Bir dikdörtgenler prizmasının ayrıtları x, x+2 ve 2x cm dir. Hacmi 192 cm³ olduğuna göre toplam dış yüzey alanı kaç cm² dir?
- A) 192
- B) 208
- C) 200
- D) 216
- E) 224
Doğru cevap: B
Çözüm: Hacim x(x+2)(2x)=192 bağıntısını sağlar; x=4 ile 4·6·8=192 olur. Ayrıtlar 4,6,8 olduğundan alan 2·(24+32+48)=208 cm² bulunur.
Ayrıtı 12 cm olan dolu bir küpün üst yüzünün ortasından 6 cm × 6 cm kare ağızlı ve 6 cm derinlikli bir oyuk açılıyor. Oluşan cismin tüm açık yüzey alanı kaç cm² dir?
- A) 936
- B) 1008
- C) 972
- D) 1044
- E) 1080
Doğru cevap: B
Çözüm: Başlangıç yüzeyi 6·12²=864 cm² dir. Üstte çıkarılan 36 cm², oyuğun tabanında yeniden oluşan 36 cm² ile dengelenir. Dört iç duvar 4·6·6=144 cm² ekler; toplam 1008 cm² dir.
Taban boyutları 10 cm ve 8 cm, yüksekliği 8 cm olan açık bir kapta başlangıçta 4 cm su vardır. Tabanı 4 cm × 4 cm, yüksekliği 5 cm olan katı blok dibe yerleştiriliyor ve sonra kaba 80 cm³ daha su ekleniyor. Son su seviyesi başlangıçtan kaç cm yüksektir?
Doğru cevap: A
Çözüm: Başlangıç su hacmi 10·8·4=320 cm³ tür. Blok tabanda 16 cm² yer kapladığından blok tepesine kadar su 320/(80−16)=5 cm yükselir. Eklenen 80 cm³ su, blok üstünde tam tabana yayılıp 1 cm daha yükselir; son yükseklik 6, artış 2 cm dir.
Ayrıtı 12 cm olan küpün bütün dış yüzleri boyanıyor. Küp, ayrıtları 3 cm olan eş küçük küplere ayrıldığında tam iki veya tam üç yüzü boyalı küçük küplerin toplam sayısı kaçtır?
- A) 24
- B) 28
- C) 32
- D) 36
- E) 40
Doğru cevap: C
Çözüm: Her ayrıt boyunca 12/3=4 küçük küp bulunur. Tam iki yüzü boyalı küpler, köşeler dışındaki 12 ayrıtın her birinde 4−2=2 tanedir: 24. Tam üç yüzü boyalı 8 köşe küpüyle toplam 32 olur.
Bütün dış yüzleri boyalı bir küp, 125 eş küçük küpe ayrılıyor. Yalnız bir yüzü boyalı küçük küp sayısı, hiç boyanmayan küçük küp sayısından kaç fazladır?
- A) 18
- B) 21
- C) 36
- D) 45
- E) 27
Doğru cevap: E
Çözüm: Her ayrıt boyunca 5 küçük küp vardır. Yalnız bir yüzü boyalılar, 6 yüzün iç kısmındaki 6·3²=54 küptür. İçte hiç boyanmayanlar 3³=27; fark 27 dir.
Dış yüzleri boyalı 6 cm × 8 cm × 10 cm kutu, ayrıtları 2 cm olan eş küplere bölünüyor. Tam bir yüzü boyalı küplerin sayısı, hiç yüzü boyanmayanlardan kaç fazladır?
- A) 10
- B) 12
- C) 18
- D) 16
- E) 22
Doğru cevap: D
Çözüm: Küçük küplerin yerleşimi 3×4×5 tir. Tek yüzü boyalılar 2·[(3−2)(4−2)+(3−2)(5−2)+(4−2)(5−2)]=22; boyasızlar (1·2·3)=6 dır. Fark 16 olur.
Yarıçapı 6 cm ve yüksekliği 12 cm olan dolu silindir eritilerek hiç malzeme kaybı olmadan taban yarıçapı 12 cm olan bir dik koni yapılıyor. Koninin yanal alanı silindirin yanal alanından kaç π cm² fazladır?
- A) 24
- B) 30
- C) 48
- D) 36
- E) 60
Doğru cevap: D
Çözüm: Silindir hacmi 6²·12π=432π dir. Konide 12²·hπ/3=432π yazınca h=9 olur. Koninin ana doğrusu √(12²+9²)=15, yanal alanı 180π; silindirin yanal alanı 144π olduğundan fark 36π dir.
Yarıçapı 6 cm, yüksekliği 8 cm olan dik koni, tepe noktasından yüksekliğinin yarısı uzaklıktaki tabana paralel düzlemle kesiliyor. Altta kalan kesik koninin hacmi kaç π cm³ tür?
- A) 72
- B) 80
- C) 84
- D) 88
- E) 90
Doğru cevap: C
Çözüm: İlk koninin hacmi 6²·8π/3=96π dir. Tepede kalan küçük koninin tüm uzunlukları yarıya indiğinden hacmi büyük koninin 1/8 i, yani 12π dir. Kesik kısmın hacmi 96π−12π=84π olur.
Kare taban kenarı 12 cm, yüksekliği 12 cm olan düzgün piramit, tepe noktasından yüksekliğinin yarısında tabana paralel kesiliyor. Alttaki kesik piramidin hacmi kaç cm³ tür?
- A) 432
- B) 468
- C) 528
- D) 540
- E) 504
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç piramidi 12²·12/3=576 cm³ hacmindedir. Üst küçük piramit boyca yarı ölçekli olduğu için hacmi 576/8=72 cm³ tür. Alt kesik piramitte 576−72=504 cm³ kalır.
Ayrıtı 8 cm olan küp, ayrıtları 2 cm olan 64 eş küçük küpe ayrılıyor. Kesme sonrası yeni oluşan, daha önce dışta bulunmayan yüzeylerin toplam alanı kaç cm² dir?
- A) 768
- B) 960
- C) 1152
- D) 1056
- E) 1280
Doğru cevap: C
Çözüm: Küçük küplerin toplam alanı 64·6·2²=1536 cm² dir. Başlangıç küpünün zaten dışta olan alanı 6·8²=384 cm² idi. Kesilince ortaya çıkan yeni yüzeylerin toplamı 1536−384=1152 cm² olur.
Yüksekliği 12 cm, dış yarıçapı 5 cm olan silindirin tam ekseni boyunca yarıçapı 3 cm olan bir silindir çıkarılarak delik açılıyor. Delikli cismin iç ve dış bütün yüzeylerinin alanı kaç π cm² dir?
- A) 192
- B) 208
- C) 240
- D) 256
- E) 224
Doğru cevap: E
Çözüm: Dış yanal alan 2·5·12π=120π; delik iç yüzeyi 2·3·12π=72π dir. Üst ve alttaki halkaların toplamı 2·(5²−3²)π=32π olur. Bütün açık yüzeylerin toplamı 224π cm² dir.
Yarıçapı 5 cm, yüksekliği 6 cm olan silindirin üzerine aynı eksende yarıçapı 3 cm, yüksekliği 4 cm olan ikinci silindir oturtuluyor. Alt ve üstte açıkta kalan bölgeler dâhil birleşik cismin dış alanı kaç π cm² dir?
- A) 116
- B) 134
- C) 124
- D) 144
- E) 150
Doğru cevap: B
Çözüm: Yan alanlar 2·5·6π+2·3·4π=84π dir. Yatay dış yüzeyler büyük silindirin altı 25π, üstte açık halka 16π ve küçük silindirin üstü 9π olmak üzere 50π dir. Toplam 84π+50π=134π olur.
A silindirinin yarıçapı 4 cm, yüksekliği 9 cm dir. B silindirinin yarıçapı 6 cm ve hacmi A silindiriyle eşittir. A nın yanal alanının B nin yanal alanına oranı nedir?
- A) 2/3
- B) 4/3
- C) 5/3
- D) 9/4
- E) 3/2
Doğru cevap: E
Çözüm: Hacimler eşitse 4²·9=6²·hB olup hB=4 cm bulunur. A yanal alanı 2·4·9π=72π, B yanal alanı 2·6·4π=48π dir. Oran 72/48=3/2 olur.
Yarıçapı 6 cm olan küre, ayrıtı 12 cm olan küpün içine tam sığıyor. Küpün içinde kürenin dışında kalan hacim kaç cm³ tür?
- A) 1728−216π
- B) 1728−288π
- C) 1728−432π
- D) 864−288π
- E) 1728−144π
Doğru cevap: B
Çözüm: Küpün ayrıtı kürenin çapına eşit olduğu için hacmi 12³=1728 cm³ tür. Küre hacmi 4π·6³/3=288π cm³ olup aradaki boşluk 1728−288π cm³ tür.
Ayrıtı 6 cm olan küp, taban çemberine ve yüksekliğine tam sığacak biçimde bir silindirin içine konuyor. Silindir ile küp arasında kalan hacim kaç cm³ tür?
- A) 144π−216
- B) 216π−216
- C) 108π−108
- D) 108π−216
- E) 72π−216
Doğru cevap: D
Çözüm: Küpün taban köşegeni 6√2, silindirin çapıdır; dolayısıyla r=3√2 ve h=6 dır. Silindir hacmi π·18·6=108π, küp hacmi 6³=216 olduğundan boşluk 108π−216 cm³ olur.
Yarıçapı 6 cm, yüksekliği 9 cm olan silindirdeki sıvının tamamı, yarıçapı 3 cm olan küresel kaplara aktarılıyor. Kaplar tam dolarsa kaç tane gerekir?
Doğru cevap: C
Çözüm: Silindir hacmi 6²·9π=324π cm³ tür. Yarıçapı 3 olan her kürenin hacmi 4·3³π/3=36π cm³ tür. Gereken küre sayısı 324π/36π=9 dur.
Yarıçapı 6 cm, yüksekliği 9 cm olan kapalı silindirin yalnız yan yüzeyiyle, yarıçapı 9 cm ve yüksekliği 12 cm olan dik koninin yalnız yan yüzeyinin alanları toplamı kaç π cm² dir?
- A) 216
- B) 225
- C) 252
- D) 243
- E) 270
Doğru cevap: D
Çözüm: Silindirin yanal alanı 2·6·9π=108π dir. Koninin ana doğrusu √(9²+12²)=15 ve yanal alanı 9·15π=135π olur. İki yan alanın toplamı 243π cm² dir.
Kare taban kenarı 12 cm, dik yüksekliği 8 cm olan düzgün kare piramidin tabanı ve dört yan yüzünün toplam alanı kaç cm² dir?
- A) 384
- B) 336
- C) 360
- D) 408
- E) 432
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir yan yüzün yüksekliği √(8²+6²)=10 cm dir. Dört yan üçgenin alanları toplamı 4·(12·10/2)=240 cm², kare taban 144 cm² dir. Bütün yüzey 384 cm² olur.
Yarıçapı 4 cm ve yüksekliği 12 cm olan silindirin üst tabanına, yarıçapı 4 cm olan yarım küre tam oturtuluyor. Birleşik cismin dış yüzey alanı kaç π cm² dir?
- A) 144
- B) 128
- C) 136
- D) 152
- E) 160
Doğru cevap: A
Çözüm: Silindirin üst dairesi yarım küreyle örtüldüğü için dış alan sayılmaz. Silindir yan alanı 2·4·12π=96π, alt taban 16π, yarım kürenin eğri yüzeyi 2·4²π=32π dir. Toplam 144π cm² olur.
Bir dikdörtgenler prizmasının taban kenarları 9 cm ve 12 cm, cisim köşegeni 25 cm dir. Dış yüzeyinin alanı kaç cm² olur?
- A) 1056
- B) 960
- C) 1008
- D) 1104
- E) 1152
Doğru cevap: A
Çözüm: Cisim köşegeni bağıntısından h²=25²−9²−12²=400, h=20 cm bulunur. Yüzey alanı 2·(9·12+9·20+12·20)=2·528=1056 cm² dir.