12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Söylev (Nutuk) Cumhuriyet Dönemi’nde Söylev - Zor Test | Türk Dili ve Edebiyatı

Ders: Türk Dili ve Edebiyatı
Ünite: Söylev (Nutuk)
Konu: Cumhuriyet Dönemi’nde Söylev
Test türü: Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Bir incelemede Nutuk’tan alınan parçaya ilişkin dört iddia yer alıyor: I. Uzun konuşma, geçmiş mücadeleden çıkarılacak dersleri aktarmayı amaçlar. II. Gençliğe görev verilmesi, önceki tarihsel değerlendirmeyi geleceğe bağlar. III. Ağır şartların sıralanması, koruma görevini şartlar düzelinceye kadar askıya alır. IV. Konuşmanın sonuç bölümü vurgu gücüyle ana düşünceyi belirginleştirir. Bu dört iddiadan hangisi metinle çeliştiği için değerlendirmeden çıkarılmalıdır?

Soru 2 / 20

Bir sınıf “Söylevde kanıt ve amaç” çalışmasında iki ana metinden şu ifadeleri seçiyor: (1) Elde edilen bağımsızlığın korunması geleceğin yükümlülüğüdür. (2) Eski mezar taşları mermer ustalarının becerisini gösterir. (3) Bursa’daki meslek öğrencileri ustalıklarını ileri taşımalıdır. Bunları sırasıyla “Nutuk’un amacı — Tanrıöver’in kanıtı — Tanrıöver’in amacı” diye eşleştirmek için hangi karar doğrudur?

Soru 3 / 20

Bir öğrenci “Atatürk 1927’de Millî Mücadele’nin nasıl kazanıldığını anlattığına göre metin yalnız geçmişte olup bitenlerin kaydıdır; sonuçta yeni bir muhataba seslenilmez.” diyor. Bu yorumu çürütmek için hangi iki kanıtın birlikte kullanılması en güçlü olur?

Soru 4 / 20

“Bursa bir okul gibidir; tarihî eserler okunmalı; bugünkü usta, atalarını geçme hedefiyle çalışmalıdır.” anlam zincirinde üçüncü öğe çıkarılırsa Tanrıöver’in söylevi hangi yönden eksik yorumlanmış olur?

Soru 5 / 20

Dört yargıyı değerlendirin: I. Hem Nutuk hem San’at ve İstikbalimiz, dönemin hitabet özelliği gereği gerçek dinleyicilere yönelir. II. Her iki konuşmada da geçmişin anlatılması gelecekte hiç görev bulunmadığını kanıtlar. III. Nutuk’un tarihsel olasılıkları ile Tanrıöver’in zanaat örnekleri farklı ikna araçlarıdır. IV. Konuşmaların içeriği farklı olduğundan birinin söylev türüne girmesi diğerini türün dışında bırakır. Hangileri metinlerle bağdaşır?

Soru 6 / 20

Atatürk’ün metnini okuyan bir öğrenci açık iletiyi “Gençlik Cumhuriyet’i korumalıdır”, örtük iletiyi “Geçmiş kazanımlar gelecekte de bilinçli sorumluluk gerektirir” diye yazıyor. Tanrıöver metninde de açık iletiyi “Mesleğinizde yetkinleşin”, örtük iletiyi “Kültürel eserler öğrenmeye açık insan için canlı kaynaktır” diye yazıyor. Bu sınıflandırmayla ilgili en tutarlı sonuç hangisidir?

Soru 7 / 20

Bir araştırmacı iki yazara ait eserleri etiketliyor: (I) Nutuk — siyasi söylev; (II) San’at ve İstikbalimiz — Dağ Yolu-2’den alınan kültürel/mesleki söylev; (III) Günebakan — San’at ve İstikbalimiz’in MEB’de bildirilen kaynak eseri; (IV) Geometri — sınıfta incelenen gençliğe hitap parçasının doğrudan kaynağı. Hangi etiketler doğrudur?

Soru 8 / 20

Bir konuşma çözümlemesinde şu saptamalar yapılmıştır: I. “Aziz Efendiler” hitap ifadesidir. II. Bursa mezar taşları üzerinden geçmiş ustalığı kanıtlamak somut örneklemedir. III. Dinleyiciye soru yöneltmek her durumda gerçek bir bilgi eksikliğinin işaretidir. IV. Usta örnekleri birden çok iş koluna ilişkin ortak düşünceyi yaygınlaştırır. Hangileri doğrudur?

Soru 9 / 20

“Söylevin başarısı için içeriğin doğruluğu yeterlidir; muhatap kim olursa olsun aynı ton, aynı sözcükler, aynı sonuç cümlesi kullanılmalıdır.” diyen kişiye Nutuk ve San’at ve İstikbalimiz üzerinden verilebilecek en güçlü karşılık hangisidir?

Soru 10 / 20

Bir öğrenci Tanrıöver’in söylevinden üç bilgiyi not ediyor: A. Mezar taşları eski mermer işçiliğinin düzeyini gösterir. B. Okulun atölyelerinde üretilen işler konuşmacı tarafından görülmüştür. C. Yüksek düzeyde meslek emeği bir ülkenin gücüne katkı sunar. Bu üçünün işlevi hangi sırayla gösterilebilir?

Soru 11 / 20

“Herhangi bir döneme ait söylev örneği için uygun açıklama” aranırken şu taslak yazılıyor: (1) Okuyan kişiye değil dinleyiciye hitap ettiği için yazıya aktarılamaz. (2) Konuşma alanına göre siyasi, hukuki, kültürel gibi içeriklerde olabilir. (3) Topluluk önünde yapılan her konuşmada yalnız ünlem bulunmalıdır. (4) Hatip gerekçe, vurgu ve planla etkiyi güçlendirebilir. MEB’nin açıklamalarıyla uyumlu taslak hangisidir?

Soru 12 / 20

Öğretmen iki metne ilişkin boşluk doldurma yerine kanıta dayalı üç çıkarım istiyor: I. Nutuk’ta tarihsel mücadele, gelecek kuşakların sorumluluğunu gerekçelendirir. II. Tanrıöver’de Bursa’nın tarihî sanat varlığı, mesleki gelişme öğüdünü gerekçelendirir. III. İki metinde de geçmiş bilgisi anlatıldığı için dinleyiciye herhangi bir ödev yüklenmez. Hangileri geçerlidir?

Soru 13 / 20

Bir editör iki konuşmanın şu yönlerini üç ayrı kutuya ayırmak istiyor: “Topluluğa hitap”, “bağımsızlık ve Cumhuriyet’in korunması”, “Bursa’da usta–çırak mirasının geliştirilmesi”. Kutular sırasıyla nasıl etiketlenmelidir?

Soru 14 / 20

Bir tarih ve edebiyat sınavında dört önerme veriliyor: I. Nutuk’ta siyasi bir söylevle tarih bilinci ve gelecek görevi ilişkilendirilir. II. Hamdullah Suphi’nin Bursa konuşması okul atölyeleriyle sanat tarihini aynı tartışmada buluşturur. III. İkisi de bütün eski kurumları hiç değiştirmeden kopyalamayı önerir. IV. İki konuşmanın da basılı metinden okunması, başlangıçta sözlü olarak yapılmış hitaplar oldukları bilgisini değiştirmez. Hangi üçlü doğrudur?

Soru 15 / 20

Bir okuyucu Nutuk’taki “içte ve dışta tehlike” olasılıklarını, Tanrıöver’deki “eski sanatın gerilemesi” kaygısını yalnızca umutsuzluk işareti sayıyor. İki metnin sonuçlarına bakılarak bu yorum nasıl düzeltilmelidir?

Soru 16 / 20

Atatürk ve Tanrıöver’in metinleriyle ilgili bir ölçme tablosunda şu yanlışlıklar bulunuyor: (1) “Nutuk’un muhatabı yalnız Bursa sanat okulu mezunlarıdır.” (2) “San’at ve İstikbalimiz, Dağ Yolu-2’den alınmıştır.” (3) “Nutuk’ta Cumhuriyet’in korunması, elverişsiz koşullarda da süren görevdir.” (4) “Tanrıöver’in asıl amacı eski mezar taşlarını tümüyle değersiz göstermektir.” Hangi maddelerin düzeltilmesi gerekir?

Soru 17 / 20

Konuşmaların günümüze ulaşmış yazılı biçimleri incelenirken bir öğrenci “Döneme özgü yazılan ‘san’at’, ‘şâhid’, ‘müstevlî’ sözcüklerini gördüm; yazarlar anlatımı yanlış kurmuş, o hâlde hiçbirinin sözleri bir döneme ait olamaz.” diyor. Kitabın açıklamasına göre en uygun karşı görüş hangisidir?

Soru 18 / 20

Öğrencilere güncel bir konu hakkında söylev yazdırılıyor. Bir öğrenci yalnız “Sevgili arkadaşlar!” diye başlayıp yüksek sesle aynı çağrıyı yineleyerek bitiriyor; başka bir öğrenci muhatabını belirleyip sorunu açıklıyor, tarihî/somut örnek sunuyor ve uygulanabilir görevle tamamlıyor. Kitaptaki iki ana söylevden hareketle ikinci çalışmanın üstünlüğü nasıl gerekçelendirilir?

Soru 19 / 20

Bir edebiyat çalışmasında dört eser ve kavram arasında şu ilişkiler kuruluyor: I. Demosthenes — eski Yunan hitabet geleneği. II. Cicero — Latin hitabet geleneği ve Nutuklar/Hitabet/Cumhuriyet. III. Sokrates’in Savunması — hukuki söylev. IV. Veda Hutbesi — Cumhuriyet Dönemi’nde verilen sanatsal okul söylevi. Kitabın sunduğu bilgilerle hangisi bağdaşmaz?

Soru 20 / 20

“Nutuk → geleceğe karşı korunacak ulusal değerler”, “San’at ve İstikbalimiz → gelecekte geliştirilecek kültürel ve mesleki birikim” karşılaştırmasını tamamlayan en kapsamlı sonuç hangisidir?