Bir söyleşide A, B, C, D, E kodlu beş konuşma art arda yapılacaktır. Her kod bir kez kullanılır; bir sırada yalnız bir kod bulunur. Sıralamaya ilişkin bilgiler şöyledir:
• B, 1. sırada yer alır.
• D, C kodunun hemen ardından yer alır.
• D, 5. sırada yer alır.
• E, 2. sırada yer alır.
• E, C kodundan önce yer alır.
A kodunun hemen önünde hangi kod mutlaka bulunur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Birbirinin ardındaki konumlar ve verilen sıralama kısıtları birlikte değerlendirildiğinde A kodunun hemen önünde her geçerli dizilişte E bulunur.
Gezgin, gördüğü şehirleri yalnızca ünlü yapılarına göre anlatmıyor. Sokaklarda karşılaştığı küçük dükkânlardan, otobüste duyduğu konuşmalardan ve pazarların sabah seslerinden de söz ediyor. Ona göre bir şehri anlamak, gündelik hayatını izlemeyi gerektiriyor.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tarihî Yapıların Mimari Özellikleri
- B) Ulaşım Araçlarının Gelişim Süreci
- C) Şehirlerde Turizmin Ekonomik Sonuçları
- D) Kentin Gündelik Yaşamdaki Yüzü
- E) Dünyanın En Kalabalık Pazarları
Doğru cevap: D
Çözüm: Metin şehri yalnız anıtlarla değil gündelik yaşamla tanımayı anlatır; başlık bu kapsamı karşılar.
“Önerisini önce sıcak karşılayan ekip, ayrıntıları görünce temkinli davranmaya başladı.” cümlesindeki “sıcak karşılamak” sözü hangi anlamdadır?
- A) Olumlu ve yakın bir tutum göstermek
- B) Beklenmedik bir olay karşısında şaşırmak
- C) Öneriyi ayrıntılarıyla yeniden hazırlamak
- D) Eleştirileri kişisel bir mesele saymak
- E) Gerekçeleri duymadan kesin karar vermek
Doğru cevap: A
Çözüm: “Sıcak karşılamak”, öneriye karşı ilk aşamada olumlu ve istekli yaklaşmayı anlatır; sonradan temkinli davranılması ilk yaklaşımın anlamını değiştirmez.
“Editör, ‘Bu paragrafı yeniden yazın.’ dedi.” örneğinde alıntı sözü çevreleyen işaretin işlevi hangisidir?
- A) Sözü olduğu gibi aktardığını göstermek
- B) Sözcüğün mecaz anlama geldiğini belirtmek
- C) Bir sözcüğün çıkarıldığını göstermek
- D) Özel adla eki birbirinden ayırmak
- E) Bir cümleye soru anlamı katmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Tırnak işareti, konuşanın sözlerini değişmeden aktardığımızı gösterir.
Bir editör, “yazım yanlışı içermeyen ikili”yi arıyor. Hangi seçenek koşulu sağlar?
- A) Arka plan — anayasa dışı yazımı “anayasadışı” olmalı
- B) Önyargı — anlama gücü
- C) Ön yargı — anadili öğretimi
- D) Ön yargı — ana dili
- E) Yan etki — önsöz
Doğru cevap: D
Çözüm: TDK’ye göre “ön yargı” ve “ana dili” ayrı yazılır. “Önyargı”, “anadili”, “önsöz” yanlış yazımlardır; “arka plan” doğru olsa da dördüncü seçenekteki açıklama yanlıştır.
Bir dil araştırmacısı, iki bölgede aynı atasözünün farklı sözcüklerle söylendiğini gördü. Önce bu farklılığın atasözünün anlamını değiştirdiğini düşündü. Ancak konuşurlarla yaptığı görüşmelerde öğütün her iki bölgede de aynı kaldığını öğrendi.
Bu parçada araştırmacı hangi sonuca ulaşmıştır?
- A) Atasözleri bütün bölgelerde aynı sözcüklerle söylenmelidir.
- B) Sözcüklerin değişmesi her durumda öğüdün karşıtına dönüşmesine yol açar.
- C) Bölgesel kullanımlar yalnız yazılı metinlerde ortaya çıkar.
- D) Konuşurlarla görüşmek dil incelemesine katkı sağlamaz.
- E) Söyleyişteki farklılık, iletilen temel düşüncenin farklı olmasını gerektirmeyebilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Farklı kelimeler kullanılmasına rağmen öğüdün aynı kalması temel bulgudur.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi dönüşlü çatılıdır?
- A) Sporcu yarıştan önce giyindi.
- B) Salondaki masalar taşındı.
- C) Kurul üyeleri tartıştı.
- D) Öğretmen soruyu çözdü.
- E) Görevli kapıyı kapattı.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Giyindi” yükleminde sporcu hem giyinme işini yapar hem bu işten etkilenir; fiil dönüşlüdür.
“Bu örnekte çözüm kısa sürmüş olabilir, fakat yöntemin her benzer durumda hızlı olacağını düşünmek yanlıştır.” cümlesinde hangi akıl yürütme hatası eleştirilmiştir?
- A) Farklı örneklerden ortak özellikleri karşılaştırmak
- B) Uygulama koşullarını açık biçimde tanımlamak
- C) Yöntemin güçlü ve zayıf yanlarını birlikte ele almak
- D) Tek örnekten bütün durumlara genelleme yapmak
- E) Bir sonucun nedenlerini ayrı ayrı araştırmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir örnekte kısa sürede sonuç alınması, aynı yöntemin her benzer durumda hızlı olacağını kanıtlamaz.
“İnce” sözcüğü aşağıdaki kullanımların hangisinde fiziksel kalınlık değil, dikkatli değerlendirme anlamı taşır?
- A) İnce bir dal rüzgârla sallanıyordu.
- B) Belgelerdeki tutarsızlığı ince bir okumayla yakaladı.
- C) Yolun sonundaki ince köprü onarıldı.
- D) İnce bir tel parçaları birbirine bağlıyordu.
- E) Pencereye ince bir perde takılmıştı.
Doğru cevap: B
Çözüm: “İnce okuma” ifadesinde dikkatli ve ayrıntılara duyarlı değerlendirme söz konusudur; fiziksel incelik değildir.
Bir metinde hem bulunma eki hem bağlaç olan de kullanılmıştır. İkisinin de doğru yazıldığı cümle hangisidir?
- A) Ev de konuklar vardı, kardeşim de geldi.
- B) Sınıfta sessizlik vardı, kapıcıda bekliyordu.
- C) Raf ta kitap duruyordu, ben de aldım.
- D) Masada notlar vardı, Ayşede gördü.
- E) Dosyada eksikler vardı, yazıcı da çalışmıyordu.
Doğru cevap: E
Çözüm: “Dosyada” sözcüğünde yer bildiren -da bitişik, “yazıcı da” ifadesinde bağlaç de/da ayrı yazılır. Diğer cümlelerde bu iki görevden en az birinde yazım yanlışı vardır.
“Bir şehrin yaşanabilirliği yalnız ulaşım kolaylığına indirgenemez.” cümlesinde vurgulanan nedir?
- A) Ulaşım koşulları hakkında hiçbir değerlendirme yapılamaz.
- B) Yaşanabilirliği belirleyen tek ölçüt nüfus sayısıdır.
- C) Ulaşım kolaylığı yaşanabilirliği her durumda azaltır.
- D) Her şehir aynı yaşanabilirlik düzeyindedir.
- E) Yaşanabilirlik birden çok ölçütle değerlendirilmelidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: “Yalnız … indirgenemez” ifadesi, ulaşımın önemli olabilse de yaşanabilirliğin tek belirleyicisi sayılamayacağını anlatır.
Bir eğitim günündeki A, B, C, D, E, F kodlu altı ders art arda gerçekleşecektir. Her kod bir kez kullanılır; bir sırada yalnız bir kod bulunur. Sıralamaya ilişkin bilgiler şöyledir:
• F, 1. sırada yer alır.
• C, B kodunun hemen ardından yer alır.
• A, D kodundan önce yer alır.
• C ile E art arda yer almaz.
Hangi yargı her geçerli sıralamada kesinlikle doğrudur?
- A) E kodu B kodundan önce yer alır.
- B) A kodu C kodundan önce yer alır.
- C) B kodu E kodundan önce yer alır.
- D) F kodu D kodundan önce yer alır.
- E) A kodu E kodundan önce yer alır.
Doğru cevap: D
Çözüm: F kodu, D kodundan önce bütün geçerli sıralamalarda bulunur. Diğer seçenekler için en az bir karşı örnek vardır; bu yüzden onlar kesinlik bildirmez.
Bir araştırma ekibi A, B, C, D, E, F kodlu altı veri setini sırayla inceleyecektir. Her kod bir kez kullanılır; bir sırada yalnız bir kod bulunur. Sıralamaya ilişkin bilgiler şöyledir:
• A ile C art arda yer almaz.
• E ile D arasında tam 1 kayıt bulunur.
• D, B kodundan önce yer alır.
• F, 6. sırada yer almaz.
• E, 1. sırada yer almaz.
Aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi mümkün değildir?
- A) E kodunun D kodundan önce yer alması
- B) D kodunun F kodundan önce yer alması
- C) C kodunun D kodundan önce yer alması
- D) B kodunun D kodundan önce yer alması
- E) B kodunun F kodundan önce yer alması
Doğru cevap: D
Çözüm: Geçerli hiçbir sıralamada B kodu D kodundan önce gelemez; çünkü kısıtlar ters yönde sıra ilişkisini zorunlu kılar. Diğer dört ilişkiyi sağlayan en az bir sıralama bulunabilir.
Bir uzman, eski bir köprünün onarımında yeni malzeme kullanılmasının kaçınılmaz olduğunu söylüyor. Ancak eklenen parçaların eski taşlarla bütünüyle aynı görünüme kavuşturulmasına karşı çıkıyor. Çünkü geleceğin araştırmacılarının hangi bölümün özgün, hangi bölümün onarım ürünü olduğunu ayırt edebilmesi gerektiğini düşünüyor.
Bu parçada uzmanın onarım ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yeni ekleri görünmez kılarak bütün yapıyı ilk günkü sanılacak hâle getirmek
- B) Yapının kullanımını sürdürürken müdahalenin izlenebilirliğini korumak
- C) Özgün taşlar bozulsa da hiçbir yeni malzemeye başvurmamak
- D) Yapının tarihsel incelemeye açık olması yerine yalnız görünüşünü önemsemek
- E) Onarımdan sonra yeni parçaların belgelenmesini gereksiz saymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Uzman yeni malzemeyi kabul eder ama özgün ve ek parçaların ayırt edilebilmesini ister.
“Anlatı, kahramanın yıkılışını değil, sarsıldıktan sonra yeniden denge buluşunu izliyor.” cümlesindeki “sarsılmak” ve “denge bulmak” sözleri hangi anlam gelişimini kurar?
- A) Hareketsizleşme ve tümüyle unutulma
- B) Düşüncesiz davranma ve konuyu değiştirme
- C) Bunalıma uğrama ve ardından toparlanma
- D) Bir görüşü savunma ve eleştiriyi reddetme
- E) Başarıya ulaşma ve ardından vazgeçme
Doğru cevap: C
Çözüm: “Sarsılmak” kişinin yaşadığı ruhsal zorlanmayı, “denge bulmak” bu zorlanmanın ardından yeniden istikrar kazanmasını belirtir.
“Gecikme yalnız son aşamadaki onaydan kaynaklanmadı; erken dönemdeki belirsiz görev paylaşımı da süreci uzattı.” cümlesine göre hangisi söylenemez?
- A) Gecikmenin birden çok etkeni bulunmaktadır.
- B) Görev paylaşımındaki belirsizlik süreci etkilemiştir.
- C) Son aşamadaki onay süreci de gecikmeyle ilişkilidir.
- D) Gecikmenin tek nedeni onay işleminin yavaş yapılmasıdır.
- E) Gecikme, sürecin farklı dönemlerindeki sorunlardan beslenmiştir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Metin açıkça iki farklı neden bildirir: son aşamadaki onay ve erken dönemdeki belirsiz görev paylaşımı.
Hangi cümlede bitişik yazılması gereken iki ayrı sözcük ile ayrı yazılması gereken bir yardımcı fiil doğru uygulanmıştır?
- A) Bir kaç görevli hiç bir itirazı kabuletmek istemedi.
- B) Birkaç kişi hiç bir itirazı kabul etmeyi istemedi.
- C) Birkaç öğrenci hiçbir itirazı kabuletmek istemedi.
- D) Birkaç kişi hiçbir itirazı kabul etmek istemedi.
- E) Bir kaç kişi hiçbir gerekçeyi kabul etmek istemedi.
Doğru cevap: D
Çözüm: “Birkaç”, “hiçbir” bitişik; ses değişimi bulunmayan “kabul etmek” ayrı yazılır. Bu üç koşulu yalnız ilk cümle sağlar.
“Öneriyi incelemeden önce karar vermemeyi, daha sonra da hemen onaylanmasını istedi.” cümlesinde, iki isteğin nesnesinin aynı olmadığı nasıl netleştirilir?
- A) “Öneriyi incelemeden karar vermeyi ve sonra onaylama istedi.”
- B) “Önerinin incelenmeden sonra önceden onaylanmasını istedi.”
- C) “Öneriyi incelemeden karar vermemeyi ve aynı zamanda önceden onaylanmasını istedi.”
- D) “Öneriyi incelemeden karar verilmemesini, inceleme bitince de önerinin hemen onaylanmasını istedi.”
- E) “Karar verilmeyi ve hemen onaylamayı öneriden önce istedi.”
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk istek kararın ertelenmesi, ikinci istek inceleme sonrası önerinin onaylanmasıdır. Açık iki yan cümle, özne ve nesne gönderimlerini ayırır.
“Toplantıya katılacakların tamamı önceden bilgilendirilmişti.” cümlesinde aşağıdaki çözümlemelerden hangisi doğrudur?
- A) “Katılacakların” isim-fiildir; “bilgilendirilmişti” işteş fiildir.
- B) “Katılacakların” çekimli yüklemdir; “tamamı” zarf-fiildir.
- C) “Tamamı” kişi zamiridir; “katılacakların” zarf-fiildir.
- D) “Katılacakların” adlaşmış sıfat-fiildir; “bilgilendirilmişti” edilgen birleşik zamanlı yüklemdir.
- E) “Önceden” sıfat-fiildir; “bilgilendirilmişti” etken fiildir.
Doğru cevap: D
Çözüm: “-acak” ekiyle kurulan “katılacakların” adlaşmış sıfat-fiildir. “Bilgilendirilmişti” edilgen yapıdaki fiilin öğrenilen geçmiş zamanının hikâyesidir.
“Bu aksaklığın asıl nedeni personel eksikliğinden kaynaklanıyor ve kesinlikle belki önümüzdeki ay giderilir.” cümlesindeki iki bozukluğu birden gideren değişiklik hangisidir?
- A) “Personel eksikliğinin nedeni aksaklıktan kaynaklanıyor ve giderilebilir.”
- B) “Aksaklığın asıl nedeni personel eksikliğinden kaynaklandı ve kesinlikle olabilir.”
- C) “Aksaklık personel eksikliğinden kaynaklanıyor ve belki önümüzdeki ay giderilir.”
- D) “Aksaklığın nedeni personel eksikliğinden kaynaklanıyor ve kesinlikle giderilebilir.”
- E) “Aksaklık personel eksikliğinin nedenidir ve kesinlikle belki giderilir.”
Doğru cevap: C
Çözüm: “Nedeni ... kaynaklanıyor” neden anlamını gereksiz tekrarlar; “kesinlikle belki” olasılık-kesinlik çelişkisi yaratır. Önerilen cümle her iki sorunu giderir.