“Önerisini önce sıcak karşılayan ekip, ayrıntıları görünce temkinli davranmaya başladı.” cümlesindeki “sıcak karşılamak” sözü hangi anlamdadır?
- A) Olumlu ve yakın bir tutum göstermek
- B) Beklenmedik bir olay karşısında şaşırmak
- C) Öneriyi ayrıntılarıyla yeniden hazırlamak
- D) Eleştirileri kişisel bir mesele saymak
- E) Gerekçeleri duymadan kesin karar vermek
Doğru cevap: A
Çözüm: “Sıcak karşılamak”, öneriye karşı ilk aşamada olumlu ve istekli yaklaşmayı anlatır; sonradan temkinli davranılması ilk yaklaşımın anlamını değiştirmez.
“Araştırmacı, rapordaki iddiaları sağlam verilerle destekledi.” cümlesinde “sağlam” sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Çok sayıda kişiye ulaşabilen
- B) Güvenilir ve dayanağı güçlü
- C) Açıklaması kısa ve kolay olan
- D) Yakın zamanda elde edilmiş olan
- E) Fiziksel darbelerden etkilenmeyen
Doğru cevap: B
Çözüm: “Sağlam veri” fiziksel sertliği değil, iddiayı destekleyecek güvenilir ve denetlenebilir bilgiye sahip olmayı anlatır.
“Serginin en canlı bölümü, ziyaretçilerin eserlerle ilgili sorular sorduğu alandı.” cümlesindeki “canlı” sözcüğü hangi anlamdadır?
- A) Gerçek olaylardan alınmış
- B) Önceden kaydedilip sunulmuş
- C) Hareketli ve etkileşimi yoğun
- D) Doğal ortamında yetişen
- E) Boyaları henüz kurumamış
Doğru cevap: C
Çözüm: Ziyaretçilerin soru sorması “canlı” sözcüğünün etkinlik ve hareketlilik anlamında kullanıldığını gösterir; yaşam belirtisi kastedilmez.
“Yeni düzenleme, başvurulardaki gereksiz adımları ayıklamayı amaçlıyor.” cümlesinde “ayıklamak” neyi anlatır?
- A) Eksik bilgileri rastgele tamamlamayı
- B) Bütün işlemleri bir kerede bitirmeyi
- C) Başvuruları geliş sırasına koymayı
- D) Gereksiz olanları seçip çıkarmayı
- E) Yeni aşamalar ekleyerek genişletmeyi
Doğru cevap: D
Çözüm: Ayıklama burada yararlı unsurları koruyup gereksiz aşamaları süreçten çıkarmaktır; tüm işlemleri ortadan kaldırmak değildir.
“Toplantıda öne sürülen görüşlerin ortak yanı, maliyeti azaltma arayışıydı.” cümlesinde “ortak yan” ne demektir?
- A) Görüşlerden yalnız birine özgü ayrıntı
- B) Öneriler arasındaki en büyük çelişki
- C) Çoğunluğun reddettiği temel düşünce
- D) Görüşleri açıklayan kişinin unvanı
- E) Farklı görüşlerin paylaştığı özellik
Doğru cevap: E
Çözüm: Görüşler farklı olsa da hepsinin maliyeti azaltmayı amaçlaması, bunları birleştiren ortak özellik olarak belirtilmiştir.
“Bu anlatıda olayları arka planda bırakıp karakterlerin iç dünyasına yönelmiş.” cümlesindeki “arka planda bırakmak” neyi bildirir?
- A) İkinci derecede önemli saymayı
- B) Olayları zaman sırasıyla vermeyi
- C) Görüntüleri karanlıkta göstermeyi
- D) Önceden yazılmış bölümü çoğaltmayı
- E) Anlatıdan bütünüyle çıkarmayı
Doğru cevap: A
Çözüm: Yazar olayları tamamen silmemiş, onları karakterlerin iç dünyasının gerisine koyarak ikinci plana atmıştır.
“Yönetmen, sahnedeki gereksiz ayrıntıları budayarak anlatımı hızlandırmış.” cümlesindeki “budamak” sözünün karşılığı hangisidir?
- A) Ses ve ışık düzeyini yükseltmek
- B) Fazlalıkları azaltıp sadeleştirmek
- C) Anlatımı geçmiş zamana taşımak
- D) Sahneleri hiç değiştirmeden sıralamak
- E) Yeni karakterler ekleyerek uzatmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Budamak ağaç dallarını kesme temel anlamından aktarılmıştır; sahnede gereksiz ayrıntıların azaltılması kastedilir.
“Ağır” sözcüğü I. “Ağır bir sandığı tek başına taşıdı.” II. “Ağır bir eleştiriyle karşılaştı.” III. “Ağır adımlarla kapıya yaklaştı.” cümlelerinde sırasıyla hangi anlamlara gelir?
- A) Kütlesi fazla – incitici – yavaş
- B) Yavaş – tehlikeli – büyük
- C) Kütlesi fazla – gecikmiş – yorgun
- D) Dayanıklı – ölçülü – isteksiz
- E) İri – ayrıntılı – kararsız
Doğru cevap: A
Çözüm: İlkinde nesnenin kütlesi, ikincisinde eleştirinin sert ve kırıcı niteliği, üçüncüsünde hareketin yavaşlığı anlatılmıştır.
“İnce” sözcüğü aşağıdaki kullanımların hangisinde fiziksel kalınlık değil, dikkatli değerlendirme anlamı taşır?
- A) İnce bir dal rüzgârla sallanıyordu.
- B) Belgelerdeki tutarsızlığı ince bir okumayla yakaladı.
- C) Yolun sonundaki ince köprü onarıldı.
- D) İnce bir tel parçaları birbirine bağlıyordu.
- E) Pencereye ince bir perde takılmıştı.
Doğru cevap: B
Çözüm: “İnce okuma” ifadesinde dikkatli ve ayrıntılara duyarlı değerlendirme söz konusudur; fiziksel incelik değildir.
“Bu karar, sorunu çözmek yerine erteliyor.” ifadesini anlamını değiştirmeden yeniden kuran cümle hangisidir?
- A) Karar sorunun çözümünü daha da kolaylaştırıyor.
- B) Karar sorunu geçmişte kalmış bir olay sayıyor.
- C) Karar sorunu gidermiyor, çözümü ileriye bırakıyor.
- D) Karar sorunun nedenini kesin olarak açıklıyor.
- E) Karar sorunu bugünden başlayarak ortadan kaldırıyor.
Doğru cevap: C
Çözüm: Ertelenme sorunun ortadan kalkması değildir; sorun varlığını sürdürür ancak çözüm daha sonraya bırakılır.
I. “Araştırma yeni sorular doğurdu.” II. “Yazarın son kitabı büyük ilgi doğurdu.” cümlelerinde “doğurmak” sözcüğünün ortak anlam özelliği hangisidir?
- A) İki olgunun karşıtlığını ortadan kaldırmak
- B) Somut bir varlığın dünyaya gelmesini anlatmak
- C) Bir düşüncenin tümden unutulmasını sağlamak
- D) Bir durumun ortaya çıkmasına neden olmak
- E) Önceden var olanı aynı biçimde sürdürmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Her iki bağlamda da sözcük, yeni soru veya ilgi gibi bir sonucun ortaya çıkmasına yol açmayı anlatır.
“Eleştiri” ile “yergi” sözcüklerinin kullanımına ilişkin en doğru açıklama hangisidir?
- A) İkisi de yalnızca olumlu yargıları dile getirir.
- B) Yergi tarafsız inceleme, eleştiri yalnız övgüdür.
- C) Eleştiri olayları sıralar, yergi sayı verir.
- D) İki sözcük her bağlamda aynı anlama gelir.
- E) Eleştiri değerlendirme içerir; yergi olumsuz yönü öne çıkarır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Eleştiri olumlu ve olumsuz değerlendirmeleri kapsayabilir, yergi ise kınama veya yerme yönü ağır basan bir anlatımdır.
“Bu yaklaşımın görünürdeki başarısı, uzun vadeli maliyetleri perdelememeli.” cümlesindeki “perdelemek” sözcüğü yerine hangisi getirilebilir?
- A) Görülmesini ve anlaşılmasını engellemek
- B) Giderleri eşit parçalara bölüştürmek
- C) Sonuçları dönemlere göre sınıflandırmak
- D) Harcamaları bütçeye yeniden aktarmak
- E) Maliyetleri açık ve ölçülebilir kılmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Mecaz “perdelemek”, görünür başarı nedeniyle uzun vadeli maliyetlerin fark edilmemesini anlatır.
“Şeffaf” sözcüğünün I. “Şeffaf kap sayesinde içindeki sıvı görüldü.” II. “Şeffaf yönetim, kararların gerekçelerini duyurdu.” kullanımlarına ilişkin doğru yargı hangisidir?
- A) İlkinde mecaz, ikincisinde gerçek anlam vardır.
- B) İlkinde gerçek, ikincisinde mecaz anlam vardır.
- C) Her iki kullanımda da anlam bütünüyle ilgisizdir.
- D) İlkinde terim, ikincisinde yalnız karşıt anlam vardır.
- E) İkisinde de fiziksel geçirgenlik anlatılmıştır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Kap için “şeffaf” ışığı geçirme anlamındadır; yönetim için açıklık ve hesap verebilirlik anlamıyla mecazlaşmıştır.
“Görüşler giderek keskinleşti; başlangıçta köprü kuran öneriler bile taraflar arasında duvar örmeye başladı.” Bu cümlede “köprü kurmak” ve “duvar örmek” sözlerinin ilişkisi nedir?
- A) İletişim oluşturma ile iletişimi engelleme karşıtlığı
- B) Aynı düşünceyi farklı örneklerle tekrar etme
- C) Geçmişte yaşananları bugüne aynen aktarma
- D) Fiziksel iki yapının maliyetini karşılaştırma
- E) Kararların yalnız uygulanma sırasını gösterme
Doğru cevap: A
Çözüm: Köprü, farklı tarafları yakınlaştıran iletişimi; duvar ise aralarındaki mesafeyi büyüten engellemeyi mecazen anlatır. İki ifade karşıt yönlüdür.
“Bir düşüncenin kök salması zaman alır; ancak kök salmış olması onun hiç değişmeyeceği anlamına gelmez.” cümlesinden “kök salmak” hakkında hangi anlam çıkarılır?
- A) Herkes tarafından koşulsuz biçimde doğrulanmak
- B) Yerleşip güçlenmek, fakat değişime kapalı olmamak
- C) Bir görüşün bütün eleştirileri geçersiz kılması
- D) Düşüncenin yalnız ilk ortaya çıktığı yerde kalması
- E) Kısa zamanda ortaya çıkıp hemen unutulmak
Doğru cevap: B
Çözüm: “Kök salmak” düşüncenin benimsenip sağlamlaşmasını anlatır; ikinci yargı bu yerleşikliğin değişmezlik anlamına gelmediğini açıkça belirtir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “derin” sözcüğü, “Derin bir çözümleme yapmış.” cümlesindeki anlamıyla kullanılmıştır?
- A) Köşede derin bir kuyu bulunuyordu.
- B) Yolculuğun ardından derin bir uykuya daldı.
- C) Yazı, sorunun görünmeyen nedenlerini derin bir incelemeyle ele alıyor.
- D) Dalgıç derin sularda uzun süre kaldı.
- E) Derin bir sessizlik salonu kapladı.
Doğru cevap: C
Çözüm: Her iki kullanımda “derin”, yüzeyde kalmayan ayrıntılı kavrayış ve çözümlemeyi ifade eder; su derinliği veya yoğun duygu değildir.
“Yöntem yeni görünse de özü itibarıyla eski varsayımlara yaslanıyor.” cümlesindeki “özü itibarıyla” sözünün katkısı hangisidir?
- A) Yöntemin geçmişten bütünüyle koptuğunu anlatma
- B) Yöntemin yalnız uygulama süresini belirtme
- C) Yeni varsayımların eskilerden üstün olduğunu gösterme
- D) Dış görünüşü değil, temel niteliği esas alma
- E) Değişikliğin bütün ayrıntılarını sıralama
Doğru cevap: D
Çözüm: Cümlede yöntemin yeni görünmesiyle dayandığı eski varsayımlar karşılaştırılır. “Özü itibarıyla” değerlendirmeyi görünüşten temel yapıya taşır.
I. “Bu gelişme piyasada dalgalanma yarattı.” II. “Yazarın dili metin boyunca dalgalanıyor.” III. “Rüzgârla deniz yüzeyi dalgalandı.” “Dalgalanmak” sözcüğünün bu üç kullanımıyla ilgili doğru sıralama hangisidir?
- A) Fiziksel hareket – ekonomik değişkenlik – üslup değişkenliği
- B) Üslup değişkenliği – fiziksel hareket – ekonomik değişkenlik
- C) Ekonomik değişkenlik – fiziksel hareket – üslup değişkenliği
- D) Üslup değişkenliği – ekonomik değişkenlik – fiziksel hareket
- E) Ekonomik değişkenlik – üslup değişkenliği – fiziksel hareket
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk cümlede piyasa değerlerindeki değişim, ikincide anlatımın tutarlılık göstermemesi, üçüncüde suyun gerçek fiziksel hareketi anlatılmıştır.
“Eleştirmenin ‘eser kolay okunuyor’ yargısını, ‘eser kolaycı’ demekle karıştırmamak gerekir.” cümlesindeki “kolay” ve “kolaycı” ayrımını hangisi doğru açıklar?
- A) İlki anlaşılabilirliği, ikincisi yüzeysel çözümü anlatabilir.
- B) Her ikisi de yalnız metnin kısa olduğunu gösterir.
- C) İlki bilimsel niteliği, ikincisi edebî niteliği anlatır.
- D) Her ikisi de aynı olumlu değerlendirmeyi içerir.
- E) İlki özensizliği, ikincisi anlaşılır olmayı zorunlu kılar.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kolay okunan eser anlaşılır olabilir; kolaycı yaklaşım ise güçlüğü derinlemesine ele almadan basite indirgeme eleştirisi taşır.