Orta Test

DGS Türkçe Dil Bilgisi - Orta Test

DGS Türkçe Dil Bilgisi konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türkçe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Dil Bilgisi
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Bir öğrenci “ağzı” ve “kalemi” sözcüklerini incelerken ikisinin de ünlüyle başlayan ek aldığını, fakat yalnız ilkinde kökün bir ses kaybettiğini belirtmiştir. Bu değerlendirme neden doğrudur?

Soru 2 / 20

“Çocuk kitabı açtı, sonra kitapçıya uğradı.” cümlesinde aynı kökten gelen “kitabı” ile “kitapçıya” sözcüklerinin ses olayları sırasıyla hangileridir?

Soru 3 / 20

“Hızla ilerleyen araç, daracık sokaktan geçti.” cümlesinde “daracık” sözcüğüyle ilgili şu yargılar ileri sürülüyor: I. Dar sözcüğünden türetilmiştir. II. Sözcükte ünlü türemesi vardır. III. Sonuna gelen ek kişi çekimidir. Hangileri doğrudur?

Soru 4 / 20

“Defterlerimizden bazılarını sınıfa bıraktık.” cümlesinde “defterlerimizden” sözcüğünün ekleri hangi sırayla görev yapmaktadır?

Soru 5 / 20

“Gözlükçüler vitrini yeniledi.” cümlesindeki “gözlükçüler” sözcüğü için bir öğrenci “iki yapım eki ve bir çekim eki vardır” diyor. Aşağıdaki çözümlemelerden hangisi bu görüşü doğrular?

Soru 6 / 20

“Sınıfta herkes hazırdı, ben de biraz sonra geldim.” cümlesindeki “sınıfta” ve “ben de” kullanımlarında -ta ve de biçimlerinin görevleri hangi seçenekte doğru karşılaştırılmıştır?

Soru 7 / 20

“Benim defterim eski, seninki daha yeni.” cümlesinde “seninki” sözcüğünün yapısını ve görevini birlikte açıklayan seçenek hangisidir?

Soru 8 / 20

“Kaç öğrenci geldiğini bilmiyorum.” cümlesindeki “kaç” sözcüğünün görevi ile “Kaçı geldi?” sorusundaki “kaçı”nın görevi nasıl değişmiştir?

Soru 9 / 20

“Bu öneriyi dün sana ayrıntılı biçimde anlattım.” cümlesinde “bu öneriyi”, “sana” ve “dün” sözlerinin öge görevleri hangi sırayladır?

Soru 10 / 20

“Öğretmen, sınıfın kapısını sessizce kapattı.” cümlesinde “sınıfın kapısını” söz grubunun tümünü birlikte ele alan doğru çözümleme hangisidir?

Soru 11 / 20

“Gezginler, gecenin sonunda tepeye ulaştı.” cümlesinde “gecenin sonunda” söz grubunu yalnız bir hâl ekine bakarak yer tamlayıcısı sayan öğrenci neden yanılır?

Soru 12 / 20

“Konuşmayı bitirip salondan çıkan öğrenci arkadaşlarına el salladı.” cümlesindeki “bitirip” ve “çıkan” sözcüklerinin fiilimsi türleri sırasıyla hangileridir?

Soru 13 / 20

“Yağmur dinmeden bahçeye çıkamayız.” cümlesinde “dinmeden” ve “çıkamayız” sözcüklerini birlikte değerlendiren doğru yargı hangisidir?

Soru 14 / 20

“Yarın erkenden yola çıkıyoruz.” diyen kişinin henüz yola çıkmadığı bilinmektedir. Bu durumda “çıkıyoruz” yüklemiyle ilgili hangi sonuç çıkarılır?

Soru 15 / 20

“Sonuçlar açıklandı; öğrenciler hemen birbirini aradı.” cümlesinde “açıklandı” ile “aradı” yüklemlerinin çatı bakımından karşılaştırılması hangisidir?

Soru 16 / 20

“Çocuklar uzun süredir birbirleriyle mektuplaşıyor.” cümlesindeki “mektuplaşıyor” yükleminin çatısı hangi gerekçeyle belirlenir?

Soru 17 / 20

“Görevli camı açtı.” ve “Cam açıldı.” cümlelerinde aynı eylemin iki farklı çatıda kullanıldığını söyleyen öğrenci hangi ayrımı dikkate almıştır?

Soru 18 / 20

“Gelecek hafta başlayan eğitim programı üç ay sürecek.” cümlesinde “başlayan” ile “sürecek” sözcüklerinin dil bilgisel farkı nedir?

Soru 19 / 20

“Ne kadar güzel anlatmış bu olayı!” cümlesinin yapısı hakkında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Soru 20 / 20

“Toplantının sonunda bütün öneriler tek tek değerlendirildi.” cümlesindeki “değerlendirildi” yüklemi ve “bütün öneriler” söz grubunun ilişkisi hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Bir öğrenci “ağzı” ve “kalemi” sözcüklerini incelerken ikisinin de ünlüyle başlayan ek aldığını, fakat yalnız ilkinde kökün bir ses kaybettiğini belirtmiştir. Bu değerlendirme neden doğrudur?

    • A) Ağız sözcüğünün ikinci hecesindeki ı düşerken kalem sözcüğü ses kaybetmez.
    • B) Her iki sözcükte de ekin başındaki ünsüz benzeşerek değişir.
    • C) Kalem sözcüğü ünlü düşmesine uğrar, ağız kökü değişmeden kalır.
    • D) Ağız sözcüğünde ünlü daralması, kalem sözcüğünde türeme vardır.
    • E) Her iki sözcükte de kökün son ünsüzü sertleşerek değişir.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Ağız + ı → ağzı biçiminde ikinci hecedeki ı düşer. Kalem + i → kalemi biçiminde kökte herhangi bir ses değişmesi olmaz.

  2. “Çocuk kitabı açtı, sonra kitapçıya uğradı.” cümlesinde aynı kökten gelen “kitabı” ile “kitapçıya” sözcüklerinin ses olayları sırasıyla hangileridir?

    • A) Her iki sözcükte de yalnızca kaynaştırma ünsüzü kullanılmıştır.
    • B) İlk sözcükte ünlü düşmesi, ikincide ünlü daralması vardır.
    • C) İlk sözcükte ünsüz türemesi, ikincide ünlü düşmesi vardır.
    • D) İlk sözcükte ünsüz yumuşaması, ikincide ünsüz benzeşmesi vardır.
    • E) Her iki sözcükte de yalnızca ünsüz yumuşaması gerçekleşmiştir.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kitap + ı → kitabı örneğinde p, b olur. Kitap + cı → kitapçı örneğinde c, p sesinin etkisiyle ç olur. İki farklı ses olayı söz konusudur.

  3. “Hızla ilerleyen araç, daracık sokaktan geçti.” cümlesinde “daracık” sözcüğüyle ilgili şu yargılar ileri sürülüyor: I. Dar sözcüğünden türetilmiştir. II. Sözcükte ünlü türemesi vardır. III. Sonuna gelen ek kişi çekimidir. Hangileri doğrudur?

    • A) Yalnız III doğrudur; I ve II yanlıştır.
    • B) I, II ve III yargılarının tamamı doğrudur.
    • C) I ve III doğrudur; II yanlıştır.
    • D) II ve III doğrudur; I yanlıştır.
    • E) I ve II doğrudur; III yanlıştır.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Dar + cık biçiminde türetilirken araya a ünlüsü girer ve daracık olur. -cık küçültme yapım ekidir, kişi çekim eki değildir.

  4. “Defterlerimizden bazılarını sınıfa bıraktık.” cümlesinde “defterlerimizden” sözcüğünün ekleri hangi sırayla görev yapmaktadır?

    • A) İlgi eki, yapım eki ve belirtme durumu eki
    • B) Yapım eki, çoğul eki ve yönelme durumu eki
    • C) Çoğul eki, kişi eki ve bulunma durumu eki
    • D) İyelik eki, yapım eki ve ek fiil
    • E) Çoğul eki, iyelik eki ve ayrılma durumu eki

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Defter-ler-imiz-den çözümlemesinde -ler çoğul, -imiz birinci çoğul kişi iyelik, -den ayrılma durumudur. Bu ekler çekim ekidir.

  5. “Gözlükçüler vitrini yeniledi.” cümlesindeki “gözlükçüler” sözcüğü için bir öğrenci “iki yapım eki ve bir çekim eki vardır” diyor. Aşağıdaki çözümlemelerden hangisi bu görüşü doğrular?

    • A) Gözlükçü + ler biçiminde bütün sözcüğün kök kabul edilmesi
    • B) Göz + lük + çüler biçiminde üç kişi eki bulunması
    • C) Göz + lük + çü + ler biçimindeki ek ayrımı
    • D) Gözlük + çüler biçiminde tek bir çekim eki bulunması
    • E) Göz + lükçüler biçiminde yalnız bir yapım eki bulunması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Göz köküne -lük ve -çü yapım ekleri, ardından -ler çoğul çekim eki gelir. Böylece iki türetme ve bir çekim aşaması bulunur.

  6. “Sınıfta herkes hazırdı, ben de biraz sonra geldim.” cümlesindeki “sınıfta” ve “ben de” kullanımlarında -ta ve de biçimlerinin görevleri hangi seçenekte doğru karşılaştırılmıştır?

    • A) İlk kullanımda bağlaç, ikinci kullanımda iyelik eki vardır.
    • B) Her iki kullanımda da bulunma durumu eki vardır.
    • C) Sınıfta sözcüğündeki -ta çekim eki, “ben de”deki de bağlaçtır.
    • D) İlk kullanımda yapım eki, ikinci kullanımda soru edatı vardır.
    • E) Her iki kullanımda da ayrı yazılan bağlaç bulunmaktadır.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Sınıf-ta sözcüğündeki -ta bulunma durumu ekidir ve bitişik yazılır. Ben de sözündeki de ekleme anlamlı bağlaçtır ve ayrı yazılır.

  7. “Benim defterim eski, seninki daha yeni.” cümlesinde “seninki” sözcüğünün yapısını ve görevini birlikte açıklayan seçenek hangisidir?

    • A) Durum zarfıdır; yeni olma derecesini belirler.
    • B) Bağlaçtır; iki eş görevli ifadeyi birbirine bağlar.
    • C) İsim-fiildir; bir hareketin adını karşılar.
    • D) İlgi zamiri görevindedir; “senin defterin” sözünün yerini tutar.
    • E) İşaret sıfatıdır; kendisinden sonra gelen adı niteler.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Seninki sözündeki -ki ilgi zamiri eki, belirtilen defter adını tekrar etmeden “senin defterin” anlamını kurar. Sözcük adın yerini tutar.

  8. “Kaç öğrenci geldiğini bilmiyorum.” cümlesindeki “kaç” sözcüğünün görevi ile “Kaçı geldi?” sorusundaki “kaçı”nın görevi nasıl değişmiştir?

    • A) Her ikisi de cümlenin zamanını belirten zarftır.
    • B) İlk kullanım soru sıfatı, ikinci kullanım soru zamiridir.
    • C) İlk kullanım soru zamiri, ikinci kullanım soru sıfatıdır.
    • D) Her ikisi de bağlaç olarak iki yargıyı birleştirir.
    • E) İlk kullanım edat, ikinci kullanım ünlemdir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Kaç, öğrenci adının önüne gelerek sayısını sorar ve soru sıfatıdır. Kaçı, bir adın yerine geçer ve soru zamiridir.

  9. “Bu öneriyi dün sana ayrıntılı biçimde anlattım.” cümlesinde “bu öneriyi”, “sana” ve “dün” sözlerinin öge görevleri hangi sırayladır?

    • A) Yer tamlayıcısı, zarf tümleci, özne
    • B) Belirtisiz nesne, yüklem, yer tamlayıcısı
    • C) Zarf tümleci, özne, belirtili nesne
    • D) Belirtili nesne, yer tamlayıcısı, zarf tümleci
    • E) Özne, belirtili nesne, yer tamlayıcısı

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Neyi anlattım? Bu öneriyi (belirtili nesne). Kime anlattım? Sana (yer tamlayıcısı). Ne zaman anlattım? Dün (zarf tümleci).

  10. “Öğretmen, sınıfın kapısını sessizce kapattı.” cümlesinde “sınıfın kapısını” söz grubunun tümünü birlikte ele alan doğru çözümleme hangisidir?

    • A) Belirtisiz isim tamlamasıdır ve zarf tümlecidir.
    • B) Edat grubudur ve yer tamlayıcısı görevindedir.
    • C) Tek sözcükten oluşur ve yüklem görevindedir.
    • D) Belirtili isim tamlaması, cümlede belirtili nesne görevindedir.
    • E) Sıfat tamlamasıdır ve özne görevinde kullanılmıştır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Sınıfın kapısı belirtili isim tamlamasıdır; -nı belirtme durumu eki alarak kapattı yükleminin “neyi” sorusuna yanıt verir.

  11. “Gezginler, gecenin sonunda tepeye ulaştı.” cümlesinde “gecenin sonunda” söz grubunu yalnız bir hâl ekine bakarak yer tamlayıcısı sayan öğrenci neden yanılır?

    • A) Söz grubu yükleme “kim” sorusunu yanıtlayarak özne olur.
    • B) Söz grubu yükleme “neyi” sorusunu yanıtlayarak nesne olur.
    • C) Söz grubu kendi başına çekimli fiil olduğu için yüklemdir.
    • D) Söz grubu yükleme “ne zaman” sorusunu yanıtlayarak zarf tümleci olur.
    • E) Söz grubu adın yerini tuttuğu için soru zamiri sayılır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Gecenin sonunda sözü ulaşma olayının zamanını bildirir. Öge belirlenirken tek bir ekin görünüşü değil, yükleme yöneltilen soru esas alınır.

  12. “Konuşmayı bitirip salondan çıkan öğrenci arkadaşlarına el salladı.” cümlesindeki “bitirip” ve “çıkan” sözcüklerinin fiilimsi türleri sırasıyla hangileridir?

    • A) İki ayrı isim-fiil
    • B) İki ayrı çekimli fiil
    • C) Zarf-fiil ve sıfat-fiil
    • D) Sıfat-fiil ve isim-fiil
    • E) İsim-fiil ve zarf-fiil

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Bitirip sözcüğündeki -ip eki önceki eylemi ana eyleme bağlar ve zarf-fiil yapar. Çıkan sözcüğü öğrenci adını nitelediğinden sıfat-fiildir.

  13. “Yağmur dinmeden bahçeye çıkamayız.” cümlesinde “dinmeden” ve “çıkamayız” sözcüklerini birlikte değerlendiren doğru yargı hangisidir?

    • A) Her iki sözcük de sıfat-fiil ekiyle kurulmuştur.
    • B) İlk sözcük bağlaç, ikinci sözcük isim yüklemidir.
    • C) İlki isim-fiil, ikincisi sıfat-fiil görevindedir.
    • D) İlki zarf-fiil, ikincisi olumsuzluk taşıyan çekimli fiildir.
    • E) İlk sözcük yüklem, ikinci sözcük edat görevindedir.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Dinmeden sözcüğünde -meden zarf-fiil eki bulunur. Çıkamayız ise çık- fiilinin olumsuz yeterlik anlamı taşıyan çekimli yüklemidir.

  14. “Yarın erkenden yola çıkıyoruz.” diyen kişinin henüz yola çıkmadığı bilinmektedir. Bu durumda “çıkıyoruz” yüklemiyle ilgili hangi sonuç çıkarılır?

    • A) Şimdiki zaman eki gelecekte yapılacak eylem için kullanılmıştır.
    • B) Yüklem ek fiille oluşturulmuş bir isim cümlesidir.
    • C) Geçmiş zaman eki geçmişte tamamlanan işi bildirmiştir.
    • D) Geniş zaman eki her gün yapılan işi bildirmiştir.
    • E) Dilek kipi gerçekleşmesi istenen koşulu kurmuştur.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Çıkıyoruz biçiminde -yor şimdiki zaman ekidir; ancak yarın sözcüğü ve bağlam, eylemin gelecekte yapılacağını gösterir. Bu, zaman anlamı kaymasıdır.

  15. “Sonuçlar açıklandı; öğrenciler hemen birbirini aradı.” cümlesinde “açıklandı” ile “aradı” yüklemlerinin çatı bakımından karşılaştırılması hangisidir?

    • A) Her iki yüklem de dönüşlü çatılıdır.
    • B) İlki edilgen, ikincisi etken fiildir.
    • C) Her iki yüklem de edilgen çatılıdır.
    • D) İlki işteş, ikincisi isim yüklemidir.
    • E) İlki etken, ikincisi edilgen fiildir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Açıklandı yükleminde işi yapan belirtilmez ve sözde özne sonuçlardır. Aradı yükleminde öğrenciler işi yapan gerçek öznedir; fiil etkendir.

  16. “Çocuklar uzun süredir birbirleriyle mektuplaşıyor.” cümlesindeki “mektuplaşıyor” yükleminin çatısı hangi gerekçeyle belirlenir?

    • A) Öznenin kendi üzerinde yaptığı işi bildirdiği için dönüşlüdür.
    • B) İsimden ek fiille kurulduğu için çatıdan söz edilemez.
    • C) İşin karşılıklı gerçekleştiğini bildirdiği için işteş çatılıdır.
    • D) Cümlede nesne bulunduğu için edilgen sayılır.
    • E) İşi yapan bilinmediği için edilgen çatılıdır.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Mektuplaşmak karşılıklı iletişimi bildiren işteş fiildir; -ş eki bu anlamın oluşmasında görev yapar. Edilgenlik veya dönüşlülük yoktur.

  17. “Görevli camı açtı.” ve “Cam açıldı.” cümlelerinde aynı eylemin iki farklı çatıda kullanıldığını söyleyen öğrenci hangi ayrımı dikkate almıştır?

    • A) İlkinde işi yapan özne belli, ikincisinde işi yapan belirtilmemiştir.
    • B) İlkinde iş karşılıklı, ikincisinde ortaklaşa yapılmıştır.
    • C) İlkinde nesne yokken ikincisinde belirtili nesne vardır.
    • D) İlkinde yüklem isim, ikincisinde yüklem zarf görevindedir.
    • E) İlkinde zaman bildirilmiş, ikincisinde zaman eki kullanılmamıştır.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Görevli açma işini gerçekleştirir; yüklem etkendir. Cam açıldı cümlesinde cam etkilenendir, işi yapan söylenmez; edilgen çatı vardır.

  18. “Gelecek hafta başlayan eğitim programı üç ay sürecek.” cümlesinde “başlayan” ile “sürecek” sözcüklerinin dil bilgisel farkı nedir?

    • A) Her iki sözcük de zaman anlamı taşıyan zarf-fiildir.
    • B) Başlayan edat, sürecek ise sıfat görevindedir.
    • C) Her iki sözcük de adın yerini tutan zamirdir.
    • D) Başlayan çekimli yüklem, sürecek ise isim-fiildir.
    • E) Başlayan sıfat-fiil, sürecek ise cümlenin çekimli yüklemidir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Başlayan sözcüğü program adını niteler ve -an ekiyle sıfat-fiildir. Sürecek sözcüğü -ecek gelecek zaman ekiyle çekimlenmiş cümlenin yüklemidir.

  19. “Ne kadar güzel anlatmış bu olayı!” cümlesinin yapısı hakkında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Yüklem isim soylu olduğu için kurallı isim cümlesidir.
    • B) Olumsuzluk eki taşıdığı için olumsuz fiil cümlesidir.
    • C) Yargı eksik olduğu için yüklemsiz bir söz grubudur.
    • D) İki bağımsız yüklemden oluşan sıralı cümledir.
    • E) Yüklem sonda bulunmadığı için devrik bir fiil cümlesidir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Anlatmış çekimli fiil yüklemidir ve cümlenin ortasında yer alır. Sonunda bu olayı ögesi bulunduğu için cümle devriktir.

  20. “Toplantının sonunda bütün öneriler tek tek değerlendirildi.” cümlesindeki “değerlendirildi” yüklemi ve “bütün öneriler” söz grubunun ilişkisi hangisidir?

    • A) İşteş fiilde karşılıklı eylem yapan iki gerçek özne vardır.
    • B) Edilgen fiilde işi yapan değil, işten etkilenen sözde özne bulunur.
    • C) İsim yükleminde öneriler söz grubu yer tamlayıcısıdır.
    • D) Etken fiilde işi yapan kişi belirtili nesne olarak verilmiştir.
    • E) Dönüşlü fiilde özne kendisini değerlendirdiğini belirtir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Öneriler değerlendirme işini yapmaz, değerlendirilir. Değerlendirildi edilgen fiildir; bütün öneriler edilgen cümlenin sözde öznesidir.