“Masanın üzerinde kalem, kâğıt, dosya ve bir cetvel vardı.” cümlesinde virgül hangi görevde kullanılmıştır?
- A) Eş görevli adları birbirinden ayırma
- B) Sıralı iki bağımsız cümleyi ayırma
- C) Açıklama yapılacağını önceden bildirme
- D) Ara sözü temel cümleden ayırma
- E) Doğrudan aktarılan sözü gösterme
Doğru cevap: A
Çözüm: Virgül, aynı görevde sıralanan kalem, kâğıt ve dosya adlarını ayırır; 've' bağlacından önce ayrıca virgül konmaz.
“Yanıma üç şey aldım( ) defter, kalem ve silgi.” cümlesinde boşluğa hangi işaret gelmelidir?
- A) Noktalı virgül
- B) İki nokta
- C) Üç nokta
- D) Kısa çizgi
- E) Soru işareti
Doğru cevap: B
Çözüm: Önce bir liste geleceği bildirilmiş, ardından örnekler sayılmıştır. Bu açıklama ilişkisinde iki nokta kullanılır.
“Toplantı ne zaman başlayacak( )” cümlesindeki paranteze hangi işaret getirilmelidir?
- A) Ünlem işareti
- B) Noktalı virgül
- C) Soru işareti
- D) Üç nokta
- E) İki nokta
Doğru cevap: C
Çözüm: Cümle doğrudan bilgi isteyen bir soru cümlesidir; sonuna soru işareti gelir.
“Değerli konuklar( ) programımıza hoş geldiniz.” cümlesinde seslenişten sonra hangi işaret kullanılmalıdır?
- A) İki nokta
- B) Noktalı virgül
- C) Kısa çizgi
- D) Virgül
- E) Üç nokta
Doğru cevap: D
Çözüm: Hitap ve seslenme sözlerinden sonra virgül kullanılır. 'Değerli konuklar' bir hitaptır.
“Yarışmada 3. sırayı aldı.” cümlesindeki noktanın görevi nedir?
- A) Sayının ondalık bölümünü ayırmak
- B) Tarih içindeki ayı belirtmek
- C) Kısaltmayı tamamlamak
- D) Cümlenin bittiğini belirtmek
- E) Sayıyı sıra sayısı olarak göstermek
Doğru cevap: E
Çözüm: Rakamdan sonra gelen nokta bu rakamı sıra sayısına dönüştürür: '3.' üçüncü demektir.
“Editör, ‘Bu paragrafı yeniden yazın.’ dedi.” örneğinde alıntı sözü çevreleyen işaretin işlevi hangisidir?
- A) Sözü olduğu gibi aktardığını göstermek
- B) Sözcüğün mecaz anlama geldiğini belirtmek
- C) Bir sözcüğün çıkarıldığını göstermek
- D) Özel adla eki birbirinden ayırmak
- E) Bir cümleye soru anlamı katmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Tırnak işareti, konuşanın sözlerini değişmeden aktardığımızı gösterir.
“O anda kapı açıldı ve içeriye…” cümlesinin sonunda üç nokta kullanılmasının nedeni nedir?
- A) Sorunun yanıtının metinde gizli olması
- B) Anlatımın bilerek tamamlanmamış olması
- C) Sıralı cümlelerin birbirine bağlanması
- D) Cümlede bir alıntının başlaması
- E) Sözcüğün hecelerine bölünmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Tamamlanmadan bırakılan, okurun zihninde devam ettirilen ifadelerin sonunda üç nokta kullanılabilir.
Aşağıdaki cümlelerden hangilerinde virgül doğru kullanılmıştır?
I. Kalem, silgi ve defter hazırlandı.
II. Ayşe ve, Deniz salona girdi.
III. Geldik, gördük, not aldık.
IV. Hem çalıştı, hem dinlendi.
- A) I ve III
- B) Yalnız II
- C) II ve IV
- D) I ve IV
- E) I, II ve III
Doğru cevap: A
Çözüm: I. cümlede eş görevli sözcükleri, III. cümlede sıralı yargıları virgül ayırır. 'Ve' bağlacından sonra ve 'hem ... hem' tekrarından sonra bu virgüller kullanılmaz.
Soru işaretinin kullanımı bakımından hangi ifadeler doğrudur?
I. Toplantının saat kaçta başlayacağını bilmiyorum.
II. Toplantı saat kaçta başlayacak?
III. 'Hazır mısınız?' diye sordu.
IV. Saat kaçta geleceğini bilmiyorum?
- A) Yalnız II
- B) I, II ve III
- C) II ve IV
- D) I ve IV
- E) I, III ve IV
Doğru cevap: B
Çözüm: Dolaylı soru bildiren I ve IV bildirme cümlesidir; I noktayla doğru tamamlanmış, IV'e soru işareti yanlış eklenmiştir. II doğrudan, III alıntılanmış doğrudan sorudur.
“Önce masadaki dosyalar, raporlar, notlar; sonra dolaptaki klasörler, makbuzlar, fişler incelendi.” cümlesinde noktalı virgül kaldırılırsa en çok hangi ayrım belirsizleşir?
- A) Ara cümlenin başlangıç noktası
- B) Alıntı cümlenin bitiş noktası
- C) İki ayrı çalışma grubunun sınırı
- D) Soru yargısının son kelimesi
- E) Cümledeki özel adın yazımı
Doğru cevap: C
Çözüm: Virgüller her grubun kendi içindeki ögeleri ayırır. Noktalı virgül, masadaki belgelerle dolaptaki belgelerin gruplarını birbirinden ayırır.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde iki nokta, kendisinden önceki tamamlanmış yargının açıklamasını başlatır?
- A) Sonuçları öğrenince: herkes sustu.
- B) Derse başlamadan: kitapları açtık.
- C) Bu koşullarda: yeniden denedik.
- D) Sorunun özü şuydu: Kimse verileri kontrol etmemişti.
- E) Sabah olunca: sokağa çıktık.
Doğru cevap: D
Çözüm: İki nokta 'Sorunun özü şuydu' yargısının açıklamasını başlatır. Diğerlerinde zarf ya da yan cümle gibi ögeler gereksiz yere iki noktayla yüklemden ayrılmıştır.
Bir öğrenci “Müdür 'Yarın görüşürüz.' dedi.” cümlesindeki noktanın tırnak içinde bulunmasını yanlış sayıyor. Bu görüş niçin doğru değildir?
- A) Nokta yalnız konuşanın unvanını kısaltmaktadır
- B) Nokta, bir tarihte günle ayı ayırmaktadır
- C) Nokta, sıralama sayısı oluşturmaktadır
- D) Nokta alıntı dışındaki yüklemin ögesidir
- E) Nokta, aynen aktarılan tam cümlenin sonundadır
Doğru cevap: E
Çözüm: Alıntı 'Yarın görüşürüz.' tam bir cümledir; kendi bitiş noktasını tırnak içinde taşır. 'Dedi' ise dış cümlenin yüklemidir.
Aşağıdaki yazılışların hangileri kesme işareti bakımından doğrudur?
I. Deniz'in telefonu
II. Türk Dil Kurumu'na başvuru
III. TBMM'nin oturumu
IV. Ankara'da konferans
- A) I, III ve IV
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II, III ve IV
- E) I, II ve III
Doğru cevap: A
Çözüm: Kişi adlarında, kısaltmalarda ve şehir adlarında çekim eki kesmeyle ayrılır; kurumun tam adındaki çekim eki ise ayrılmaz: Türk Dil Kurumuna.
Aşağıdaki tarih yazımlarından hangisi noktalama bakımından yanlıştır?
- A) 29 Ekim 2026
- B) 23. Nisan 2026
- C) 23.04.2026
- D) 24/04/2026
- E) 23 Nisan'da
Doğru cevap: B
Çözüm: Ay adı yazıyla verilmiş tarihte gün sayısının ardından nokta kullanılmaz. Nokta veya eğik çizgi yalnız rakamlı tarih düzeninde ayırıcıdır.
Bir metinde şu ifadeler yer alıyor:
I. Araştırmacılar, verileri değerlendirdi.
II. Araştırmacılar verileri topladı, sınıflandırdı, karşılaştırdı.
III. Raporda şu bilgiler vardı: yöntem, örneklem ve sonuçlar.
IV. Çalışma bitince, bulgular yayımlandı.
Hangi cümleler noktalama bakımından düzeltilmelidir?
- A) I ve IV
- B) Yalnız II
- C) II ve III
- D) I, II ve III
- E) III ve IV
Doğru cevap: A
Çözüm: I. cümlede özne ve yüklem gereksiz virgülle ayrılmıştır. IV'te tek zarf-fiil olan 'bitince'den sonra virgül konmaz. II'de sıralı yüklemler, III'te açıklama listesi kurala uygundur.
Bir istatistik raporundaki kayıtlar şöyle yazılmıştır:
I. 12.05.2026
II. 12 Mayıs 2026
III. 14,30'da
IV. 2.450,75 lira
Bu kayıtlardan hangileri sayı ve zaman noktalaması bakımından doğrudur?
- A) I ve III
- B) I, II ve IV
- C) II ve III
- D) I, III ve IV
- E) Yalnız IV
Doğru cevap: B
Çözüm: Tarihlerde nokta veya yazıyla ay adı, binlik gruplarda nokta ve ondalık kısımda virgül uygundur. Saat 14,30 değil 14.30 şeklinde yazılır.
Bir öyküden alınan cümleler şöyledir:
I. Zeynep, 'Hazır mısın?' diye sordu.
II. 'Bu iş bitti.' dedi ve odadan çıktı.
III. Öğrenci 'Nereye gittiniz.' diye sordu.
IV. 'Bana yardım eder misin?' sözünü hatırladı.
Hangi cümlelerde aktarılan sözün bitiş işareti yerindedir?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) I, II ve IV
- D) I, III ve IV
- E) Yalnız III
Doğru cevap: C
Çözüm: I ve IV'teki alıntılanan soru işaretleri doğru; II'de tam aktarılan yargının noktası tırnak içindedir. III'teki doğrudan soru noktayla değil soru işaretiyle bitmelidir.
Aşağıdaki cümleler için verilen değerlendirmeleri inceleyiniz:
I. 'Bu, onun kararıydı.' cümlesinde 'bu' özne olan zamirdir.
II. 'Bu karar, tartışıldı.' cümlesindeki virgül uzun özneyi ayırır.
III. 'O, önceki raporu da okumuştu.' cümlesinde 'o' zamirinden sonraki virgül uygundur.
IV. 'Şu bina, yıkıldı.' cümlesinde virgül zorunludur.
Hangi değerlendirmeler doğrudur?
- A) I ve II
- B) II ve IV
- C) I, II ve IV
- D) I ve III
- E) II, III ve IV
Doğru cevap: D
Çözüm: 'Bu' ve 'o' tek başlarına özne olan zamirlerdir. 'Bu karar' ve 'Şu bina' kısa ad öbekleridir; yüklemden virgülle ayrılmaları gerekçesizdir.
Virgül ve noktalı virgül için şu yargılar ileri sürülüyor:
I. Virgülle ayrılmış öbekleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılabilir.
II. 'Ve' bağlacının hemen sonuna her zaman virgül eklenir.
III. Bir sıralama listesinin önüne iki nokta gelebilir.
IV. Sıralı cümleler arasında virgül kullanılabilir.
Hangileri doğrudur?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) I, II ve IV
- D) Yalnız III
- E) I, III ve IV
Doğru cevap: E
Çözüm: I, III ve IV noktalamanın yerleşik görevlerini açıklar. 'Ve' bağlacının önüne ya da arkasına genel olarak virgül konmaz.
“Dosyada iki belge grubu bulunuyordu(1) başvurular, belgeler, formlar(2) değerlendirmeler, tutanaklar, raporlar(3)” ifadesinde (1), (2), (3) konumlarına sırasıyla hangi işaretler gelmelidir?
- A) İki nokta – noktalı virgül – nokta
- B) Virgül – iki nokta – soru işareti
- C) Noktalı virgül – kısa çizgi – nokta
- D) İki nokta – üç nokta – ünlem
- E) Nokta – virgül – soru işareti
Doğru cevap: A
Çözüm: Tamamlanmış 'iki belge grubu bulunuyordu' sözünden sonra liste için iki nokta, kendi içinde virgüller bulunan iki grup arasına noktalı virgül, tüm cümlenin sonuna nokta gelir.