Parçanın üçüncü cümlesi ilk iki cümleye göre nasıl bir soyutlama yapmaktadır?
“Büyük salondaki cam tavan kış ışığını dağıtıyordu. Görevli ışıkları açınca vitrinlerin üzerindeki gölgeler kayboldu. Işık, sergilenen nesnenin algılanan rengini etkileyebildiğinden müzelerde aydınlatma özenle düzenlenir.”
- A) İlk eylemin öncesine dönerek olay örgüsünü geriye doğru genişletmektedir.
- B) Nesnenin görünümünden koruma yöntemlerine karşı bir sav geliştirmektedir.
- C) Sahneyi kişileştirerek okuyucunun duyusal izlenimlerini artırmaktadır.
- D) Bir görüşü reddedip kendi karşı görüşüne iki ayrı gerekçe sıralamaktadır.
- E) Tekil bir sahne ve olaydan ışığın işlevine ilişkin genel açıklamaya geçmektedir.
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk cümle mekânı betimler; ikinci cümle bir eylemi aktarır. Üçüncü cümle bu somut durumdan yola çıkarak aydınlatma ve renk ilişkisini genel düzeyde açıklar.
Bir öğretmen öğrencilere şu üç kullanımın görevini soruyor: “Ankara-Konya”daki çizgi, “— Buyurun.” başındaki çizgi ve “iki/üç” arasındaki işaret. Sıralama hangisidir?
- A) Kesme işareti, kısa çizgi, virgül.
- B) Eğik çizgi, konuşma çizgisi, noktalı virgül.
- C) İlişki bildiren kısa çizgi, konuşma çizgisi, eğik çizgi.
- D) Kısa çizgi, soru işareti, kesme işareti.
- E) Konuşma çizgisi, kısa çizgi, iki nokta.
Doğru cevap: C
Çözüm: İki yer adı arasında ilişki kısa çizgiyle gösterilir; satır başındaki söz, uzun konuşma çizgisiyle başlar. “İki/üç” örneğinde eğik çizgi iki seçenek ya da oran bildirebilen işarettir.
Anlamlı bir paragraf oluşturmak için numaralanmış cümleler hangi sırayla dizilmelidir?
1. Böylece okur, anlatıcının bilmediğini önce başka bir karakterin sözlerinden öğrenir.
2. Romanın ilk bölümünde anlatıcı yalnız duyduklarını aktarır.
3. İkinci bölümde bakış açısı yan karaktere geçer.
4. Yan karakter aynı olayın perde arkasını açıklar.
5. Bu değişim, önceki bölümde eksik bırakılan bilgiyi görünür kılar.
- A) 2 – 3 – 4 – 1 – 5
- B) 3 – 2 – 4 – 5 – 1
- C) 2 – 4 – 3 – 5 – 1
- D) 2 – 3 – 4 – 5 – 1
- E) 2 – 3 – 5 – 4 – 1
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce ilk bölümün bilgi sınırı kurulur, sonra bakış açısı değişir ve perde arkası açılır. “Bu değişim” bunun sonucunu açıklar, “böylece” okura etkisini toplar.
Bir editör kitap adlarını yazım açısından karşılaştırıyor. Aşağıdaki eser adlarından hangisi bağlacın yazımı ve büyük harf kullanımı bakımından kurala uygundur?
- A) Suç Ve ceza
- B) Küçük prens ve Ben
- C) Mai Ve Siyah
- D) Leyla ile Mecnun
- E) Anadolu notları
Doğru cevap: D
Çözüm: Eser adlarını oluşturan anlamlı sözcükler büyük harfle, aradaki ile ve ve gibi bağlaçlar küçük harfle yazılır. “Leyla ile Mecnun” bu iki koşulu sağlar.
“Bir kentte iki ayrı bisiklet yolu inceleniyor. A yolunda günlük 120, B yolunda 180 geçiş kaydediliyor. Metin, ‘B yolu A yolundan daha yoğun kullanılmıştır.’ diyor, ardından ‘Bu nedenle B yolu daha güvenlidir.’ sonucuna varıyor.”
Bu metinde düşünceyi geliştirme yolunun sınırıyla ilgili hangisi doğrudur?
- A) İki yol karşılaştırıldığından sayısal veriler yöntem olarak artık kullanılmaz.
- B) Yol sayısının iki olması, her iki yolun eşit güvenli olduğunu kanıtlar.
- C) Geçiş sayıları verildiği için güvenlik düzeyleri de doğrudan ölçülmüş olur.
- D) A yolunun kullanım sıklığı tanımlandığı için B yolu örnekleme sayılır.
- E) Sayılar kullanım yoğunluğunu karşılaştırır; güvenlik üstünlüğü için ek veri gerekir.
Doğru cevap: E
Çözüm: 120 ve 180 sayıları geçiş yoğunluğunu belirtir; kazalar veya riskler ölçülmediğinden güvenlik sonucu bu rakamlardan çıkarılamaz.
“Ona yeni aldığı kitabı getirmesini söyledim.” cümlesinin belirli bağlamlarda karışık anlaşılmasının sebebi hangisidir?
- A) “Ona” sözcüğünün yönelme eki taşıması.
- B) “Söyledim” sözcüğünün geçmiş zaman ekiyle kurulması.
- C) “Yeni aldığı” sözünün kimin aldığı kitaba gönderme yaptığının açık olmaması.
- D) “Kitabı” sözcüğünün belirtme eki alması.
- E) “Getirmesini” sözünün bir eylemsi olması.
Doğru cevap: C
Çözüm: “Yeni aldığı” ifadesindeki kişi bağlamdan anlaşılmıyorsa kitabı kimin satın aldığı belirsiz kalır. Sahiplik veya özne açıkça belirtilebilir.
"Araştırmanın omurgası sağlam; ancak bazı ayrıntıları zayıf." ifadesinde "omurga" sözcüğü neye karşılık gelir?
- A) Kaynakçada yer alan tüm kitaplar
- B) Yalnız sonuç bölümündeki sayılar
- C) Çalışmayı ayakta tutan ana yapı
- D) Araştırmacının kişisel özellikleri
- E) Metnin sayfa düzeni ve biçimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Omurga, araştırmanın temel kurgusu veya ana dayanağıdır. Ayrıntılar eleştirilse de ana yapının güvenilir olduğu vurgulanır.
Bir arkeoloji ekibi, kazıda bulunan bir eşyanın hangi amaçla kullanıldığını açıklarken iki ayrı olasılıktan söz ediyor. Eşyanın bulunduğu konum bir yorumu desteklerken üzerindeki aşınma izleri ikinci yorumla da uyuşuyor. Ekip raporuna “Yeni kanıtlar bulunmadıkça kullanım amacını kesinleştiremiyoruz.” notunu düşüyor. Buradan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
- A) Aşınma izleri bulunduğunda eşyanın kullanım amacı her durumda kesinleşir.
- B) Bir nesnenin bulunduğu konum, üzerindeki fiziksel izlerden daima daha güvenilirdir.
- C) Birden fazla yorumun bulunması bütün yorumların eşit derecede doğru olduğunu kanıtlar.
- D) Arkeolojik raporlar yeni kanıtlardan bağımsız olarak hiçbir zaman değişmez.
- E) Birden çok kanıtı değerlendirmek, kimi zaman kesin hüküm vermekten kaçınmayı gerektirir.
Doğru cevap: E
Çözüm: İki farklı kanıt ayrı yorumlara açık olduğundan araştırmacılar kesin yargıyı erteler. Bu durum kanıt değerlendirmesinde ihtiyatı gösterir.
“Aşağıdaki üç ifade değerlendirilmiştir: I. Her başarılı girişim aynı koşullarda ortaya çıkar. II. Aynı hedefe farklı yöntemlerle ulaşılabilir. III. Bir yöntemin uygunluğu uygulanacağı koşullara bağlıdır. ‘Tek çözüm yoktur.’ yargısını hangileri destekler?”
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) I, II ve III
- E) II ve III
Doğru cevap: E
Çözüm: II farklı yolların mümkün olduğunu, III yöntem seçiminin koşullara bağlılığını vurgular. I ise bütün başarıları aynı koşullara bağlayan katı bir genellemedir.
K, L, M, N, O ve P kodlu altı belge eski tarihten yeni tarihe sıralanacaktır. M ile P arasında tam bir belge vardır. K, L’den öncedir. N, O’dan hemen öncedir. P, K’den sonra gelir. L, O’dan önce gelir.
Aşağıdaki tam sıralamalardan hangisi verilen tüm koşullara uygundur?
- A) K → M → L → P → O → N
- B) K → L → P → M → N → O
- C) N → P → L → M → K → O
- D) P → K → L → M → N → O
- E) K → P → L → M → N → O
Doğru cevap: E
Çözüm: Önce verilen bitişiklik, öncelik ve sabit sıra koşullarını birlikte uygulamak gerekir. Koşulların tamamına uyan 3 farklı sıralama vardır. Bunlardan biri “K → M → L → P → N → O” biçimindedir. “K → P → L → M → N → O” sıralamasında her öğe yalnız bir kez kullanılır; önce-sonra, sabit sıra ve yan yanalık koşulları bozulmaz. Yanlış dizilişlerde bu kurallardan en az biri ihlal edilir.
Parçadaki anlatımın kuruluşunu en doğru açıklayan yargı hangisidir?
“Eski sokak boyunca iki katlı evler sıralanıyordu. Bir sabah belediye ekipleri geldi, sokak taşlarını sökmeye başladı. Bu işlem altyapı yenilemesinin ilk aşamasıdır; sökülen yüzeyin altında hatlar kontrol edilir.”
- A) Mekân tasviri olayla devam etmiş, ardından olayın bağlı olduğu süreç açıklanmıştır.
- B) Olayın tüm aşamaları yalnız duyulara seslenen tasvirle aktarılmıştır.
- C) Düşünce çatışmasıyla başlayıp tasvirin tek başına sürdürülmesi sağlanmıştır.
- D) Bir bilimsel süreç anlatıldıktan sonra olayın öncesine geri dönülmüştür.
- E) Karşıt görüşler sıralanıp bir görüşün doğruluğu gösterilmiştir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Evlerin görünümü betimlemedir; ekiplerin gelişi ve söküm eylemi öykülemedir. Son cümle işlemin altyapı sürecindeki işlevini açıklayarak genelleştirir.
“Görüşmelerin ardından alınan kararlar tüm çalışanlara bildirildi.” cümlesinde I. “Alınan” sıfat-fiildir. II. “Bildirildi” edilgendir. III. “Tüm” belgisiz sıfattır. yargılarından hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I doğrudur; II ve III yanlıştır.
- B) Yalnız II doğrudur; I ve III yanlıştır.
- C) II ve III doğrudur; I yanlıştır.
- D) Üç yargının tamamı doğrudur.
- E) I ve III doğrudur; II yanlıştır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Alınan sözcüğü kararlar adını niteleyen sıfat-fiildir. Bildirildi işin kimin tarafından yapıldığını belirtmeyen edilgen fiildir. Tüm sözcüğü çalışanlar adını miktar bakımından belirten belgisiz sıfattır.
Bir duyuruda hem hitap, hem saat yazımı, hem özel yer adına gelen ek var. Hangi cümlede bu üç kullanım da doğrudur?
- A) Sevgili konuklar: tören 10,45’te Bursa’da başlayacak.
- B) Sayın misafirler, buluşma 11.15’te Ankara da yapılacak.
- C) Sevgili dostlar; etkinlik 12.20’de İzmirde başlayacak.
- D) Değerli katılımcılar; program 09,30’da Kars’ta başlayacak.
- E) Sevgili öğrenciler, program 09.30’da Edirne’de başlayacak.
Doğru cevap: E
Çözüm: Hitap virgülle ayrılır, saat ve dakika noktayla gösterilir; saat ifadesinin eki ve yer adına gelen bulunma eki kesmeyle ayrılır. Doğru seçenekte bu üç kural birlikte karşılanır.
I. “Kesinlikle olabilir.” II. “Yüksek bir ihtimalle yağabilir.” III. “Belki yarın gelmez.” Bu yargılardan hangisinde kesinlik ile olasılık aynı anda kullanılarak çelişki doğmuştur?
- A) Yalnız I numaralı yargıda çelişki vardır.
- B) Yalnız III numaralı yargıda çelişki vardır.
- C) I ve II numaralı yargılarda çelişki vardır.
- D) II ve III numaralı yargılarda çelişki vardır.
- E) Yalnız II numaralı yargıda çelişki vardır.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Kesinlikle” kesinlik, “olabilir” olasılık bildirir. “Yüksek ihtimalle yağabilir” ve “belki gelmez” ise kendi içinde olasılık anlamını korur.
"Yazar bu romanda zamanı geriye sarmıyor; geçmişin bugündeki izini sürüyor." sözünde "izini sürmek" hangi anlamdadır?
- A) Eski olayları tarih sırasıyla yeniden anlatmak
- B) Geçmişi olduğu gibi yeniden canlandırmak
- C) Güncel gelişmeleri hiç dikkate almamak
- D) Bugünde görülen etkilerden geçmişe ulaşmak
- E) Önceki metinleri eksiksiz tekrar etmek
Doğru cevap: D
Çözüm: İz sürmek, mevcut belirtilerden hareketle geçmişin etkilerini araştırmaktır. Cümle geçmişi düz bir kronolojiyle yeniden anlatma yorumunu özellikle dışlar.
“Eleştirmenin kitabı ‘iyi’ bulmasına şaşırmadım; asıl şaşırdığım, bu yargısını tek bir örnekle bile gerekçelendirmemesiydi.” cümlesinden aşağıdakilerden hangisi kesin olarak anlaşılır?
- A) Konuşan, değerlendirmenin kanıtla desteklenmesini beklemektedir.
- B) Eleştirmen kitabı daha önce de kötü bulmuştur.
- C) Kitapta açıklanabilecek hiçbir başarılı bölüm yoktur.
- D) Konuşan eleştirmenin olumlu görüşünü kesinlikle paylaşmaktadır.
- E) Eleştirmen bütün görüşlerini her zaman kanıtlamaktadır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Şaşkınlığın kaynağı olumlu sonuç değil, bu sonucun gerekçesiz bırakılmasıdır. Konuşanın eleştirmenle aynı fikirde olup olmadığı açıklanmaz.
Pelin, Rıza, Suna, Tunç, Umut, Veda ve Yalın bir tiyatroda soldan sağa yedi koltuğa oturacaktır. Suna ortadaki dördüncü koltuktadır. Veda, Pelin’in tam iki koltuk sağındadır. Tunç, Rıza’nın hemen sağındadır. Yalın, Umut’un sağındadır. Rıza ilk koltukta değildir.
İlk konumdan son konuma kadar yapılan aşağıdaki dizilişlerden hangisi doğru bir olasılıktır?
- A) Pelin → Veda → Umut → Suna → Rıza → Tunç → Yalın
- B) Pelin → Umut → Rıza → Suna → Veda → Tunç → Yalın
- C) Pelin → Suna → Veda → Umut → Rıza → Tunç → Yalın
- D) Umut → Yalın → Pelin → Suna → Veda → Rıza → Tunç
- E) Pelin → Umut → Veda → Tunç → Yalın → Rıza → Suna
Doğru cevap: D
Çözüm: Önce verilen bitişiklik, öncelik ve sabit sıra koşullarını birlikte uygulamak gerekir. Koşulların tamamına uyan 4 farklı sıralama vardır. Bunlardan biri “Pelin → Umut → Veda → Suna → Rıza → Tunç → Yalın” biçimindedir. “Umut → Yalın → Pelin → Suna → Veda → Rıza → Tunç” sıralamasında her öğe yalnız bir kez kullanılır; önce-sonra, sabit sıra ve yan yanalık koşulları bozulmaz. Yanlış dizilişlerde bu kurallardan en az biri ihlal edilir.
I. Metin: “Bir fotoğraf arşivinde görsellerin çekildiği yere ilişkin eksik kayıtlar açıkça belirtilmelidir. Böylece kullanıcı bildiğiyle bilmediğini ayırır.” II. Metin: “Arşivde her görsele ayrıntılı açıklama yazmak zaman alır; ancak belirsiz bilgiyi kesinmiş gibi sunmak, daha sonra düzeltmesi güç sonuçlara yol açabilir.” Her iki metinde ortak olarak vurgulanan düşünce hangisidir?
- A) Arşiv açıklamaları zaman aldığı için bütün kayıtların kaldırılması gerekir.
- B) Görsellerin yalnız tarih bilgisi doğruysa arşivde kullanılabileceği kesindir.
- C) Eksik veriler kullanıcıdan saklandığında araştırmalar daha hızlı sonuçlanır.
- D) Arşivin temel görevi görselleri açıklamadan olabildiğince çoğaltmaktır.
- E) Bilgisel belirsizlikleri gizlememek, arşiv kullanımının güvenilirliği için önemlidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: İki metin de bilinmeyenleri kesinlik gibi göstermemeyi öğütlüyor. Birincisi kullanıcı farkındalığını, ikincisi yanlışın sonuçlarını öne çıkarıyor.
“Herkes geldi ama öğretmen henüz gelmedi.” cümlesini çözümleyen öğrencilerden hangisi birbirine karıştırılabilen iki görevi doğru ayırmıştır?
- A) Ama zarf-fiildir; henüz sözcüğü gelmedi yükleminin öznesidir.
- B) Ama bağlaçtır; henüz sözcüğü gelmedi yükleminin zamanını belirtir.
- C) Ama edattır; henüz sözcüğü öğretmen adını niteleyen sıfattır.
- D) Ama isim-fiildir; henüz sözcüğü öğretmenle birlikte tamlama kurar.
- E) Ama ünlemdir; henüz sözcüğü adın yerini tutan zamirdir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Ama iki karşıt yargıyı bağlayan bağlaçtır. Henüz, gelmeme eyleminin ne zamana kadar gerçekleşmediğini bildirir ve zaman zarfıdır.
Bu parçadaki son cümlenin anlatımın bütününe katkısı nedir?
“Toplumda sesli kitapların okuma sayılmayacağı söyleniyor. Oysa okuma deneyimini yalnız kâğıt üzerinde harf görmekle sınırlamak, metinle kurulan anlam ilişkisini görmezden gelmektir. Birçok kişi yolculukta dinlediği kitabın izini uzun süre taşır.”
- A) Sesli kitabın teknik üretim aşamalarını nesnel biçimde öğretmek
- B) Görüntüleri ayrıntılandırarak bütünü betimleyici hâle getirmek
- C) Karşı görüşün doğru olduğunu kabul edip tartışmayı sonlandırmak
- D) Karşı görüşe yöneltilen itirazı yaşantıya dayalı bir örnekle desteklemek
- E) Olayların tek bir kahraman üzerinden sırayla akmasını sağlamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Yazar sesli kitapları dışlayan görüşe karşı çıkar. Son cümle bu savın olası okur deneyimini gösteren örnektir; bütünün baskın işlevi tartışmadır.