Bir katalogda sekizinci sıranın rakamla ve ekle gösterimi isteniyor. Hangi açıklama ve gösterim doğru kabul edilir?
- A) “8.sıra”; ek yerine iki ayrı sözcük kullanılır.
- B) “8-ıncı”; sıralama kısa çizgiyle gösterilir.
- C) “8’inci”; ekten önce kesme kullanılır, nokta konmaz.
- D) “8 sırada”; ekin başına boşluk konur.
- E) “8inci”; rakam ve harf ek olmadan birleştirilir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıra sayısında ek varsa rakamdan sonra kesme işareti getirilir ve ayrıca nokta kullanılmaz. Bu yüzden “8’inci” yazımı doğrudur.
“Derslerin başlamasıyla birlikte okul açıldı.” cümlesi için hangi değerlendirme yerindedir?
- A) “Açıldı” yüklemi yalnız çoğul kullanılabilir.
- B) Cümle açık ve tutarlıdır; zorunlu bir düzeltme yoktur.
- C) “Başlamasıyla” sözcüğü bir zamir olmalıdır.
- D) “Birlikte” sözcüğü kesinlikle özne eksikliği doğurur.
- E) “Derslerin” tamlayanı cümleden atılmalıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Derslerin başlaması ve okulun açılması zaman bakımından bağlantılı iki olaydır. Sözcükler birbiriyle çelişmez ve cümlede öge eksikliği yoktur.
Kısa bir yürüyüşten sonra masasına dönen tasarımcı, üzerinde saatlerce çalıştığı çizimdeki sorunu fark etti. “Bazen çözüm, ekrana daha uzun bakmakta değil, ona biraz uzaklaşabilmekte.” dedi. Bu sözde “uzaklaşmak” ile anlatılmak istenen nedir?
- A) Çalışmayı tamamlamadan kalıcı biçimde bırakmak
- B) İşe kısa süre ara vererek farklı bir bakış kazanmak
- C) Sorunun çözümünü başka kişilere devretmek
- D) Daha fazla araç kullanarak çizimi hızlandırmak
- E) Sorunlu ayrıntıları hiçbir zaman yeniden incelememek
Doğru cevap: B
Çözüm: Tasarımcı yürüyüş sonrasında çözüm bulduğundan uzaklaşmak işi terk etmek değil, zihni dinlendirip tekrar değerlendirmek anlamındadır.
Aşağıdaki parçanın başına düşünce akışını en tutarlı biçimde tamamlayan cümle hangisidir?
Bu nedenle kütüphanenin yalnız sessiz bir oda olması yeterli değildir. Okurun aradığına ulaşabilmesi, rafların anlaşılır düzenlenmesine ve kaynakların güncel tutulmasına da bağlıdır.
- A) Sessiz çalışma alanları kalabalık şehirlerde giderek azalmaktadır.
- B) Kütüphanelerin geçmişte kullanılan binaları mutlaka korunmalıdır.
- C) Bir kitabın değeri yalnız cildinin dayanıklılığıyla ölçülür.
- D) Kütüphanenin işlevi, kitapları saklamaktan çok bilgiye erişimi kolaylaştırmaktır.
- E) Bazı okurlar kitaplarını satın almayı ödünç almaya tercih eder.
Doğru cevap: D
Çözüm: “Bu nedenle” bir işlev tanımının sonucudur. Bilgiye erişim vurgusu, devamındaki düzen ve güncellik örneklerini gerekçelendirir; diğer girişler parçanın eksenini değiştirir.
“Çevirinin sözcüklerin yerini değiştirmekten ibaret olmadığını savunan bir çevirmen, ‘Asıl iş, metnin sesini yeni dilde yeniden kurmaktır.’ diyor.”
Bu parçada düşünceyi destekleyen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir kavramın özelliklerini tek cümlede tanımlama
- B) Çeşitli eserleri örnek olarak sıralama
- C) Konu hakkında görüş bildiren bir kişinin sözüne başvurma
- D) Olguya ait ölçümlerin sıklığını gösterme
- E) İki farklı çevirinin uzunluklarını karşılaştırma
Doğru cevap: C
Çözüm: Yazar, çeviri anlayışını desteklemek için bir çevirmenin doğrudan sözüne yer veriyor. Bu tanık göstermeye örnektir.
Aşağıdakilerden hangisi kurum adına gelen durum ekini doğru gösterir?
- A) Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne gittik.
- B) Türk Dil Kurumundan bilgi aldık.
- C) Devlet Tiyatroları’nda gösteri vardı.
- D) Türk Dil Kurumu’ndan belge geldi.
- E) Türk Tarih Kurumu’na yazdık.
Doğru cevap: B
Çözüm: Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. “Türk Dil Kurumundan” doğru örnektir; diğer seçeneklerde kurum adından sonra gereksiz kesme kullanılmıştır.
"Metin, okuru belli bir sonuca itmek yerine sorularla baş başa bırakıyor." Buradaki "itmek" sözcüğünün anlamı nedir?
- A) Bir düşünceyi benimsemeye yönlendirmek
- B) Okuru fiziksel olarak uzaklaştırmak
- C) Soruları kolay anlaşılır hâle getirmek
- D) Konuya uzak bir örnek yerleştirmek
- E) Anlatının hızını bilinçli artırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Okuru bir sonuca itmek, onun belli bir düşünceye varmasını zorlayacak biçimde yönlendirmektir. Metin bunu yapmadığı için açık uçlu kalır.
“Böylesine kısa bir sürede bu kadar yol alacağımızı düşünmemiştim.” diyen kişi için hangi yargı doğrudur?
- A) Planlanan çalışma hiç başlamamıştır.
- B) Gerçekleşen ilerleme beklentisini aşmıştır.
- C) Kişi sonucun önceden kesin olduğunu söylemektedir.
- D) Yapılan iş tamamıyla başarısız bulunmuştur.
- E) İlerleme, beklentinin çok gerisinde kalmıştır.
Doğru cevap: B
Çözüm: “Düşünmemiştim” sözü, gerçekleşen ilerlemenin başlangıçta öngörülmediğini anlatır. Konuşan kısa sürede elde edilen sonucu beklenenden yüksek bulmaktadır.
İki cümlenin ortak konusu aynı olsa da ayrıldıkları yön hangisidir?
I. “Pazarın girişindeki tenteler soluk maviydi; ıslak taşlara turunç kokusu sinmişti.”
II. “Satıcı kasaları açtı, portakalları dizdi, ardından ilk müşteriye seslendi.”
- A) İlki öğretici sınıflandırma, ikincisi yalnız kavram tanımıdır.
- B) İlki nedensel açıklama, ikincisi bir görüşe karşı itirazdır.
- C) İlki bir sorunu tartışır, ikincisi aynı tartışmayı sonuçlandırır.
- D) İlki duyulara seslenen ortam çizimi, ikincisi ardışık eylem aktarımıdır.
- E) İlki kişisel savunma, ikincisi karşı görüşün özetidir.
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk cümlede renk ve koku, ortamı göz önüne getirir. İkinci cümlede kasaları açma ve müşteriye seslenme gibi sıralı eylemler anlatılır.
Bir depodan Kahve, Çay, Süt, Meyve, Un ve Yağ kolileri sırayla çıkarılacaktır. Çay, Süt’ten önce çıkar. Kahve’den hemen sonra Meyve çıkar. Yağ, Çay’dan önce çıkar. Un ilk veya son koli değildir. Meyve son koli değildir.
Bu kurallarla oluşturulan bir sırada aşağıdakilerden hangisinin olması olanaksızdır?
- A) Meyve ile Yağ yan yanadır.
- B) Çay ile Süt yan yanadır.
- C) Kahve ile Süt yan yanadır.
- D) Süt ile Un yan yanadır.
- E) Meyve ile Un yan yanadır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Önce verilen bitişiklik, öncelik ve sabit sıra koşullarını birlikte uygulamak gerekir. Koşulların tamamına uyan 9 farklı sıralama vardır. Bunlardan biri “Kahve → Meyve → Un → Yağ → Çay → Süt” biçimindedir. “Kahve ile Süt yan yanadır.” ifadesinin gerçekleştiği hiçbir geçerli sıralama yoktur. Buna karşılık diğer dört durumun her biri en az bir geçerli yerleşimde ortaya çıkar.
“Yarınki toplantı için bir çok belge hazırlandı.” cümlesinin yazımı hangi değişiklikle bütünüyle düzeltilir?
- A) “bir çok” yerine “birçok” yazılmasıyla
- B) “Yarınki” yerine “yarın ki” yazılmasıyla
- C) “için” yerine “iç’in” yazılmasıyla
- D) “belge” yerine “bel ge” yazılmasıyla
- E) “toplantı” yerine “Toplantı” yazılmasıyla
Doğru cevap: A
Çözüm: Yarınki sözcüğündeki -ki ektir ve bitişik yazılır. Çokluk bildiren belgisiz sıfat “birçok” ise tek sözcük biçiminde yazılır.
“Sunucu, ‘Bütün hazırlıklar tamam mı?’ diye sordu.” cümlesindeki soru işaretinin görevi nedir?
- A) Tırnak içindeki sözü örnek listesine çevirmek.
- B) Alıntının hangi kişiye ait olduğunu göstermek.
- C) Sözün eksiltilerek aktarıldığını belirtmek.
- D) Bütün aktarımın anlatıcı tarafından sorulmasını sağlamak.
- E) Doğrudan aktarılan soru cümlesini bitirmek.
Doğru cevap: E
Çözüm: İçte aktarılan “Bütün hazırlıklar tamam mı?” bir soru cümlesidir ve soru işareti o sorunun sonunda yer alır. Çerçeve cümle olan “diye sordu” bildirimi ayrıca soru değildir.
Numaralanmış cümlelerden hangisi paragrafın düşünce akışını bozmaktadır?
(1) Bir harita ölçeği, gerçek uzaklığı kâğıt üzerinde temsil etmeye yarar. (2) Ölçek küçüldükçe aynı alandaki ayrıntıların bir bölümü gösterilemez. (3) Bu yüzden harita seçerken hangi ayrıntının gerekli olduğu düşünülür. (4) Uzun yolculuklarda hava sıcaklığı gün içinde değişebilir. (5) Şehir içi sokak planıyla kıtaları gösteren harita aynı ayrıntı düzeyine sahip değildir.
- A) 5. cümle
- B) 3. cümle
- C) 1. cümle
- D) 2. cümle
- E) 4. cümle
Doğru cevap: E
Çözüm: Harita ölçeği ve ayrıntı ilişkisi birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlede sürdürülür. Dördüncü cümledeki hava durumu yolculukla ilişkili olsa da ölçek mantığını açıklamaz.
“Köyde yaşayan insanlar, şehirdekilerden daha sakin olduğu söyleniyor.” sözünü düzeltmenin en uygun yolu hangisidir?
- A) “Şehirdekilerden” yerine “şehirdekileri” sözcüğünü kullanmak.
- B) “İnsanlar ... daha sakinler olduğu söyleniyor” biçimini kullanmak.
- C) “İnsanların ... daha sakin olduğu söyleniyor” yapısını kullanmak.
- D) “Söyleniyor” yerine “söyleniyorlar” yüklemini kullanmak.
- E) “Köyde yaşayan insan ... daha sakin olduğu” biçimini kullanmak.
Doğru cevap: C
Çözüm: “Olduğu söyleniyor” yan cümlesinin öznesi tamlayan eki almalıdır: “Köyde yaşayan insanların şehirdekilerden daha sakin olduğu söyleniyor.”
Pelin, Rıza, Suna, Tunç, Umut, Veda ve Yalın bir tiyatroda soldan sağa yedi koltuğa oturacaktır. Suna ortadaki dördüncü koltuktadır. Veda, Pelin’in tam iki koltuk sağındadır. Tunç, Rıza’nın hemen sağındadır. Yalın, Umut’un sağındadır. Rıza ilk koltukta değildir.
Veda’nın beşinci sırada yer aldığı da biliniyor. Bütün koşullar sağlandığında kaç farklı sıralama yapılabilir?
- A) 3 farklı sıralama
- B) 5 farklı sıralama
- C) 4 farklı sıralama
- D) 2 farklı sıralama
- E) 1 farklı sıralama
Doğru cevap: E
Çözüm: Önce verilen bitişiklik, öncelik ve sabit sıra koşullarını birlikte uygulamak gerekir. Koşulların tamamına uyan 4 farklı sıralama vardır. Bunlardan biri “Pelin → Umut → Veda → Suna → Rıza → Tunç → Yalın” biçimindedir. Veda 5. sıraya sabitlendiğinde 4 düzenin yalnız 1 tanesi koşulu karşılar. Başka bir öğeyi tekrar kullanmadan kalan yerler doldurulur; sonuç 1 farklı sıralamadır.
Numaralanmış cümlelerden hangisi paragrafın düşünce akışını bozmaktadır?
(1) Bir yapı restore edilirken özgün malzemeye ilişkin kayıtlar incelenir. (2) Eski fotoğraflar yapının zaman içindeki değişimini gösterebilir. (3) Bu belgeler, hangi eklerin sonradan yapıldığını anlamayı kolaylaştırır. (4) Kentte tarihî yapıların yakınında yeni kafeler açılması turizmi canlandırabilir. (5) Restorasyon kararı böylece yalnız bugünkü görünüşe dayanmaz.
- A) 4. cümle
- B) 1. cümle
- C) 3. cümle
- D) 2. cümle
- E) 5. cümle
Doğru cevap: A
Çözüm: Parça restorasyonda belge kullanımı ve tarihsel katmanların belirlenmesiyle ilerler. Dördüncü cümle turizm ekonomisine geçtiği için sonuç cümlesindeki “böylece”ye gerekçe oluşturmaz.
Bir sanat tarihçisi, eski tabloların temizlenmesiyle ilgili iki örneği karşılaştırıyor. Birinde kir tabakası kaldırılınca renkler daha belirgin olmuş, diğerinde aşırı temizleme yüzünden sanatçının bıraktığı bazı izler silinmiş. Tarihçi, “Müdahalenin amacı görünürlük sağlamak kadar eserin özgünlüğünü korumaktır.” diyor. Bu parçanın asıl uyarısı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Eserlerin her koşulda hiçbir bakım yapılmadan bırakılmasının gerektiği
- B) İyileştirme amacıyla yapılan müdahalenin eserin özgün özelliklerini zedeleyebileceği
- C) Temizlikten sonra renklerin belirginleşmesinin her zaman sahtecilik sayılacağı
- D) Bütün sanat eserlerinin aynı yöntemle ve aynı sürede temizlenebileceği
- E) Özgünlüğü koruma amacıyla görünürlüğün daima bütünüyle terk edilmesi gerektiği
Doğru cevap: B
Çözüm: İki örnek aynı eylemin olumlu ve zarar verici sonuçlarını gösterir. Metin müdahalenin ölçülü ve koruyucu olması gerektiğini vurgular.
“Seni görmeden gitmeyeceğim.” cümlesindeki iki fiil kökenli sözcüğün görevlerini ayırt etmek isteyen biri hangi seçeneği işaretlemelidir?
- A) Görmeden zarf-fiil, gitmeyeceğim olumsuz gelecek zaman yüklemidir.
- B) Görmeden bağlaç, gitmeyeceğim isim soylu yüklem sayılır.
- C) Görmeden isim-fiil, gitmeyeceğim şimdiki zaman yüklemidir.
- D) Görmeden sıfat-fiil, gitmeyeceğim isim-fiil görevindedir.
- E) Görmeden çekimli geçmiş zaman, gitmeyeceğim zarf-fiildir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Görmeden sözcüğü gör- fiiline -meden zarf-fiil eki alarak önceki koşulu bildirir. Gitmeyeceğim ise git- fiilinin olumsuz gelecek zaman çekimidir.
“Kütüphanenin kapısını açıp içine girdi ve kitapları raflara yerleştirildi.” ifadesinde aynı kişinin üç işi yaptığı kastediliyorsa en uygun düzeltme nedir?
- A) “Kitapları raflara yerleştirildiler” biçimini kullanmak.
- B) “İçine girildi” biçimini ilk yargının öznesi yapmak.
- C) “Kapısını açıldı” biçiminde edilgen yüklem kullanmak.
- D) “Kitapları raflara yerleştirdi” biçiminde etken yüklem kullanmak.
- E) “Kitapların raflara yerleştirdim” biçimini kullanmak.
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk iki eylem aynı örtük öznenin yaptığı etken işlerdir. Son bölümde “yerleştirildi” edilgen olunca özne bağlantısı kırılır; “yerleştirdi” gerekir.
"Gelişmelerin görünen yüzüne odaklanmak kolaydır; asıl mesele alttaki akışı sezebilmektir." Bu sözde "akış" hangi anlamı kazanmıştır?
- A) Olayların anlatıldığı konuşma hızı
- B) Nesnelerin fiziksel hareket yönü
- C) Gelişmelerin tek bir anda durması
- D) Sözcüklerin cümledeki dizilişi
- E) Olayları yönlendiren süreklilik ve eğilim
Doğru cevap: E
Çözüm: Alttaki akış, tek tek görünen olayların gerisindeki süregelen yönelim veya süreçtir. Karşıtlık, yüzeydeki belirtilerle derindeki eğilimi ayırır.