteler ve that özne görevindedir. Aynı sözcük farklı işlevlerde görülebilir.
13. Sınav Tipi Çözüm Yolu
- Boşluğun önündeki öncülü bul ve kişi/nesne/yer/zaman/soyut isim olarak belirle.
- Yan cümlede eksik özne mi, nesne mi, sahiplik mi, yer/zaman ilişkisi mi olduğunu saptamaya çalış.
- Virgül olup olmadığına bak; non-defining yapıda 'that' seçeneğini ele.
- Önünde edat varsa 'which/whom' tercihlerini kontrol et; 'of' ile sayısal grubu da incele.
- 'What' için ayrıca öncül bulunup bulunmadığını kontrol et; varsa 'what' genellikle uygun değildir.
- Seçtiğin sözcüğü cümleye yerleştirip bütün cümleyi çevir.
Sık Karıştırılan Noktalar
- Defining relative clause virgülsüz; non-defining virgüllü ve 'that' kullanılamaz.
- Who özne, whom resmî nesne; edat öndeyse 'with whom' kalıbı güçlüdür.
- Whose hem insan hem cansız kurum için sahiplik gösterir.
- Where yer ilişkisidir; 'which' fiilin doğrudan nesnesi de olabilir.
- 'The reason why' ile 'the reason that' iki ayrı doğru yapı olabilir; şıklardaki edat ve görev belirleyicidir.
- 'What' kendi öncülünü içerir; isim + 'what' standarda aykırıdır.
- 'Which' bazen virgülden önceki bütün olayı temsil eder.
- 'That' isim içeriği bildiren bir bağlaç da olabilir; her 'that' relative pronoun değildir.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
Soruyu ikiye böl: öncül ve yan cümle. Boşluğa 'he/she/it/their/there/then' sözcüklerinden hangisi anlam olarak gelir diye düşün; sonra bunu uygun relative biçime çevir. Edatın cümlede bulunup bulunmadığını kontrol ederek 'in which/where' ve 'to whom/who' ikililerini ayır. Son aşamada non-defining virgül yasağı ve tek doğru seçenek kontrolü yap.
Konu Özeti
Who/whom kişi, which nesne, whose sahiplik, where yer, when zaman, why gerekçe ilişkisi kurar. That tanımlayıcı yan cümlelerde işe yarar; non-defining yapılarda olmaz. Edat öne taşınırsa which/whom; of + quantifier yapılarında da aynı mantık kullanılır. What öncülsüz isimli ilgi yapısıdır.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- İsim öncülü ile whole-clause which ayrımını yapabilmek.
- Who/whom/whose/which/that biçimlerini özne, nesne ve sahiplik açısından ayırt etmek.
- Defining ve non-defining yapılarda virgül ve 'that' kurallarını uygulamak.
- Where/when/why ve edat + which/whom yapılarını anlamıyla eşleştirmek.
- What/whoever/whichever gibi öncülsüz yapıları tanımak.
- Nesne konumunda zamir düşmesine izin verilen cümleleri belirlemek.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YDT İngilizce Relative Clauses (İlgi Cümlecikleri) - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YDT İngilizce Relative Clauses (İlgi Cümlecikleri) - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YDT İngilizce Relative Clauses (İlgi Cümlecikleri) - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YDT İngilizce Relative Clauses (İlgi Cümlecikleri) - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene