“Raporun sonuçlarını tekrar yeniden değerlendireceğiz.” cümlesi, anlam korunarak nasıl yalınlaştırılır?
- A) “Yeniden” yerine “önceden” yazılır.
- B) “Değerlendireceğiz” yerine “değerlendirdik” yazılır.
- C) “Raporun” sözcüğü çıkarılır.
- D) “Sonuçlarını” sözcüğü çıkarılır.
- E) “Tekrar” sözcüğü çıkarılır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Tekrar ve yeniden aynı eylemin yinelendiğini bildirir. Birinin çıkarılması gereksiz sözcük kullanımını giderir.
“Konferansa yaklaşık tam üç yüz kişi katıldı.” cümlesindeki anlatım bozukluğunun temel nedeni nedir?
- A) Kesin sayı ile tahmin bildiren sözün çelişmesi.
- B) Tamlayan ekinin gereksiz biçimde yinelenmesi.
- C) Bir deyimin anlamının yanlış kullanılması.
- D) Özneyle yüklem arasında kişi uyumsuzluğu.
- E) Yüklemin nesne istemesine rağmen nesnenin eksikliği.
Doğru cevap: A
Çözüm: Yaklaşık tahmin, tam ise kesinlik bildirir; aynı sayı için birlikte kullanılmaları çelişkidir.
“Yeni modelin fiyatı geçen yıldan daha pahalı.” cümlesinde hangi değişiklik anlatımı düzeltir?
- A) “Yıldan” yerine “yıllarda” getirilmesi.
- B) “Geçen” sözcüğünün “gelecek” yapılması.
- C) “Pahalı” yerine “yüksek” getirilmesi.
- D) “Fiyatı” yerine “tasarımı” getirilmesi.
- E) “Modelin” sözcüğünün çıkarılması.
Doğru cevap: C
Çözüm: Pahalı sözcüğü ürün için; yüksek sözcüğü fiyatın düzeyi için kullanılır. Ürünün fiyatı yüksek olabilir.
“Birkaç araştırmacı bulgularını toplantıda sundular.” cümlesinde hangi düzeltme uygundur?
- A) “Birkaç” yerine “bütün” yazılması.
- B) “Araştırmacı” sözcüğünün çoğul yapılması.
- C) “Bulgularını” yerine “bulgularımızı” yazılması.
- D) “Sundular” yerine “sundu” yazılması.
- E) “Toplantıda” yerine “toplantıya” yazılması.
Doğru cevap: D
Çözüm: Birkaç ile kurulan belgisiz sayı tamlamasında özne tekil biçimdedir; yüklem üçüncü tekil kişiyle uyumludur.
“Hiç kimse verilen bilgilere itiraz etmediler.” cümlesinde bozukluk hangi ögededir?
- A) Yüklemdeki çoğul kişi ekindedir.
- B) Öznenin olumsuz anlam taşımasındadır.
- C) Nesnenin belirtili olmamasındadır.
- D) Sıfat-fiil ekinin kullanılmasındadır.
- E) Dolaylı tümlecin yönelme ekindedir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Hiç kimse tekil öznedir. Yüklem “itiraz etmedi” biçiminde kurulmalıdır.
Bir editör “Bu kararın nedeni zaman darlığından kaynaklanıyor.” cümlesini düzeltmek istiyor. Hangisi uygundur?
- A) “Bu kararın nedeni zaman darlığından dolayısıyla kaynaklanıyor.”
- B) “Bu kararın nedeni zaman darlığı yüzündendir kaynaklanıyor.”
- C) “Bu karar zaman darlığından kaynaklanıyor.”
- D) “Bu kararın nedeni zaman darlığından ortaya çıkıyor.”
- E) “Bu kararın nedeni zaman darlığından doğmasının nedenidir.”
Doğru cevap: C
Çözüm: Nedeni sözüyle kaynaklanmak yüklemi, neden anlamını üst üste kurar. “Karar zaman darlığından kaynaklanıyor” açıktır.
“Her iki uzman da aynı sonuca ulaşmışlar.” cümlesi için hangi değerlendirme doğrudur?
- A) “Aynı” sözcüğü çoğul özneyle kullanılamaz.
- B) “Sonuca” yerine mutlaka “sonucu” yazılmalıdır.
- C) “Her iki” sözüyle “da” birlikte kullanılamaz.
- D) Cümlede zorunlu bir anlatım bozukluğu yoktur.
- E) “Ulaşmışlar” sözü yalnız tek kişi için kullanılabilir.
Doğru cevap: D
Çözüm: İki insan öznenin yüklemi çoğul çekimlenebilir. “Her iki uzman da” ve “aynı sonuca ulaşmışlar” uyumludur.
“Araştırmacı bu görüşü destekledi ve katıldı.” cümlesinde hangi öge eksikliği anlatımı bozar?
- A) Cümle sonundaki soru edatı.
- B) İkinci yükleme bağlanacak yönelme durumlu tümleç.
- C) İlk yüklemin belirtili nesnesi.
- D) Birinci yüklemin zaman zarfı.
- E) Özneyi niteleyen sayı sıfatı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Desteklemek “görüşü”, katılmak ise “görüşe” sözünü ister. İkinci yüklem için “bu görüşe” tümleci gerekir.
“Öğrenciler koridorda sıra olmuş, sessizce içeri girmişti.” cümlesi niçin anlatım bakımından tutarlıdır?
- A) İlk eylemin nesnesi eksik bırakıldığı için.
- B) İki eylem aynı özneyle ve anlamca uyumlu biçimde kurulmuştur.
- C) İçeri sözcüğü gereksiz yere yinelendiği için.
- D) Sıra olmak yalnız tekil öznelerle kullanıldığı için.
- E) İki eylem arasında kesin karşıtlık bulunduğu için.
Doğru cevap: B
Çözüm: Sıra olmak ve içeri girmek eylemleri aynı öznenin ardışık hareketlerini anlatır; zorunlu bir düzeltme yoktur.
“Dosyaları arşivden geri iade ettim.” cümlesinde “geri” sözcüğünün çıkarılması hangi sorunu giderir?
- A) Belirtili nesnenin eksikliğini.
- B) Aynı anlamın gereksiz yinelenmesini.
- C) Zarf tümlecinin yanlış yerde olmasını.
- D) Yanlış kip kullanılmasını.
- E) Yüklemin kişiyle uyuşmamasını.
Doğru cevap: B
Çözüm: İade etmek geri vermek demektir. Geri sözcüğü bir daha aynı anlamı bildirdiğinden gereksizdir.
“Bütün gün süren toplantı nihayet sonunda bitti.” cümlesinde hangi iki ifade gereksiz biçimde aynı anlamı kurar?
- A) “Gün” ve “sonunda”.
- B) “Nihayet” ve “sonunda”.
- C) “Toplantı” ve “bitti”.
- D) “Süren” ve “toplantı”.
- E) “Bütün” ve “gün”.
Doğru cevap: B
Çözüm: Nihayet ve sonunda, eylemin beklenen bitişini bildiren yakın anlamlı ifadelerdir; ikisinin bir arada kullanımı gereksizdir.
“Bu toplantının sonucu hakkında size bilgi vereceğiz.” cümlesinde bir anlatım bozukluğu var mıdır?
- A) Evet; “bilgi” sözcüğü zorunlu olarak çoğul olmalıdır.
- B) Evet; “hakkında” sözü yalnız insan adlarıyla kullanılır.
- C) Evet; “sonucu” sözcüğünün cümleden çıkarılması zorunludur.
- D) Evet; “size” sözcüğünün bulunma eki alması gerekir.
- E) Hayır; sözcükler uygun anlam ve eklerle kullanılmıştır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Bilgi vermek ve hakkında bilgi vermek yapıları doğrudur. Öge eksikliği ya da anlam çelişkisi yoktur.
“Belki bu akşam kesin olarak sizi ararım.” sözünde hangi anlamlar çatışmaktadır?
- A) Örnek ile açıklama.
- B) Karşılaştırma ile benzetme.
- C) Neden ile sonuç.
- D) Olasılık ile kesinlik.
- E) Amaç ile koşul.
Doğru cevap: D
Çözüm: Belki olasılık, kesin olarak kesinlik bildirir. Aynı eylemin gerçekleşme derecesi iki farklı biçimde verilmiştir.
“Kurul üyeleri raporu inceledi ve onayladı.” cümlesi için en isabetli yargı hangisidir?
- A) İki yüklem aynı nesneyle kullanılabildiğinden bozukluk yoktur.
- B) Rapor sözcüğü tamlayan eki almak zorundadır.
- C) İncelemek fiili hiçbir zaman nesne alamaz.
- D) İki yüklemin özneleri mutlaka farklı olmalıdır.
- E) Onaylamak fiili yalnız yönelme hâli ister.
Doğru cevap: A
Çözüm: İncelemek ve onaylamak “raporu” nesnesini ortak kullanabilir. Bağlanan fiillerin öge isteği çelişmez.
“Bu konu üzerinde karşılıklı fikir alışverişinde bulundular.” cümlesindeki gereksizlik hangi sözcüktedir?
- A) “Fikir” sözcüğündedir.
- B) “Bulundular” sözcüğündedir.
- C) “Konu” sözcüğündedir.
- D) “Karşılıklı” sözcüğündedir.
- E) “Üzerinde” sözcüğündedir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Fikir alışverişi zaten iki yönlü etkileşimi bildirir; karşılıklı sözcüğü anlamı yinelemektedir.
“Bu sonuçtan dolayı gurur ve sevinç duydum.” cümlesinde anlatımın durumu nasıldır?
- A) İki ad ortak yükleme hiçbir zaman bağlanamaz.
- B) Sevinç sözcüğü duymak fiiline bağlanamaz.
- C) Gurur ve sevinç, “duymak” yüklemine uygun biçimde bağlanmıştır.
- D) Sonuçtan sözü yanlış biçimde belirtme eki almıştır.
- E) Gurur sözcüğü yalnız yönelme ekiyle kullanılabilir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Gurur duymak ve sevinç duymak yerleşik kullanımlardır; ortak yüklemde sorun yoktur.
“Sorunun çözümünü kısa ve öz bir şekilde açıkladı.” cümlesindeki anlatımın özelliği hangisidir?
- A) “Açıkladı” fiili nesne almadığında doğrudur.
- B) “Şekilde” sözcüğü ile tüm sıfatlar çelişir.
- C) “Öz” sözcüğü yalnız isim görevinde kullanılır.
- D) “Kısa” sözcüğü yalnız süre bildirebilir.
- E) “Kısa ve öz” birlikte kullanılarak açıklama biçimini belirtir; zorunlu bozukluk yoktur.
Doğru cevap: E
Çözüm: Kısa ve öz ifadesi yaygın ve anlamca uygun bir anlatımdır; her yakın anlamlı sözcük birlikteliği bozukluk sayılmaz.
“Sınav sonuçları henüz açıklanmamış olmasına rağmen kesinlikle yarın açıklanabilir.” sözünde tutarsızlık hangi iki birim arasındadır?
- A) “Yarın” ile “açıklanabilir” arasında.
- B) “Henüz” ile “açıklanmamış” arasında.
- C) “Kesinlikle” ile “açıklanabilir” arasında.
- D) “Olmasına” ile “rağmen” arasında.
- E) “Sınav” ile “sonuçları” arasında.
Doğru cevap: C
Çözüm: Açıklanabilir olasılığı, kesinlikle kesinliği bildirir. Henüz ve yarın ifadeleri kendi başına çelişki yaratmaz.
“Toplantı sonrasında alınan kararları herkes kabul etti.” cümlesi için hangi yargı doğrudur?
- A) Sonrasında sözcüğü zaman bildiremez.
- B) Kabul etmek yalnız yönelme ekiyle kullanılır.
- C) Herkes öznesi mutlaka çoğul yüklem gerektirir.
- D) Kararları sözcüğü yüklemden önce bulunamaz.
- E) Belirtili nesne ve tekil yüklem uyumludur; anlatım açıktır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Herkes tekil özne, kabul etti tekil yüklemdir; “kararları” da kabul etmek fiilinin nesnesidir.
“Şirketin iki çalışanı da aynı öneriyi destekliyor.” cümlesine ilişkin hangi açıklama yerindedir?
- A) Sayı sıfatıyla belirtilen özne tekil yüklemle uyumlu kullanılmıştır.
- B) “Aynı” ifadesi yüklemle aynı anlamı yinelemektedir.
- C) “Desteklemek” fiili belirtili nesneyi kabul etmez.
- D) “İki çalışanı” mutlaka birinci çoğul kişi gerektirir.
- E) “Da” bağlacının cümlede bulunması bozuktur.
Doğru cevap: A
Çözüm: “İki çalışanı” sözünde sayı sıfatı isimden önce gelir; yüklemin tekil kullanılması anlamı ve özne-yüklem uyumunu korur.