Konu Anlatımı / Ders Notu
Kelime ve Dil Bilgisi Boşluk Doldurma — Konu Anlatımı
YÖKDİL Fen Bilimleri kelime ve dil bilgisi boşluk doldurma; bilimsel terimler, kalıplar, özgün çözüm örnekleri.
Konunun amacı
YÖKDİL Fen Bilimleri tek cümlelik boşluk doldurma sorularında doğru yanıtı bulmak için üç kanıtı birlikte kullan: İngilizce cümlenin **söz dizimi**, alanın **bilimsel terimleri** ve bütün cümlenin **mantığı**. Soru physics, chemistry, biology, earth science, astronomy, engineering, environmental science ya da data science bağlamından gelebilir. Doğru seçenek dil bilgisi yönünden uygun görünse bile bilimsel iddiayı değiştirebilir.
Beş basamaklı çözüm: (1) Boşluktan önce ve sonra bulunan kelimelere bak. (2) İsim, fiil, sıfat, edat, bağlaç veya tümleşik yapı mı gerekiyor, belirle. (3) Cümledeki bilimsel nesneyi ve ölçüm birimini tanı. (4) Şıkları anlam, eşdizim ve zaman bakımından karşılaştır. (5) Doğru adayı yerleştirerek tüm cümleyi yeniden oku.
Tek cümlelik boşluk sorusu ile çok boşluklu Cloze Test aynı şey değildir. Bu başlıkta tek cümlenin içindeki **bir boşluk** üzerinde çalışılır; Cloze Test, birbirine bağlı paragraf cümlelerini izleyen sonraki başlıktır.
1. Kelime mi dil bilgisi mi istendiğini saptama
**Fiil boşluğu:** “The technician used a voltmeter to ---- the potential difference.” To sonrası V1 ve voltmeter nesnesi **measure** fiilini gerektirir. “Diagnose voltage” doğal kullanım değildir.
**İsim boşluğu:** “The team transported rock ---- to the laboratory.” Rock ile oluşturulan isim bileşimi **rock samples** olur. Sample bir numunenin kendisidir; process, method ve result farklı kavramlardır.
**Sıfat boşluğu:** “A ---- estimate was recorded before the system was modified.” Önceki ve sonraki tahmin kıyaslanacağı için **baseline estimate** uygun olabilir. Başka sıfatlar dil bilgisel açıdan otursa bile başlangıç referansını vermez.
**Edat boşluğu:** “The observations were consistent ---- earlier measurements.” **Consistent with** kalıbı sabittir. Şıklarda to veya for aynı yerleşik ilişkiyi kurmaz.
**Zaman–çatı boşluğu:** “The findings ---- published last month.” Çoğul findings, geçmiş zaman last month ve edilgen published birlikte **were** seçtirir.
**Anlam ilişkisi:** “The team protected the data ---- the results had not been published.” Because neden cümlesi kurar; despite ise isim grubu veya -ing ister.
Kendine şu üç soruyu sor: Boşluğun sözcük türü ne? Hangi seçenek İngilizcede doğal kalıp oluşturuyor? Seçim araştırma raporunun iddiasını bozuyor mu?
2. Sözcük türleri, dönüşümler ve eşdizim
İsimler (noun) özne ve nesne görevinde bulunabilir: “The **robustness** of the estimate was tested.” Fiiller (verb) eylemi anlatır: “The team **validated** the method.” Sıfatlar (adjective) ismi niteler: “A **reliable** detector.” Zarflar (adverb) fiili veya sıfatı niteler: “The signals were **carefully** recorded.”
Türetme ailelerini öğren: analyse / analysis / analytical; vary / variation / variable; detect / detection / detectable; measure / measurement / measurable; rely / reliable / reliability; estimate / estimation / estimated; reproduce / reproducibility / reproducible; interpret / interpretation / interpretable. Bir ek doğru sözcük türünü gösterebilir, fakat teknik anlamı ayrıca denetlenmelidir.
**Yapı işaretleri:** A + adjective + noun; article + noun; to + base verb; modal + base verb; be + V3; edat + noun/-ing; comparative + than; relative pronoun + clause. “Designed to monitor” ile “contribute to monitoring” aynı to yapısına sahip değildir: ikincisinde to bir edattır.
**Bilimsel eşdizim:** measure voltage, collect samples, calibrate sensors, assess reliability, estimate uncertainty, detect a signal, conduct an experiment, report findings, mitigate risk, monitor seismic activity, account for variation, examine a hypothesis. Her kelimeyi tek başına değil sık eşleştiği isim veya fiille çalış.
3. Fen Bilimleri fiil–isim eşdizimleri
**Measure:** Sıcaklık, hız, kütle, basınç, gerilim gibi niceliklerin değerini ölçmek. “Measure the voltage across the cell.” Measure + measurement tekrarı yerine measure voltage kullan.
**Calibrate:** Referansla karşılaştırarak cihazı kalibre etmek. “Calibrate the pressure sensor.” Kalibrasyon, genel olarak cihazın tüm güvenilirliğinin kanıtlandığı anlamına gelmez.
**Detect / identify:** Detect a weak signal, identify a mineral. Bir sinyalin varlığını saptamakla onun kökenini tanımlamak farklı aşamalar olabilir.
**Collect / process / analyse:** Collect samples, process images, analyse data. Örnek toplama, ön işleme ve sonuç çıkarma sırayla birbirinden ayrı basamaklardır.
**Estimate / calculate / measure:** Estimate bir değeri istatistiksel veya modelsel yöntemle tahmin edebilir; calculate formül sonucu hesaplamaktır; measure cihaz veya deneyle değer elde etmektir.
**Evaluate / validate / verify:** Evaluate performansı değerlendirme, validate yöntemin amaç için yeterliğini inceleme, verify belirli koşul veya iddiayı doğrulama görevleri için kullanılır. “The model was validated against independent observations” anlamlıdır.
**Simulate / model / predict:** Simulate a collision, model a system, predict an outcome. Hesaplama ortamında canlandırmak, matematiksel temsil kurmak ve gelecek değeri tahmin etmek birebir eşanlamlı değildir.
**Reproduce / replicate:** Ölçümü veya bulguyu tekrarlamaya ilişkin fiillerdir. Bilimsel disiplinlere göre kesin terminoloji farklılaşabilir; cümlede tekrar edenin deney mi sonuç mu olduğuna bak.
**Reduce / mitigate / exacerbate:** Reduce noise, mitigate uncertainty, exacerbate instability. Sonuncusu olumsuzluğu artırdığı için risk azaltma bağlamında çeldiricidir.
**Account for / correlate with:** Account for değişkenliği açıklama veya değişkenleri hesaba katma; correlate with gözlenen birlikte değişimi belirtir. Korelasyondan tek başına neden–sonuç iddiası çıkarma.
4. Fizik, kimya ve yer bilimlerinde kavram ayrımları
**Voltage / current / resistance:** Gerilim, akım ve direnç; aralarında fiziksel ilişki olsa da farklı büyüklüklerdir. Voltmeter gerilim, ammeter akım ölçer.
**Mass / weight / density:** Kütle, ağırlık ve özkütle farklıdır. Density için mass per unit volume tanımı beklenir; aynı niceliği ifade etmezler.
**Temperature / heat:** Temperature sıcaklık, heat enerji aktarımıdır. “The sample was maintained at a constant temperature” denir; Celsius ölçüsü sıcaklık içindir.
**Accuracy / precision:** Accuracy gerçek ya da referans değere yakınlık, precision birbirine yakın tekrar ölçümler anlamındadır. Bir sistem yüksek precision fakat düşük accuracy gösterebilir.
**Reliability / validity / reproducibility:** Reliability tutarlılık, validity doğru özelliği ölçme uygunluğu, reproducibility farklı koşullarda bulguyu yeniden elde edebilme bağlamında kullanılır.
**Mineral / rock / sediment:** Mineral belirli yapı/bileşim gösterebilen doğal madde, rock bir veya daha fazla mineralden oluşan kayaç, sediment taşınmış ve birikmiş malzemedir.
**Solution / solvent / solute:** Solution çözelti, solvent çözücü ve solute çözünen maddedir. “The solute dissolved in the solvent” türünden şablonlarda nesne türünü denetle.
**Reaction rate / equilibrium / catalyst:** Reaction rate tepkime hızı, equilibrium denge, catalyst katalizördür. Katalizör denge konumunu mutlaka değiştirmez; çoğunlukla dengeye ulaşma hızlarını etkiler.
**Weather / climate:** Weather kısa vadeli atmosfer koşulları, climate daha uzun dönemli iklim örüntüleridir. Kısa bir fırtınanın tek başına iklim eğilimi kanıtı olmadığını bil.
**Threshold / sensitivity / specificity:** Threshold eşik değeri, sensitivity gerçek pozitif olayları yakalama, specificity gerçek negatifleri eleme yeteneğidir. Algılayıcı ve sınıflandırıcı sorularında hangi gerçek grubun kastedildiğini bul.
5. Akademik veri ve saha araştırması terimleri
**Baseline:** İşleme veya olaya başlamadan önceki referans ölçüm; “baseline estimate”, “baseline concentration”, “baseline temperature”. After ve follow-up daha sonraki değerleri işaret eder.
**Prevalence:** Belirli bir zamanda popülasyonda mevcut olan özellik veya durumun yaygınlığı. Biyolojide gene variant prevalence kullanılabilir. **Incidence:** Belirli sürede yeni ortaya çıkan olayların sayısı veya hızı; yangın/arıza/olgu bağlamına göre görülebilir.
**Abundance / richness / diversity:** Abundance canlıların sayısal bolluğu, species richness farklı tür sayısı, diversity ise bolluk dağılımını da hesaba katabilen ölçülerle ifade edilir. Sayısal sonuçlara göre şık seç.
**Attrition:** Zaman içindeki kayıp; uzun dönemli izlemde işaretlenmiş bireylerin kaybını da anlatabilir. **Adherence:** Bir protokolün kurallarına uyma derecesi; izlem kaybı ile eşanlamlı değildir.
**Confounding:** Üçüncü değişkenin gözlenen ilişkiyi çarpıtması. Altitude veya season gibi değişkenlerin kontrol edilmesi örnek olabilir. **Residual confounding:** Ölçülmeyen veya eksik ölçülen etkiler nedeniyle düzeltme sonrası sürebilen karışma.
**Association / causation:** Association istatistiksel ilişki; causation nedensellik demektir. “Associated with higher temperature” ifadesi tek başına bir nedenin kesin bulunduğunu göstermez.
**Heterogeneity / robustness:** Farklı örneklem veya koşullar arasında değişkenlik heterogeneity; sonuçların alternatif analizlerde korunması robustness olarak adlandırılır.
**Generalisability:** Tek sahada veya belirli malzemeyle elde edilen sonucun başka sistemlerde ne ölçüde kullanılabileceği. Tek gözleme dayanarak evrensel iddia kurma.
6. Algılayıcılarda ölçüm kalitesi ve istatistik
**True positive (TP):** Gerçek olay vardır, algılayıcı pozitif der. **False negative (FN):** Gerçek olay vardır, algılayıcı olayı kaçırır. Sensitivity = TP / (TP + FN).
**True negative (TN):** Gerçek olay yoktur, algılayıcı negatif der. **False positive (FP):** Gerçek olay yokken yanlış alarm verir. Specificity = TN / (TN + FP).
**Precision (classification):** Pozitif diye sınıflandırılanların doğru pozitif olma payı; ölçüm tekrarlanabilirliği anlamındaki precision ile bağlama göre ayrılmalıdır. **Recall:** Sınıflandırma bağlamında sensitivity ile yakından ilişkilidir.
**Detection threshold:** Sinyalin algılanmış sayıldığı eşik. Threshold değiştiğinde yanlış alarm ve kaçırılan sinyal oranları birlikte değerlendirilebilir.
**Bias / random error:** Bias sistematik sapma, random error rastgele dalgalanma demektir. Ölçümlerin tekrar edilebilmesi sistematik yanlılığı otomatik ortadan kaldırmaz.
**Uncertainty:** Bir ölçüm veya tahminin belirsizliğini anlatır. Error ve uncertainty aynı cümlede farklı görevlerde olabilir; her belirsizlik gözlenmiş hata değildir.
**Correlation / regression:** Correlation birlikte değişimin yönünü ve gücünü inceleyebilir; regression koşullu ilişkileri modellemek için kullanılabilir. İstatistiksel anlamlılık mekanik bir nedensellik ispatı değildir.
**Control group / reference sample:** Kontrol ve referans bilimsel karşılaştırma temelidir. Independent validation veri veya koşulların bağımsız tutulmasını vurgulayabilir.
7. Bilimsel tasarım ve karşılaştırma kavramları
**Hypothesis:** Test edilebilir önerme. **Observation:** Doğrudan kaydedilen gözlem. **Inference:** Verilerden çıkarılan sonuç. Üçü aynı aşamayı anlatmaz.
**Independent / dependent variable:** Araştırmada değiştirilen veya açıklayıcı kabul edilen değişken ile ölçülen sonuç değişkeninin görevini ayır. Kontrol edilen faktörler olası karıştırıcıları sınırlar.
**Replication:** Deneyin/bulgunun tekrar edilmesi; **validation:** yaklaşımın uygunluğunu kanıtlamak üzere sınanması. “Repeated the experiment” ve “validated the algorithm” ayrı fiil öbekleridir.
**Attrition / dropout:** Uzunlamasına doğa gözleminde takip birimlerinin azalması. Katılımcı, işaretli hayvan ya da bir sensör ağının çalışır birimleri söz konusu olabilir; bağlamı kontrol et.
**Sample size / statistical power:** Örneklem büyüklüğü küçüldüğünde küçük etkiyi saptama gücü düşebilir; ancak underpowered değerlendirmesi hedeflenen etki ve modelin varsayımlarına da bağlıdır.
**Non-inferiority / superiority / equivalence:** Yeni algoritmanın kabul sınırından daha kötü olmadığını test etmek, daha iyi olduğunu göstermek ve iki yönde belirlenmiş sınırlar içinde yakınlık aramak ayrı hedeflerdir.
**Proxy measure / direct measurement:** Proxy measure dolaylı göstergedir. Örneğin yüzey yansıtıcılığı bazı fiziksel özellikler hakkında dolaylı ipucu verebilir; tek başına doğrudan kalınlık ölçümü değildir.
**Dose–response relationship:** Bir etkinin maruziyet dozuyla sistematik değişmesi. Kimyasal maruziyet ve canlı tepki deneylerinde örneklenebilir.
**External validity / generalisability:** Bulguların farklı cihaz, ortam, ölçek ya da zaman aralığına aktarılabilirliği. Yalnız tek laboratuvarda elde edilen sonuç tüm sahalara otomatik taşınmaz.
8. İleri akademik fiillerin anlam yönü
**Attenuate:** Zayıflatmak. “The correlation was attenuated after adjustment” ilişki azalmıştır, tamamen yok olmuştur demek değildir.
**Amplify:** Sinyali güçlendirmek veya etkiyi büyütmek. “Amplify background noise” istenmeyen etki olabilir; “amplify a weak signal” teknik hedef olabilir.
**Mitigate:** Riski veya olumsuz etkiyi azaltmak. “Mitigate the risk of overheating” doğrusu; “exacerbate the risk” ters yöndedir.
**Elucidate:** Mekanizmayı anlaşılır hâle getirmek. “Elucidate the reaction mechanism” kimyada doğal bir kullanımdır.
**Account for:** İstatistiksel modele faktörleri katmak veya gözlenen değişkenliği açıklamak. “Account for seasonal variation” iki bağlamda da görülebilir.
**Attribute to:** Bir sonucun belirli nedene bağlanması. Kaynak metin kesin nedensellik kurmuyorsa çeviride bu kesinliği kendin ekleme.
**Replicate / reproduce / validate / verify:** Deneyi tekrar etmek, sonucu yeniden elde etmek, yöntemin uygunluğunu sınamak, belirli doğrulamayı yapmak. Fiilin nesnesi yanıtı belirler.
**Underestimate / overestimate:** Gerçek büyüklüğün altında veya üstünde tahminde bulunmak. “The model underestimated warming” daha düşük tahmin bildirir.
**Constrain / enable / preclude:** Sınırlandırmak, mümkün kılmak ve imkânsızlaştırmak. Aşırı güven bildiren seçenekleri teknik cümlenin kısıtlarıyla karşılaştır.
9. Zaman ipuçları: simple past, present perfect, past perfect
**Simple past:** Belirli geçmiş zaman: “The geologists collected rock samples in 2024.” Yesterday, last month, two years ago gibi zamanlarla uyumludur.
**Present perfect:** Geçmişten bugüne etkisi veya sürekliliği bulunan durum: “The observatory has monitored stellar activity since January.” Tamamlanmış, belirli zaman zarfı ile otomatik birleştirilmez: “has calibrated yesterday” uygun değildir.
**Past perfect:** Geçmişteki başka olaydan daha önce tamamlanan eylem: “By the time the auditor arrived, the team had labelled all specimens.”
**Future with if:** “If the pressure increases, the technician should shut down the pump.” If ile başlayan gerçek olasılık yan cümlesinde çoğunlukla present simple, ana cümlede modal/future bulunur.
**Time sequence:** “After the safety committee had granted approval, field testing began.” Önce onay, sonra işe alım. Ancak her after cümlesinde past perfect zorunlu değildir; anlam sırası ve bağlam birlikte değerlendirilir.
**Subject–verb agreement:** “Each instrument received ...”; “The results were ...”; “Neither sample was ...” gibi uyumlar şıklarda ayrım oluşturabilir.
10. Edilgen çatı: passive voice
**Be + V3** temel edilgen yapıdır: “The report was published”; “The samples were analysed”; “The chemical solution should be stored.”
**Modal passive:** should be + V3, must be + V3, may be + V3. “Should taken” ve “should been taken” biçimleri eksiktir.
**Present perfect passive:** “The protocol has been approved.” Has/have + been + V3.
**Past perfect passive:** “The sensors had been installed before the initial review.” Had been + V3.
**Aktif–edilgen anlamı:** “The geologist collected samples” (hemşire toplar); “The samples were collected” (örnekler toplanır). Öznenin eylemi yapan mı etkileneni mi olduğuna bak.
**Reduced relative:** “Samples collected at baseline” = “samples that were collected at baseline”. Edilgen öğe için V3, aktif eşzamanlı öğe için -ing görülebilir: “instruments recording data”.
11. Fiil kalıpları ve edatlar
**Designed to + V1:** “The tool was designed to monitor atmospheric pressure.”
**Aim to + V1 / aim at + -ing:** “The project aimed to improve precision”; “was aimed at improving precision.”
**Responsible for + noun/-ing:** “Responsible for checking device accuracy.”
**Consistent with + noun:** “Findings consistent with earlier research.”
**Associated with + noun:** “Chemical exposure associated with higher risk.”
**Contribute to + noun/-ing:** “Contribute to improved accuracy”; to burada edattır.
**Lead to + noun/-ing:** “Lead to reduced costs.” Lead to reduce ile lead to a reduction aynı yapı değildir; ilkinde infinitive değil edat vardır.
**Result in + noun:** “The error resulted in missing data.” **Result from + noun:** “Missing data resulted from an error.” Etki ve nedenin yönü ters olabilir.
**Depend on + noun:** “Accuracy depends on sample quality.”
**Comply with + noun:** “Comply with guidelines.” “Compliance with protocols” isim biçimidir.
**Participate in + noun:** “Participate in a field study.”
**Recommend that + S + base verb:** “The committee recommended that the laboratory take additional measurements.” Resmî mandative subjunctive; “recommended that the laboratory takes” standart Amerikan İngilizcesinde bu anlamda beklenmez. İngiliz İngilizcesinde should take de doğaldır.
**Be essential that + S + base verb:** “It is essential that the records be verified.” Be, tekil record/records farkına rağmen yalın kalabilir.
12. Relative ve noun clause boşlukları
**Who:** Kişi ve özne: “The scientist who monitored the instruments ...”.
**Which:** Cansız öncül: “The observatory, which opened in 2018, ...”. Virgüllü non-defining yapı için that kullanılmaz.
**Whose:** Aitlik: “The scientist whose instruments were damaged ...”.
**Where:** Yer bildiren relative: “The laboratory where samples were stored ...”.
**Whether / if:** Dolaylı evet-hayır soruları: “The authors examined whether the simulation was accurate.” “Whether ... or not” kalıbı iki olasılığı vurgular.
**What / why / how:** “The study explained how the device worked.” Dolaylı soruda normal özne–yüklem sırası bulunur.
**The extent to which:** Akademik ilişkinin derecesi: “The extent to which temperature affects the results ...”.
**Some/none of whom/which:** Virgüllü relative yapıda insan için whom; cansız için which: “Eighty researchers, none of whom had previously used the instrument ...”.
13. Advanced inversion, conditionals ve participles
**Only after / not until** başa getirildiğinde devriklik görülebilir: “Only after the database was locked did the team release results.” “Not until the review ended did field testing resume.”
**Had + S + not + V3** = if + S + had not + V3: “Had the backup system not been installed, the reactor might have overheated.”
**Third conditional:** “If the unverified positions had been released, the analysis would have been compromised.” Gerçekleşmeyen geçmiş olasılık ve sonucu.
**Perfect participle active:** “Having completed the calibration, the technician left.” Önce tamamlanan aktif işlem.
**Perfect participle passive:** “Having been adjusted for seasonal variation, the estimates changed.” Önceki işlemin edilgen tamamlanması.
**Despite + -ing:** “Despite undergoing extensive validation, the model performed poorly.” Edat sonrası -ing.
**So / such ... that:** “The dataset was so large that ...”; “It was such a large dataset that ...”. Sıfat ve isim dizilimine dikkat.
14. Cevabı bilimsel bağlamda doğrulama
“A statistically significant association” nedensellik kanıtı değildir. “The response increased with exposure” ifadesi yönü belirler fakat mekanizmayı tek başına açıklamaz. “The model was validated on one dataset” genellenebilirliğin başka popülasyonlarda da kanıtlandığı anlamına gelmez.
“The detector was highly sensitive” bir sinyali kaçırmama niteliğidir; yanlış alarmların azlığı için specificity ayrıca incelenmelidir. “High precision” cümlesinin ölçüm tutarlılığı mı yoksa sınıflandırma pozitif kestirim değeri mi anlattığını alan bağlamından ayır.
“The correlation was attenuated” ilişki zayıflamıştır; “eliminated” ortadan kalkmıştır. “The survey was underpowered” bulgunun zorunlu olarak yanlış olduğu değil, belli büyüklükteki etkiyi saptama gücünün sınırlı olabileceği anlamına gelir.
“Surface reflectance was used as a proxy” ifadesi dolaylı göstergenin doğrudan ölçüm yerine kullanıldığını söyler; ölçülen değişkenler eşdeğer değildir.
15. Özgün 20 mini uygulama ve çözüm
- “The voltmeter was used to ---- the potential difference.” → **measure**. Ölçüm cihazı ve gerilim nesnesi.
- “Rock ---- were taken to the laboratory.” → **samples**. İncelenen kayaç örnekleri.
- “The instrument’s maintenance ---- was reviewed.” → **history**. Geçmiş bakım kayıtları.
- “A colour change can be an ---- of a reaction.” → **indicator**. Kimyasal değişimin işareti.
- “The researchers completed an observation ----.” → **form**. Standart gözlem belgesi.
- “The model was designed ---- pressure.” → **to monitor**. Designed to + V1.
- “The findings ---- published last year.” → **were**. Çoğul geçmiş edilgen.
- “All sensors must ---- calibrated.” → **be**. Modal + be + V3.
- “The results were consistent ---- earlier reports.” → **with**. Sabit edat.
- “The technician was responsible ---- checking the detectors.” → **for**. Responsible for + -ing.
- “Existing gene variants in the surveyed population” → **prevalence**. Mevcut yaygınlık.
- “New fire events recorded per year” → **incidence**. Yıllık yeni olaylar.
- “Correctly detects genuine earthquakes” → **sensitivity**. Gerçek pozitif saptama.
- “Correctly rejects recordings without earthquakes” → **specificity**. Gerçek negatif eleme.
- “Correlation weakened after adjustment” → **attenuated**. Etki azaldı ama yok olmadı.
- “Findings remained stable across models” → **robustness**. Analizlere dayanıklılık.
- “Several sites showed strikingly different results” → **heterogeneity**. Gruplar arası farklılık.
- “The experiment did not have enough power” → **underpowered**. İstatistiksel güç yetersiz.
- “Not unacceptably worse than the standard model” → **non-inferiority**. Önceden belirlenen sınır ölçütü.
- “Only after the checks ended ---- they release the data.” → **did**. Sınırlayıcı zarfla devriklik.
Sık Karıştırılan Noktalar
- Measure / estimate / calculate: doğrudan ölçmek, tahmin etmek, hesaplamak farklı eylemlerdir.
- Calibration / validation: referansa göre ayarlama ve yöntemin amaca uygunluğunu sınama farklıdır.
- Temperature / heat: sıcaklık ve enerji aktarımı ayrı niceliklerdir.
- Accuracy / precision: referansa yakınlık ve tekrarlı değerlerin birbirine yakınlığı aynı değildir.
- Prevalence / incidence: mevcut durumun yaygınlığı ve yeni olayların zamansal sıklığı farklıdır.
- Sensitivity / specificity: gerçek pozitifleri yakalama ve gerçek negatifleri dışlama farklıdır.
- Adherence / attrition: protokole uyum ve izlemden kayıp birbirine eşit değildir.
- Heterogeneity / robustness: değişkenlik ve sonuç kararlılığı farklıdır.
- Association / causation: birlikte değişim tek başına neden–sonuç kanıtı sunmaz.
- Surrogate / direct measurement: dolaylı göstergenin güçlenmesi doğrudan fiziksel sonuç garantisi değildir.
- Non-inferiority / superiority: kabul sınırına göre kötü olmama ile daha iyi olma farklı test hedefleridir.
- Responsible for / consistent with: sabit akademik edatları karıştırma.
- To + V1 / to + -ing: designed to monitor, contribute to monitoring ayrımına dikkat et.
- Only after / not until: başa gelen sınırlayıcı yapılar ana cümlede devriklik gerektirebilir.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
- Fen alanını tanı: fiziksel ölçüm, kimyasal reaksiyon, biyolojik izlem, çevresel model veya teknoloji testi.
- Boşluktan sonra isim mi çekimli cümle mi, -ing mi, yalın fiil mi geldiğine bak.
- Özneyi ve zamanı belirle; özellikle last year, by the time, since gibi işaretleri not et.
- Kalıp eşdizimleri belirle: measure voltage, consistent with, responsible for.
- Terim sorularında bilimsel tanımı ayır: sensitivity, specificity, threshold, heterogeneity vb.
- Nedensellik iddiasını ve etki yönünü kontrol et: weakened, strengthened, new, existing.
- Şıkların her birini cümleye yerleştir; gereksiz anlam çıkarımı yapanları ele.
- Son cevapla cümleyi baştan sona oku ve teknik olarak doğru olup olmadığını doğrula.
Konu Özeti
Tek boşluğun çevresini okuyarak sözcük türünü belirle, kalıbı çöz ve fen bilimleri alan bilgisini uygula. Baseline başlangıç referansı, threshold karar eşiği, sensitivity gerçek pozitifleri yakalama, specificity gerçek negatifleri eleme, robustness analizlerde kararlılık, heterogeneity farklılık, generalisability farklı ortamlara uygulanabilirlik, residual confounding düzeltme sonrası kalabilecek karıştırıcı etkidir. Fiil–isim eşdizimlerini ve passive, perfect, subjunctive, relative clause, participle, inversion kurallarını birlikte denetle.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Kelime ve dil bilgisi sorularını cümle yapısından ayırabilir, boşluğun görevini tanımlayabilirsin.
- Bilimsel ölçüm fiillerinin doğal nesnelerini seçebilirsin.
- Temperature/heat, accuracy/precision, sensitivity/specificity çiftlerini doğru ayırt edebilirsin.
- Association ve causation ile prevalence ve incidence ayrımını açıklayabilirsin.
- Baseline, confounding, robustness, heterogeneity, proxy ve non-inferiority terimlerini bağlamıyla kullanabilirsin.
- Cümlede zaman, çatı, subjunctive ve devriklik işaretlerini değerlendirebilirsin.
- Tüm çeldiricileri teknik gerekçeyle eleyebilir ve tek doğru yanıta ulaşabilirsin.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YÖKDİL İngilizce - Fen Bilimleri Kelime ve Dil Bilgisi Boşluk Doldurma - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YÖKDİL İngilizce - Fen Bilimleri Kelime ve Dil Bilgisi Boşluk Doldurma - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YÖKDİL İngilizce - Fen Bilimleri Kelime ve Dil Bilgisi Boşluk Doldurma - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YÖKDİL İngilizce - Fen Bilimleri Kelime ve Dil Bilgisi Boşluk Doldurma - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene