I. Bu kayıtlar, yıllar içindeki değişimi karşılaştırmayı mümkün kılar. II. Bir doğa gözlemcisinin yalnızca gördüğü türlerin adlarını bilmesi yeterli değildir. III. Havanın durumu, gözlem saati ve gözlem süresi de düzenli biçimde not edilmelidir. IV. Böylece bir günde görülen değişimlerin rastlantısal olup olmadığı daha iyi araştırılabilir.
Bu cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde nasıl sıralanmalıdır? (Seçeneklerde 1=I, 2=II, 3=III, 4=IV.)
- A) 1-2-4-3
- B) 2-3-1-4
- C) 3-4-2-1
- D) 2-1-4-3
- E) 4-3-1-2
Doğru cevap: B
Çözüm: II genel gerekliliği açar; III kayıtların neler olduğunu söyler; I “bu kayıtlar”la III'e bağlanır; IV sonuç bildirir.
“Bundan böyle artık ödevleri çevrim içi teslim edeceğiz.” cümlesindeki yinelenen anlam hangi ifadelerle verilir?
- A) “Bundan” ile “ödevleri”.
- B) “Teslim” ile “edeceğiz”.
- C) “Çevrim içi” ile “teslim”.
- D) “Bundan böyle” ile “artık”.
- E) “Ödevleri” ile “teslim”.
Doğru cevap: D
Çözüm: Bundan böyle ve artık, bu andan sonrasına ilişkin değişikliği bildirir; bağlamda birinin çıkarılması yeterlidir.
“Evlerimizden” sözcüğündeki eklerin sırası hangisidir?
- A) Çoğul eki – ilgi eki – bulunma durumu eki
- B) Çoğul eki – iyelik eki – ayrılma durumu eki
- C) Yapım eki – çoğul eki – belirtme durumu eki
- D) İyelik eki – çoğul eki – yönelme durumu eki
- E) Ayrılma durumu eki – çoğul eki – kişi eki
Doğru cevap: B
Çözüm: Ev + ler (çoğul) + imiz (1. çoğul iyelik) + den (ayrılma) sırasıyla eklenmiştir.
Dört kişi bir rapordaki yazım sorunlarını sınıflandırmıştır. Hangi saptama doğrudur?
- A) “TDK’nin” ifadesindeki kesme işareti yanlıştır.
- B) “Elif’in” ifadesindeki kesme işareti kaldırımalıdır.
- C) “Türkçenin” sözcüğündeki çekim eki kesmeyle ayrılmalıdır.
- D) “Ankara’ya” ifadesindeki kesme işareti gereksizdir.
- E) “Türk Dil Kurumu’ndan” ifadesinde kurum adına gelen ek kesmeyle ayrıldığı için hata vardır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Kurum adlarına getirilen ekler kesmeyle ayrılmaz; “Türk Dil Kurumundan” yazılmalıdır. Şehir, kişi ve kısaltma adlarına gelen çekim eklerinde kesme gerekebilir.
“Araştırmacı o gün çok yorulmuştu.” cümlesinde yüklemin zamanı hangisidir?
- A) Şimdiki zamanın hikâyesi
- B) Gelecek zamanın rivayeti
- C) Geniş zamanın şartı
- D) Görülen geçmiş zamanın şartı
- E) Öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesi
Doğru cevap: E
Çözüm: “Yorul-muş-tu” biçiminde -muş öğrenilen geçmiş zaman, -tu ek fiilin hikâye ekidir.
“Öğretmen öğrencilerini övdü ve hak ettikleri başarıdan dolayı kutladı.” cümlesindeki ortak nesnenin durumu nasıldır?
- A) Övmek fiili yalnız bulunma durumu ister.
- B) Kutlamak fiili yalnız yönelme durumu ister.
- C) İki yüklem de “öğrencilerini” nesnesini kabul eder; zorunlu öge eksikliği yoktur.
- D) “Dolayı” edatı nesneyi geçersiz kılar.
- E) İki fiilin öznesi mutlaka farklı olmalıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Öğrencilerini övmek ve öğrencilerini kutlamak doğru yapılardır; “başarıdan dolayı” nedeni belirtir.
Aşağıdaki ifadelerin hangilerinde üç nokta anlam bakımından yerinde kullanılmıştır?
I. Ona söyleyecektim ama…
II. Otobüs 09…30'da kalkacak.
III. Eski fotoğraflara bakarken birden…
IV. Soru şu… Nereye gideceğiz?
- A) I ve III
- B) I ve II
- C) II ve IV
- D) I, II ve III
- E) III ve IV
Doğru cevap: A
Çözüm: I ve III bilinçli biçimde yarım bırakılmış ifadelerdir. II'de saat ile dakika arasına üç nokta değil nokta konur; IV'te açıklama/soru tanıtımına iki nokta daha uygundur.
İyi bir sözlü tarih görüşmesinde araştırmacı yalnızca kendi hazırladığı sorularla yetinmez. Görüşülen kişinin beklenmedik bir anıya yönelmesi yeni sorular doğurabilir. Bu, görüşmenin plansız olması gerektiği anlamına gelmez; planın anlatılanlara göre esneyebilmesini gerektirir.
Bu parçanın ana yargısı hangisidir?
- A) Görüşme soruları her durumda görüşme sırasında ilk kez yazılmalıdır.
- B) Anlatıcının kendiliğinden verdiği ayrıntılar bütünüyle önemsizdir.
- C) Planlı görüşmelerde hiçbir yeni soru ortaya çıkmamalıdır.
- D) Sözlü tarih görüşmelerinde hazırlık ile anlatıcıya uyum birlikte yürütülmelidir.
- E) Sözlü tarih yalnızca yazılı belgelerin ezberlenmesidir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Metin planın gerekliliğini korurken beklenmedik anlatıya göre soruları uyarlamayı savunur.
Bir panelde A, B, C, D, E, F kodlu altı sunum tek salonda sırayla yapılacaktır. Her kod bir kez kullanılır; bir sırada yalnız bir kod bulunur. Sıralamaya ilişkin bilgiler şöyledir:
• B, 2. sırada yer alır.
• E, D kodunun hemen ardından yer alır.
• A, F kodundan önce yer alır.
• C, 1. sırada yer almaz.
Hangi yargı her geçerli sıralamada kesinlikle doğrudur?
- A) C kodu E kodundan önce yer alır.
- B) D kodu C kodundan önce yer alır.
- C) C kodu D kodundan önce yer alır.
- D) D kodu F kodundan önce yer alır.
- E) B kodu F kodundan önce yer alır.
Doğru cevap: E
Çözüm: B kodu, F kodundan önce bütün geçerli sıralamalarda bulunur. Diğer seçenekler için en az bir karşı örnek vardır; bu yüzden onlar kesinlik bildirmez.
“Çözümün kilit noktası, kullanıcıların davranışını doğru anlamaktır.” cümlesindeki “kilit nokta” ifadesi hangi anlamdadır?
- A) Diğer aşamalardan bağımsız küçük ayrıntı
- B) Sonucu belirleyen en önemli unsur
- C) Sürecin değiştirilemeyen son tarihi
- D) Teknik belgelerin saklandığı yer
- E) Sonuç üzerinde etkisi olmayan koşul
Doğru cevap: B
Çözüm: “Kilit nokta” çözümün başarısını doğrudan etkileyen başlıca öğeyi anlatır; fiziksel bir anahtar veya sır saklama anlamı yoktur.
“Eğer bu rapor önceki verilerle de desteklenseydi sonuç daha ikna edici olabilirdi.” cümlesinin varsaydığı durum hangisidir?
- A) Raporun hiç sonuç içermediği ve yayımlanmadığı
- B) Önceki verilerin tümünün yanlış olduğunun kanıtlandığı
- C) Sonucun herkes tarafından kesin biçimde benimsendiği
- D) Önceki verilerin raporu kesin olarak çürüttüğü
- E) Raporun önceki verilerle yeterince desteklenmediği
Doğru cevap: E
Çözüm: “-seydi” yapısı gerçekleşmemiş bir koşul kurar; istenen desteğin sağlanmadığı, bunun ikna gücünü sınırladığı anlaşılır.
Soru ekinin ve ona gelen kişi ekinin yazımı iki farklı yapıda örneklendiriliyor. Hangi ikili doğrudur?
- A) Aldınmı? — Alır mı sın?
- B) Geldin mi? — Gelir misin?
- C) Gördün mü? — Görür mü sün?
- D) Baktınmı? — Bakar mısın?
- E) Dönüştün mü? — Dönüşürmüsün?
Doğru cevap: B
Çözüm: “Geldin mi”de mi ayrı yazılır; “gelir misin”de de soru eki önceki sözcükten ayrı, kişi eki ise soru ekine bitişiktir.
I. “Ödül törenine bütün davetliler katıldı.” II. “Ödül törenine herkes katıldılar.” Hangisi doğrudur?
- A) Yalnız I; II’de “katıldılar” yerine “katıldı” kullanılmalıdır.
- B) I yanlış; “davetliler” öznesi çoğul yüklemle zorunludur.
- C) Her ikisi de yanlıştır; katılmak nesne gerektirir.
- D) Her ikisi de doğrudur; “herkes” çoğul yüklem ister.
- E) Yalnız II; I’de “bütün” sözcüğü gereksizdir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Herkes tekil özne gibi yüklem alır; çoğul özneyle tekil yüklem kullanılması da Türkçede mümkündür.
Aitlik eki ile bağlaç olan “ki”nin ikisini de doğru yazan cümleyi bulunuz.
- A) Anladım ki masadaki dosya kaybolmuş.
- B) Dediler ki sınıf da ki panolar yenilendi.
- C) Biliyorki evdeki belgeler hazır.
- D) Öyleki raftaki kitap da kayıp.
- E) Duydumki dünkü toplantı ertelenmiş.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Anladım ki”de ki bağlaç olduğundan ayrı; “masadaki”de aitlik eki olduğundan bitişiktir. Diğer cümleler bu ayrımlardan birini ihlal eder.
Deniz kıyısındaki araştırma istasyonu, aynı tür balığın farklı bölgelerde başka boyutlara ulaştığını saptadı. Bilim insanları bu farklılığın yalnızca su sıcaklığına bağlı olabileceğini düşündüler fakat beslenme koşullarını da ölçmeden bir sonuca varmadılar.
Bu parçada sözü edilen bilim insanları için hangisi söylenebilir?
- A) Bir varsayımı kanıtlanmış sonuç olarak sunmaktadırlar.
- B) Bütün bölgelerde beslenme koşullarını eşit kabul etmektedirler.
- C) Balıkların boyut farkının ölçülmesini olanaksız saymaktadırlar.
- D) İlk açıklamalarını yeni verilerle sınamayı gerekli görmektedirler.
- E) Su sıcaklığının hiçbir etkisi olamayacağını önceden kararlaştırmışlardır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Olası açıklama kesin hüküm yerine beslenme verileriyle sınanmaktadır.
“Bütün katılımcılar konuşmaya hazırdı.” cümlesinde ek fiil alan sözcük hangisidir?
- A) Konuşma
- B) Katılımcılar
- C) Bütün
- D) Konuşmaya
- E) Hazırdı
Doğru cevap: E
Çözüm: “Hazırdı”daki -dı ek fiili “hazır” ad soylu sözcüğünü geçmiş zamanda yüklem yapar.
“Önce masadaki dosyalar, raporlar, notlar; sonra dolaptaki klasörler, makbuzlar, fişler incelendi.” cümlesinde noktalı virgül kaldırılırsa en çok hangi ayrım belirsizleşir?
- A) Ara cümlenin başlangıç noktası
- B) Alıntı cümlenin bitiş noktası
- C) İki ayrı çalışma grubunun sınırı
- D) Soru yargısının son kelimesi
- E) Cümledeki özel adın yazımı
Doğru cevap: C
Çözüm: Virgüller her grubun kendi içindeki ögeleri ayırır. Noktalı virgül, masadaki belgelerle dolaptaki belgelerin gruplarını birbirinden ayırır.
“Yazar, bilinen bir meseleyi kendine özgü bir sesle anlatıyor.” cümlesinde “ses” sözcüğünün anlamı hangisidir?
- A) Kitaptaki karakterlerin konuşma sayısı
- B) Yapıtın basıldığı baskının kalitesi
- C) Metnin sesli okunma hızı
- D) Yazarın konuşma sırasında çıkardığı ses
- E) Anlatımda ayırt edici üslup ve söyleyiş
Doğru cevap: E
Çözüm: Sözcük yazara özgü anlatım biçimini belirtir; gerçek ses yüksekliği veya fiziksel ses niteliği kastedilmez.
“Kurum hizmet alanını genişletmiş olsa da aynı büyümeyi çalışan sayısında gerçekleştirmemiş.” cümlesinde ne karşılaştırılmaktadır?
- A) Kurumun geçmiş ve gelecek gelir tahminleri
- B) Çalışanların eğitim düzeyi ve yaş dağılımı
- C) Hizmet kapsamındaki artış ile personel artışı
- D) Hizmetten yararlanan kişilerin tek tek tercihleri
- E) Çalışma saatlerinin haftalara göre değişimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir büyümenin hizmet alanında gerçekleşip personel sayısında aynı ölçüde gerçekleşmediği karşılaştırılır.
Bir panelde A, B, C, D, E, F kodlu altı sunum tek salonda sırayla yapılacaktır. Her kod bir kez kullanılır; bir sırada yalnız bir kod bulunur. Sıralamaya ilişkin bilgiler şöyledir:
• B, 2. sırada yer alır.
• E, D kodunun hemen ardından yer alır.
• A, F kodundan önce yer alır.
• C, 1. sırada yer almaz.
Verilen kurallara uygun kaç farklı sıralama oluşturulabilir?
Doğru cevap: E
Çözüm: Bütün kısıtlar birlikte uygulandığında ilk sıraya göre geçerli diziliş sayıları şöyledir: A ilk sıradaysa 6. Bunların toplamı 6 farklı sıralamadır.