“Projenin ilk sonuçları, ekipte ihtiyatlı bir iyimserlik yarattı.” cümlesinde “ihtiyatlı” sözcüğü hangi anlamı katar?
- A) Geçmiş deneyimlere hiç güvenmeyen
- B) Başarının hemen duyurulmasını isteyen
- C) Sonuçların kesinliğinden emin olan
- D) Her ihtimali peşinen reddeden
- E) Olumlu beklentiye tedbiri de ekleyen
Doğru cevap: E
Çözüm: “İhtiyatlı iyimserlik”, iyi sonuç beklerken belirsizlikleri göz ardı etmemeyi ve temkinli olmayı içerir.
“Eleştirmen, romandaki gereksiz tekrarları bir zaaf olarak görüyor.” cümlesindeki “zaaf” ne anlama gelir?
- A) Yapıtın zayıf veya aksayan yönü
- B) Eserin yayımlanma gerekçesi
- C) Yapıtın en özgün başarısı
- D) Yazarın benimsediği temel yöntem
- E) Metinde bilinçli kurulan karşıtlık
Doğru cevap: A
Çözüm: “Zaaf” bu bağlamda yapıtın niteliğini düşüren eksikliktir; kişinin bir şeye duyduğu aşırı düşkünlük anlamında kullanılmamıştır.
“Yapılan değişiklikler, kurumun işleyişine yeni bir ivme kazandırdı.” cümlesindeki “ivme kazandırmak” hangi anlamdadır?
- A) Çalışanların sayısını azaltmak
- B) Gelişme sürecini hızlandırmak
- C) Sistemi baştan sona durdurmak
- D) Karar alma yetkisini devretmek
- E) Eski çalışma yöntemini korumak
Doğru cevap: B
Çözüm: İvme fiziksel hız değişiminden mecazen kurumun ilerleyişindeki artışı anlatır; işleyişin hız kazanması kastedilir.
“Rapor, sorunun yalnız sonuçlarını değil köklerini de araştırıyor.” cümlesindeki “kök” sözcüğü hangi anlamdadır?
- A) Soruna ilişkin kesinleşmiş çözümler
- B) Raporun hazırlık aşamasındaki taslakları
- C) Sorunu doğuran temel nedenler
- D) Örneklerin yazıldığı kaynak sayfalar
- E) En son gözlemlenen belirtiler
Doğru cevap: C
Çözüm: Sorunun “kökleri” onun ortaya çıkmasına yol açan temel nedenlerdir; yüzeyde görünen sonuçlardan daha derine inilir.
“Konuşmacı, tartışmaya farklı bir pencere açtı.” cümlesinde “pencere açmak” hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Önceki tüm görüşleri doğru saymak
- B) Yalnız uzmanların konuşmasını istemek
- C) Tartışmayı bitirip karar vermek
- D) Konuya yeni bir bakış açısı kazandırmak
- E) Yeni bir toplantı salonu seçmek
Doğru cevap: D
Çözüm: “Pencere açmak” gerçek bir açıklık oluşturmayı değil, tartışılan olaya yeni bir yorum veya bakış biçimi sunmayı anlatır.
“Kısa film, son sahnesiyle izleyicide güçlü bir iz bıraktı.” cümlesindeki “iz bırakmak” sözü neyi anlatır?
- A) İzleyiciden yazılı görüş istemek
- B) Filmden bir bölümü kaldırmak
- C) Görüntüye belirgin çizgiler eklemek
- D) Olayları gerçek zamanlı aktarmak
- E) Kalıcı bir etki uyandırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Film bittikten sonra izleyicide kalan etkilenme, “iz bırakmak” deyiminin mecaz anlamıdır.
“Bir olayın dönüm noktası” ifadesindeki “dönüm noktası”na anlamca en yakın kullanım hangisidir?
- A) Sonucun önceden açıklandığı bölüm
- B) Konuyla ilgisiz bilgilerin eklendiği yer
- C) Anlatımın en kısa tutulduğu paragraf
- D) Gelişmelerin yönünün değiştiği kritik aşama
- E) Olayların aynı biçimde sürdüğü dönem
Doğru cevap: D
Çözüm: Dönüm noktası, bir süreçte sonraki gidişatı önemli ölçüde değiştiren aşamayı karşılar; sıradan bir zaman dilimi değildir.
“Yazar, bilinen bir meseleyi kendine özgü bir sesle anlatıyor.” cümlesinde “ses” sözcüğünün anlamı hangisidir?
- A) Kitaptaki karakterlerin konuşma sayısı
- B) Yapıtın basıldığı baskının kalitesi
- C) Metnin sesli okunma hızı
- D) Yazarın konuşma sırasında çıkardığı ses
- E) Anlatımda ayırt edici üslup ve söyleyiş
Doğru cevap: E
Çözüm: Sözcük yazara özgü anlatım biçimini belirtir; gerçek ses yüksekliği veya fiziksel ses niteliği kastedilmez.
“Duru bir anlatım” ve “yalın bir anlatım” sözleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Birincisi açıklığı, ikincisi süsten uzak oluşu öne çıkarır.
- B) İkisi de düşünceyi belirsiz bırakmayı gerektirir.
- C) İlki çok anlamlılığı, ikincisi kapalılığı anlatır.
- D) İlki aşırı süslülüğü, ikincisi uzunluğu anlatır.
- E) İkisi de yalnız sözcüklerin azlığını belirtir.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Duru” anlatım kolay anlaşılmayı, “yalın” anlatım gereksiz süs ve gösterişten uzak olmayı vurgular; bu nitelikler bir arada bulunabilir.
“Çözümün kilit noktası, kullanıcıların davranışını doğru anlamaktır.” cümlesindeki “kilit nokta” ifadesi hangi anlamdadır?
- A) Diğer aşamalardan bağımsız küçük ayrıntı
- B) Sonucu belirleyen en önemli unsur
- C) Sürecin değiştirilemeyen son tarihi
- D) Teknik belgelerin saklandığı yer
- E) Sonuç üzerinde etkisi olmayan koşul
Doğru cevap: B
Çözüm: “Kilit nokta” çözümün başarısını doğrudan etkileyen başlıca öğeyi anlatır; fiziksel bir anahtar veya sır saklama anlamı yoktur.
“Etkili” ve “etkin” sözcüklerinin aşağıdaki kullanım çiftlerinden hangisinde anlam ayrımı doğru yapılmıştır?
- A) Etkili konuşma yalnız uzundur; etkin katılım yalnız kalabalıktır.
- B) Etkili konuşma doğaçlamadır; etkin katılım rastlantısaldır.
- C) Etkili konuşma dinleyiciyi değiştirir; etkin katılım sürece katkı sağlar.
- D) Etkili konuşma özensizdir; etkin katılım kendiliğindendir.
- E) Etkili konuşma sessizdir; etkin katılım zorunlu olarak kısadır.
Doğru cevap: C
Çözüm: “Etkili” beklenen etkiyi yaratma, “etkin” ise faal olarak katılma/çalışma anlamını öne çıkarır; sözcükler her bağlamda yer değiştirmez.
“Sözünü tartarak konuştu.” cümlesindeki deyim, aşağıdaki davranışlardan hangisini en iyi anlatır?
- A) Konuşma süresini saatle hesaplamayı
- B) Karşısındakinin sözlerini aynen tekrarlamayı
- C) Düşünmeden aklına geleni hemen söylemeyi
- D) Söyleyeceklerinin etkisini düşünerek dikkatli konuşmayı
- E) Soruları yalnız tek sözcükle yanıtlamayı
Doğru cevap: D
Çözüm: “Tartarak konuşmak”, sözün sonuçlarını gözetip düşünerek konuşmaktır; sesin ölçülmesi veya az söz söylenmesi zorunlu değildir.
“Projenin sınırları netleştirilmeden başarıyı ölçmek güçtür.” cümlesinde “netleştirmek” neyi ifade eder?
- A) Çalışmaya ilgisiz yeni alanlar eklemek
- B) Projeyi değişiklik yapmadan erken bitirmek
- C) Yalnızca bütçenin toplam tutarını artırmak
- D) Görevleri rastgele kişilere dağıtmak
- E) Belirsizlikleri gidererek kapsamı açık hâle getirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: “Sınırları netleştirmek”, projenin neleri içerip içermediğini belirginleştirerek başarı ölçütlerinin anlaşılmasını sağlar.
“Eleştirmen metnin kendisini değil, metne yüklenen aşırı anlamları sorguluyor.” cümlesinde “yüklemek” fiili hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Metni bilgisayara aktarmak
- B) Metindeki sözcük sayısını azaltmak
- C) Metnin kaynağını hiç değiştirmemek
- D) Bir şeye gerçekte taşıdığından fazla anlam atfetmek
- E) Metne fiziksel ağırlık eklemek
Doğru cevap: D
Çözüm: Anlam yüklemek bir söz veya metni belli biçimde yorumlamaktır; “aşırı” sıfatı burada kanıtsız ya da gereğinden fazla yorum eklenmesini belirtir.
“Bir yorumun tutarlı olması, onun mutlaka doğru olduğu anlamına gelmez.” cümlesinde “tutarlı” sözcüğüne yüklenen anlam hangisidir?
- A) Yalnız uzmanlarca anlaşılabilen
- B) Sözcükleri eksiksiz açıklanan
- C) Her koşulda kanıtlarla doğrulanmış olan
- D) Çoğunluğun kabulüne dayanarak geçerli sayılan
- E) Kendi içinde çelişki taşımayan
Doğru cevap: E
Çözüm: Tutarlılık, yargıların birbirleriyle çelişmemesidir; cümlede bunun dış gerçeklikle uygunluk anlamına gelen doğruluktan farklı olduğu vurgulanır.
“Üslubunda bir açıklık var ama bu açıklık her düşünceyi basite indirgediği anlamına gelmiyor.” cümlesindeki “açıklık” ile “basite indirgemek” nasıl ayrılır?
- A) Anlaşılır kılma ile karmaşıklığı gereksizce azaltma
- B) İki ifade de yazarın konuya yabancılığını gösterir.
- C) İki ifade de düşünceyi eksiksiz çoğaltmayı anlatır.
- D) Açıklık sözcükleri artırır, indirgeme konuyu değiştirir.
- E) Açıklık yalnız olumlu duygudur, indirgeme yalnız sessizliktir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Açıklık anlatımı anlaşılabilir hâle getirirken basite indirgemek düşüncenin önemli ayrıntı ve ilişkilerini kaybettirebilir.
“Kurumun belleğini korumak, eski kararları sorgusuz sürdürmek değildir.” cümlesindeki “bellek” sözünün karşılığı hangisidir?
- A) Yalnız çalışanların kişisel anıları
- B) Biriken deneyim ve kurumsal bilgi
- C) Kararların hiçbir koşulda değiştirilememesi
- D) Bilgilerin günlük olarak silinmesi
- E) Kuruluş binasının tarihsel özellikleri
Doğru cevap: B
Çözüm: Kurumsal bellek geçmiş deneyimlerin ve öğrenilen bilgilerin korunmasıdır; cümle bunların eski kararları otomatik olarak doğru kılmadığını söyler.
“Anlatı, kahramanın yıkılışını değil, sarsıldıktan sonra yeniden denge buluşunu izliyor.” cümlesindeki “sarsılmak” ve “denge bulmak” sözleri hangi anlam gelişimini kurar?
- A) Hareketsizleşme ve tümüyle unutulma
- B) Düşüncesiz davranma ve konuyu değiştirme
- C) Bunalıma uğrama ve ardından toparlanma
- D) Bir görüşü savunma ve eleştiriyi reddetme
- E) Başarıya ulaşma ve ardından vazgeçme
Doğru cevap: C
Çözüm: “Sarsılmak” kişinin yaşadığı ruhsal zorlanmayı, “denge bulmak” bu zorlanmanın ardından yeniden istikrar kazanmasını belirtir.
“Yapıt bir dönemin aynası değil, o dönemi yeniden yorumlayan bir prizma gibi.” sözündeki “ayna” ve “prizma” karşıtlığı hangisidir?
- A) Bilimsel nesnellik ile matematiksel kesinlik
- B) İki farklı fiziksel malzemenin dayanıklılığı
- C) Kısa anlatım ile ayrıntılı belge düzenleme
- D) Olduğu gibi yansıtma ile dönüştürerek gösterme
- E) Geçmişi hatırlama ile geçmişi tümden silme
Doğru cevap: D
Çözüm: Ayna benzetmesi dönemi doğrudan yansıtmayı; prizma benzetmesi aynı gerçekliğin yorumla farklı yönlere ayrılarak sunulmasını anlatır.
“Yazar, okuyucunun önüne hazır bir hüküm koymak yerine soruları açıkta bırakmayı seçiyor.” cümlesindeki “hazır hüküm” ve “açıkta bırakmak” sözleri birlikte hangi tutumu gösterir?
- A) Yalnız geçmişte kabul görmüş yargıları tekrarlama
- B) Bütün görüşleri geçersiz kabul edip tartışmayı bitirme
- C) Anlatılan olayları sorularla bütünüyle gizleme
- D) Soru sormayı yasaklayıp sonuçları doğrudan açıklama
- E) Kesin yargıyı dayatmayıp okuru düşünmeye yöneltme
Doğru cevap: E
Çözüm: Hazır hüküm sonuçlandırılmış yorumu, soruları açıkta bırakmak ise kesin bir sonuç dayatmadan düşünme alanı oluşturmayı anlatır.