“Yazar (1910-1984) birçok dergide çalıştı.” cümlesindeki ayraç neden kullanılmıştır?
- A) Cümlenin soru olduğunu belirtmek
- B) Sözün kesildiğini göstermek
- C) Bir sıralamayı tamamlamak
- D) Özel adın ekini birbirinden ayırmak
- E) Asıl yargıya ek bilgi vermek
Doğru cevap: E
Çözüm: Parantez içindeki yıllar, yazar hakkında cümlenin akışını kesmeden verilen ek bilgidir.
Yazar şöyle dedi: “Bu şiirde ‘yol’ sözcüğü sık tekrarlanıyor.” Bu alıntıdaki 'yol' sözcüğünü tek tırnakla ayırmanın amacı nedir?
- A) Alıntı içindeki özel vurguyu ayırmak
- B) Bir tarihin kısaltmasını belirtmek
- C) İki ayrı cümleyi birbirine bağlamak
- D) Sözcüğün çekim ekini göstermek
- E) Sıralama sayısı oluşturmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Dıştaki doğrudan sözün içinde ayrıca gösterilmek istenen sözcük farklı düzeyde tırnak işaretiyle belirginleştirilmiştir.
“Başvurular 12/11/2026 tarihinde sona erecek.” cümlesindeki eğik çizgilerin görevi nedir?
- A) Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak
- B) Gün, ay ve yıl sayılarını ayırmak
- C) Bir açıklamanın başlayacağını göstermek
- D) Bir ara cümleyi sınırlandırmak
- E) Bir hitabı bağımsız cümleden ayırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Tarihler rakamla yazıldığında gün, ay ve yıl arasında eğik çizgi kullanılabilir.
“İstanbul-Ankara yolculuğu altı saat sürdü.” ifadesindeki kısa çizgi hangi anlamı kurmuştur?
- A) Bir sözcüğün alıntılandığını
- B) Bir sorunun yanıt beklediğini
- C) İki yer arasındaki bağlantı ve güzergâhı
- D) Eksik bırakılan cümleyi
- E) Bir topluluk adının çoğulluğunu
Doğru cevap: C
Çözüm: Kısa çizgi, iki yer adı arasında bağlantı veya güzergâh belirtmek için kullanılabilir.
“Elif ve Murat toplantıya birlikte katıldı.” cümlesinde 've' bağlacından önce virgül bulunmamasının nedeni hangisidir?
- A) Bağlaç cümlede yüklem görevindedir
- B) İki söz arasında doğrudan alıntı vardır
- C) Cümlede ara söz kullanılmaktadır
- D) Bağlaç iki eş görevli ögeyi birleştirmektedir
- E) Cümlenin yüklemi sonda değildir
Doğru cevap: D
Çözüm: TDK'ye göre metin içinde 've' bağlacının önüne ve arkasına virgül konmaz.
“Bu, beklediğimiz çözüm değil.” cümlesindeki virgülün gerekçesi hangisidir?
- A) 'Bu' sözcüğünü sıfat olarak ayırmak
- B) Cümlede bir alıntının başladığını bildirmek
- C) Birden çok yüklemi birbirinden ayırmak
- D) Bir tarih aralığını göstermek
- E) Özne olan 'bu' zamirini belirtmek
Doğru cevap: E
Çözüm: 'Bu', bu cümlede işaret zamiri ve öznedir; zamir olduğu için ardından virgül kullanılmıştır.
Aşağıdaki sayı yazımlarından hangilerinde noktalama işaretleri yerindedir?
I. 4,8 litre
II. 12.500 kişi
III. 08,30'da buluşma
IV. 13.45'te görüşme
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) I, III ve IV
- D) I, II ve IV
- E) Yalnız IV
Doğru cevap: D
Çözüm: Ondalık ayracı virgül, binlik gruplarda ve saat-dakika ayrımında nokta kullanılır. Saat '08.30' olmalıdır.
“Sözünü bitirdi, çantasını aldı ve çıktı.” cümlesindeki virgülle ilgili hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Son bağlaçtan sonra ayrı bir cümle başlatır
- B) Bir seslenme ifadesini belirginleştirir
- C) Bir alıntının başladığını haber verir
- D) Bir tarihin iki bölümünü ayırır
- E) İlk iki sıralı yargıyı birbirinden ayırır
Doğru cevap: E
Çözüm: Virgül 'Sözünü bitirdi' ve 'çantasını aldı' yargılarını ayırır. 'Ve' bağlacının çevresine virgül yerleştirilmemiştir.
Aşağıdaki ifadelerin hangilerinde üç nokta anlam bakımından yerinde kullanılmıştır?
I. Ona söyleyecektim ama…
II. Otobüs 09…30'da kalkacak.
III. Eski fotoğraflara bakarken birden…
IV. Soru şu… Nereye gideceğiz?
- A) I ve III
- B) I ve II
- C) II ve IV
- D) I, II ve III
- E) III ve IV
Doğru cevap: A
Çözüm: I ve III bilinçli biçimde yarım bırakılmış ifadelerdir. II'de saat ile dakika arasına üç nokta değil nokta konur; IV'te açıklama/soru tanıtımına iki nokta daha uygundur.
“Yazar (aynı zamanda çevirmen) bu ödülü aldı.” cümlesinde ayracın içindeki söz kaldırıldığında ne olur?
- A) Yüklem ortadan kalkar, cümle tamamlanamaz.
- B) Özneyle ilgili ek bilgi kalkar, ana yargı korunur.
- C) Cümle bildirme olmaktan çıkar, doğrudan soruya dönüşür.
- D) Özel adla çekim eki arasındaki kesme işareti kalkar.
- E) İki ayrı sıralı cümleyi birbirine bağlayan sözcük kaybolur.
Doğru cevap: B
Çözüm: Parantezdeki 'aynı zamanda çevirmen' özneye ilişkin ara bilgidir. Çıkarılınca 'Yazar bu ödülü aldı.' biçiminde tamamlanmış temel cümle kalır.
Aşağıdaki kullanımlardan hangisi uzun çizginin konuşma işareti olarak kullanımına örnektir?
- A) Bursa-İzmir yolu açıldı.
- B) 2024-2026 dönemi incelendi.
- C) — Bugünkü kararı sen mi verdin?
- D) Sözcük kökü olan gel- kullanıldı.
- E) 12-18 yaş grubu belirlendi.
Doğru cevap: C
Çözüm: Satır başındaki uzun çizgi konuşanın sözünü başlatır. Diğer seçeneklerdeki kısa çizgi bağlantı, aralık veya dil bilgisi gösterimi içindir.
“Öğrenci ‘Neden geç kaldım?’ sorusuna yanıt veremedi.” cümlesindeki soru işaretiyle ilgili doğru yorum hangisidir?
- A) Dış cümlenin yükleminden sonra kullanılır
- B) Öğrenci sözcüğünü soru öznesine dönüştürür
- C) Sıralı sözlerin arasına sınır çizer
- D) Alıntılanan soru ifadesinin içinde yer alır
- E) Alıntıyı doğrudan bir ünlem yapar
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğrudan aktarılan 'Neden geç kaldım?' soru cümlesidir. Dıştaki cümle ise bildirme yargısıdır ve noktayla tamamlanır.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonundaki işaret, cümlenin kipine veya anlamına uygundur?
- A) Nerede oturuyorsunuz.
- B) Bana hangi dosyanın lazım olduğunu bilmiyorum?
- C) Ne güzel bir haberdi bu?
- D) Lütfen pencereyi kapat?
- E) Bunun ne kadar zor olduğunu şimdi anlıyorum.
Doğru cevap: E
Çözüm: 'Bunun ne kadar zor olduğunu şimdi anlıyorum.' doğrudan soru değildir; noktayla tamamlanır. Diğer seçeneklerde doğrudan soru, dolaylı soru, ünlem veya rica anlamına uygun olmayan bitiş işareti vardır.
Bir konuşma metninin dört satırı şöyledir:
I. — Dosyaları getirdin mi?
II. — Evet, hepsi burada.
III. — Harika! Hemen başlayalım.
IV. — Dosyaları getirin;
Hangi satırların sonunda konuşmanın anlamına uygun işaret vardır?
- A) I ve IV
- B) II ve IV
- C) I, III ve IV
- D) I, II ve III
- E) Yalnız IV
Doğru cevap: D
Çözüm: I doğrudan sorudur, II bildirme cümlesidir, III ünlem ve ardından noktayla biten emir içerir. IV'teki semikolon, yalnızca emirden oluşan konuşma satırının sonunda kullanılamaz.
Bir editör şu cümleleri işaretliyor:
I. 'O, konunun tüm ayrıntılarını biliyordu.'
II. 'Şu dosya, masada kaldı.'
III. 'Değerli dinleyiciler, anlatıma başlıyorum.'
IV. 'Yazarken, beni aradı.'
Hangi cümlelerde virgül, TDK'deki işleviyle kullanılmaktadır?
- A) I ve II
- B) II ve IV
- C) I, II ve IV
- D) II, III ve IV
- E) I ve III
Doğru cevap: E
Çözüm: I'te 'o' özne olan zamir, III'te 'Değerli dinleyiciler' hitaptır. II'de kısa özne ile yüklem gereksiz ayrılmıştır; IV'te tek zarf-fiilden sonra virgül kullanılmamalıdır.
Aşağıdaki noktalama kullanımlarına ilişkin yargılardan hangileri doğrudur?
I. Tamamlanmamış sözlerin sonunda üç nokta bulunabilir.
II. Üç nokta, her doğrudan sorunun sonuna eklenmelidir.
III. Doğrudan soruların sonunda soru işareti kullanılır.
IV. Dolaylı soru içeren her cümle soru işaretiyle biter.
V. Ünlem, güçlü sevinç veya şaşma bildirebilir.
- A) I, III ve V
- B) I, II ve III
- C) II, IV ve V
- D) I, III ve IV
- E) II, III ve V
Doğru cevap: A
Çözüm: Tamamlanmamış ifade üç noktayla, doğrudan soru soru işaretiyle, kuvvetli duygulanım ünlemle belirtilebilir. Dolaylı soru, dış cümlenin bildirme niteliğini tek başına değiştirmez.
Aşağıdaki cümlelerde bağlaç ve zarf-fiile bağlı noktalama incelenmektedir:
I. Hem okudu hem yazdı.
II. Anlatınca, herkes anladı.
III. Ece, Defne ve Baran geldiler.
IV. Ya başlayalım, ya bitirelim.
V. Kararı verdi, uygulamaya geçti.
Hangileri kurala uygundur?
- A) I, II ve III
- B) I, III ve V
- C) II, IV ve V
- D) I, III ve IV
- E) II, III ve V
Doğru cevap: B
Çözüm: I ve III'te tekrarlı/tekli bağlaçlarla virgül kullanılmamıştır; V'te sıralı yargılar virgülle ayrılmıştır. II'de zarf-fiil, IV'te 'ya ... ya' çevresinde gereksiz virgül vardır.
Bir araştırma duyurusundaki şu ifadeleri inceleyiniz:
I. 08.30'da başlayacağız.
II. 15,45'te bitireceğiz.
III. Ortalama 3,25 olacak.
IV. 12.500 başvuru geldi.
V. Tarih 20.06.2026 olarak değiştirildi.
Hangi ifadelerde sayıların noktalaması doğrudur?
- A) I, II ve III
- B) II, III, IV ve V
- C) I, III, IV ve V
- D) I, II, IV ve V
- E) Yalnız III ve V
Doğru cevap: C
Çözüm: Saatlerin gösteriminde nokta, ondalıklarda virgül, binlik gruplarda nokta, tamamen rakamla yazılan tarihte nokta kullanılır. II'de saat virgülle değil 15.45 biçiminde yazılmalıdır.
Bir metinde aşağıdaki açıklamalar birlikte geçiyor:
I. 'Şunu unutmayın: Her bilgi doğrulanmalı.' sözünde iki nokta açıklamayı başlatır.
II. 'Bu, benim önerim.' sözünde virgül işaret zamirinden sonradır.
III. 'Dosya, klasör; ve notlar hazır.' sözünde noktalı virgül zorunludur.
IV. 'Yazarın metni (ilk taslağı) arşivde.' sözünde ayraç ek açıklama içerir.
Hangileri doğrudur?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) I, III ve IV
- D) I, II ve IV
- E) Yalnız IV
Doğru cevap: D
Çözüm: I açıklama, II özne olan zamir, IV ara bilgi işleviyle doğrudur. III'te 've' bağlacından önceki noktalı virgül gereksizdir; liste 'dosya, klasör ve notlar' biçiminde yazılır.
Bir denetçi aşağıdaki metni değerlendiriyor:
“Görevler şunlardı: dosyaları taramak, verileri sınıflamak; raporu yazmak, sonuçları paylaşmak. İş bitince, kurul üyelerine haber verildi. Kurul ne zaman toplanacak?”
Bu metin için hangi saptamalar doğrudur?
I. İki nokta bir iş listesini başlatır.
II. Noktalı virgül, virgüllü iki görev grubunu ayırır.
III. 'Bitince' sonrasındaki virgül kaldırılmalıdır.
IV. Son soru işareti yanlıştır.
- A) I ve IV
- B) II ve IV
- C) I, III ve IV
- D) Yalnız IV
- E) I, II ve III
Doğru cevap: E
Çözüm: Liste başında iki nokta, iki görev grubu arasında noktalı virgül yerindedir. Tek 'bitince' zarf-fiilinden sonra virgül kullanılmaz. Son cümle doğrudan sorudur ve soru işareti doğrudur.