“Söylediklerini dinleyerek not alan öğrenci sessizce ayrıldı.” cümlesinde aşağıdaki tespitlerden hangisi doğrudur?
- A) İki zarf-fiil ve bir isim-fiil kullanılmıştır.
- B) İki sıfat-fiil ve bir zarf-fiil kullanılmıştır.
- C) Üçü de çekimli fiil göreviyle kullanılmıştır.
- D) Bir isim-fiil ve iki çekimli fiil kullanılmıştır.
- E) Bir sıfat-fiil ve iki isim-fiil kullanılmıştır.
Doğru cevap: B
Çözüm: “Söylediklerini” adlaşmış sıfat-fiil, “alan” “öğrenci”yi niteleyen sıfat-fiil, “dinleyerek” zarf-fiildir; çekimli yüklem “ayrıldı”dır.
“Konuşmacı önce öneriye değindi, sonra ayrıntılı olarak inceledi ve eleştirdi.” cümlesine ilişkin hangi saptama doğrudur?
- A) “Önce” ve “sonra” birlikte bulunamaz.
- B) “Değindi” için “öneriyi” nesnesi eklenmelidir.
- C) “İnceledi” ile “eleştirdi” için “öneriyi” nesnesi eklenmelidir.
- D) “Ayrıntılı olarak” yer tamlayıcısıdır ve silinmelidir.
- E) Üç yüklemin tamamı aynı yönelme ekini ister.
Doğru cevap: C
Çözüm: Değinmek “öneriye”, incelemek ve eleştirmek ise “öneriyi” sözlerini alır. İlk yüklemin ögesi diğerlerine doğrudan aktarılamaz.
Bir yayımcı, kitaba ait özel adı ve açıklayıcı tür adını birbirine karıştırmamalıdır. Hangisi bu ayrımı doğru yapar?
- A) “Mai Ve Siyah” romanı ile “Türk Dili” Dergisi okunuyordu.
- B) “Mai ve Siyah” romanı ile “Türk Dili” dergisi tanıtıldı.
- C) “Mai Ve Siyah” Romanı ile “Türk Dili” dergisi incelendi.
- D) “Mai ve Siyah” Romanı ile “Türk dili” dergisi gösterildi.
- E) “Mai ve siyah” romanı ile “Türk Dili” Dergisi değerlendirildi.
Doğru cevap: B
Çözüm: Eser adlarında “ve” küçük yazılır; “Mai ve Siyah” ve “Türk Dili” özel adları büyük başlar. Özel adın parçası olmayan “romanı” ve “dergisi” küçük yazılır.
“Eser, geçmişe yaslanıyor fakat geçmişin gölgesinde kalmıyor.” cümlesinde altı çizili sayılabilecek iki sözün anlam ilişkisi hangisidir?
- A) Tarihsel olayların gerçekleşme sırasını değiştirme
- B) Geçmişten beslenme ile onun etkisinde silikleşmeme
- C) Bir eserin tek kaynağının geçmiş olduğunu kanıtlama
- D) Geçmişi tümden reddetme ile yeniden kurma
- E) Önceki eserleri aynen çoğaltma ile sıralama
Doğru cevap: B
Çözüm: “Geçmişe yaslanmak” geçmişten yararlanmayı; “gölgesinde kalmamak” özgün niteliğini kaybetmemeyi anlatır. Cümle iki durumu birlikte mümkün görür.
I. “Bir eserin çok okunması onun nitelikli olduğunu kanıtlamaz.” II. “Nitelikli bir eser az okunsa da değerinden bir şey yitirmeyebilir.” Bu iki cümlede ortak olan düşünce hangisidir?
- A) Az okunan bütün yapıtlar yüksek edebî değer taşır.
- B) Bir yapıtın değeri yalnız okur sayısıyla belirlenemez.
- C) Bir yapıtın değeri yayımlandığı yıl ile belirlenir.
- D) Nitelik ölçütü olarak yalnız eleştirmen sayısı kullanılabilir.
- E) Çok okunan her yapıt niteliğini zamanla kaybeder.
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk cümle yüksek okunurluğun kaliteyi kanıtlamadığını, ikincisi az okunurluğun değeri ortadan kaldırmadığını söyler.
Aşağıdaki sözlerin hangilerinde soru işaretinin yeri doğrudur?
I. Bana 'Ne zaman geleceksin?' dedi.
II. Onun ne zaman geleceğini bilmiyorum?
III. 'Hangi kitabı seçtin?' sorusuna cevap verdi.
IV. Hangi kitabı seçtiğini anlattı?
- A) I ve II
- B) II ve IV
- C) I, II ve IV
- D) I ve III
- E) II, III ve IV
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğrudan alıntılanmış sorular I ve III'te soru işareti taşır. II ve IV dolaylı soru içeren bildirme cümleleridir; noktalanmalıdır.
“Yeni veriler eski tezi bütünüyle çürütmedi; yalnızca bu tezin kapsamını daralttı.” cümlesindeki “kapsamını daraltmak”, hangi yargıyı gerektirir?
- A) İddianın yalnız sözcük sayısının azaltılması
- B) Tezin tüm koşullarda artık yanlış kabul edilmesi
- C) Tezin geçerli sayılabileceği alanın sınırlandırılması
- D) Önceki bütün verilerin kayıtlardan silinmesi
- E) Tezin daha fazla duruma uygulanabilir kılınması
Doğru cevap: C
Çözüm: Çürütülme gerçekleşmediğine göre tez tümden geçersiz değildir; yeni veriler onun hangi koşullarda geçerli olacağını sınırlar.
Bir bilim yazısında bir gök cisminin kendisi, bir deyimsel kullanım ve yön kavramı geçiyor. Hangi cümle bu ayrımı doğru uygular?
- A) güneş bir yıldızdır; bu dünyada yaşamak ve Batı yönüne gitmek üzerine konuştular.
- B) Güneş bir yıldızdır; bu Dünya’da yaşamak ve şehrin Batısına gitmek üzerine konuştular.
- C) Güneş bir yıldızdır; bu Dünya’da yaşamak ve köyün batısına gitmek üzerine konuştular.
- D) güneş bir yıldızdır; bu Dünyada yaşamak ve ilçenin Batısına gitmek üzerine konuştular.
- E) Güneş bir yıldızdır; bu dünyada yaşamak ve kentin batısına gitmek üzerine konuştular.
Doğru cevap: E
Çözüm: Yıldızın özel adı olan “Güneş” büyük, deyimsel “bu dünyada” küçük, şehrin yönü olan “batı” küçük yazılır. Diğer cümlelerde bu ayrımlar bozulur.
“Küçükken okuduğum öyküleri yeniden okumak istiyorum.” cümlesinde fiilimsilerin türleri için hangisi doğrudur?
- A) “Okuduğum” zarf-fiil, “okumak” sıfat-fiildir.
- B) “Okuduğum” sıfat-fiil, “okumak” isim-fiildir.
- C) İki sözcük de isim-fiil görevindedir.
- D) “Okuduğum” çekimli fiil, “okumak” zarf-fiildir.
- E) İki sözcük de çekimli fiil görevindedir.
Doğru cevap: B
Çözüm: “Okuduğum” öyküleri niteler; “okumak” -mak ekiyle iş adı olmuş isim-fiildir. “İstiyorum” çekimli yüklemdir.
Bir okulun yeni programı hakkında velilerden olumlu görüşler alındı. Okul yönetimi memnuniyetin yükseldiğini açıkladı. Ancak görüş bildiren velilerin büyük bölümünün etkinliklere sık katılan kişiler olduğu, nadiren katılanların ise ankette az temsil edildiği görüldü.
Bu verilerin yorumlanmasındaki temel güçlük nedir?
- A) Ankette olumlu yanıtların tamamen yasaklanmış olması
- B) Görüş bildiren grubun bütün velileri yeterince temsil etmeyebilmesi
- C) Sık katılan velilerin programı hiç deneyimlememiş olması
- D) Okul yönetiminin hiçbir görüş toplayamamış olması
- E) Veli katılımına ilişkin bütün kayıtların silinmiş olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Seçime dayalı yanıtlayıcı dağılımı, genel memnuniyet hakkında temsiliyet yanlılığı oluşturabilir.
A, B, C, D, E, F kodlu altı yazılım modülü sırayla test edilecektir. Her kod bir kez kullanılır; bir sırada yalnız bir kod bulunur. Sıralamaya ilişkin bilgiler şöyledir:
• A, F kodundan önce yer alır.
• D, B kodunun hemen ardından yer alır.
• F, E kodundan önce yer alır.
• E, C kodundan önce yer alır.
• A ile B art arda yer almaz.
• C, 6. sırada yer almaz.
Aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi mümkün değildir?
- A) A kodunun B kodundan önce yer alması
- B) B kodunun A kodundan önce yer alması
- C) A kodunun F kodundan önce yer alması
- D) A kodunun C kodundan önce yer alması
- E) C kodunun B kodundan önce yer alması
Doğru cevap: B
Çözüm: Geçerli hiçbir sıralamada B kodu A kodundan önce gelemez; çünkü kısıtlar ters yönde sıra ilişkisini zorunlu kılar. Diğer dört ilişkiyi sağlayan en az bir sıralama bulunabilir.
“Bu makaleyi hem inandım hem de araştırdım.” cümlesinde yalnız ekleri değiştirerek değil, yüklemlere uygun tamlayıcıları vererek yapılacak en açık düzeltme hangisidir?
- A) “Bu makaleyle inandım ve makaleye araştırdım.”
- B) “Bu makaledeki savlara inandım ve makaleyi araştırdım.”
- C) “Bu makalenin inandım ve makalenin araştırdım.”
- D) “Bu makaleden inandım ve makaleyi araştırdım.”
- E) “Bu makaleyi inandım ve makaleye araştırdım.”
Doğru cevap: B
Çözüm: İnanmak bir düşünceye/sava yönelme ekiyle, araştırmak ise bir konuyu/nesneyi belirtme ekiyle kullanılır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “derin” sözcüğü, “Derin bir çözümleme yapmış.” cümlesindeki anlamıyla kullanılmıştır?
- A) Köşede derin bir kuyu bulunuyordu.
- B) Yolculuğun ardından derin bir uykuya daldı.
- C) Yazı, sorunun görünmeyen nedenlerini derin bir incelemeyle ele alıyor.
- D) Dalgıç derin sularda uzun süre kaldı.
- E) Derin bir sessizlik salonu kapladı.
Doğru cevap: C
Çözüm: Her iki kullanımda “derin”, yüzeyde kalmayan ayrıntılı kavrayış ve çözümlemeyi ifade eder; su derinliği veya yoğun duygu değildir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “geri” sözcüğü gereksiz değil, yer bildiren anlamıyla işlevseldir?
- A) “Söylediği sözleri geri tekrar etti.”
- B) “Araç biraz geri hareket edince kapı açıldı.”
- C) “Yeniden geri başa döndü.”
- D) “Geri tekrar yeniden denedi.”
- E) “Ödünç aldığı kalemi geri iade etti.”
Doğru cevap: B
Çözüm: Araç geri hareket ettiğinde geri, hareketin yönünü belirtir. Diğer örneklerde iade, tekrar veya dönmek ile aynı anlam yinelenir.
“Hepimiz ayrıntılı raporu okuyup değerlendirdikten sonra toplantıya katıldık.” cümlesindeki zarf-fiiller hangileridir?
- A) Ayrıntılı ve değerlendirdikten
- B) Okuyup ve toplantıya
- C) Okuyup ve değerlendirdikten sonra
- D) Hepimiz ve ayrıntılı raporu
- E) Değerlendirdikten ve katıldık
Doğru cevap: C
Çözüm: “Okuyup” -up zarf-fiil eki almıştır. “Değerlendirdikten sonra” ise -dık/-tAn + sonra yapısıyla eylem zamanı bildiren zarf-fiil grubudur.
“Bir kararın çoğunluk tarafından desteklenmesi önemlidir; fakat bundan o kararın bütün sonuçlarıyla adil olduğu çıkarılamaz.” cümlesindeki mantıksal ayrım hangisidir?
- A) Destek görme düzeyi ile adalet ölçütü birbirine eşitlenmemektedir.
- B) Kararın adil olması için tüm kişilerin aynı görüşte olması şarttır.
- C) Toplumsal destek her zaman yanlış kararlara yol açar.
- D) Adil bir kararı destekleyenlerin sayısı mutlaka az olur.
- E) Çoğunluk tarafından desteklenen hiçbir karar uygulanamaz.
Doğru cevap: A
Çözüm: Çoğunluk desteği kararın kabul görme düzeyini gösterir; kararın adilliği için ayrıca farklı gerekçeler değerlendirilmelidir.
Bir kentte yeni yapılan yürüyüş yolunun kullanım oranı beklenenden düşük kaldı. İlk açıklama, insanların yürümeyi tercih etmemesiydi. Daha sonra yolun sık sık araç trafiğiyle kesildiği ve akşam saatlerinde yeterince aydınlatılmadığı fark edildi. Böylece düşük kullanımın bir tercih eksikliğinden kaynaklandığı varsayımı sorgulandı.
Bu paragrafta düşüncenin gelişimi nasıl açıklanabilir?
- A) Davranışa bağlanan bir sonuç, çevresel engellerin ortaya çıkmasıyla yeniden yorumlanmıştır.
- B) Başlangıçtaki açıklama yeni bulgularla kesin biçimde doğrulanmıştır.
- C) Kullanım oranı arttığı için neden araştırması sona ermiştir.
- D) Yolun teknik özellikleriyle kullanıcı davranışı ilişkisiz bulunmuştur.
- E) Çevresel engeller araştırılmadan kullanım tercihleri kesinleşmiştir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Önce tercih eksikliği öne sürülür, sonra bağlantı ve aydınlatma gibi yapısal etkenlerle sorgulanır.
Sözlükteki yardımcı fiil kuralları göz önüne alındığında üç düzeltmenin de doğru yapıldığı seçenek hangisidir?
- A) red etmek → redetmek; his etmek → hissetmek; arz etmek → arzetmek
- B) red etmek → redetmek; his etmek → hisetmek; arz etmek → arzetmek
- C) red etmek → reddetmek; his etmek → his etmek; arz etmek → arzetmek
- D) red etmek → ret etmek; his etmek → hissetmek; arz etmek → arzetmek
- E) red etmek → reddetmek; his etmek → hissetmek; arz etmek → arz etmek
Doğru cevap: E
Çözüm: “Reddetmek” ve “hissetmek” birleşme sırasında ses değişimi nedeniyle bitişik; “arz etmek” ses değişimi bulunmadığından ayrı yazılır.
A, B, C, D, E, F kodlu altı yazılım modülü sırayla test edilecektir. Her kod bir kez kullanılır; bir sırada yalnız bir kod bulunur. Sıralamaya ilişkin bilgiler şöyledir:
• A, F kodundan önce yer alır.
• D, B kodunun hemen ardından yer alır.
• F, E kodundan önce yer alır.
• E, C kodundan önce yer alır.
• A ile B art arda yer almaz.
• C, 6. sırada yer almaz.
6. sırada kesinlikle hangi kod bulunur?
Doğru cevap: B
Çözüm: Koşulları aynı anda sağlayan bütün dizilişlerde 6. sıra D koduna aittir. Olası dizilişler tarandığında bu sırada başka bir kod yer almaz.
Bir öyküden alınan cümleler şöyledir:
I. Zeynep, 'Hazır mısın?' diye sordu.
II. 'Bu iş bitti.' dedi ve odadan çıktı.
III. Öğrenci 'Nereye gittiniz.' diye sordu.
IV. 'Bana yardım eder misin?' sözünü hatırladı.
Hangi cümlelerde aktarılan sözün bitiş işareti yerindedir?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) I, II ve IV
- D) I, III ve IV
- E) Yalnız III
Doğru cevap: C
Çözüm: I ve IV'teki alıntılanan soru işaretleri doğru; II'de tam aktarılan yargının noktası tırnak içindedir. III'teki doğrudan soru noktayla değil soru işaretiyle bitmelidir.