11. Sınıf Felsefe Edebiyat ve Felsefe Edebiyat-Felsefe İlişkisi Problemleri - Zor Test | Felsefe

Ders: Felsefe
Ünite: Edebiyat ve Felsefe
Konu: Edebiyat-Felsefe İlişkisi Problemleri
Test türü: Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Bir araştırmacı iki yaklaşım öneriyor: I. Roman kahramanının adaletsizlik karşısındaki tercihlerini inceleyerek “Adil olmak ne demektir?” sorusunu tartışmak. II. Adaletin gerekçesini göstermek için kurmaca kişilerin karşıt görüşlerle tartıştığı bir diyalog yazmak. III. Romanın bütün düşünsel değerini sözcüklerin sayısına indirgeyip karakterleri değerlendirme dışında tutmak. Bu önerilerden hangileri edebiyat-felsefe ilişkisinin iki temel problemine uygun birer örnektir?

Soru 2 / 20

Bir hikâyenin yazılı cümleleri, olayların geçtiği kurmaca şehir ve kahramanın yaşadığı suçluluk duygusu üzerinde çalışan iki incelemeci vardır. İlk incelemeci cümlelerin ses ve sözcük düzeniyle, ikincisi şehrin ve suçluluk duygusunun kurmaca anlamıyla ilgilenmektedir. Hartmann’ın yaklaşımına göre hangi değerlendirme doğrudur?

Soru 3 / 20

Bir metin yorumcusu şöyle diyor: “Metnin sözcükleri her dönemde aynı kalsa bile bağlam değişebilir; bununla birlikte her yeni yorumun metindeki çatışma ve ilişkilerle gerekçelendirilmesi gerekir.” Bu yorumcunun görüşü, Derrida’nın yaklaşımı ile felsefi metin ölçütleri birlikte düşünüldüğünde nasıl değerlendirilmelidir?

Soru 4 / 20

Bir edebî eser, son derece etkileyici imgeler kullanmasına rağmen insanların yaşadığı ahlaki çıkmazlara ve gerçeklikle ilişkisine hiç değinmiyor. Başka bir eser ise hem okuru duygusal olarak etkiliyor hem de iyi, sorumluluk ve gerçeklik sorunlarını görünür kılıyor. Murdoch’un görüşünden hareketle hangi eser ve gerekçenin birlikte savunulması beklenir?

Soru 5 / 20

Aşağıdaki görüşler karşılaştırılıyor: I. Edebî eserin görünür kelime düzeninin arkasında kurmaca varlıklar ve anlam katmanları bulunur. II. Metnin değişmez tek anlamını belirlemek her durumda mümkündür. III. Edebiyat ve felsefe yöntem bakımından ayrılabilse de iyi ve hakikati anlama yönünde kesişebilir. Hangi eşleştirme doğrudur?

Soru 6 / 20

Bir öğrenci, şu üç çıkarımı yapıyor: I. Platon’un diyalogları felsefi sorunların edebî anlatım içinde ele alınabileceğini gösterir. II. Kierkegaard’ın Korku ve Titreme eserindeki lirik üslup, felsefi içeriği kendiliğinden değersizleştirir. III. Nietzsche’nin Zerdüşt Böyle Buyurdu eserindeki metaforlar, soyut düşüncelerin farklı bir anlatımla iletilebilmesine örnektir. Kitapla uyumlu çıkarımlar hangileridir?

Soru 7 / 20

Bir öğretmen felsefi yazıyla ilgili üç beklenti belirtiyor: I. Bir savın gerekçeleri ve karşıt görüşün güçlü yanları açıkça sunulmalıdır. II. Yazar, metnini yalnızca güzel sözcüklerden oluşturduysa savının çelişkili olması önemini yitirir. III. Metin, konuyu tarihsel ve kavramsal bağlamına yerleştirirken okura yeni sorular da açmalıdır. Hangi beklentiler felsefi metnin özellikleriyle uyuşur?

Soru 8 / 20

Bir araştırmacı, “Edebî karakterler insanlığın sorunlarını somutlaştırdığı için çok önemlidir.” diyor. Ardından şu iki örneği veriyor: I. Gregor Samsa aracılığıyla yabancılaşmayı sorgulama. II. Selim Işık aracılığıyla kimlik ve varoluşu tartışma. Araştırmacı, “Böyle bir çözümleme yapıldıysa eser artık edebî eser değildir.” sonucuna varıyor. Bu sonucun hatası nedir?

Soru 9 / 20

Bir okur, Yunus Emre’nin “ilim kendini bilmektir” yaklaşımını, Yûsuf Has Hâcib’in bilgiyi akıl, erdem ve devlet yönetimiyle ilişkilendiren eserini birlikte değerlendiriyor. Aşağıdakilerden hangisi bu iki örnekten hareketle yapılabilecek en sağlam çıkarımdır?

Soru 10 / 20

Bir filozof “Doğruyu savunuyorum.” diyor ve metninde yalnız kendisini destekleyen örnekleri veriyor. İtirazları hiç anmıyor; savını çürüten bir olguyu ise özellikle gizliyor. Metni özgün ve şiirsel bir dille yazılmış. Kitaptaki felsefi metin ölçütleri açısından hangisi söylenebilir?

Soru 11 / 20

Bir öğretmen üç metni inceliyor: I. Açık bir adalet savını örnek olay ve karşı görüşlerle temellendiren kurmaca diyalog. II. Güçlü betimlemeler taşısa da hiçbir savı açıklamadan farklı cümlelerde birbirini dışlayan önermeler sıralayan metin. III. Bir benzetmeyle özgürlüğü anlatıp ardından iddiasını gerekçelendiren deneme. Buna göre hangi metinler edebî unsurlarla felsefe yapmanın başarılı örneği sayılabilir?

Soru 12 / 20

Bir öğrenci “Karagöz ve Hacivat oyununda anlaşmazlığın kaynağı dili farklı kullanmalarıdır.” diyor. Başka bir öğrenci, “O hâlde aynı sözcükleri kullanan herkes aynı şeyi düşünür.” sonucuna varıyor. İkinci öğrencinin çıkarımındaki temel hata hangisidir?

Soru 13 / 20

Bir eleştirmen şöyle diyor: “Hartmann metnin kurmaca dünyasını inceler; Derrida da metinlerin çok katmanlı anlam oluşturabileceğini savunur. Bu nedenle ikisi de eserin yalnız kağıt ve mürekkebinden ibaret olmadığını kabul eder. Ancak yorumun nasıl belirleneceği konusunda aynı açıklamayı yapmazlar.” Bu görüşün en uygun gerekçesi hangisidir?

Soru 14 / 20

Bir öğrenci, aşağıdaki uygulamalardan hangilerinin “edebî unsurlara felsefi bakış” niteliği taşıdığını belirlemek istiyor: I. Sessiz Gemi şiirindeki yolculuk imgesinden hareketle insanın sonluluğunu sorgulama. II. İnce Memed karakterinin kararları aracılığıyla adalet sorununu tartışma. III. Bir düşünürün kurduğu özgürlük argümanını kendi yazdığı kurmaca diyalogla anlatması. Doğru seçim hangisidir?

Soru 15 / 20

Bir yazar “Yazdığım romanın estetik etkisi güçlü olduğuna göre oradaki görüşler tartışmasız doğrudur.” diyor. Başka biri “Bir eserde güçlü felsefi düşünce bulunuyorsa estetik değeri kalamaz.” cevabını veriyor. Kitapta iki alanın ilişkisinden hareketle bu savlar nasıl değerlendirilebilir?

Soru 16 / 20

Bir öğrenci felsefi metin için şu kuralları belirliyor: I. Metnin problemi ve sınırı açık olmalıdır. II. Felsefi bir metin farklı görüşleri görmezden gelerek yalnız okuru ikna etmeye çalışmalıdır. III. Argümanlar birbirini desteklemeli ve metnin yeni sorular açması mümkün olmalıdır. IV. Metnin düşünsel özgünlüğü, etik ve toplumsal sorumluluğunu gereksiz kılar. Hangileri ders kitabıyla uyumludur?

Soru 17 / 20

Bir filozof, karmaşık bir düşünceyi “ırmak” benzetmesiyle anlatıyor ve ardından savının neden geçerli olduğunu açıklıyor. Eleştirmenlerden biri benzetmenin açıklamayı zenginleştirdiğini, diğeri ise bütün benzetmelerin felsefeyi geçersiz kıldığını savunuyor. Ders kitabına göre hangisi daha iyi temellendirilmiştir?

Soru 18 / 20

Bir okur, Camus’nün Veba eserindeki salgın ve dayanışma anlatısıyla Sartre’ın Bulantı eserinde kişinin varoluşuyla yüzleşmesini birlikte yorumluyor. Bu iki örneğin edebiyat-felsefe ilişkisi açısından ortak yönü hangisidir?

Soru 19 / 20

İki öğrenci edebiyat ile felsefenin amaçlarını karşılaştırıyor: Birinci öğrenci: “Edebiyatın görevi duyguları harekete geçirmek, felsefeninki hakikati sorgulamaktır; bu alanlar birbirine hiç katkı sağlayamaz.” İkinci öğrenci: “Felsefi düşünce edebî bir karakterle somutlaşabilir; edebî metin de düşünsel derinlik kazanabilir, fakat amaçları tamamen özdeş değildir.” Hangi değerlendirme savunulabilir?

Soru 20 / 20

Aşağıdaki karşılaştırmalar yapılmıştır: I. Voltaire’in eserlerinde eleştirel düşünce ve ilerleme anlayışı edebî anlatımla birleşebilir. II. Hartmann’a göre kurmaca kişilerin yaşantısı yalnız sözcüklerin fiziksel dizilimiyle aynı katmandadır. III. Murdoch’a göre edebiyat ile felsefe yöntem bakımından farklı olsa da iyi ve gerçeklik arayışında kesişebilir. IV. Derrida’ya göre anlam her tarihsel bağlamda zorunlu olarak aynı kalır. Hangileri ders kitabına uygundur?