Soru 1 / 20
Zor Test
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kültür Yolculuğu Dîvânu Lugâti’t-Türk - Zor Test
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kültür Yolculuğu Dîvânu Lugâti’t-Türk konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test.
- Ders
- Türk Dili ve Edebiyatı
- Ünite
- Kültür Yolculuğu
- Konu
- Dîvânu Lugâti’t-Türk
- Test türü
- Zor Test
Test Soruları
Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.
Soru 2 / 20
Dîvânu Lugâti’t-Türk’te “erük” şeftali, kayısı ve siyah eriği kapsayan genel bir addır; bunlar sırasıyla tǖlüg, sārıg ve kara nitelemeleriyle ayrılır. Günümüz Türkçesinde “erik” daha dar bir meyve türünü karşıladığına göre hangi açıklama en uygundur?
Soru 3 / 20
Kâşgarlı Mahmud bir yandan Türk topluluklarının lehçelerini yerinde incelemiş, öte yandan kelimeleri atasözleriyle örneklendirmiştir. Mehmet Kaplan da “gözündürük” kelimesinden eski bir kar gözlüğünün varlığını öğrenir. Bu üç bilgi birlikte hangi sonuca götürür?
Soru 4 / 20
“Öḍ” maddesinde zamanın geçiciliği, “aŋduz” maddesinde tedbirli olmak, “eḍgü” maddesinde iyilik ve ağırlama anlatılır. Bu örneklerin sözlükte yan yana bulunmasının temel değeri hangi açıklamadadır?
Soru 5 / 20
Aşağıda Dîvânu Lugâti’t-Türk’teki iki sözün anlamı verilmiştir: I. “Zaman geçer, insan onu hissetmez; insan ölümsüz değildir.” II. “Aç kendisine sunulan yemeği bırakmaz, tok ise onu ayıplar.” Bu iki sözün ortak yönü hangisidir?
Soru 6 / 20
Sözlükteki “eḍgü” maddesinde bir yandan yakınların ağırlanması, bir yandan alınan hediyeye güzel bir karşılık hazırlanması öğütlenir. Bu iki davranış birlikte düşünüldüğünde hangi yorum temellidir?
Soru 7 / 20
Aşağıdaki sözlük maddelerinden hangilerinin anlamı ve örnek kullanımında insanın hayatını düzenlemeye ilişkin öğüt birlikte bulunur? I. Ögüt: Erdemli olup bilgiyi paylaşma II. Eḍgü: Yakınları ağırlama ve iyiliğe karşılık verme III. Aŋduz: Yolculuk öncesi tedbir alma IV. Erük: Farklı meyve türlerinin genel adı
Soru 8 / 20
Kül Tigin Âbidesi “Türk beyleri, milleti, bunu işitin!” diye doğrudan seslenirken Dîvânu Lugâti’t-Türk kelimeleri tanım ve örneklerle açıklar. Her iki eserin kültür açısından değeri dikkate alınırsa hangisine ulaşılır?
Soru 9 / 20
Bir dil araştırmacısı sadece kelimelerin günümüzdeki karşılıklarını yazmış, eski kullanım örneklerini ve lehçe ayrımlarını çıkarmıştır. Çalışmasını Kâşgarlı Mahmud’un yöntemiyle karşılaştırdığımızda hangi eksiklik öne çıkar?
Soru 10 / 20
Yazı ve harf çevrimi bölümünde “ünlü üstündeki çizgi” uzun söyleyişi, “ünsüzden sonraki nokta” ise yazıda elif, vav veya ye bulunduğunu gösterir. Bu iki işaretle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
Soru 11 / 20
Dîvânu Lugâti’t-Türk’te “aŋduz” maddesinde bitkinin atın karın ağrısını gidermede kullanılması anlatılır. Atla yolculuk eden kişiye tedbir önerilmesi ve Mehmet Kaplan’ın “atlı göçebe medeniyeti müzesi” nitelemesi birlikte düşünüldüğünde hangi yorum yapılabilir?
Soru 12 / 20
“Erük” maddesinde tǖlüg, sārıg, kara nitelemeleri farklı meyve türlerini ayırır; “ajun” maddesinde ise “bu” ve “ol” kullanımları farklı dünyaları belirtir. Bu iki örneğin dil açısından ortak yönü hangisidir?
Soru 13 / 20
Bir öğrenci Türk dili tarihiyle ilgili çalışma hazırlarken yalnız Kül Tigin Âbidesi’ni seçmiş; başka Türk boylarındaki sözcük kullanımlarını karşılaştırmak istemiştir. Ders kitabındaki metinlere göre hangi ek kaynak ve gerekçe en uygundur?
Soru 14 / 20
Dîvânu Lugâti’t-Türk’te “uçma.k” ile ilgili şiir parçası çiçeklerin açılmasını, ipek halı gibi görünüşü ve soğuğun sona erişini tasvir eder. Bu parçanın kelime açıklamasına katkısı hangisidir?
Soru 15 / 20
Mehmet Kaplan “Eski çağlara ait, yer altında saklanamayan nesneleri eski bir metinde bulmak mümkündür.” demektedir. Gözündürük örneği bu görüşü nasıl destekler?
Soru 16 / 20
“Alacaklı aslan gibi kabarır; borçlu fare gibidir.” sözünü yalnız iki hayvanın karşılaştırılması şeklinde yorumlayan öğrenci hangi anlam katmanını kaçırmaktadır?
Soru 17 / 20
Kâşgarlı Mahmud’un “Bu rivayet doğru ise ...; eğer doğru değilse, aklın gereği budur.” diyerek Türkçe öğrenmeye ilişkin açıklamasını iki olasılığa ayırması hangi tutumu gösterir?
Soru 18 / 20
Aşağıdaki bilgiler verilmiştir: I. Kâşgarlı Mahmud farklı Türk boylarının lehçelerini araştırır. II. Sözlükte atasözleri, şiirler ve yazı işaretleri yer alır. III. Mehmet Kaplan “gözündürük” adından geçmişte kullanılan bir araç hakkında bilgi edinir. Bu bilgiler birlikte düşünüldüğünde en kapsamlı yargı hangisidir?
Soru 19 / 20
Kâşgarlı Mahmud, kelimeleri arayanların onları yerli yerinde bulması için eserini sözlük sırasıyla kurduğunu söyler. Ayrıca güç anlaşılabilecek noktaları hikmet, atasözü ve şiirlerle açıklar. Bu iki tercih arasındaki ilişki hangisidir?
Soru 20 / 20