Bir kentte kaldırımların genişletilmesi, yürüyüş yapanların sayısını artırdı. Esnaf başlangıçta araç park yerleri azaldığı için kaygılandı; altı ay sonra ise dükkânların önünden daha çok kişinin geçtiğini belirtti. Yine de bütün işletmelerin satışlarının yükseldiğini gösteren bir veri henüz bulunmuyor.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
- A) Uygulama ilk aşamada kimi esnafta kaygı yaratmıştır.
- B) Genişletmeden sonra yaya sayısı artmıştır.
- C) Kaldırım düzenlemesi bütün işletmelerin satışlarını artırmıştır.
- D) Esnafın bir bölümü zamanla olumlu gözlemde bulunmuştur.
- E) Yaya trafiğindeki artış ile satış artışı aynı şey değildir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Tüm satışların arttığına ilişkin veri olmadığı açıkça belirtiliyor; diğer yargılar metinle uyumlu.
Bir yazar, kent üzerine yazdığı denemelerde önce sokakların değişimini anlatır. Ardından bu değişimin insanların hafızasında bıraktığı izlere geçer. Son cümlede ise kentin yalnızca binalardan değil, onları hatırlayan insanlardan da oluştuğunu söyler.
Bu paragrafın düşünce akışı için hangisi doğrudur?
- A) Somut bir değişimden hareketle daha genel bir kent anlayışına varılmıştır.
- B) Başta öne sürülen düşünce örnek verilmeden reddedilmiştir.
- C) Kişisel anılardan tamamen bağımsız teknik bir hesap yürütülmüştür.
- D) Önce genel hüküm konmuş, ardından bütün örnekler geri çekilmiştir.
- E) Her cümlede birbiriyle ilişkisiz ayrı bir konuya geçilmiştir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Sokak değişiminden bellek izine, oradan da kent kavramının genel yorumuna uzanılır.
Deniz kıyısındaki araştırma istasyonu, aynı tür balığın farklı bölgelerde başka boyutlara ulaştığını saptadı. Bilim insanları bu farklılığın yalnızca su sıcaklığına bağlı olabileceğini düşündüler fakat beslenme koşullarını da ölçmeden bir sonuca varmadılar.
Bu parçada sözü edilen bilim insanları için hangisi söylenebilir?
- A) Bir varsayımı kanıtlanmış sonuç olarak sunmaktadırlar.
- B) Bütün bölgelerde beslenme koşullarını eşit kabul etmektedirler.
- C) Balıkların boyut farkının ölçülmesini olanaksız saymaktadırlar.
- D) İlk açıklamalarını yeni verilerle sınamayı gerekli görmektedirler.
- E) Su sıcaklığının hiçbir etkisi olamayacağını önceden kararlaştırmışlardır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Olası açıklama kesin hüküm yerine beslenme verileriyle sınanmaktadır.
Bazı kentler turizmi artırmak için her yıl büyük festivaller düzenliyor. Oysa küçük ölçekli, yıl içine yayılan etkinlikler de yerel işletmeler için önemli olabilir. Çünkü kısa bir dönemde oluşan yoğunluk ile yıl boyunca düzenli ziyaretçi çekmek farklı hedeflerdir.
Parçanın sonuna düşünceyi tamamlayacak hangi cümle getirilebilir?
- A) Büyük festivallerin hepsi aynı programla düzenlenmek zorundadır.
- B) Yerel işletmelerin tümü yalnızca yaz aylarında çalışır.
- C) Bu nedenle etkinliklerin etkisi, yalnızca en kalabalık günlerin verileriyle değerlendirilmemelidir.
- D) Turizmin kent ekonomisiyle herhangi bir ilişkisi bulunmaz.
- E) Bir etkinliğin başarısı yalnızca açılış konuşmasının süresine bağlıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin kısa dönem zirvesi ile yıl boyunca istikrarı ayırır; son cümle değerlendirme ölçütünü buna bağlar.
Bir ressamın erken dönem tablolarında parlak renkler ağır basarken sonraki çalışmalarında daha sınırlı bir renk paleti görülür. Sanatçının değişen üslubu, tek başına üretiminin daha iyi ya da daha kötü olduğunun kanıtı sayılamaz.
Bu parçada özellikle aşağıdaki düşüncelerden hangisine karşı çıkılmaktadır?
- A) Bir sanatçının farklı dönemlerinde farklı yöntemler denemesine
- B) Renk kullanımının yapıtın görünümünü etkileyebilmesine
- C) Üsluptaki her değişimin nitelik bakımından ilerleme ya da gerileme sayılmasına
- D) Sanat eserlerinin dönemlere göre incelenebilmesine
- E) Sanatçının üretiminde zamanla dönüşüm olabilmesine
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin değişimi kabul eder fakat bu değişimi tek başına kalite hükmüne dönüştürmeyi reddeder.
(I) Kentlerin yaz aylarında ısınmasında binaların yüzeyleri de etkilidir. (II) Koyu renkli yüzeyler güneşten daha fazla enerji soğurabilir. (III) Bu nedenle bazı şehirler çatı yüzeyleri için açık renkli kaplamaları deniyor. (IV) Eski masalların önemli bir bölümü sözlü kültürde aktarılmıştır. (V) Bu uygulamanın sonuçları, iklim ve yapı koşullarına göre değişebiliyor.
Numaralanmış cümlelerden hangisi parçanın düşünce akışını bozmaktadır?
Doğru cevap: A
Çözüm: I–III ve V şehirlerin ısınması ve yüzey uygulamalarıyla ilgilidir; IV, masallar konusuna geçer.
İyi bir sözlü tarih görüşmesinde araştırmacı yalnızca kendi hazırladığı sorularla yetinmez. Görüşülen kişinin beklenmedik bir anıya yönelmesi yeni sorular doğurabilir. Bu, görüşmenin plansız olması gerektiği anlamına gelmez; planın anlatılanlara göre esneyebilmesini gerektirir.
Bu parçanın ana yargısı hangisidir?
- A) Görüşme soruları her durumda görüşme sırasında ilk kez yazılmalıdır.
- B) Anlatıcının kendiliğinden verdiği ayrıntılar bütünüyle önemsizdir.
- C) Planlı görüşmelerde hiçbir yeni soru ortaya çıkmamalıdır.
- D) Sözlü tarih görüşmelerinde hazırlık ile anlatıcıya uyum birlikte yürütülmelidir.
- E) Sözlü tarih yalnızca yazılı belgelerin ezberlenmesidir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Metin planın gerekliliğini korurken beklenmedik anlatıya göre soruları uyarlamayı savunur.
Bir araştırma ekibi, okulların dijital araçları kullanma sıklığını ölçtü. Araçları daha çok kullanan okullarda bazı sınav puanlarının yüksek olduğunu gördü; fakat öğretmen deneyimi ve öğrenci profili gibi etkenler incelenmeden araçların puanları yükselttiği söylenemez.
Bu parçadaki temel uyarı nedir?
- A) Öğretmen deneyimi bütün sınav puanlarını tek başına açıklar.
- B) Dijital araçlarla ders yapmak her koşulda zararlıdır.
- C) Sınav puanları hiçbir biçimde ölçülemez.
- D) Dijital araç kullanan bütün okullar aynı sonuçları elde eder.
- E) Birlikte görülen iki durum, aralarında kesin neden-sonuç ilişkisi olduğunu göstermez.
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüksek kullanım ile yüksek puanın birlikte görülmesi nedenselliği tek başına kanıtlamaz.
Bir dergi, okurlarının uzun inceleme yazılarını daha az açtığını fark etti. Bunun üzerine yazıları tümüyle kaldırmak yerine başlarına kısa özetler ekledi ve isteyenlerin ayrıntıya geçebileceği bir düzen kurdu. Dergi, erişimi kolaylaştırırken derinlikten vazgeçmemeye çalıştı.
Bu parçaya en uygun başlık hangisidir?
- A) Uzun Yazıların Tamamen Yasaklanması
- B) Dergi Yayıncılığının Sona Ermesi
- C) Okunabilirlik ile Derinliği Birlikte Korumak
- D) Özetlerin Bütün Ayrıntıların Yerini Alması
- E) Okur Tercihlerinin Önemsizleşmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kısa giriş ve ayrıntılı yazının bir arada tutulması iki ihtiyacın dengelenmesini gösterir.
Bir belediye, mahalledeki boş araziyi oyun alanı yapmayı planladı. Ancak çevrede yaşayanların bir bölümü sessiz bir bahçe, bir bölümü spor alanı istiyordu. Yetkililer tek bir grubun isteğini seçmek yerine alanı farklı saatlerde farklı kullanım biçimlerine açmayı önerdi.
Belediyenin çözümünde aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi vardır?
- A) Çatışan beklentileri kullanım düzeniyle uzlaştırma
- B) Tüm beklentileri aynı anda ve koşulsuz gerçekleştirme
- C) Sadece en yüksek sesle dile getirilen talebi kabul etme
- D) Boş alanı hiçbir amaçla kullanmama
- E) Mahallenin farklı görüşlerini yok sayma
Doğru cevap: A
Çözüm: Farklı saatlerde farklı kullanım önerisi çatışan beklentiler arasında bir uzlaşma arayışıdır.
Bir kitabın eleştirmeni, yazarın kullandığı dili canlı buluyor ancak olayların gelişimini inandırıcı görmüyor. Bu yüzden kitabı ne bütünüyle başarılı ne de bütünüyle başarısız sayıyor.
Parçaya göre eleştirmenin değerlendirmesinde hangisi belirleyicidir?
- A) Eserin yalnızca kapak tasarımını temel alması
- B) Yazarın önceki kitapları hakkında hiçbir şey söylememesi
- C) Eseri tek bir özelliğe dayanarak bütünüyle yüceltmesi
- D) Eserin farklı yönlerini birbirinden ayırarak yargıya varması
- E) Olay örgüsünü başarılı bulduğu için dilin önemini reddetmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Dil güçlü, olay örgüsü zayıf bulunmuştur; eleştirmen bu yönleri birlikte değerlendirir.
Bir laboratuvar, geliştirdiği cihazın ilk denemelerde hızlı sonuç verdiğini duyurdu. Açıklamada doğruluk oranının ise farklı örneklerde sınanmaya devam edildiği belirtildi. Haberde yalnızca hız özelliğini öne çıkarmak, cihazın güvenilirliği konusunda yanlış bir izlenim oluşturabilir.
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?
- A) Cihazın bütün örneklerde yanlış sonuç verdiği kanıtlanmıştır.
- B) Doğruluk testleri tamamlandığı için yeni denemeye gerek kalmamıştır.
- C) Hız ile doğruluk her durumda aynı düzeyde gelişir.
- D) Bir cihazın başarısını değerlendirirken yalnızca tasarımına bakılır.
- E) Bir buluşun bir ölçütte başarılı olması bütün ölçütlerde sınandığı anlamına gelmez.
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk denemede hız görünürken doğruluk hâlâ test edilmektedir; tüm ölçütlerde başarı sonucu çıkarılamaz.
Bir sahil kasabasında balıkçılar, denizdeki değişimleri uzun yıllara dayanan gözlemleriyle anlatıyor. Bilim insanları da sıcaklık ve tuzluluk ölçümleri topluyor. İki grubun bilgileri her zaman aynı şeyi göstermese de birlikte ele alındığında yeni sorular sormayı sağlıyor.
Parçada hangi düşünce öne çıkarılmaktadır?
- A) Uzun süreli gözlemler ölçüm yapmayı tamamen gereksiz kılar.
- B) Bilimsel ölçümler yerel deneyimlerle hiçbir zaman karşılaştırılamaz.
- C) Farklı bilgi kaynakları birbirini sorgulatıp araştırmayı derinleştirebilir.
- D) İki kaynağın farklı sonuç vermesi araştırmanın bitmesi demektir.
- E) Yerel bilgiler bilimsel yöntemlerin yerine koşulsuz geçmelidir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Çelişki olabilse de iki kaynak birlikte yeni araştırma soruları üretmektedir.
I. Bu kayıtlar, yıllar içindeki değişimi karşılaştırmayı mümkün kılar. II. Bir doğa gözlemcisinin yalnızca gördüğü türlerin adlarını bilmesi yeterli değildir. III. Havanın durumu, gözlem saati ve gözlem süresi de düzenli biçimde not edilmelidir. IV. Böylece bir günde görülen değişimlerin rastlantısal olup olmadığı daha iyi araştırılabilir.
Bu cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde nasıl sıralanmalıdır? (Seçeneklerde 1=I, 2=II, 3=III, 4=IV.)
- A) 1-2-4-3
- B) 2-3-1-4
- C) 3-4-2-1
- D) 2-1-4-3
- E) 4-3-1-2
Doğru cevap: B
Çözüm: II genel gerekliliği açar; III kayıtların neler olduğunu söyler; I “bu kayıtlar”la III'e bağlanır; IV sonuç bildirir.
Bir şehir planlamacısı, yeni parkın uzak bir noktaya yapılmasının bazı mahalleleri yeşil alana erişimsiz bırakabileceğini söylüyor. Ona göre parkların toplam alanının artması önemlidir ama bu alanların mahallelere nasıl dağıldığı da ayrıca incelenmelidir.
Aşağıdakilerden hangisi bu planlamacının görüşünü en iyi karşılar?
- A) Bir hizmetin miktarı kadar kimlere ne ölçüde ulaştığı da önemlidir.
- B) Yeşil alanın toplam miktarı her durumda erişim sorununu çözer.
- C) Parklar yalnızca nüfusu az bölgelerde yapılmalıdır.
- D) Kentin her mahallesinde aynı büyüklükte park bulunması zorunludur.
- E) Yeşil alanların dağılımı kent sakinlerini hiçbir biçimde etkilemez.
Doğru cevap: A
Çözüm: Toplam alan artışı ile adil mekânsal erişim ayrı ölçütler olarak değerlendirilmiştir.
Bir fotoğrafçı yağmurlu havalarda çekim yapmayı seviyor. Parlak güneş ışığının sunduğu ayrıntılardan vazgeçtiğini kabul etse de ıslak yüzeylerin oluşturduğu yansımaları başka türlü elde edemeyeceğini söylüyor.
Bu parçada fotoğrafçının seçimi nasıl gerekçelendirilmiştir?
- A) Her hava koşulunda aynı fotoğrafın çekilebileceği düşüncesiyle
- B) Yağışın fotoğraf makinesini her zaman geliştireceği inancıyla
- C) Güneşli havalarda hiçbir ayrıntının görülemeyeceği iddiasıyla
- D) Bütün fotoğrafçıların yağmurlu havayı tercih ettiği kanısıyla
- E) Bir koşulun kayıplarını kabul edip sağladığı özgün olanakları tercih etmesiyle
Doğru cevap: E
Çözüm: Güneş ışığından kaybı kabul eder, yağmur yansımalarını kazanç sayar.
Bir dil araştırmacısı, iki bölgede aynı atasözünün farklı sözcüklerle söylendiğini gördü. Önce bu farklılığın atasözünün anlamını değiştirdiğini düşündü. Ancak konuşurlarla yaptığı görüşmelerde öğütün her iki bölgede de aynı kaldığını öğrendi.
Bu parçada araştırmacı hangi sonuca ulaşmıştır?
- A) Atasözleri bütün bölgelerde aynı sözcüklerle söylenmelidir.
- B) Sözcüklerin değişmesi her durumda öğüdün karşıtına dönüşmesine yol açar.
- C) Bölgesel kullanımlar yalnız yazılı metinlerde ortaya çıkar.
- D) Konuşurlarla görüşmek dil incelemesine katkı sağlamaz.
- E) Söyleyişteki farklılık, iletilen temel düşüncenin farklı olmasını gerektirmeyebilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Farklı kelimeler kullanılmasına rağmen öğüdün aynı kalması temel bulgudur.
Bir öğretmen, öğrencilerin yanıtlarını yalnızca doğru ya da yanlış diye işaretlemekten vazgeçti. Kısa bir notla hangi akıl yürütmenin işe yaradığını, hangi adımın gözden geçirilmesi gerektiğini belirtmeye başladı. Öğrenciler böylece hatalarını daha açık biçimde görebildi.
Parçanın vurguladığı öğretim ilkesi nedir?
- A) Hatalı cevaplar hiçbir açıklama yapılmadan silinmelidir.
- B) Başarıyı değerlendirmek için yalnız hız yeterlidir.
- C) Öğrenciler doğru yanıtlarını asla gözden geçirmemelidir.
- D) Yanlışların nedeni öğrencilerle paylaşılmamalıdır.
- E) Geri bildirim, sonucun yanında çözüm sürecine de yönelmelidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Öğretmen sürece dönük not vererek öğrencinin nerede yanıldığını görmesini sağlar.
Bir şirket, çalışanlarının evden çalıştığı günlerde toplantıların azaldığını fark etti. Fakat tamamlanan iş miktarı hakkında aynı döneme ait yeterli veri bulunmuyordu. Yöneticiler bu nedenle toplantı sayısının azalmasını doğrudan verimlilik artışı diye duyurmadı.
Bu parçaya göre yöneticiler hangi ayrımı yapmaktadır?
- A) Toplantı sayısının artmasının verimliliği kesin artıracağını savunmaktadırlar.
- B) Bütün çalışanların daha az iş yaptığını kanıtlamaktadırlar.
- C) Verimliliği yalnızca çalışma mekânına göre değerlendirmektedirler.
- D) Tamamlanan iş miktarının hiçbir zaman ölçülemeyeceğini öne sürmektedirler.
- E) Faaliyet sayısındaki değişim ile çıktının niteliğini birbirinden ayırmaktadırlar.
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplantı sıklığı süreç ölçütüdür; tamamlanan iş ise ayrı bir çıktı ölçütüdür.
Bir film arşivinde renkleri solmuş görüntüler dijital olarak yenilenirken uzmanlar bir seçim yapmak zorunda kaldı: Görüntüyü bugünün izleyicisine daha canlı mı göstermeli, yoksa filmin ilk gösterildiği dönemdeki görünümünü mü korumalı? İki hedef her zaman bütünüyle örtüşmüyordu.
Bu parçada hangi sorun tartışılmaktadır?
- A) Dijital arşivlerin bütünüyle ortadan kaldırılması
- B) Eski filmlerde oyuncu sayısının azaltılması
- C) Bütün filmlerin aynı yönetmen tarafından çekilmesi
- D) Sinemanın yalnız ses teknolojisiyle açıklanması
- E) Restorasyonda görsel çekicilikle tarihsel özgünlük arasındaki denge
Doğru cevap: E
Çözüm: Güncel canlılık ve orijinal görüntüyü koruma hedefleri zaman zaman ayrışır.