Konu Anlatımı / Ders Notu

Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri — Konu Anlatımı

YÖKDİL Arapça Sosyal Bilimler: akademik kelime bilgisi, 60 özgün örnek, açıklamalı çözümler ve kavram ayrımları.

Konunun amacı

YÖKDİL Arapça – Sosyal Bilimler bölümünde kelime sorularını çözmek için Arapça sözcüğün yalnız Türkçe karşılığını bilmek yeterli değildir. Sözcüğün cümlede hangi kavrama gönderme yaptığını, sözdizimindeki görevini ve sosyal bilim metinlerinin ihtiyatlı çıkarım dilini tanımak gerekir. Bu çalışmada siyaset bilimi, iktisat, sosyoloji, eğitim bilimleri, demografi, kamu yönetimi ve araştırma yöntemleri terimleri birlikte ele alınır.

Soru köklerinde ---- boşluğunu doldururken önce tüm cümleyi anlayıp olumlu/olumsuz anlamı belirle. Ardından boşluğun isim, fiil, sıfat veya isim tamlaması gerektirip gerektirmediğine bak. Terimin tek başına anlamına değil, birlikte kullanıldığı sözcüklere ve açıklayıcı yan cümlelere odaklan. Örneğin الديمقراطية (demokrasi) ile الشرعية (meşruiyet) siyasetle ilgilidir; ancak biri temsil ve katılım düzenini, diğeri iktidarın kabul gören haklılık temelini anlatır.

1. Arapça akademik sözcüklerin cümledeki görevi

Arapça yazı sağdan sola ilerler; ancak akademik boşluk doldurma sorusunda anlam ilişkisi normal bir okuma sorusundan farklı değildir. Öncelikle yüklemi tespit et. «يدرس» inceler, «يقيس» ölçer, «يشير إلى» işaret eder, «يرتبط بـ» ile ilişkilidir, «يؤدي إلى» yol açar ve «يسمح بـ» olanak sağlar. Bu fiillerin hemen sonrasındaki kavram genellikle araştırma nesnesidir. «يدرس علم ...» kalıbı bir disiplinin alanını, «يطلق على ... اسم ...» kalıbı bir terimin tanımını verir.

Harfi cerleri kontrol et: «يشير إلى» ...-e işaret eder; «يسهم في» ...-e katkı sağlar; «يعتمد على» ...-e dayanır; «ينتج عن» ...-den doğar; «يختلف عن» ...-den farklıdır; «يرتبط بـ» ... ile bağlantılıdır. Boşlukta aynı tema içinde dolaşan beş seçenek bulunsa bile bağlantı fiili hangi terimin anlamca uygun olduğunu belirleyebilir.

Belirli artikel «الـ» yerleşik terimlerde sık görülür: الديمقراطية, المساواة, العولمة. Tamlamalar «رأس المال الاجتماعي» (sosyal sermaye), «تكلفة الفرصة البديلة» (fırsat maliyeti), «الرأي العام» (kamuoyu) biçimindedir. Sözcüklerin sırasını Türkçe tamlamaya göre değiştirme; Arapçada tamlanan ve tamlayan konumlarını öğren.

2. Siyaset bilimi: devlet, yönetim, temsil ve meşruiyet

الدولة = devlet; الحكومة = hükûmet; السلطة = iktidar/otorite; الدستور = anayasa; البرلمان = parlamento; الانتخابات = seçimler; الديمقراطية = demokrasi; المواطنة = vatandaşlık; الشرعية = meşruiyet; المشاركة المدنية = sivil katılım. Bunlar benzer metinlerde birlikte geçer fakat aynı sorunun doğru karşılığı olamazlar.

«الدستور» temel hukuk düzenini ve yetkilerin sınırını tanımlar. «الانتخابات» yöneticilerin veya temsilcilerin seçilmesi sürecidir. «الديمقراطية» yurttaş katılımı ve siyasal hesap verebilirlikle ilişkilidir. «الشرعية» ise yönetme yetkisinin kabul görmesidir. Bir ülkenin seçim yapması, tek başına bütün kurumlarının hesap verebilir veya hukuken adil olduğunu kanıtlamaz; akademik metin bu ayırımı korur.

«الحوكمة» yönetişim anlamında karar, hesap verebilirlik, koordinasyon ve şeffaflık ilişkilerini kapsar. Sadece “hükûmet” değildir. «اللامركزية» yönetim yetkilerinin merkezden alt birimlere dağıtılmasıdır; «اللامركزية المالية» gelir toplama ve harcama kararları üzerinden mali yerelleşmedir. «المركزية» ile «اللامركزية» zıt yönlü yönetim anlayışlarıdır.

3. Sosyoloji ve kültür: kimlik, kurum, tabakalaşma

المجتمع = toplum; الثقافة = kültür; الهوية = kimlik; المؤسسة = kurum; الطبقة الاجتماعية = toplumsal sınıf; التدرج الطبقي الاجتماعي = toplumsal tabakalaşma; الحراك الاجتماعي = toplumsal hareketlilik. «الثقافة» toplumsal olarak paylaşılan değerleri, simgeleri, pratikleri ve üretimleri kapsar. «الهوية» bireyin veya grubun aidiyet ve kendini tanımlama biçimiyle ilgilidir.

«الطبقة الاجتماعية» benzer toplumsal-ekonomik konumu paylaşan grubu belirtir. «التدرج الطبقي الاجتماعي» ise grupların kaynak, statü ve güç bakımından hiyerarşik dizilimidir. «الحراك الاجتماعي» bu konumlar arasında geçiştir. Bir aileye göre yükselme varsa «حراكاً اجتماعياً صاعداً» ifadesine dikkat et.

«رأس المال الاجتماعي» fiziksel veya finansal para stoku değil; toplumsal ilişkiler, güven ve iş birliği ağlarıdır. «الهيمنة الثقافية» bir grubun anlam dünyasının doğal ve genel kabul edilir biçimde sunulmasıdır. «التقاطعية» toplumsal cinsiyet, sınıf ve başka kimlik eksenlerinin birlikte etkisini inceleyen bakıştır. Bu kuramları birbirinin yerine kullanma.

4. Demografi, kentleşme ve toplumsal hareket

الديموغرافيا nüfus bilimi, التعداد السكاني nüfus sayımı, الهجرة göç, التحضر kentleşme, الشتات diaspora kavramlarıdır. Nüfus bilimi doğum, ölüm, yaş yapısı ve mekânsal dağılımla ilgilenir. Nüfus sayımı belirli tarihte bütün nüfusu sayma veya kaydetme faaliyetidir. İkisini yalnız “nüfus” sözcüğüne bakarak eşitleme.

Göç ülkeler arası, bölgeler arası veya şehir içi hareket olarak görülebilir. «الشتات», köken bölgesi dışında yaşayan ve o bölgeyle bağını çeşitli biçimlerde sürdüren toplulukları anlatır; her göç eden birey zorunlu olarak diaspora üyeliği çerçevesinde tanımlanmaz. «التحضر», yalnız şehrin fiziksel büyümesi değil kentsel nüfus payındaki değişimle de ilgilidir.

5. İktisat: kıtlık, gelir, enflasyon ve dışsallık

الاقتصاد ekonomi; الموارد المحدودة sınırlı kaynaklar; التضخم enflasyon; البطالة işsizlik; التجارة ticaret; الفقر yoksulluk; عدم المساواة eşitsizlik; تكافؤ الفرص fırsat eşitliği; تكلفة الفرصة البديلة fırsat maliyeti; السلع العامة kamusal mallar; آثار خارجية سلبية olumsuz dışsallıklar.

«التضخم» genel fiyat düzeyinde sürekli artışla ilgilidir; tek bir ürünün pahalanmasını otomatik olarak genel enflasyon diye adlandırma. «البطالة» çalışmak isteyen ve iş arayanların iş bulamaması bağlamında kullanılır; istihdam dışındaki herkes doğrudan işsiz sayılmaz. «الفقر» asgari ihtiyaçları karşılama güçlüğü, «عدم المساواة» kaynakların veya fırsatların eşitsiz dağılımıdır; biri bulunurken ötekinin ölçüsü aynı olmak zorunda değildir.

«تكلفة الفرصة البديلة» seçilen bir seçenek yüzünden vazgeçilen en değerli alternatifin değeridir. «السلع العامة» çoğu temel tanımda dışlamanın güç, tüketimde rekabetin düşük olduğu mallardır. «الآثار الخارجية السلبية» üretim/tüketimin maliyetinin bir bölümünün işlem dışındaki kişilere yüklenmesini anlatır; kirlilik örneğinde kimin maliyet üstlendiğini denetle.

6. Eğitim ve kamu politikası

التعليم eğitim; الالتحاق بالمدرسة okula katılım; جودة التعليم eğitim kalitesi; تقييم السياسات politika değerlendirmesi; الحوكمة yönetişim; المشاركة المدنية sivil katılım; الاستدامة sürdürülebilirlik. Eğitim araştırmalarında “okula kayıt” ile “öğrenme çıktısı” farklı göstergelerdir. Bir programın erişimi artırması, öğrenme sonuçlarını mutlaka artırdığı anlamına gelmez.

«تقييم السياسات», kamusal müdahalenin amaç, maliyet ve sonuçlarının sistematik değerlendirmesidir. «الاستدامة» bugünün gereksinimlerini karşılarken gelecek kuşakların olanaklarını gözeten yaklaşımı ifade eder. «التهميش» bazı toplulukların kaynaklara, temsil mekanizmalarına veya kamusal olanaklara erişimden dışlanmasıdır. Yüzeysel “farklılık” ile sistematik dışlanmayı aynı kavrama indirgeme.

7. Araştırma türleri: örneklem, boylamsal tasarım, nitel ve nicel

البحث / الدراسة araştırma; المجتمع الإحصائي evren; العينة örneklem; دراسة طولية boylamsal çalışma; دراسة مقطعية kesitsel çalışma; المنهج النوعي nitel yöntem; المنهج الكمي nicel yöntem. Araştırmacı aynı katılımcıları yıllar boyunca gözlüyorsa longitudinal/boylamsal, farklı katılımcıları tek bir anda inceliyorsa kesitsel yaklaşım gündeme gelir.

«العينة» evrenden seçilen alt gruptur; «التعداد» tüm birimlerin sayılmasını amaçlar. Nitel çalışma derinlemesine görüşme, gözlem, anlatı çözümlemesi gibi anlam odaklı veriler üretebilir; nicel çalışma sayısal ölçüm, anket ve istatistiksel testleri kullanır. Yöntemin adını yalnız katılımcı sayısından değil veri yapısı ve analiz amacından belirle.

«تحليل الخطاب» söylem analizi, kullanılan sözcüklerin, benzetmelerin ve anlatım kalıplarının toplumsal anlam üretimini inceleyen yöntemdir. «التثليث المنهجي» aynı olguyu farklı kaynak veya yöntemlerle karşılaştırarak değerlendirme yapmadır; tek veri kaynağını tekrar tekrar kullanmak otomatik olarak üçgenleme değildir.

8. Korelasyon, nedensellik, karıştırıcı etken ve yanlılık

«ارتباط» korelasyon, iki değişkenin birlikte değiştiğinin gözlenmesidir. «السببية» nedensellik, bir değişimde diğerinin etkisinin gösterilmesine odaklanır. «متغير مربك» karıştırıcı değişken, hem açıklayıcı değişkenle hem sonuçla ilişkili olarak görünen bağlantıyı etkileyebilir. «تحيز المتغير المحذوف» analizde yer almayan önemli bir değişkenin tahmini saptırmasıdır.

«تحيز الاختيار» araştırmaya alınan kişilerin seçim biçiminden kaynaklanan sistematik farklılıktır. «الفرضية» test edilebilir bir sav, «المتغيرات» ölçülen ya da kategorize edilen özelliklerdir. Sınavda «قد» olabilir, «يمكن» mümkün, «يشير إلى» işaret eder gibi ifadeler kesinliği sınırlar; «يثبت» ispat eder, «يسبب» neden olur daha güçlüdür.

Bir çalışmada eğitim ile gelir arasında bağlantı bulunması, başka her şey aynı tutulmadıkça eğitimin tek neden olduğunu kanıtlamaz. Ters nedensellik, seçilim, ölçüm hatası, gözlenmeyen değişken ve zaman sırası tartışılabilir. Cümlede «لكن النتيجة لا تثبت» gibi bir sınırlama varsa ilişkiyi nedensellik diye çevirmek yanlış seçeneğe götürür.

9. İleri kavramlar: kurumsal yapı, normatif yaklaşım ve karşı-olgusal soru

«الاعتماد على المسار» yola bağımlılık: geçmişte seçilen kurum ve yöntemlerin yeni seçenekleri sınırlaması. «تماثل مؤسسي» kurumsal eşbiçimlilik: kurumların mevzuat, meslek normları veya taklit nedeniyle benzer örgütlenmesi. «اللامركزية المالية» mali yerelleşme: yerel birimlerin kaynak toplama ve harcama kararlarının artması.

«تأطير الخطاب» söylemsel çerçeveleme: olayın belirli yorumlama çerçevesiyle sunulması. «المقاربة المعيارية» normatif yaklaşım: ne olması gerektiğini tartışır; betimleyici/deskriptif yaklaşım ne olduğunu gözler. «السؤال المضاد للواقع» karşı-olgusal soru: müdahale olmasaydı aynı birimlerde ne sonuç gerçekleşeceğini düşünür. Gerçekte aynı birimi aynı anda hem müdahale etmiş hem etmemiş durumda gözleyemeyiz; bu yüzden karşılaştırma tasarımları önemlidir.

«الصلاحية الخارجية» dış geçerlik ve «قابلية التعميم» genellenebilirlik, örnekleme ve uygulama koşullarıyla ilişkilidir. Bir şehirde gözlenen bulgunun bütün dünyaya kesin biçimde taşındığı iddiası çoğu sosyal bilim metninde kanıt sınırını aşar.

Sık Karıştırılan Noktalar

  1. الديموغرافيا (nüfus bilimi) ≠ التعداد (nüfus sayımı).
  2. الديمقراطية (demokrasi) ≠ الشرعية (meşruiyet).
  3. الحكومة (hükûmet) ≠ الحوكمة (yönetişim).
  4. المساواة (eşitlik) ≠ عدم المساواة (eşitsizlik).
  5. الفقر (yoksulluk) ≠ البطالة (işsizlik).
  6. الهجرة (göç) ≠ الشتات (diaspora).
  7. الطبقة الاجتماعية (sınıf) ≠ الحراك الاجتماعي (hareketlilik).
  8. العينة (örneklem) ≠ المجتمع الإحصائي (evren).
  9. دراسة طولية (boylamsal) ≠ دراسة مقطعية (kesitsel).
  10. البحث النوعي (nitel) ≠ البحث الكمي (nicel).
  11. الارتباط (ilişki) ≠ السببية (nedensellik).
  12. متغير مربك (karıştırıcı) ≠ متغير تابع (bağımlı değişken).
  13. تحيز الاختيار (seçilim yanlılığı) ≠ التوزيع العشوائي (rastgele atama).
  14. الصلاحية الخارجية (dış geçerlik) ≠ الصلاحية الداخلية (iç geçerlik).
  15. تكلفة الفرصة البديلة (fırsat maliyeti) ≠ السعر المدفوع (ödenen fiyat).
  16. السلع العامة (kamusal mallar) ≠ السلع الخاصة (özel mallar).
  17. اللامركزية الإدارية (idari) ≠ اللامركزية المالية (mali yerelleşme).
  18. المقاربة المعيارية (normatif) ≠ الوصفية (betimleyici).
  19. التثليث المنهجي (üçgenleme) ≠ تكرار مصدر واحد (tek kaynağı tekrarlama).
  20. الهيمنة الثقافية (kültürel hegemonya) ≠ الثقافة (kültür).

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

**Adım 1:** Arapça cümleyi bir kez bütün olarak oku. Olumlu/olumsuzluk, karşıtlık ve zaman bildiren yapıları işaretle.

**Adım 2:** Boşluğun dil bilgisel türünü belirle. İsim mi, çoğul mu, sıfat mı, tamlama mı gerekiyor? «علم ...» sonrasında bilim alanını; «يسمى ...» sonrasında kavram adını ara.

**Adım 3:** Boşluğun iki yanından kanıt bul. Örneğin «ارتفاع الأسعار العامة» enflasyon, «الأجيال القادمة» sürdürülebilirlik, «متابعة الأشخاص أنفسهم» boylamsal araştırma ipucudur.

**Adım 4:** Seçenekleri kavram ailesine ayır. Birbirine benzeyen dört seçenek varsa tanımdaki anahtar ölçütü seç: başka birimin maliyeti mi, en iyi vazgeçilen alternatif mi, toplumsal statü değişimi mi?

**Adım 5:** Gerekirse seçenekleri cümleye yerleştirerek Türkçeye çevir. Özellikle olumsuz cümlede “zararlı etkileri azaltmak” ile “etkileri artırmak” karşıtlığını koru.

**Adım 6:** Cümleyi son kez kontrol et: seçtiğin terim yalnız konuya yakın mı, yoksa verilen açıklamanın tam karşılığı mı?

**Adım 7:** Araştırma yöntemlerinde iddia gücünü aşma: «ارتبط» ile «أثبت السبب» farklıdır. Bir örneklemin özelliklerini bütün evrene genişletmeden önce koşullara bak.

Konu Özeti

YÖKDİL Arapça Sosyal Bilimler kelimelerinde temel başarı anahtarı, tanımın hangi özelliği ayırt ettiğini bilmektir. Bir kavramın alanını (iktisat, siyaset, sosyoloji, yöntem), sözcük türünü ve metinde verilen kanıtı birlikte değerlendir. İlk düzeyde sık geçen demokratik kurumlar, eğitim ve nüfus sözcüklerini öğren; orta düzeyde araştırma tasarımını, kamu politikasını ve sosyal değişimi ayır; zor düzeyde seçilim yanlılığı, karşı-olgusal çıkarım, kurumsal eşbiçimlilik ve dış geçerlik gibi ince ayrımları çalış.

Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın

  • Sosyal bilimlerde kullanılan en az 60 temel ve ileri düzey terimin Arapçasını tanıyabilmek.
  • Anayasa, demokrasi, meşruiyet ve yönetişim sözcüklerini doğru bağlamda ayırabilmek.
  • Enflasyon, eşitsizlik, işsizlik, yoksulluk ve fırsat maliyetini karıştırmamak.
  • Kesitsel ve boylamsal çalışmaların belirleyici farklılığını gösterebilmek.
  • Nitel/nicel yöntemleri veri toplama türüne göre tanıyabilmek.
  • Korelasyon ile nedenselliğin aynı şey olmadığını cümle üzerinden açıklayabilmek.
  • Tamlamalarda ve belirli artikellerde yerleşik akademik kullanımı seçebilmek.
  • Doğru seçeneğin neden doğru, diğerlerinin neden yanlış olduğunu bir ipucuyla gerekçelendirebilmek.

14. Açıklamalı 60 Özgün Soru ve Terim Alıştırmaları

Soru 01 — Kolay

يبحث علم ---- في حجم الجماعات البشرية وتوزيعها العمري والجغرافي وتغير أعدادها عبر الزمن.

A) الديموغرافيا B) البلاغة C) الأخلاق D) الجيولوجيا E) النحو

**Doğru terim:** الديموغرافيا

**Çözüm:** “الديموغرافيا” terimi “nüfus bilimi” anlamına gelir. Cümledeki “حجم الجماعات البشرية وتوزيعها” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 02 — Kolay

تقوم ---- على مبدأ مشاركة المواطنين في اختيار ممثليهم ومحاسبة السلطة عبر مؤسسات سياسية.

A) الديمقراطية B) الملكية المطلقة C) العزلة D) الوراثة E) الأمية

**Doğru terim:** الديمقراطية

**Çözüm:** “الديمقراطية” terimi “demokrasi” anlamına gelir. Cümledeki “اختيار ممثليهم ومحاسبة السلطة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 03 — Kolay

يحدد ---- المبادئ الأساسية لنظام الحكم وحقوق الأفراد وصلاحيات السلطات العامة في الدولة.

A) الدستور B) الميزان التجاري C) الجدول الدراسي D) المناخ E) السجل الزراعي

**Doğru terim:** الدستور

**Çözüm:** “الدستور” terimi “anayasa” anlamına gelir. Cümledeki “حقوق الأفراد وصلاحيات السلطات” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 04 — Kolay

تنظم الدولة ---- دورية تسمح للناخبين باختيار ممثليهم وفق قواعد معلنة ومواعيد محددة.

A) الانتخابات B) التجارب المخبرية C) الترجمات D) المحاصيل E) المفاوضات التجارية

**Doğru terim:** الانتخابات

**Çözüm:** “الانتخابات” terimi “seçimler” anlamına gelir. Cümledeki “الناخبين باختيار ممثليهم” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 05 — Kolay

تشير ---- إلى انتقال الأفراد من منطقة أو بلد إلى آخر بقصد العمل أو الاستقرار أو لأسباب أخرى.

A) الهجرة B) الخصوبة C) الإنتاجية D) الزراعة E) المديونية

**Doğru terim:** الهجرة

**Çözüm:** “الهجرة” terimi “göç” anlamına gelir. Cümledeki “انتقال الأفراد من منطقة أو بلد” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 06 — Kolay

يدرس علم ---- كيفية توزيع الموارد المحدودة بين احتياجات متعددة وإنتاج السلع والخدمات وتبادلها.

A) الاقتصاد B) الصوتيات C) التشريح D) الفلك E) البلاغة

**Doğru terim:** الاقتصاد

**Çözüm:** “الاقتصاد” terimi “iktisat/ekonomi” anlamına gelir. Cümledeki “توزيع الموارد المحدودة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 07 — Kolay

تزداد ---- عندما يكون عدد الباحثين عن العمل والقادرين عليه أكبر من عدد فرص العمل المتاحة.

A) البطالة B) الادخار C) الإنتاج D) الأمية E) الصادرات

**Doğru terim:** البطالة

**Çözüm:** “البطالة” terimi “işsizlik” anlamına gelir. Cümledeki “الباحثين عن العمل وفرص العمل” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 08 — Kolay

عندما ترتفع الأسعار العامة للسلع والخدمات بصورة مستمرة تتراجع القوة الشرائية بسبب ----.

A) التضخم B) الهجرة C) التعداد D) الاكتفاء E) الوساطة

**Doğru terim:** التضخم

**Çözüm:** “التضخم” terimi “enflasyon” anlamına gelir. Cümledeki “ترتفع الأسعار العامة والقوة الشرائية” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 09 — Kolay

يُطلق على تزايد نسبة السكان المقيمين في المدن واتساع المناطق الحضرية اسم ----.

A) التحضر B) التصحر C) التلقيح D) التقادم E) الانعزال

**Doğru terim:** التحضر

**Çözüm:** “التحضر” terimi “kentleşme” anlamına gelir. Cümledeki “تزايد نسبة السكان المقيمين في المدن” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 10 — Kolay

تسعى مؤسسات ---- إلى تطوير المعارف والمهارات من خلال المدارس والجامعات وبرامج التعلم.

A) التعليم B) الجمارك C) النقل البحري D) القضاء الجنائي E) الإسكان

**Doğru terim:** التعليم

**Çözüm:** “التعليم” terimi “eğitim” anlamına gelir. Cümledeki “المدارس والجامعات وبرامج التعلم” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 11 — Kolay

تشمل ---- العادات والرموز واللغة والفنون والقيم التي تتشاركها جماعة بشرية عبر الأجيال.

A) الثقافة B) الموازنة C) التضاريس D) الإحصاء E) الاستيراد

**Doğru terim:** الثقافة

**Çözüm:** “الثقافة” terimi “kültür” anlamına gelir. Cümledeki “العادات والرموز واللغة والفنون” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 12 — Kolay

ترتبط ---- الاجتماعية بإحساس الفرد بالانتماء إلى جماعة وما يميزها من تاريخ ورموز مشتركة.

A) الهوية B) الفائدة C) الضريبة D) الكثافة E) الندرة

**Doğru terim:** الهوية

**Çözüm:** “الهوية” terimi “kimlik” anlamına gelir. Cümledeki “إحساس الفرد بالانتماء” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 13 — Kolay

تتطلب ---- أمام القانون تطبيق القواعد نفسها على الأفراد دون تمييز غير مبرر بينهم.

A) المساواة B) الاحتكار C) العزلة D) الرقابة E) المقايضة

**Doğru terim:** المساواة

**Çözüm:** “المساواة” terimi “eşitlik” anlamına gelir. Cümledeki “تطبيق القواعد نفسها دون تمييز” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 14 — Kolay

تشير ---- إلى عدم قدرة بعض الأسر على تلبية احتياجات أساسية مثل الغذاء والسكن والرعاية الصحية.

A) الفقر B) الازدهار C) التضخم D) الادخار E) الاستثمار

**Doğru terim:** الفقر

**Çözüm:** “الفقر” terimi “yoksulluk” anlamına gelir. Cümledeki “عدم قدرة الأسر على تلبية احتياجات أساسية” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 15 — Kolay

يسهم انفتاح ---- بين البلدان في انتقال السلع والخدمات عبر الحدود بموجب اتفاقات اقتصادية.

A) التجارة B) الأمية C) الخصوبة D) العدالة E) اللغة

**Doğru terim:** التجارة

**Çözüm:** “التجارة” terimi “ticaret” anlamına gelir. Cümledeki “انتقال السلع والخدمات عبر الحدود” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 16 — Kolay

تُعد المدرسة مثالاً على ---- اجتماعية لها قواعد وأدوار مستقرة تنظم سلوك الأفراد.

A) مؤسسة B) هجرة C) مجاعة D) مادة خام E) عاصفة

**Doğru terim:** مؤسسة

**Çözüm:** “مؤسسة” terimi “kurum” anlamına gelir. Cümledeki “قواعد وأدوار مستقرة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 17 — Kolay

تستخدم استطلاعات ---- لقياس مواقف المواطنين من قضايا عامة مثل التعليم والخدمات الحكومية.

A) الرأي العام B) القطاع الصناعي C) الميزان المائي D) الضوء المرئي E) الانحدار الجغرافي

**Doğru terim:** الرأي العام

**Çözüm:** “الرأي العام” terimi “kamuoyu” anlamına gelir. Cümledeki “مواقف المواطنين واستطلاعات” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 18 — Kolay

تسهل ---- انتقال المعلومات ورؤوس الأموال والمنتجات بين المجتمعات على نطاق عالمي متزايد.

A) العولمة B) العزلة المحلية C) التقوقع D) التحنيط E) التصحر

**Doğru terim:** العولمة

**Çözüm:** “العولمة” terimi “küreselleşme” anlamına gelir. Cümledeki “على نطاق عالمي متزايد” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 19 — Kolay

ترتبط ---- بمجموعة من الحقوق والواجبات التي تنشأ من العلاقة القانونية بين الفرد والدولة.

A) المواطنة B) الموسمية C) التضاريس D) الوراثة E) الخصخصة

**Doğru terim:** المواطنة

**Çözüm:** “المواطنة” terimi “vatandaşlık” anlamına gelir. Cümledeki “الحقوق والواجبات والعلاقة القانونية” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 20 — Kolay

تستخدم السوسيولوجيا مفهوم ---- لوصف جماعة تشترك في موقع اقتصادي واجتماعي متقارب داخل المجتمع.

A) الطبقة الاجتماعية B) الخريطة الطبيعية C) اللغة الأم D) العينة العشوائية E) الجهاز العصبي

**Doğru terim:** الطبقة الاجتماعية

**Çözüm:** “الطبقة الاجتماعية” terimi “toplumsal sınıf” anlamına gelir. Cümledeki “موقع اقتصادي واجتماعي متقارب” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 21 — Orta

إذا تفاوت توزيع الدخل والثروة والفرص بين الجماعات بصورة واسعة، وصف الباحثون هذه الظاهرة باسم ----.

A) عدم المساواة B) الاندماج الكامل C) التوازن الديموغرافي D) الرضا العام E) التجانس المطلق

**Doğru terim:** عدم المساواة

**Çözüm:** “عدم المساواة” terimi “eşitsizlik” anlamına gelir. Cümledeki “تفاوت توزيع الدخل والثروة والفرص” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 22 — Orta

تابع الباحثون الأشخاص أنفسهم طوال عشر سنوات لرصد تغير المواقف؛ ولذلك استخدموا ----.

A) دراسة طولية B) دراسة مقطعية C) تجربة مخبرية قصيرة D) مراجعة لغوية E) مقابلة واحدة

**Doğru terim:** دراسة طولية

**Çözüm:** “دراسة طولية” terimi “boylamsal araştırma” anlamına gelir. Cümledeki “الأشخاص أنفسهم طوال عشر سنوات” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 23 — Orta

اختار فريق البحث مئتي مشارك من مجتمع أكبر لجمع البيانات؛ وتسمى المجموعة المختارة ----.

A) العينة B) المجتمع الكلي C) المتغير التابع D) الفرضية الصفرية E) الإطار النظري

**Doğru terim:** العينة

**Çözüm:** “العينة” terimi “örneklem” anlamına gelir. Cümledeki “مئتي مشارك من مجتمع أكبر” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 24 — Orta

ظهر ---- إحصائي بين سنوات التعليم والدخل، لكن النتيجة لا تثبت أن التعليم وحده سبب الفروق.

A) ارتباط B) تدخل عشوائي C) تعميم حتمي D) توزيع متساوٍ E) استقلال تام

**Doğru terim:** ارتباط

**Çözüm:** “ارتباط” terimi “korelasyon/ilişki” anlamına gelir. Cümledeki “بين سنوات التعليم والدخل لكن لا تثبت السبب” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 25 — Orta

لإثبات ---- لا يكفي أن يتغير عاملان معاً؛ بل يجب فحص البدائل المحتملة واتجاه التأثير.

A) السببية B) المصادفة اللغوية C) التماثل الشكلي D) الانتشار الجغرافي E) التصنيف الإداري

**Doğru terim:** السببية

**Çözüm:** “السببية” terimi “nedensellik” anlamına gelir. Cümledeki “اتجاه التأثير والبدائل المحتملة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 26 — Orta

صاغ الباحثون ---- قابلة للاختبار مفادها أن تحسين النقل العام قد يرفع معدلات الالتحاق بالعمل.

A) فرضية B) نتيجة نهائية C) حقيقة لا تقبل النقاش D) قائمة مراجع E) خريطة صماء

**Doğru terim:** فرضية

**Çözüm:** “فرضية” terimi “hipotez” anlamına gelir. Cümledeki “قابلة للاختبار ومفادها أن” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 27 — Orta

عند قياس أثر التعليم في الدخل، قد يعد الدخل متغيراً تابعاً والتعليم أحد ---- المستقلة.

A) المتغيرات B) المؤسسات C) الأقاليم D) العقوبات E) الحدود

**Doğru terim:** المتغيرات

**Çözüm:** “المتغيرات” terimi “değişkenler” anlamına gelir. Cümledeki “متغيراً تابعاً والتعليم مستقلة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 28 — Orta

تقارن عملية ---- النتائج المحققة بتكاليف البرنامج وأهدافه لمعرفة مدى نجاح تدخل حكومي.

A) تقييم السياسات B) تعيين الحدود C) توزيع العملات D) نقل الملكية E) تعليق الانتخابات

**Doğru terim:** تقييم السياسات

**Çözüm:** “تقييم السياسات” terimi “politika değerlendirmesi” anlamına gelir. Cümledeki “النتائج المحققة وتكاليف البرنامج وأهدافه” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 29 — Orta

يرتبط مفهوم ---- بآليات اتخاذ القرار والشفافية والمساءلة والتنسيق بين الجهات العامة والخاصة.

A) الحوكمة B) الهجرة الداخلية C) الأمية الرقمية D) التصحر E) الخصوبة

**Doğru terim:** الحوكمة

**Çözüm:** “الحوكمة” terimi “yönetişim” anlamına gelir. Cümledeki “اتخاذ القرار والشفافية والمساءلة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 30 — Orta

عندما تنتقل بعض صلاحيات الإدارة من الحكومة المركزية إلى سلطات محلية، يسمى ذلك ----.

A) اللامركزية B) المركزية المطلقة C) الاحتكار التجاري D) التوحيد اللغوي E) العزلة السياسية

**Doğru terim:** اللامركزية

**Çözüm:** “اللامركزية” terimi “yerinden yönetim” anlamına gelir. Cümledeki “صلاحيات الإدارة إلى سلطات محلية” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 31 — Orta

لا تعتمد ---- السياسية على استخدام القوة وحده، بل على قبول المواطنين مبررات ممارسة السلطة.

A) الشرعية B) الكثافة السكانية C) المنفعة الحدية D) الندرة الطبيعية E) المضاربة

**Doğru terim:** الشرعية

**Çözüm:** “الشرعية” terimi “meşruiyet” anlamına gelir. Cümledeki “قبول المواطنين مبررات ممارسة السلطة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 32 — Orta

يعد حضور الاجتماعات المجتمعية والتطوع في المبادرات العامة مثالين على ----.

A) المشاركة المدنية B) التبادل النقدي C) التصنيف المناخي D) الإنتاج الصناعي E) الانكماش التجاري

**Doğru terim:** المشاركة المدنية

**Çözüm:** “المشاركة المدنية” terimi “sivil katılım” anlamına gelir. Cümledeki “الاجتماعات المجتمعية والتطوع” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 33 — Orta

إذا انتقل شخص من أسرة منخفضة الدخل إلى موقع مهني واقتصادي أعلى، فإن ذلك يمثل ---- صاعداً.

A) حراكاً اجتماعياً B) ركوداً جغرافياً C) توازناً تجارياً D) انخفاضاً نقدياً E) استقراراً بيئياً

**Doğru terim:** حراكاً اجتماعياً

**Çözüm:** “حراكاً اجتماعياً” terimi “yukarı yönlü sosyal hareketlilik” anlamına gelir. Cümledeki “من أسرة منخفضة الدخل إلى موقع أعلى” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 34 — Orta

يفحص ---- كيف تشكل الكلمات والاستعارات المستخدمة في الإعلام فهم الناس لقضية اجتماعية.

A) تحليل الخطاب B) مسح التربة C) تحليل الدم D) قياس الحرارة E) فحص المعادن

**Doğru terim:** تحليل الخطاب

**Çözüm:** “تحليل الخطاب” terimi “söylem analizi” anlamına gelir. Cümledeki “الكلمات والاستعارات في الإعلام” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 35 — Orta

تستند الدراسة التي تحلل تجارب المشاركين عبر مقابلات معمقة إلى منهج ---- أكثر من اعتمادها على القياس العددي.

A) نوعي B) كمي C) تجريبي آلي D) رياضي بحت E) مختبري كيميائي

**Doğru terim:** نوعي

**Çözüm:** “نوعي” terimi “nitel yöntem” anlamına gelir. Cümledeki “تجارب المشاركين عبر مقابلات معمقة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 36 — Orta

يستخدم البحث ---- بيانات رقمية واستبيانات منظمة لاختبار العلاقات الإحصائية بين متغيرات محددة.

A) الكمي B) النوعي السردي C) التاريخي الشفهي D) الفلسفي التأملي E) الأدبي النقدي

**Doğru terim:** الكمي

**Çözüm:** “الكمي” terimi “nicel araştırma” anlamına gelir. Cümledeki “بيانات رقمية وعلاقات إحصائية” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 37 — Orta

يوفر ---- السكاني الرسمي أعداد المقيمين موزعة بحسب العمر والمنطقة وخصائص أخرى في وقت محدد.

A) التعداد B) التحكيم C) الاستفتاء D) التأميم E) التضخم

**Doğru terim:** التعداد

**Çözüm:** “التعداد” terimi “nüfus sayımı” anlamına gelir. Cümledeki “أعداد المقيمين بحسب العمر والمنطقة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 38 — Orta

يشير مفهوم ---- إلى جماعات تعيش خارج موطنها التاريخي وتحافظ على روابط ثقافية واجتماعية به.

A) الشتات B) المحلية C) الطبقية D) الوصاية E) المركزية

**Doğru terim:** الشتات

**Çözüm:** “الشتات” terimi “diaspora” anlamına gelir. Cümledeki “تعيش خارج موطنها وتحافظ على روابط” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 39 — Orta

تهدف ---- إلى تلبية احتياجات الحاضر مع الحفاظ على قدرة الأجيال القادمة على تلبية احتياجاتها.

A) الاستدامة B) الاستهلاك المفرط C) الاستنزاف D) الانقطاع E) التبديد

**Doğru terim:** الاستدامة

**Çözüm:** “الاستدامة” terimi “sürdürülebilirlik” anlamına gelir. Cümledeki “احتياجات الحاضر والأجيال القادمة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 40 — Orta

يصف الباحثون ---- عندما تُستبعد جماعات من موارد المجتمع وفرص المشاركة واتخاذ القرار.

A) التهميش B) الدمج الشامل C) التكافؤ الفعلي D) التمثيل الكامل E) التكامل المؤسسي

**Doğru terim:** التهميش

**Çözüm:** “التهميش” terimi “marjinalleştirme/dışlama” anlamına gelir. Cümledeki “تُستبعد جماعات من موارد المجتمع” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 41 — Zor

إذا أثّر عامل غير مقاس في كل من مستوى التعليم والدخل، فقد تنشأ مشكلة ---- في تقدير أثر التعليم.

A) تحيز المتغير المحذوف B) العشوائية الكاملة C) المعاينة الطبقية D) التجانس التام E) الاستقلال الشرطي المؤكد

**Doğru terim:** تحيز المتغير المحذوف

**Çözüm:** “تحيز المتغير المحذوف” terimi “atlanan değişken yanlılığı” anlamına gelir. Cümledeki “عامل غير مقاس في التعليم والدخل” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 42 — Zor

قد تكون العلاقة بين النوم والتحصيل مضللة إذا أثّر الضغط النفسي في كليهما؛ فالضغط هنا ----.

A) متغير مربك B) نتيجة نهائية C) عينة مستقلة D) ثابت كوني E) أداة قياس محايدة

**Doğru terim:** متغير مربك

**Çözüm:** “متغير مربك” terimi “karıştırıcı değişken” anlamına gelir. Cümledeki “الضغط النفسي يؤثر في كليهما” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 43 — Zor

إذا شملت الدراسة أشخاصاً تطوعوا طوعاً وكانوا مختلفين عن غير المشاركين، فقد تتعرض النتائج إلى ----.

A) تحيز الاختيار B) التوزيع العشوائي الكامل C) ضبط جميع العوامل D) اليقين السببي E) التمثيل التام

**Doğru terim:** تحيز الاختيار

**Çözüm:** “تحيز الاختيار” terimi “seçilim yanlılığı” anlamına gelir. Cümledeki “تطوعوا وكانوا مختلفين عن غير المشاركين” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 44 — Zor

تتناول ---- مدى إمكان نقل نتائج تجربة أجريت في مدينة واحدة إلى مجتمعات أخرى ذات خصائص مختلفة.

A) الصلاحية الخارجية B) الدقة الإملائية C) السببية العكسية D) المطابقة الصوتية E) التجانس المحلي

**Doğru terim:** الصلاحية الخارجية

**Çözüm:** “الصلاحية الخارجية” terimi “dış geçerlik” anlamına gelir. Cümledeki “نقل نتائج تجربة إلى مجتمعات أخرى” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 45 — Zor

استخدم الباحث مقابلات وملاحظة ميدانية ووثائق رسمية لمقارنة الأدلة من مصادر متعددة؛ ويسمى ذلك ----.

A) التثليث المنهجي B) التعميم الفوري C) الاستبعاد المسبق D) القياس الأحادي E) التكرار اللفظي

**Doğru terim:** التثليث المنهجي

**Çözüm:** “التثليث المنهجي” terimi “yöntemsel üçgenleme” anlamına gelir. Cümledeki “مصادر متعددة للمقارنة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 46 — Zor

يفحص مفهوم ---- تداخل النوع الاجتماعي والطبقة والإعاقة في تشكيل خبرة الفرد بدلاً من دراسة كل محور منفصلاً.

A) التقاطعية B) الأحادية السببية C) التماثل المطلق D) المركزية الإدارية E) التكرارية

**Doğru terim:** التقاطعية

**Çözüm:** “التقاطعية” terimi “kesişimsellik” anlamına gelir. Cümledeki “تداخل النوع الاجتماعي والطبقة والإعاقة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 47 — Zor

يوضح ---- كيف تقيّد القرارات المؤسسية السابقة البدائل المتاحة في الحاضر حتى إذا تغيّرت الظروف.

A) الاعتماد على المسار B) الحياد الزمني C) العشوائية المطلقة D) القطيعة الشاملة E) المساواة الحسابية

**Doğru terim:** الاعتماد على المسار

**Çözüm:** “الاعتماد على المسار” terimi “yola bağımlılık” anlamına gelir. Cümledeki “القرارات السابقة تقيّد البدائل الحالية” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 48 — Zor

عندما تتبنى منظمات مختلفة هياكل متشابهة استجابة لضغوط مهنية وقانونية، يصف الباحثون ذلك بأنه ----.

A) تماثل مؤسسي B) تنوع جيني C) تفكك سكاني D) انخفاض نقدي E) استقلال كامل

**Doğru terim:** تماثل مؤسسي

**Çözüm:** “تماثل مؤسسي” terimi “kurumsal eşbiçimlilik” anlamına gelir. Cümledeki “منظمات تتبنى هياكل متشابهة تحت ضغوط” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 49 — Zor

عند تخصيص ميزانية لبناء مدرسة بدلاً من مستشفى، تمثل قيمة البديل الأفضل المتروك ----.

A) تكلفة الفرصة البديلة B) الإيراد الضريبي C) الربح المحقق D) الناتج المحلي E) سعر الصرف

**Doğru terim:** تكلفة الفرصة البديلة

**Çözüm:** “تكلفة الفرصة البديلة” terimi “fırsat maliyeti” anlamına gelir. Cümledeki “قيمة البديل الأفضل المتروك” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 50 — Zor

يعد إنارة الشوارع مثالاً شائعاً على ---- التي يصعب استبعاد الناس من الانتفاع بها ولا ينقص استهلاك شخص منها انتفاع غيره كثيراً.

A) السلع العامة B) السلع الخاصة البحتة C) الموارد النادرة حصراً D) الأصول المالية E) المنتجات الموسمية

**Doğru terim:** السلع العامة

**Çözüm:** “السلع العامة” terimi “kamusal mallar” anlamına gelir. Cümledeki “يصعب الاستبعاد ولا تزاحم كبير” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 51 — Zor

إذا تسبب المصنع في تلوث يدفع الجيران كلفته دون أن يتحملها المنتج في سعر السلعة، نشأت ----.

A) آثار خارجية سلبية B) منافع خاصة خالصة C) وفورات عامة مؤكدة D) عوائد مالية مباشرة E) مكاسب تبادل متساوية

**Doğru terim:** آثار خارجية سلبية

**Çözüm:** “آثار خارجية سلبية” terimi “olumsuz dışsallıklar” anlamına gelir. Cümledeki “الجار يتحمل التلوث خارج السعر” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 52 — Zor

عندما تكون فرص الوصول إلى التعليم الجيد مختلفة باختلاف دخل الأسرة، تظهر مشكلة ----.

A) عدم تكافؤ الفرص B) العدالة الكاملة C) الحراك المفتوح للجميع D) المساواة المطلقة E) الحياد الاجتماعي

**Doğru terim:** عدم تكافؤ الفرص

**Çözüm:** “عدم تكافؤ الفرص” terimi “fırsat eşitsizliği” anlamına gelir. Cümledeki “فرص التعليم تختلف بدخل الأسرة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 53 — Zor

تُعد الثقة المتبادلة والشبكات والعلاقات التي تسهّل التعاون بين الأفراد مكونات أساسية لما يسمى ----.

A) رأس المال الاجتماعي B) رأس المال الثابت C) الدين العام D) الاحتياطي النقدي E) الدخل القومي

**Doğru terim:** رأس المال الاجتماعي

**Çözüm:** “رأس المال الاجتماعي” terimi “sosyal sermaye” anlamına gelir. Cümledeki “الثقة المتبادلة والشبكات والتعاون” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 54 — Zor

يشير مفهوم ---- إلى قدرة مجموعة مهيمنة على تقديم قيمها وتصوراتها للعالم باعتبارها أموراً طبيعية ومقبولة عامة.

A) الهيمنة الثقافية B) التعددية الكاملة C) الحياد الفني D) التنوع البيولوجي E) الحراك المهني

**Doğru terim:** الهيمنة الثقافية

**Çözüm:** “الهيمنة الثقافية” terimi “kültürel hegemonya” anlamına gelir. Cümledeki “قيم المهيمن تبدو طبيعية وعامة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 55 — Zor

حين تحصل البلديات على سلطة مستقلة نسبياً في تحصيل بعض الإيرادات وتحديد أولويات الإنفاق، تزداد ----.

A) اللامركزية المالية B) المركزية الضريبية المطلقة C) العزلة التجارية D) الاحتكار الإنتاجي E) الرقابة اللغوية

**Doğru terim:** اللامركزية المالية

**Çözüm:** “اللامركزية المالية” terimi “mali yerelleşme” anlamına gelir. Cümledeki “سلطة البلدية في الإيرادات والإنفاق” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 56 — Zor

عندما تعرض الصحافة مسألة البطالة باعتبارها مشكلة مهارات لا مشكلة طلب على العمل، يتغير ---- للقضية في النقاش العام.

A) تأطير الخطاب B) التعداد السكاني C) التقنين النقدي D) التصنيف النباتي E) التباين الحراري

**Doğru terim:** تأطير الخطاب

**Çözüm:** “تأطير الخطاب” terimi “söylemsel çerçeveleme” anlamına gelir. Cümledeki “عرض البطالة من زاوية تفسيرية محددة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 57 — Zor

يسأل التقييم السببي عما كان سيحدث للمشاركين أنفسهم لو لم يتلقوا البرنامج؛ وهذا هو السؤال ----.

A) المضاد للواقع B) المعجمي C) الوصفي البحت D) المناخي E) الإحصائي المستقل

**Doğru terim:** المضاد للواقع

**Çözüm:** “المضاد للواقع” terimi “karşı-olgusal soru” anlamına gelir. Cümledeki “ماذا لو لم يتلق المشاركون البرنامج” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 58 — Zor

يشير ---- إلى ترتيب الفئات الاجتماعية في مستويات غير متساوية من السلطة والمكانة والموارد.

A) التدرج الطبقي الاجتماعي B) الحراك الأفقي المؤقت C) المساواة القانونية D) المشاركة الانتخابية E) الانتشار الجغرافي

**Doğru terim:** التدرج الطبقي الاجتماعي

**Çözüm:** “التدرج الطبقي الاجتماعي” terimi “toplumsal tabakalaşma” anlamına gelir. Cümledeki “ترتيب الفئات في مستويات سلطة وموارد” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 59 — Zor

عندما يناقش الباحث ما ينبغي أن تكون عليه العدالة بدلاً من الاقتصار على وصف الواقع، فإنه يتبنى مقاربة ----.

A) معيارية B) وصفية محضة C) إحصائية آلية D) تجريبية صرفة E) تاريخية زمنية

**Doğru terim:** معيارية

**Çözüm:** “معيارية” terimi “normatif yaklaşım” anlamına gelir. Cümledeki “ما ينبغي أن تكون عليه العدالة” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Soru 60 — Zor

يشير مفهوم ---- إلى مدى صلاحية النتائج المستخلصة من عينة معينة للتطبيق على مجتمع أوسع عند تحقق الشروط المناسبة.

A) قابلية التعميم B) التحيز التأكيدي C) العشوائية غير المضبوطة D) الخصوصية المطلقة E) الذاتية المنفصلة

**Doğru terim:** قابلية التعميم

**Çözüm:** “قابلية التعميم” terimi “genellenebilirlik” anlamına gelir. Cümledeki “تطبيق نتائج عينة على مجتمع أوسع” bağlamı bu akademik terimi gerektirir. Diğer seçenekler cümlenin anlattığı olguya veya araştırma işlemine karşılık gelmez.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Ders Notu

Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri — Ders Notu

Ünitenin düzenli ve kısa özetini incele.

Ders Notunu Aç
Hızlı Tekrar

Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri — Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

YÖKDİL Arapça - Sosyal Bilimler Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

YÖKDİL Arapça - Sosyal Bilimler Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

YÖKDİL Arapça - Sosyal Bilimler Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

YÖKDİL Arapça - Sosyal Bilimler Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz