Konu Anlatımı / Ders Notu
Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri — Ders Notu
Sağlık İngilizcesinde en önemli akademik terimler, edat kalıpları ve klinik araştırma sözcükleri.
Temel çalışma ilkesi
Her terim için Türkçe karşılığını, tipik İngilizce kalıbını ve karıştırıldığı sözcüğü birlikte öğren. YÖKDİL'de tek başına çevirinin ötesinde, bağlamın gerektirdiği anlamı seçmek önemlidir.
Klinik ve epidemiyolojik hızlı sözlük
| English | Türkçe | Hatırlatma | |---|---|---| | prevalence | mevcut vaka yaygınlığı | belirli anda/dönemde var olan | | incidence | yeni vaka sıklığı | belirli sürede yeni oluşan | | mortality | ölümlülük | death ile bağlantılı | | morbidity | hastalık yükü/hastalanma | sickness ile bağlantılı | | diagnosis | tanı | identify a disease | | prognosis | beklenen seyir | likely outcome | | symptom | hastanın yaşadığı belirti | patient-reported | | sign | objektif bulgu | observed/measured | | acute | ani başlangıçlı/kısa seyirli | develops suddenly | | chronic | kronik/süreğen | persists for years | | remission | hastalık aktivitesinde azalma | cure değildir | | recurrence | tekrar, nüks | comes back | | susceptibility | yatkınlık | susceptible to | | comorbidity | eşlik eden hastalık | two conditions coexist | | outcome | ölçülen sonuç | survival, quality of life | | exposure | maruziyet | exposed to | | adverse reaction | istenmeyen tepki | after medication | | contraindication | uygulamama nedeni | safety-related limit | | adherence | tedaviye uyum | adherence to | | refractory | tedaviye dirençli | refractory to |
Araştırma ve istatistik sözlüğü
| English | Türkçe | İpucu | |---|---|---| | cohort | izlenen grup | followed over time | | intervention | müdahale | intervention group | | control group | kontrol grubu | comparison | | randomised | rastgele atanmış | allocation by chance | | placebo | aktif madde içermeyen karşılaştırma | inactive lookalike | | baseline | başlangıç düzeyi | before intervention | | follow-up | izlem | subsequent assessments | | confounding | karıştırıcı etki | distorted association | | residual confounding | kalan karıştırıcı etki | after adjustment | | statistical significance | istatistiksel anlamlılık | clinical importance değildir | | sensitivity | duyarlılık | gerçek hastayı bulma | | specificity | özgüllük | sağlıklıyı dışlama | | predictive value | kestirim değeri | prevalanstan etkilenebilir | | adjusted | düzeltilmiş | adjust for variables | | attenuated | zayıflamış | reduced, not eliminated | | robust | sağlam, dayanıklı bulgu | sensitivity analyses | | heterogeneous | farklılık gösteren | between-group variability | | non-inferiority | aşağı kalmama | predefined margin | | generalisability | genellenebilirlik | other populations | | extrapolate | bulguyu başka gruba taşımak | beyond observed data |
Yüksek getirili akademik fiiller
- **assess/evaluate** = değerlendirmek; assess an outcome.
- **monitor** = izlemek; monitor patients over time.
- **administer** = uygulamak; administer a vaccine.
- **mitigate** = azaltmak/hafifletmek; mitigate harmful effects.
- **exacerbate** = kötüleştirmek; exacerbate symptoms.
- **attribute** = atfetmek; attribute deaths to exposure.
- **adjust** = düzeltmek; adjust for age.
- **ascertain** = saptamak; ascertain outcomes.
- **estimate** = tahmin etmek; estimate prevalence.
- **suggest/indicate** = düşündürmek/göstermek; suggest an association.
- **establish** = ortaya koymak; establish a diagnosis; "establish causation" çok daha güçlü bir iddiadır.
Eşleşmesi gereken edatlar
Associated **with**; diagnosed **with**; exposed **to**; susceptible **to**; refractory **to**; attributable **to**; adherence **to**; adjust **for**; account **for**; increase **in**; risk **of**; evidence **for**; prevalence **of**; incidence **of**.
Beş kısa çözümlü örnek
- "The incidence of new cases increased." → **Incidence**, çünkü yeni vaka vurgusu var.
- "Patients were assessed at baseline." → **Baseline**, çünkü tedaviden önceki başlangıç ölçümü.
- "An allergy may constitute a contraindication." → **Contraindication**, çünkü uygulama güvenliği sınırı.
- "The association remained after adjustment." → **Association**, çünkü istatistiksel ilişki; nedensellik kanıtlanmış değildir.
- "The effect was smaller in routine practice than in trials." → **Effectiveness**, gerçek yaşam koşulları vurgulanıyor.
Kısa Özet
Prevalence mevcut, incidence yeni vakaya bakar. Mortality ölüm, morbidity hastalık yüküdür. Diagnosis tanı, prognosis gidiştir. Adherence tedaviye uyum, contraindication uygulama engeli, adverse reaction istenmeyen tepkidir. Efficacy kontrollü koşul, effectiveness gerçek yaşam etkisidir. Cohort izlenen grup; baseline başlangıç; follow-up izlemdir. Association nedensellik değildir. Adjust for ve associated with kalıpları hatırlanmalıdır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
YÖKDİL İngilizce - Sağlık Bilimleri Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
YÖKDİL İngilizce - Sağlık Bilimleri Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
YÖKDİL İngilizce - Sağlık Bilimleri Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
YÖKDİL İngilizce - Sağlık Bilimleri Akademik Kelime Bilgisi ve Alan Terimleri - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.