Bir mahallenin kütüphanesi, yalnızca kitap ödünç verilen bir yer olmaktan çıktı. Artık burada öğrenciler birlikte çalışıyor, yaşlılar bilgisayar kullanmayı öğreniyor, komşular da okudukları kitapları tartışıyor. Bu değişim, kütüphanenin ziyaretçi sayısını artırdı.
Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kütüphanelerde kitap ödünç verme işlemi tamamen sona ermiştir.
- B) Mahallelerdeki bütün etkinliklerin kütüphanelerde yapılması gerekir.
- C) Kütüphaneler farklı toplumsal ihtiyaçları karşıladıkça daha çok kişiye ulaşabilir.
- D) Bilgisayar eğitimi kitap okumaktan daha önemli hâle gelmiştir.
- E) Yaşlılar kütüphaneleri yalnızca bilgisayar kullanmak için ziyaret eder.
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin, kütüphanenin işlevlerinin çoğalması ile ziyaretçi sayısının artması arasında bağ kurar; diğer seçenekler metinde olmayan kesinlikler taşır.
Bir araştırmacı, aynı gölün farklı yıllarda çekilmiş fotoğraflarını karşılaştırdı. Kıyı çizgisinin gerilediğini gördü ancak bunun tek nedeninin yağış azlığı olduğunu söylemedi. Su kullanımındaki değişimlerin de incelenmesi gerektiğini belirtti.
Araştırmacının yaklaşımı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Bir gözlemi açıklarken birden fazla olası etkeni değerlendirmektedir.
- B) Fotoğrafların çevre araştırmalarında hiçbir değeri olmadığını düşünmektedir.
- C) Gölün küçülmesinin yalnızca insan faaliyetlerinden kaynaklandığını kanıtlamaktadır.
- D) Yağış miktarının yıllar boyunca aynı kaldığını ileri sürmektedir.
- E) Su kullanımının gölün büyüklüğünü kesinlikle etkilemediğini savunmaktadır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Fotoğraflardan bir değişim saptanır fakat neden konusunda başka değişkenlere de bakılması istenir.
Usta bir çömlekçi, yeni başlayanlara önce toprağın özelliklerini tanıtır. Onlara hazır biçimleri ezberletmek yerine aynı malzemeden farklı kaplar yapmalarını ister. Böylece öğrenciler bir biçimin neden ayakta durduğunu deneyerek öğrenir.
Bu parçada çömlekçinin eğitim anlayışında hangi özellik öne çıkmaktadır?
- A) Öğrencilere bütün biçimleri önceden ezberletme
- B) Üretimde yalnızca tek bir yöntemi zorunlu kılma
- C) Hızlı sonuç almayı malzemeyi anlamaktan üstün tutma
- D) Öğrenciler arasında sürekli yarış düzenleme
- E) Deneyim yoluyla temel ilkeleri kavratma
Doğru cevap: E
Çözüm: Çeşitli kaplar yapma ve ayakta durma nedenini deneyerek öğrenme, uygulamaya dayalı kavramayı gösterir.
Kent meydanındaki saat yıllardır çalışmıyordu. Belediye saati onarmakla kalmadı, çevresindeki oturma alanlarını da yeniledi. Meydanı kullananlar, burada artık daha uzun vakit geçirdiklerini söylüyor.
Parçadan aşağıdakilerden hangisi kesin olarak çıkarılabilir?
- A) Meydandaki düzenleme, kullanıcıların alanda kalma süresini artırmıştır.
- B) Meydandaki bütün tarihî yapılar yeniden inşa edilmiştir.
- C) Saat onarıldıktan sonra meydandaki trafik tamamen kesilmiştir.
- D) Düzenleme kentteki tüm parkların kullanımını azaltmıştır.
- E) Meydanı ziyaret edenlerin sayısı iki katına çıkmıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kullanıcılar daha uzun vakit geçirdiklerini açıkça belirtmektedir; diğer nicelikler metinde yoktur.
Bir romanın ilk sayfaları olayları yavaş ilerletiyor olabilir. Yazar bazen bu yavaşlığı okurun karakterin dünyasına alışması için seçer. Dolayısıyla ilk bölümün temposu, eserin bütünü hakkındaki yargıyı tek başına belirlememelidir.
Bu parçada asıl vurgulanan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bütün romanların ilk bölümü hızlı ilerlemelidir.
- B) Yavaş başlayan romanlar ilerleyen sayfalarda mutlaka başarısız olur.
- C) Romanlardaki karakterler yalnızca ilk bölümde tanıtılmalıdır.
- D) Bir eseri değerlendirirken başlangıç bölümünün işlevi göz önünde tutulmalıdır.
- E) Eserin niteliği yalnızca sayfa sayısıyla belirlenebilir.
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk bölümün yavaşlığı olası bir anlatım tercihi olarak değerlendirilir; genel yargı için tek ölçüt olamaz.
Bir çiftçi, tarlasının bir bölümünde geleneksel sulamayı sürdürürken diğer bölümünde damla sulama kullanmaya başladı. Hasat sonunda ürün miktarlarını ve kullanılan suyu ayrı ayrı kaydetti. Böylece yeni uygulamayı yalnızca izlenimlerine dayanarak değerlendirmedi.
Çiftçinin yaptığı uygulama hangi amaca yöneliktir?
- A) Bir yöntemin sonuçlarını kayıt tutmadan tahmin etmek
- B) Tarlanın bütün bölümlerinde aynı koşulları bırakmak
- C) İki sulama yöntemini ölçülebilir verilerle karşılaştırmak
- D) Ürünlerin türünü her gün değiştirerek sonuç almak
- E) Yeni yöntem için yapılan tüm harcamaları gizlemek
Doğru cevap: C
Çözüm: İki bölümde su ve ürün miktarını kaydetmesi karşılaştırmalı, veriye dayalı bir değerlendirmedir.
Gezgin, gördüğü şehirleri yalnızca ünlü yapılarına göre anlatmıyor. Sokaklarda karşılaştığı küçük dükkânlardan, otobüste duyduğu konuşmalardan ve pazarların sabah seslerinden de söz ediyor. Ona göre bir şehri anlamak, gündelik hayatını izlemeyi gerektiriyor.
Bu parçaya en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tarihî Yapıların Mimari Özellikleri
- B) Ulaşım Araçlarının Gelişim Süreci
- C) Şehirlerde Turizmin Ekonomik Sonuçları
- D) Kentin Gündelik Yaşamdaki Yüzü
- E) Dünyanın En Kalabalık Pazarları
Doğru cevap: D
Çözüm: Metin şehri yalnız anıtlarla değil gündelik yaşamla tanımayı anlatır; başlık bu kapsamı karşılar.
Bir müzede eserlerin yanına uzun açıklamalar yerleştirildiğinde ziyaretçilerin çoğu metinleri yarıda bırakıyordu. Müze, açıklamaları kısalttı ve merak edenler için ayrıntılı bilgiyi ayrı bir ekrana taşıdı. Böylece hem hızlı gezenler hem derinlemesine öğrenmek isteyenler için seçenek oluştu.
Müzenin düzenlemesinde aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?
- A) Bütün ziyaretçilerin aynı süre boyunca eserleri incelemesini sağlamak
- B) Farklı ziyaretçi ihtiyaçlarına uygun bilgi sunmak
- C) Eserler hakkında verilen bilgiyi tamamen kaldırmak
- D) Yalnızca teknolojiyle ilgilenen kişileri müzeye çekmek
- E) Ayrıntılı bilgi arayanların sergiye erişimini engellemek
Doğru cevap: B
Çözüm: Kısa açıklama ve isteğe bağlı ayrıntı, ziyaretçilerin farklı öğrenme tercihlerini karşılar.
Bir kasabanın eski tren garı yıllarca kapalı kaldı. Sonra yapı onarılarak sergi salonuna dönüştürüldü. Binanın dış cephesi korunurken iç mekân yeni kullanımına uygun biçimde düzenlendi.
Parçada anlatılan dönüşümün temel özelliği nedir?
- A) Tarihî yapıyı koruyup ona yeni bir işlev kazandırmak
- B) Eski yapıyı yıkarak yerine aynı biçimde bir bina yapmak
- C) Sergiyi yalnızca tren ulaşımıyla sınırlı tutmak
- D) Yapının bütün özgün ayrıntılarını ortadan kaldırmak
- E) Garın demir yolu hizmetini eskisinden yoğun sürdürmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Dış cephe korunmuş, iç mekân sergi salonuna uyarlanmıştır; bu koruma ve yeniden işlevlendirmedir.
Bir ekip, doğa yürüyüşü rotasını belirlerken yalnızca en kısa yolu seçmedi. Yolun güvenliğini, su kaynaklarının yerini ve hava koşullarını da hesaba kattı. Sonuçta daha uzun ama daha elverişli bir güzergâh üzerinde uzlaştı.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
- A) Kısa yollar her zaman en güvenli seçeneklerdir.
- B) Yürüyüş rotasında su kaynaklarının yeri önem taşımaz.
- C) Ekip en uzun yolu bulmayı temel hedef edinmiştir.
- D) Uygun bir rota belirlemek, mesafenin dışında ölçütler de gerektirir.
- E) Hava koşulları rota seçiminde dikkate alınmamıştır.
Doğru cevap: D
Çözüm: En kısa mesafe yerine güvenlik, su ve hava koşullarının değerlendirilmesi temel yargıyı oluşturur.
Bir editör, yazara metninin bazı cümlelerini çıkarmasını önerdi. Yazar başlangıçta buna karşı çıksa da tekrarların kaldırılmasıyla asıl düşüncenin daha açık göründüğünü fark etti. Metin kısalırken söylemek istediği şey değişmedi.
Parçada metnin düzenlenmesiyle ilgili hangi yargı desteklenmektedir?
- A) Bir metnin değeri yalnızca uzunluğuna bağlıdır.
- B) Metnin kısalması ana düşüncenin mutlaka yok olmasıdır.
- C) Editörlerin önerileri her durumda yanlış kabul edilmelidir.
- D) Gereksiz tekrarların ayıklanması anlatımın açıklığını artırabilir.
- E) Anlaşılır yazmak için bütün ayrıntılar çıkarılmalıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Tekrarları silmek ana fikri koruyup netleştirmiştir; metin tüm ayrıntının gereksiz olduğunu söylemez.
Bir okul, bahçesine yağmur suyu biriktiren küçük depolar yerleştirdi. Depolanan su, kurak günlerde bitkileri sulamak için kullanılıyor. Bu uygulama şehrin bütün su sorununu çözmüyor ama okulun şebeke suyu ihtiyacını azaltıyor.
Aşağıdakilerden hangisi parçadaki düşünceyle örtüşür?
- A) Tek bir okulun uygulaması kentin su ihtiyacını tamamen karşılar.
- B) Yağmur suyunu depolamak yalnız yağışlı günlerde işe yarar.
- C) Küçük tasarruflar hiçbir durumda anlamlı sonuç vermez.
- D) Sınırlı ölçekli uygulamalar da kaynak tasarrufuna katkı sağlayabilir.
- E) Bahçedeki bitkilerin sulanması artık gerekli değildir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Uygulama bütünü çözmese de okulun şebeke suyu ihtiyacını azaltmaktadır.
Bir tiyatro topluluğu yeni oyununu farklı salonlarda sergiledi. Küçük salonda seyirciler oyunculara yakın oturunca oyun daha içten bulundu; büyük salonda ise ışık düzeni daha etkili görüldü. Topluluk her salonun olanaklarını ayrı ayrı değerlendirmeye başladı.
Parçaya göre oyun üzerindeki etkiyi belirleyen unsurlardan biri nedir?
- A) Oyuncuların yalnızca oynadıkları rol sayısı
- B) Biletlerin bütün salonlarda aynı fiyatta olması
- C) Salonların kentin aynı bölgesinde bulunması
- D) Gösterimin yapıldığı mekânın özellikleri
- E) Oyunun her gösterimde farklı bir metinle sunulması
Doğru cevap: D
Çözüm: Yakınlık ve ışık gibi salon olanakları izleyici değerlendirmesini değiştirmektedir.
Yeni bir sözlük hazırlayan ekip, bazı sözcüklerin tanımlarını yeniden yazdı. Çünkü bu sözcükler yıllar içinde yeni kullanım alanları kazanmıştı. Ekip, eski anlamları silmek yerine yeni anlamları da örneklerle gösterdi.
Bu parçada sözlük çalışmalarına ilişkin hangi düşünce vardır?
- A) Bir sözcüğün yalnızca ilk anlamı sözlüğe alınmalıdır.
- B) Dildeki bütün sözcüklerin anlamı zamanla aynı kalır.
- C) Sözcüklerin değişen kullanımları eski anlamlarla birlikte kaydedilebilir.
- D) Yeni anlamlar yer aldığında eski anlamlar mutlaka kaldırılır.
- E) Sözlüklerde örnek kullanmak tanımı gereksiz hâle getirir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sözlük eski anlamları koruyarak yeni kullanım örneklerini de belgelemektedir.
Bir kentte bisiklet yolları yapıldıktan sonra bazı sürücüler işe bisikletle gitmeye başladı. Ancak araştırmacılar, bu değişimin yalnızca yol yapımından kaynaklandığı sonucuna varmadı; aynı dönemdeki yakıt fiyatlarını ve toplu taşıma düzenini de inceledi.
Parçada araştırmacıların özellikle dikkat ettiği nokta nedir?
- A) Bisiklet kullanımındaki değişimin hiç yaşanmadığını göstermek
- B) Yol yapımını bütün ulaşım sorunlarının tek çözümü saymak
- C) Bir davranış değişimini tek bir etkenle açıklamaktan kaçınmak
- D) Yakıt fiyatlarını araştırmadan dışarıda bırakmak
- E) Toplu taşımanın kent yaşamıyla ilgisiz olduğunu savunmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Birden çok eşzamanlı değişkenin incelenmesi tek nedene indirgememeyi gösterir.
Kışın açık hava konserleri azalınca bir müzik grubu çevrim içi dinletiler düzenlemeye başladı. Dinleyiciler farklı kentlerden katılabildi; buna karşılık sanatçılar sahnedeki doğrudan etkileşimi özlediklerini belirtti.
Bu parçaya göre çevrim içi dinletilerin hangi yönü öne çıkmaktadır?
- A) Erişimi genişletirken yüz yüze etkileşimi sınırlaması
- B) Yalnızca konserin yapıldığı kentten dinleyici çekmesi
- C) Sahnedeki iletişimi geleneksel konserlerden daha güçlü kılması
- D) Açık hava konserlerini yıl boyunca zorunlu hâle getirmesi
- E) Müzisyenlerin dinleyiciyle hiçbir bağlantı kuramaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Farklı şehirlerden katılım bir avantajdır; doğrudan sahne etkileşiminin eksikliği ise belirtilen sınırlılıktır.
Bir gözlemci, her sabah aynı parkta kuşları sayıyor. Bir gün sayının düşmesi üzerine kuşların bölgeyi terk ettiğini ilan etmiyor; sıcaklık, saat ve gözlem süresi gibi etkenleri karşılaştırıyor. Daha sağlıklı sonuç için kayıtları birkaç hafta sürdürüyor.
Gözlemcinin tutumu hangi ilkeyle açıklanır?
- A) Bir sonuç için hiçbir veri toplamamak
- B) Tek bir ölçümden kesin genelleme yapmamak
- C) Bütün gözlemleri aynı gün tamamlamak
- D) Koşullardaki farklılıkları görmezden gelmek
- E) Daha az kuş sayılmasını göçün kesin kanıtı kabul etmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Tek günün verisiyle kesin sonuca ulaşmak yerine farklı koşulları ve zamanı dikkate alır.
Çocuklara masal anlatan bir sanatçı, her seferinde aynı hikâyeyi seçtiğinde bile dinleyicilerin sorularına göre bazı ayrıntıları öne çıkarıyor. Olayların sırası değişmiyor; buna karşın anlatımın vurguları değişebiliyor.
Bu parçada anlatımla ilgili hangi düşünce vardır?
- A) Aynı içerik farklı dinleyicilere göre farklı biçimde sunulabilir.
- B) Bir hikâye bir kez anlatıldıktan sonra yeniden anlatılamaz.
- C) Dinleyicilerin soruları anlatım üzerinde hiçbir etki yapmaz.
- D) Masallarda olay sırasını korumak her zaman yasaktır.
- E) Bir hikâyenin bütün ayrıntıları her anlatımda değişmek zorundadır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Olay örgüsü korunurken vurgu dinleyicilerin sorularına göre değişmektedir.
Bir bilim dergisi, karmaşık araştırmaları özetlerken teknik terimleri tamamen kaldırmıyor. Önce terimleri açıklıyor, sonra sonuçları günlük yaşamdan örneklerle ilişkilendiriyor. Böylece doğrulukla anlaşılabilirlik arasında denge kurmaya çalışıyor.
Bu parçaya göre derginin temel amacı nedir?
- A) Bütün bilimsel terimleri metinlerden çıkarmak
- B) Bilimsel bilgiyi özü bozulmadan anlaşılır biçimde aktarmak
- C) Araştırma sonuçlarını gündelik yaşamdan koparmak
- D) Okurlara yalnızca araştırmaların başlığını sunmak
- E) Anlaşılabilirliği sağlamak için bulguları değiştirmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Terimleri açıklamak ve örneklendirmek, bilginin niteliğini koruyarak erişilebilir kılma çabasıdır.
Bir arşiv uzmanı eski mektupları tarihlerine göre sıralamakla yetinmiyor; mektupların hangi koşullarda yazıldığını gösteren gazete haberlerini de inceliyor. Ona göre belgeyi anlamak, belgenin üretildiği dönemi bilmekle kolaylaşıyor.
Bu parçada vurgulanan aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir belgenin tarihi, içeriğini anlamak için daima yeterlidir.
- B) Belgelerin anlamı, tarihsel bağlamlarıyla birlikte değerlendirildiğinde daha iyi kavranır.
- C) Gazete haberleri bütün mektuplardan daha güvenilir kayıtlardır.
- D) Eski mektupları okumak için dönem bilgisine hiç gerek yoktur.
- E) Arşivdeki belgelerin yalnızca uzunlukları karşılaştırılmalıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Uzman belgeleri yaşandıkları dönemin koşullarıyla birlikte okumayı savunmaktadır.