Karma Test

DGS Türkçe Anlatım Bozuklukları - Karma Test 3

DGS Türkçe Anlatım Bozuklukları konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türkçe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Anlatım Bozuklukları
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

“Kalabalık bir sessizlik sınıfı doldurdu.” cümlesinde edebî bağlamı da düşünürsek hangi yargı daha doğrudur?

Soru 2 / 20

“Kazanın nedeni dikkatsizlikten kaynaklanıyor.” cümlesindeki bozukluk nasıl açıklanır?

Soru 3 / 20

“Kardeşime çok güzel bir hediye aldım.” cümlesinde sıfatın yerleşimi hakkında hangisi söylenebilir?

Soru 4 / 20

“Fakat ancak buna rağmen denemeyi sürdürdü.” cümlesindeki bozukluk nasıl açıklanır?

Soru 5 / 20

“Bugün kesinlikle belki biraz yağmur yağar.” cümlesinde anlatımı düzeltmek için hangisi yeterlidir?

Soru 6 / 20

“Kitap okuma alışkanlığı kazanmak için düzenli okumalıyız.” cümlesiyle ilgili değerlendirme hangisidir?

Soru 7 / 20

“Gerekli önlemleri almadığı için sorun büyüdü.” cümlesinde öznenin kim olduğuna ilişkin soru hangi bozukluk türüne yakındır?

Soru 8 / 20

Bir yazar “Bir elin nesi var, iki elin sesi var.” atasözünü “Bir kolun nesi var, iki kolun sesi var.” diye aktarıyor. Bu aktarımda hangi bozukluk vardır?

Soru 9 / 20

“İki arkadaş birbiriyle karşılıklı konuştu.” cümlesindeki gereksizliği hangi değişiklik giderir?

Soru 10 / 20

“Annesini çok sever ve saygı duyardı.” cümlesindeki ortak ögenin sorununu hangi düzenleme giderir?

Soru 11 / 20

“Ödevlerini tamamladıktan sonra dışarı çıkabilir.” cümlesindeki örtük özne için en uygun değerlendirme nedir?

Soru 12 / 20

“Ne kadar çalıştıysa ama yine de yetiştiremedi.” cümlesinin bağlayıcılarını düzenlemek için hangi öneri uygundur?

Soru 13 / 20

“Kitaplarını kaybettiği için çok üzgünüm.” sözünde konuşanın kendi kitaplarını değil başkasınınkini kastetmesi nasıl netleştirilir?

Soru 14 / 20

“Kütüphanenin kapısını açıp içine girdi ve kitapları raflara yerleştirildi.” ifadesinde aynı kişinin üç işi yaptığı kastediliyorsa en uygun düzeltme nedir?

Soru 15 / 20

“Aşağı yukarı tam bir saat bekledik; sonra karar verildi.” cümlesindeki hangi iki nitelik birlikte düşünülmelidir?

Soru 16 / 20

Bir öğretmen “Bunları sakın unutmayın: önce soruyu okuyun, sonra verilenleri kontrol edin.” diyor. Burada anlatımın açık olmasını sağlayan özellik hangisidir?

Soru 17 / 20

“Ona yeni aldığı kitabı getirmesini söyledim.” cümlesinin belirli bağlamlarda karışık anlaşılmasının sebebi hangisidir?

Soru 18 / 20

I. “Bu toplantının süresi iki saat sürdü.” II. “Toplantı iki saat sürdü.” III. “Toplantının süresi iki saatti.” Bu üç cümledeki anlatım ilişkisi hangisidir?

Soru 19 / 20

“Bu araştırmayı inceleyip sonuçlarını katılmıyorum.” cümlesi nasıl düzeltilmelidir?

Soru 20 / 20

“Herkes fikirlerini açıkladı; kimse sorulara cevap vermediler.” ifadesini bir bütün olarak değerlendirince hangi işlem gereklidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. “Kalabalık bir sessizlik sınıfı doldurdu.” cümlesinde edebî bağlamı da düşünürsek hangi yargı daha doğrudur?

    • A) “Kalabalık” sözcüğü mutlaka sayı ile kullanılmalıdır.
    • B) “Doldurdu” fiili yalnız insan özneyle kurulur.
    • C) “Sessizlik” yalnız çoğul kullanılacağı için hatalıdır.
    • D) “Sınıfı” sözcüğünün tamlayan eki eksiktir.
    • E) Bağlamına göre mecazlı bir kullanım olabilir; tek başına hata sayılmaz.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Şiirsel veya mecazlı anlatımda karşıt görünen kavramlar bilinçli biçimde bir araya getirilebilir. Bağlam olmadan her sıra dışı benzetme bozukluk sayılmaz.

  2. “Kazanın nedeni dikkatsizlikten kaynaklanıyor.” cümlesindeki bozukluk nasıl açıklanır?

    • A) “Nedeni” sözcüğü yüklemden sonra mutlaka yer almalıdır.
    • B) “Kaynaklanıyor” fiili yalnız edilgen biçimde kullanılabilir.
    • C) “Nedeni” ile “kaynaklanıyor” aynı neden ilişkisini gereksiz yineler.
    • D) “Kazanın” sözcüğü yanlış kişi ekiyle kullanılmıştır.
    • E) “Dikkatsizlikten” sözcüğü çoğul yapılmalıdır.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: “Nedeni” zaten sebep bildirirken “-den kaynaklanmak” da sebep ilişkisi kurar. “Kaza dikkatsizlikten kaynaklanıyor” veya “Kazanın nedeni dikkatsizliktir” denmelidir.

  3. “Kardeşime çok güzel bir hediye aldım.” cümlesinde sıfatın yerleşimi hakkında hangisi söylenebilir?

    • A) “Kardeşime” sözü nesne olarak kullanılmalıdır.
    • B) “Çok” sözcüğü zorunlu olarak yüklemden sonra gelmelidir.
    • C) “Güzel” sözcüğü yalnız canlı adlarla kullanılmalıdır.
    • D) “Çok güzel” söz grubu “hediye”yi nitelediği için yerindedir.
    • E) “Hediye” adından önce sıfat bulunması yasaktır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: “Çok güzel” hediyenin niteliğini belirtir ve anlatımı açık kılar. Sıfatın nitelediği addan hemen önce gelmesi anlam karışıklığını önler.

  4. “Fakat ancak buna rağmen denemeyi sürdürdü.” cümlesindeki bozukluk nasıl açıklanır?

    • A) Cümlenin nesnesinin bulunmamasıyla.
    • B) Aynı karşıtlık anlamını veren bağlayıcıların yığılmasıyla.
    • C) Özne-yüklem arasındaki zaman uyuşmazlığıyla.
    • D) İyelik ekinin yanlış kişide kullanılmasıyla.
    • E) Tamlamanın tamlananının yanlış eklenmesiyle.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: “Fakat”, “ancak” ve “buna rağmen” benzer karşıtlık işlevini üstlenir. Bu cümlede tek karşıtlık ifadesi yeterli olacaktır.

  5. “Bugün kesinlikle belki biraz yağmur yağar.” cümlesinde anlatımı düzeltmek için hangisi yeterlidir?

    • A) “Kesinlikle” ifadesini çıkarmak.
    • B) “Biraz” ifadesini çıkarmak.
    • C) “Bugün” ifadesini çıkarmak.
    • D) “Yağmur” ifadesini çıkarmak.
    • E) “Yağar” yerine “yağıyor” demek.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: “Belki yağar” olasılık bildirir; “kesinlikle” aynı yargıyı kesinleştirerek çelişki yaratır. “Kesinlikle” çıkarıldığında olasılık anlatımı tutarlı kalır.

  6. “Kitap okuma alışkanlığı kazanmak için düzenli okumalıyız.” cümlesiyle ilgili değerlendirme hangisidir?

    • A) “Kazanmak” yerine zorunlu olarak “kaybetmek” yazılmalıdır.
    • B) “Düzenli” sözü fiilden önce gelemez.
    • C) “Okuma” ve “okumalıyız” bulunduğu için kesin tekrar hatası vardır.
    • D) Birinci çoğul kişi yüklemi cümlede kullanılamaz.
    • E) Amaç-sonuç ilişkisi kurulmuştur; anlatım açıktır.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Aynı kökten gelen sözcüklerin aynı cümlede yer alması tek başına bozukluk değildir. Burada amaç, alışkanlık kazanmak; araç ise düzenli okumaktır.

  7. “Gerekli önlemleri almadığı için sorun büyüdü.” cümlesinde öznenin kim olduğuna ilişkin soru hangi bozukluk türüne yakındır?

    • A) Bir tamlamanın tamlananının çoğullaştırılmasına.
    • B) Bir deyimin sözcüğünün yanlış değiştirilmesine.
    • C) Yüklemlerin örtük öznesinin bağlam olmadan belirsizleşmesine.
    • D) Sayılarla bildirilen kesinlik çelişkisine.
    • E) Bağlaçların olumlu anlam taşımasına.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: “Önlemleri almadığı” kişinin kim olduğu bağlamdan çıkarılamıyorsa belirsizlik doğabilir. Bu durum bir sözcüğün yanlış yazılmasından farklıdır.

  8. Bir yazar “Bir elin nesi var, iki elin sesi var.” atasözünü “Bir kolun nesi var, iki kolun sesi var.” diye aktarıyor. Bu aktarımda hangi bozukluk vardır?

    • A) Cümlede karşılaştırmanın ikinci tarafı eksiktir.
    • B) Birleşik fiilin yönelme eki gereksizdir.
    • C) Zarf-fiil ortak özneyle kullanılmıştır.
    • D) Kalıplaşmış bir atasözünün sözcüğü değiştirilmiştir.
    • E) Yüklem zamanı özneye uymamıştır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Atasözleri kalıplaşmış sözlerdir; kelimeleri keyfî biçimde değiştirilmez. Burada “el” yerine “kol” kullanılması atasözünün yerleşik biçimini bozmuştur.

  9. “İki arkadaş birbiriyle karşılıklı konuştu.” cümlesindeki gereksizliği hangi değişiklik giderir?

    • A) “Karşılıklı” sözcüğünü çıkarmak.
    • B) “Birbiriyle” sözcüğünü “birbirlerine” yapmak.
    • C) “Konuştu” yüklemini “konuşuluyor” yapmak.
    • D) “Arkadaş” sözcüğünü “arkadaşlarım” yapmak.
    • E) “İki” sözcüğünü “ikimiz” yapmak.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: “Birbiriyle konuşmak” karşılıklı konuşma anlamını zaten verir; “karşılıklı” bu bağlamda gereksizdir. Diğer değişiklikler sözcük tekrarını düzeltmez.

  10. “Annesini çok sever ve saygı duyardı.” cümlesindeki ortak ögenin sorununu hangi düzenleme giderir?

    • A) “Annesinden çok sever, annesinden saygı duyardı.”
    • B) “Annesine çok sever, annesine saygı duyardı.”
    • C) “Annesini çok sever, annesini saygı duyardı.”
    • D) “Annesini çok sever, annesine saygı duyardı.”
    • E) “Annesinde çok sever, annesine saygı duyardı.”

    Doğru cevap: D

    Çözüm: “Sevmek” belirtili nesne (“annesini”), “saygı duymak” yönelme tümleci (“annesine”) gerektirir. Tek bir ögenin iki fiile ortak kullanılması hâl eki uyuşmazlığı doğurur.

  11. “Ödevlerini tamamladıktan sonra dışarı çıkabilir.” cümlesindeki örtük özne için en uygun değerlendirme nedir?

    • A) Örtük özne varlığında yüklem daima çoğul olur.
    • B) Fiilimsi bulunan her cümlede özne eksikliği vardır.
    • C) Şart ifadesi yalnız birinci kişiyle kullanılabilir.
    • D) Üçüncü tekil kişi yüklemi mutlaka açık bir özel ad ister.
    • E) Bağlam içindeyse öznenin açık yazılmaması bozukluk değildir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Türkçede yüklemin kişi eki özneyi gösterebilir. Kimin ödevlerini tamamladığı bağlamda biliniyorsa açık özne kullanmamak anlatım bozukluğu değildir.

  12. “Ne kadar çalıştıysa ama yine de yetiştiremedi.” cümlesinin bağlayıcılarını düzenlemek için hangi öneri uygundur?

    • A) “Ne kadar çalıştıysa ve yetiştiremedi” biçimini kullanmak.
    • B) “Ne kadar çalıştıysa da yetiştiremedi” biçimini kullanmak.
    • C) “Ne kadar çalıştıysa ki yetiştiremedi” biçimini kullanmak.
    • D) “Ne kadar çalıştıysa çünkü yetiştiremedi” biçimini kullanmak.
    • E) “Ne kadar çalıştıysa veya yetiştiremedi” biçimini kullanmak.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Karşıtlık ilişkisi “ne kadar ... -sa da” yapısıyla doğal biçimde kurulabilir. “Ama yine de” sözlerinin ayrıca eklenmesi gereksiz yığılmadır.

  13. “Kitaplarını kaybettiği için çok üzgünüm.” sözünde konuşanın kendi kitaplarını değil başkasınınkini kastetmesi nasıl netleştirilir?

    • A) “Kitaplarını kaybetmişsem çok üzgünüm” denebilir.
    • B) “Onun kitaplarını kaybetmesine çok üzgünüm” denebilir.
    • C) “Kitaplarım kaybolursa çok üzgünüm” denebilir.
    • D) “Kitaplarımı kaybettiği için çok üzgünüm” denebilir.
    • E) “Kitaplarını kaybettiğim için çok üzgünüm” denebilir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Üçüncü kişi iyeliği ve yan cümledeki kişi açık yazılmadığında kimin kitabı kaybettiği belirsiz olabilir. “Onun ... kaybetmesine” sözü kastedilen kişiyi netleştirir.

  14. “Kütüphanenin kapısını açıp içine girdi ve kitapları raflara yerleştirildi.” ifadesinde aynı kişinin üç işi yaptığı kastediliyorsa en uygun düzeltme nedir?

    • A) “Kitapları raflara yerleştirildiler” biçimini kullanmak.
    • B) “İçine girildi” biçimini ilk yargının öznesi yapmak.
    • C) “Kapısını açıldı” biçiminde edilgen yüklem kullanmak.
    • D) “Kitapları raflara yerleştirdi” biçiminde etken yüklem kullanmak.
    • E) “Kitapların raflara yerleştirdim” biçimini kullanmak.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İlk iki eylem aynı örtük öznenin yaptığı etken işlerdir. Son bölümde “yerleştirildi” edilgen olunca özne bağlantısı kırılır; “yerleştirdi” gerekir.

  15. “Aşağı yukarı tam bir saat bekledik; sonra karar verildi.” cümlesindeki hangi iki nitelik birlikte düşünülmelidir?

    • A) İlk bölümde özne eksiktir; ikinci bölüm kesinlikle yanlış çatılıdır.
    • B) İlk bölümde yaklaşık ve kesin süre çelişir; ikinci bölüm edilgen olabilir.
    • C) İlk bölümde zamir belirsizliği; ikinci bölümde sözcük tekrarı vardır.
    • D) İlk bölümde tamlama bozukluğu; ikinci bölümde yanlış deyim vardır.
    • E) İlk bölümde yüklem eksiktir; ikinci bölümde nesne fazlalığı vardır.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: “Aşağı yukarı” yaklaşık süre, “tam” kesin süre anlatır ve birbirleriyle çelişir. “Karar verildi” ise bağımsız edilgen bir cümle olarak doğru olabilir.

  16. Bir öğretmen “Bunları sakın unutmayın: önce soruyu okuyun, sonra verilenleri kontrol edin.” diyor. Burada anlatımın açık olmasını sağlayan özellik hangisidir?

    • A) “Sakın” sözcüğü kesinlik ve olasılığı birlikte bildirir.
    • B) “Bunları” sözcüğü yüklemin öznesi olmak zorundadır.
    • C) “Önce” ve “sonra” sözleri işlemleri belirgin sıraya koyar.
    • D) “Verilenleri” sözü aynı anlama gelen gereksiz ikilemedir.
    • E) İki emir yüklemi aynı cümlede bulunamaz.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: “Önce” ve “sonra” işlem sırasını göstererek yönergeyi netleştirir. İki emir cümlesinin art arda gelmesi tek başına anlatım bozukluğu değildir.

  17. “Ona yeni aldığı kitabı getirmesini söyledim.” cümlesinin belirli bağlamlarda karışık anlaşılmasının sebebi hangisidir?

    • A) “Ona” sözcüğünün yönelme eki taşıması.
    • B) “Söyledim” sözcüğünün geçmiş zaman ekiyle kurulması.
    • C) “Yeni aldığı” sözünün kimin aldığı kitaba gönderme yaptığının açık olmaması.
    • D) “Kitabı” sözcüğünün belirtme eki alması.
    • E) “Getirmesini” sözünün bir eylemsi olması.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: “Yeni aldığı” ifadesindeki kişi bağlamdan anlaşılmıyorsa kitabı kimin satın aldığı belirsiz kalır. Sahiplik veya özne açıkça belirtilebilir.

  18. I. “Bu toplantının süresi iki saat sürdü.” II. “Toplantı iki saat sürdü.” III. “Toplantının süresi iki saatti.” Bu üç cümledeki anlatım ilişkisi hangisidir?

    • A) I ve II’de belirsiz zamir kullanılmış, III’te kullanılmamıştır.
    • B) III’te zaman kavramı bulunmadığından yüklem düşmüştür.
    • C) II’de özne eksiktir; I ve III bütünüyle doğru kurulur.
    • D) Üç cümlede de gereksiz karşıtlık bağlaçları vardır.
    • E) I’de “süre” ve “sürmek” yinelenir; II ve III daha yalındır.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: “Toplantının süresi ... sürdü” kullanımında “süre” kavramı hem isim hem yüklemde yinelenir. “Toplantı iki saat sürdü” ya da “süresi iki saatti” daha ekonomiktir.

  19. “Bu araştırmayı inceleyip sonuçlarını katılmıyorum.” cümlesi nasıl düzeltilmelidir?

    • A) “Bu araştırmayı inceledim ve sonuçlarını katılıyorum.”
    • B) “Bu araştırmayı inceledim, ancak sonuçlarına katılmıyorum.”
    • C) “Bu araştırmaya inceledim, sonuçlarını katılmıyorum.”
    • D) “Bu araştırmadan inceledim ve sonuçlarına katılıyorum.”
    • E) “Bu araştırmaya inceledim, sonuçlarını katıldım.”

    Doğru cevap: B

    Çözüm: “İncelemek” belirtili nesne (“araştırmayı”), “katılmak” yönelme tümleci (“sonuçlarına”) ister. Ayrı fiillerin ögeleri açık verilince anlatım netleşir.

  20. “Herkes fikirlerini açıkladı; kimse sorulara cevap vermediler.” ifadesini bir bütün olarak değerlendirince hangi işlem gereklidir?

    • A) “Kimse”ye bağlı yüklem “cevap vermedi” biçiminde tekilleştirilmelidir.
    • B) “Fikirlerini” sözcüğü yalın çoğul hâle getirilmelidir.
    • C) İki yargı bağlandığı için ilk yüklem tamamen silinmelidir.
    • D) “Sorulara” sözcüğü nesne hâlinde “soruları” yapılmalıdır.
    • E) “Herkes”e bağlı yüklem mutlaka “açıkladılar” yapılmalıdır.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İlk yargı “herkes açıkladı” biçiminde uyumludur. İkinci yargıda “kimse” tekil özne olduğundan “cevap vermediler” değil “cevap vermedi” kullanılmalıdır.