Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz yumuşaması vardır?
- A) Kitabı
- B) Evden
- C) Sokakta
- D) Kalemler
- E) Taşlık
Doğru cevap: A
Çözüm: “Kitap” sözcüğüne ünlüyle başlayan ek gelince sondaki p, b'ye dönüşür: kitap + ı → kitabı.
“Başlıyor” sözcüğündeki ses olayını doğru adlandıran seçenek hangisidir?
- A) Ünlü düşmesi
- B) Ünlü daralması
- C) Ünsüz türemesi
- D) Ünsüz benzeşmesi
- E) Ünsüz yumuşaması
Doğru cevap: B
Çözüm: “Başla-” fiilindeki a, -yor ekiyle ı'ya daralır: başla-yor → başlıyor.
“Hissetmek” sözcüğünün oluşumunda hangi ses olayı görülür?
- A) Ünlü daralması
- B) Ünlü düşmesi
- C) Ünsüz türemesi
- D) Ünsüz yumuşaması
- E) Ünlü türemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: “His” sözcüğü “etmek” yardımcı fiiliyle birleşirken s sesi ikizleşir: his + etmek → hissetmek.
“Ağzı” sözcüğü “ağız” kökünden türemiştir. Bu değişimin adı nedir?
- A) Ünsüz türemesi
- B) Ünsüz benzeşmesi
- C) Ünsüz yumuşaması
- D) Ünlü düşmesi
- E) Ünlü daralması
Doğru cevap: D
Çözüm: “Ağız” sözcüğüne iyelik eki gelince ikinci hecedeki ı düşer: ağız + ı → ağzı.
“Sınıfta” sözcüğünde “-da” bulunma eki neden “-ta” biçimini almıştır?
- A) Ünlü daralması (ses değişimi)
- B) Ünlü düşmesi (hece kaybı)
- C) Kaynaştırma ünsüzünün oluşması
- D) Ünsüz yumuşaması (ötümlüleşme)
- E) Ünsüz benzeşmesi (sertleşme)
Doğru cevap: E
Çözüm: “Sınıf” sözcüğü sert ünsüz f ile biter; -da ekinin d'si sertleşerek t olur.
“Buraya” sözcüğündeki y sesinin görevi nedir?
- A) İki ünlü arasında kaynaştırma sağlamak
- B) Çoğul anlamı katmak
- C) Ünsüz yumuşamasını göstermek
- D) İyelik anlamı katmak
- E) Yeni bir fiil kökü oluşturmak
Doğru cevap: A
Çözüm: “Bura” sözcüğüyle -a yönelme eki arasına ünlü çatışmasını önleyen y kaynaştırma ünsüzü girer.
“Titiz editör metni yeniden okudu.” cümlesinde “titiz” sözcüğünün görevi nedir?
- A) Durum zarfı
- B) Niteleme sıfatı
- C) Bağlaç
- D) İsim-fiil
- E) Kişi zamiri
Doğru cevap: B
Çözüm: “Titiz”, “editör” isminin niteliğini bildirir; bu nedenle niteleme sıfatıdır.
“Yarın araştırmanın sonuçları açıklanacak.” cümlesinde “yarın” hangi sözcük türündedir?
- A) Niteleme sıfatı
- B) Edat
- C) Zaman zarfı
- D) İşaret zamiri
- E) İsim-fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: “Yarın”, açıklanma işinin ne zaman yapılacağını belirttiği için zaman zarfıdır.
“Bu öyküyü ve şiiri aynı dergide okudum.” cümlesinde “ve” sözcüğünün türü nedir?
- A) Sıfat
- B) Zarf
- C) Edat
- D) Bağlaç
- E) Zamir
Doğru cevap: D
Çözüm: “Ve”, eş görevli “öyküyü” ve “şiiri” ögelerini bağlar.
“Onu dün koridorda gördük.” cümlesinde “onu” sözcüğünün türü hangisidir?
- A) Bağlaç
- B) Belgisiz sıfat
- C) Durum zarfı
- D) Niteleme sıfatı
- E) Kişi zamiri
Doğru cevap: E
Çözüm: “O” kişi zamiri belirtme durumu eki alarak “onu” biçimine girmiştir.
“Araştırmacı sonuçları kurula sundu.” cümlesinde belirtili nesne hangisidir?
- A) Sonuçları
- B) Araştırmacı
- C) Kurula
- D) Kurula sundu
- E) Sundu
Doğru cevap: A
Çözüm: “Neyi sundu?” sorusunun cevabı “sonuçları”dır; sözcük belirtme durumu eki almıştır.
“Öğrenciler dikkatle dinledi.” cümlesindeki “dikkatle” hangi ögeyi oluşturur?
- A) Belirtili nesne
- B) Zarf tümleci
- C) Özne
- D) Yüklem
- E) Dolaylı tümleç
Doğru cevap: B
Çözüm: “Nasıl dinledi?” sorusuna cevap veren “dikkatle” zarf tümlecidir.
“Defterler dün toplandı.” cümlesinin yüklemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Defterler
- B) Dün toplandı
- C) Toplandı
- D) Dün
- E) Defterler dün
Doğru cevap: C
Çözüm: Yargıyı bildiren çekimli fiil “toplandı”dır.
Aşağıdaki fiillerin hangisi görülen geçmiş zamanla çekimlenmiştir?
- A) Yazar
- B) Yazacak
- C) Yazmış
- D) Yazdı
- E) Yazıyor
Doğru cevap: D
Çözüm: “-dı” görülen geçmiş zaman ekidir; “yazdı” eylemi geçmişte gerçekleşmiş olarak bildirir.
Aşağıdaki fiillerden hangisi olumsuzdur?
- A) Gelecek
- B) Gelmiş
- C) Geliyor
- D) Gelir
- E) Gelmedi
Doğru cevap: E
Çözüm: “Gelmedi” sözcüğünde -me olumsuzluk eki bulunur; diğerleri olumlu biçimdedir.
“Gülen çocuk herkesi rahatlattı.” cümlesindeki “gülen” sözcüğü nedir?
- A) Sıfat-fiil
- B) Bağlaç
- C) İsim-fiil
- D) Zarf-fiil
- E) Çekimli fiil
Doğru cevap: A
Çözüm: “-en” eki, “gül-” fiilini “çocuk” ismini niteleyen sıfat-fiile dönüştürmüştür.
“Koşarak sınıfa girdi.” cümlesindeki “koşarak” sözcüğünün türü nedir?
- A) Sıfat-fiil
- B) Zarf-fiil
- C) İsim-fiil
- D) Çekimli fiil
- E) İsim
Doğru cevap: B
Çözüm: “-arak” eki eylemin yapılış biçimini bildiren zarf-fiil oluşturmuştur.
“Düzenli okumak söz varlığını geliştirir.” cümlesinde “okumak” sözcüğü hangisidir?
- A) Zarf-fiil
- B) Sıfat-fiil
- C) İsim-fiil
- D) İlgi zamiri
- E) Çekimli fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: “Oku-” fiiline gelen -mak eki bir işi adlandıran isim-fiil kurar.
“Bahçenin kapısı yenilendi.” sözünde “bahçenin kapısı” hangi yapıdır?
- A) Belirtisiz isim tamlaması
- B) Birleşik fiil
- C) Takısız isim tamlaması
- D) Belirtili isim tamlaması
- E) Sıfat tamlaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Tamlayan “bahçenin” ilgi eki, tamlanan “kapısı” iyelik eki aldığı için yapı belirtili isim tamlamasıdır.
“Mavi dosya masanın üstündeydi.” cümlesindeki “mavi dosya” hangi söz grubudur?
- A) Belirtisiz isim tamlaması
- B) Belirtili isim tamlaması
- C) Birleşik isim
- D) İkileme
- E) Sıfat tamlaması
Doğru cevap: E
Çözüm: “Mavi” sözcüğü “dosya” adının rengini bildirir; sıfat + isim yapısıyla sıfat tamlaması oluşur.