Konu Anlatımı / Ders Notu
YDT Rusça Sıfatlar ve Sıfat Çekimleri (Прилагательные) Konu Anlatımı
YDT Sıfatlar ve Sıfat Çekimleri (Прилагательные) konu anlatımı, kurallar ve örnek çözümler.
YDT Rusça – Sıfatlar ve Sıfat Çekimleri (Прилагательные)
Konu Özeti
Rusça sıfatlar bir ismin niteliğini, aitliğini veya sınıfını belirtir. Uzun sıfatlar bağlı oldukları isimle cinsiyet, sayı ve hâl bakımından uyum gösterir: «новый студент» (eril), «новая студентка» (dişil), «новое здание» (nötr), «новые студенты» (çoğul). YDT tipi sorularda sıfatın Türkçe anlamını bilmek yetmez; doğru çekimin hangi isimle ilişkili olduğuna bakılır.
Yalın Hâlde Cinsiyet ve Sayı
Sert gövdeli sıfatlarda sık görülen sonlar: eril -ый/-ой, dişil -ая, nötr -ое, çoğul -ые. Örnek: «новый дом, новая школа, новое окно, новые дома». Yumuşak gövdeli sıfatlarda -ий/-яя/-ее/-ие kullanılır: «синий карандаш, синяя книга, синее море, синие тетради». Bazı -г, -к, -х, -ж, -ч, -ш, -щ sonlu gövdelerde yazım kuralı nedeniyle -ие görülür: «русские языки», «хорошие друзья».
Altı Hâlde Örnek Çekim
Eril cansız «новый стол»: именительный новый стол; родительный нового стола; дательный новому столу; винительный новый стол; творительный новым столом; предложный о новом столе.
Dişil «новая книга»: именительный новая книга; родительный новой книги; дательный новой книге; винительный новую книгу; творительный новой книгой; предложный о новой книге. Dişil «-ой» yazılışı birden çok hâlde görülebildiği için önce edat veya fiil belirlenmelidir.
Nötr «новое здание»: новое здание; нового здания; новому зданию; новое здание; новым зданием; о новом здании.
Çoğul «новые документы»: новые документы; новых документов; новым документам; новые документы; новыми документами; о новых документах. Canlı çoğul nesnelerde винительный, родительный biçimini alır: «вижу новых студентов». Canlı eril tekilde de «вижу известного профессора», cansızda «вижу исторический музей».
Sıfat Çeşitleri
Nitelik sıfatları (качественные) derece ve kısa biçim alabilir: «красивый», «быстрый», «важный». İlişki sıfatları (относительные) tür, malzeme, zaman veya bağ belirtir: «деревянный стол», «городской транспорт», «зимний день»; bunların çoğunda doğal karşılaştırma yapılmaz. İyelik sıfatları (притяжательные) sahiplik veya ilişki gösterebilir: «мамин платок», «отцов совет». Her sıfatın «daha» ve «en» biçimini alabileceğini varsayma.
Karşılaştırma ve Üstünlük
Basit karşılaştırma çoğu kez -ее/-ей ya da özel köklerle yapılır: «быстрее», «сложнее», «строже», «выше», «хуже», «лучше». Bunlar çoğunlukla cinsiyet ve hâle göre değişmez: «Эта книга интереснее той». Bileşik karşılaştırma «более/менее + temel sıfat» ile kurulur: «более подробный отчёт». «Гораздо/намного/значительно ... чем» kalıplarında karşılaştırma derecesi aranır.
Üstünlük: «самый интересный», «наиболее подробный», «наименее затратный», ayrıca «важнейший», «строжайший». «Самый» ile kullanılan uzun sıfat bağlı isme göre çekimlenir: «самым надёжным источником», «одной из самых эффективных инициатив». «Чем ... тем ...» bağlantısında iki karşılaştırma bir arada kurulur: «Чем строже требования, тем выше цена».
Kısa Sıfatlar
Nitelik sıfatları yüklem görevinde kısa biçim alabilir: «важен» (eril), «важна» (dişil), «важно» (nötr), «важны» (çoğul). Örnek: «Сведения важны», «Решение необходимо», «Проект невозможен». Kısa biçim isimden önce niteleyici olarak kullanılmaz: «важный вопрос» doğrudur, «важен вопрос» bir isim tamlaması değildir; ikincisi farklı, yüklemli cümle düzeni gerektirir.
Sık Karıştırılan Noktalar
- «О новом доме» (предложный) ile «к новому дому» (дательный) farklı sonlar alır.
- «Новую книгу» dişil винительный, «новой книгой» dişil творительныйdür.
- «Новые книги» çoğul именительный/винительный; «новых студентов» canlı çoğul винительныйdür.
- «Выше» karşılaştırma biçimidir; «высокее» standart karşılaştırma değildir.
- «Хороший → лучше», «плохой → хуже» düzensiz dönüşümlerdir.
- «Чрезвычайно важны» kısa yüklem sıfatı, «важные сведения» uzun niteleyici sıfattır.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
Örnek: «Вместе с ---- специалистами проект завершили раньше срока.» «С» birliktelik anlamında творительный ister; «специалистами» çoğul творительныйdür. Çoğul sıfat sonu -ыми/-ими olduğundan «опытными» seçilir. «Опытных» çoğul родительный/предложный, «опытным» çoğul дательный olabilir; bunları yalnız kelime anlamına bakarak ayırt edemezsin.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Uzun sıfatların dört temel yalın biçimini doğru kurmak.
- Eril, dişil, nötr ve çoğulda altı hâl uyumunu belirlemek.
- Canlı nesnelerin sıfat belirtme biçimini cansızlardan ayırmak.
- Kısa yüklem sıfatı ile uzun niteleyici sıfatı tanımak.
- «чем» ve «наиболее/самый» kalıplarında karşılaştırma ve üstünlüğü seçmek.
- YDT tarzı cümlede beş şıktan yalnız dil bilgisi bakımından mümkün olanı belirlemek.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YDT Rusça Sıfatlar ve Sıfat Çekimleri (Прилагательные) - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YDT Rusça Sıfatlar ve Sıfat Çekimleri (Прилагательные) - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YDT Rusça Sıfatlar ve Sıfat Çekimleri (Прилагательные) - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YDT Rusça Sıfatlar ve Sıfat Çekimleri (Прилагательные) - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene