Bir mahallede yeni park açılması, tek başına yeşil alan sorununu çözmez. Parkın düzenli bakımı, herkesin rahatça ulaşabileceği bir konumda olması ve farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarını gözetmesi gerekir. Aksi hâlde güzel görünen bir alan kısa sürede kullanılmaz duruma gelebilir. Bu parçanın ana düşüncesi hangisidir?
- A) Parkların sayısı arttığında bütün mahalle sorunları ortadan kalkar.
- B) Yeni parkların öncelikle estetik görünümü dikkate alınmalıdır.
- C) Yeşil alanların yararı, tasarımları kadar sürdürülebilir kullanımına da bağlıdır.
- D) Yeşil alanların bakımı yalnızca ziyaretçilere bırakılmalıdır.
- E) Parkların yaş gruplarına göre ayrı mahallelerde yapılması gerekir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin parkın açılmasını yeterli görmüyor; erişim, farklı kullanıcılar ve düzenli bakım koşullarını birlikte vurguluyor. Ana düşünce bu bütünlüktür.
Bir kütüphane, ödünç verme süresini uzatınca ziyaretçi sayısında belirgin bir artış olmadı. Ancak kitaplarını zamanında bitiremediği için yeniden ödünç almak zorunda kalanların sayısı azaldı. Görevliler, bu değişikliği okuyucuların işini kolaylaştıran bir gelişme olarak değerlendirdi. Parçadan kesin olarak ne çıkarılır?
- A) Süre uzatılması bütün okuyucuların daha fazla kitap bitirmesini sağlamıştır.
- B) Kütüphaneye gelen kişi sayısı eski döneme göre iki katına çıkmıştır.
- C) Süre uzatılması, bazı okurların aynı kitabı yeniden ödünç alma ihtiyacını azaltmıştır.
- D) Okurların tamamı ödünç verilen kitapları süresinden önce teslim etmiştir.
- E) Kütüphanenin toplam kitap sayısı süre değişikliğiyle birlikte artmıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Parçada doğrudan bildirilen değişim, tekrar ödünç alma sayısındaki azalmadır. Okuma hızı, kitap sayısı ve bütün okurlar hakkında ek sonuç kurulamaz.
Eskiden bozulan bir eşyayı hemen değiştirmek yerine tamir ettirmeye çalışırdık. Bugün birçok ürün kolayca yenilenebiliyor; fakat bu kolaylık, onarmayı düşünmeden vazgeçmemize yol açabiliyor. Oysa küçük bir tamir hem masrafı azaltabilir hem de gereksiz atığı önleyebilir. Bu parçaya en uygun başlık hangisidir?
- A) Alışveriş Merkezlerinin Değişimi
- B) Yeni Ürünlerin Teknik Özellikleri
- C) Eski Evlerin Mimari Yapısı
- D) Tüketici Reklamlarının Tarihi
- E) Onarmanın Yeniden Değeri
Doğru cevap: E
Çözüm: Parça yeni ürün almaya karşı onarma seçeneğinin yeniden düşünülmesini savunur. Masraf ve atık örnekleri bu ana temayı destekler.
Bir öğretmen sınıfındaki çocuklara okul bahçesinde küçük bir sebze alanı ayırdı. Öğrenciler ekim yaparken toprağın nemini izledi, bitkilerin büyüme hızını karşılaştırdı ve sonuçları not etti. Öğretmen için önemli olan, hasat miktarından çok çocukların gözlem yapmayı öğrenmesiydi. Buna göre çalışmanın temel amacı nedir?
- A) Bahçeden olabildiğince fazla sebze elde etmek
- B) Sınıftaki bütün dersleri bahçe çalışmasıyla değiştirmek
- C) Öğrencilerin yalnız bitki adlarını ezberlemesini sağlamak
- D) Okulun yiyecek giderlerini kısa sürede ortadan kaldırmak
- E) Öğrencilerin gözlem yoluyla öğrenme becerisini geliştirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Metinde öğretmenin hasat miktarını ikinci plana attığı açıkça belirtilir. Ekim ve kayıt etkinlikleri gözlem becerisini geliştirme amacına hizmet eder.
Bir uygulamanın çok sayıda özelliğe sahip olması, herkes için kullanışlı olduğu anlamına gelmez. Yazıları zor okunan, düğmeleri birbirine çok yakın olan veya basamakları yeterince açıklanmayan bir uygulama, sunduğu olanaklara rağmen kimi kullanıcılar için erişilemez kalabilir. Bu parçadan hangi sonuç çıkarılabilir?
- A) Bir uygulamanın değeri yalnızca içerdiği özellik sayısıyla ölçülmelidir.
- B) Kullanışlılık değerlendirilirken farklı kullanıcıların ihtiyaçları da gözetilmelidir.
- C) Bütün kullanıcılar aynı ekran düzeninde eşit kolaylıkla işlem yapabilir.
- D) Daha fazla özellik eklenen her uygulama daha erişilebilir hâle gelir.
- E) Erişilebilir tasarım ancak az sayıda özellik kullanılarak sağlanabilir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Yazar seçeneklerin çokluğunu yeterli saymıyor; okunabilirlik ve işlem açıklığı gibi erişilebilirlik ölçütlerinin kullanıcıya göre önemini vurguluyor.
Köyde uzun yıllardır kullanılan taş köprü onarıldı. Onarım sırasında köprünün dış görünüşü korunurken aşınmış taşıyıcı bölümler güçlendirildi. Böylece köprü hem günlük ulaşıma hizmet etmeyi sürdürdü hem de geçmişin izlerini taşıyan yapısını kaybetmedi. Bu parçanın üzerinde durduğu iki özellik hangisidir?
- A) Ulaşımı azaltma ve ziyaretçi sayısını sınırlama
- B) İşlevini sürdürme ve tarihî niteliğini koruma
- C) Yeni yapı kurma ve eski yapıyı tamamen kaldırma
- D) Malzemeyi değiştirme ve kullanımı yasaklama
- E) Köprüyü büyütme ve çevresindeki evleri yıkma
Doğru cevap: B
Çözüm: Taşıyıcıların güçlendirilmesi kullanım güvenliğini, görünüşün korunması tarihî dokuyu sürdürmeyi amaçlar. İki yön birlikte verilmiştir.
Bir araştırmacı, hazırladığı raporda yalnız başarılı sonuçları sıralamadı. Beklemediği bulguları ve çalışmasının eksik yönlerini de açıkça yazdı. Çünkü ona göre okurun araştırmanın sınırlarını bilmesi, sonuçların nasıl değerlendirilmesi gerektiğini anlamasını sağlar. Bu parçada araştırmacının hangi tutumu öne çıkar?
- A) Bulguları sınırlarıyla birlikte dürüstçe sunma
- B) Eksik sonuçları gizleyip başarıları ön plana çıkarma
- C) Okurun araştırmaya ilişkin sorularını tümüyle yanıtsız bırakma
- D) Raporun yalnız olumlu bölümlerini yayımlama
- E) Araştırmada ortaya çıkan tüm sonuçları kesin kabul etme
Doğru cevap: A
Çözüm: Metin başarıların yanında beklenmedik sonuçların ve sınırların açıklanmasını övüyor. Bu yaklaşım şeffaf raporlamayı gösterir.
Bir müzenin değerini yalnız sergilediği nesnelerin sayısıyla ölçmek yanıltıcı olabilir. Bazı müzeler yüzlerce parçayı yan yana dizerken ziyaretçiye bunlar arasında ilişki kurma fırsatı tanımaz. Daha küçük bir koleksiyonu dikkatle düzenleyen başka bir müze ise izleyicinin sorular sormasını, karşılaştırma yapmasını sağlayabilir. Bu parçanın yazarına göre etkili bir müzeciliğin temel koşulu nedir?
- A) Her sergi salonunda mümkün olan en fazla sayıda nesne bulundurmak
- B) Müzenin başarısını yalnız yıllık ziyaretçi sayısına göre hesaplamak
- C) Ziyaretçiye eserlerle ilgili hiçbir açıklama ve yönlendirme sunmamak
- D) Koleksiyonun değerini mekânın büyüklüğüyle doğrudan eşitlemek
- E) Nesneler arasında anlamlı ilişkiler kurduran bir sunum hazırlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Yazar çok parçanın tek başına anlam yaratmadığını, daha az parçayla bile ilişki ve soru kurdurulabileceğini savunur. Belirleyici olan sunumun niteliğidir.
Yöreye özgü bir ekmeği tanıtmak için düzenlenen festival büyük ilgi gördü. Fakat festivalden sonra fırınların çoğunda bu ekmeğin artık yapılmaması, tanıtımın üretim geleneğini tek başına yaşatmadığını gösterdi. Ustaların çırak yetiştirmesi ve malzemeye erişimin sürmesi de gerekiyordu. Bu parçanın sonuna düşünce akışına uygun olarak hangisi getirilebilir?
- A) Bu yüzden festivallerin tümü yalnız ziyaretçi sayılarını artırmaya yönelik geçici etkinliklerden oluşmalıdır.
- B) Demek ki eski üretim yöntemlerinin günümüzde hiçbir biçimde uygulanması artık mümkün değildir.
- C) Öyleyse üreticilerin yetişmesi yerine her yıl aynı tanıtım afişlerinin yeniden basılması yeterlidir.
- D) Dolayısıyla kültürel mirası korumak, onu görünür kılmak kadar üretim koşullarını sürdürmeyi de gerektirir.
- E) Böylece geleneksel ürünlerin tanıtımı ile üretimi arasında hiçbir bağ bulunmadığı kanıtlanmış olur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Metin festivalin tanıtım yararıyla sınırlı kaldığını, ustalık ve malzeme devamlılığı gerektiğini belirtir. Sonuç hem görünürlük hem üretimin sürmesi olmalıdır.
Bir kentte yeni otobüs durakları yapılırken gölgeliklerin biçimi üzerine uzun uzun konuşuldu. Buna karşılık durakların yürüyerek kolay ulaşılan noktalara yerleştirilmesi çok az tartışıldı. Sonradan en güzel görünen kimi durakların neredeyse hiç kullanılmadığı anlaşıldı. Yazar bu örnekle öncelikle neyi eleştirmektedir?
- A) Gölgeliklerin yapımında dayanıklı malzeme tercih edilmesini
- B) Otobüs duraklarının hava koşullarına uygun hâle getirilmesini
- C) Hizmetin kullanım koşulları yerine dış görünüşüne ağırlık verilmesini
- D) Ulaşım hizmetlerinin kentte yaşayanların erişimine açılmasını
- E) Durak yerleri belirlenirken yaya hareketinin incelenmesini
Doğru cevap: C
Çözüm: Durakların estetiğine odaklanılması fakat konumun ihmal edilmesi, kullanım sorununa yol açmıştır. Eleştiri görünüşün işlevin önüne geçirilmesinedir.
Bilimsel bir kavramı halka anlatmak isteyen konuşmacı önce günlük hayattan bir örnek verdi, ardından örneğin hangi noktada yetersiz kaldığını açıkladı. Böylece örneğin dinleyiciye yol göstermesini, fakat kavramın yerini almasını istemedi. Bu parçaya göre günlük örneklerden yararlanmanın sınırı nedir?
- A) Örneği açıklayıcı araç sayıp kavramın bütün özellikleriyle eşitlememek
- B) Günlük örnekleri bilimsel anlatımın bütünüyle dışında tutmak
- C) Bir örnek bulunduğunda kavramın tanımından hemen vazgeçmek
- D) Örnekleri kavramdan bağımsız ayrı bir konu olarak değerlendirmek
- E) Kavramı açıklarken yalnız benzetmelerin doğru olduğunu varsaymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Konuşmacı günlük örneği bir başlangıç olarak kullanır, sınırlılığını da belirtir. Amaç örnekle aydınlatmak, onu kavramın eksiksiz karşılığı saymamaktır.
Bir dijital arşiv, yüzlerce eski fotoğrafı erişime açtı. Arşiv görevlileri, fotoğrafların tarih ve yer bilgisinin kimi zaman belirsiz olduğunu açıkça işaretledi. Çünkü bu boşluklar gizlenirse araştırmacılar fotoğrafları yanlış olaylarla ilişkilendirebilirdi. Parçada aşağıdaki yargılardan hangisi desteklenmektedir?
- A) Eksik kayıt içeren fotoğraflar hiçbir araştırma için kullanılamaz.
- B) Kaynağın eksik bilgilerini belirtmek, yanlış yorum yapılmasını önlemeye yardımcı olur.
- C) Tarih bilgisi olmayan her fotoğrafın nerede çekildiği kesinlikle bellidir.
- D) Görsel malzemeyi paylaşmak, açıklama ve kaynak bilgisi vermeyi gereksiz kılar.
- E) Araştırmacıların tümü görselleri hiçbir bağlam bilgisine ihtiyaç duymadan çözümler.
Doğru cevap: B
Çözüm: Tarih ve yer bilgisindeki belirsizliğin işaretlenmesi, yanlış eşleştirme riskini azaltmak içindir. Bu, eksik kaydın değersiz olduğunu söylemek değildir.
Bir okulun yeni okuma saatleri öğrenciler arasında aynı etkiyi yaratmadı. Sessiz bir ortamda okumayı sevenler bu uygulamadan yararlanırken bazı öğrenciler, okudukları üzerine küçük grup sohbetleri yapılmasını daha verimli buldu. Öğretmenler, ortak hedefe farklı yollarla ulaşılabileceğini fark etti. Aşağıdakilerden hangisi parçanın temel düşüncesine en yakındır?
- A) Okuma etkinliklerinde her öğrenci mutlaka sessiz kalmalıdır.
- B) Grup tartışmaları bütün öğrenciler için okumanın yerini almalıdır.
- C) Ortak hedefi olan sınıflarda farklı yöntemlere hiç yer verilmemelidir.
- D) Öğrencilerin tercihleri uygulamanın sonuçları üzerinde etkili olamaz.
- E) Aynı öğrenme amacına farklı çalışma biçimleriyle yaklaşılabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: İki ayrı çalışma biçiminin farklı öğrencilere yararlı olması, tek bir yöntemin herkes için en uygun olmadığı düşüncesini destekler.
Yazar, “Bir kentin belleği yalnızca anıtlarında değil, insanların gündelik yaşamında da saklıdır.” dedikten sonra mahalle pazarlarının seslerinden, sokak isimlerinden ve eski ulaşım alışkanlıklarından söz ediyor. Bu örnekleri kullanmasının başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Anıtların tarihî önemini bütünüyle geçersiz saymak
- B) Pazarların ekonomik yapısını ayrıntılarıyla karşılaştırmak
- C) Kent kültürünün gündelik yaşamdaki izlerini somutlaştırmak
- D) Eski ulaşım araçlarını yeniden üretme planı sunmak
- E) Sokak isimlerinin yalnız yasal değişimlerini incelemek
Doğru cevap: C
Çözüm: Başlangıç yargısı kentin belleğini sıradan deneyimlere de yerleştirir; pazar, sokak ve ulaşım örnekleri bu soyut fikre somut karşılıklar verir.
Bir kent tarihi kitabının yazarı, eski fotoğrafları bugünkü sokak görüntüleriyle karşılaştırıyor. Fotoğraflarda görünen yapıların bir kısmı artık yok; buna karşılık bazı sokakların kullanımı, binalar değiştiği hâlde benzer biçimde sürüyor. Yazar “Kentin geçmişini yalnız ayakta kalan binalarda aramak, değişirken devam eden alışkanlıkları gözden kaçırmaktır.” diyor. Bu parçada I. geçmişin fiziksel izlerle sınırlandırılmaması, II. değişimin bütün alışkanlıkları ortadan kaldırması, III. sürekliliğin farklı biçimlerde görülebilmesi düşüncelerinden hangileri savunulmaktadır?
- A) I ve III birlikte savunulmaktadır.
- B) Yalnız II savunulmaktadır.
- C) I ve II birlikte savunulmaktadır.
- D) II ve III birlikte savunulmaktadır.
- E) I, II ve III birlikte savunulmaktadır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Yazar geçmişi yalnız binalarla sınırlamaz; yapı değişse bile kullanım sürekliliğinden söz eder. Bütün alışkanlıkların yok olduğu düşüncesi metne ters düşer.
İlk araştırmacı bir gölün kirliliğini anlamak için su örneklerinin sonuçlarını karşılaştırıyor. İkincisi, çevrede yaşayan insanların hangi dönemlerde göle yaklaşmadıklarını ve bunu nasıl açıkladıklarını dinliyor. Her ikisi de kendi yönteminin tek başına bütün soruları yanıtlamayacağını kabul ediyor. Bu iki araştırmacının yaklaşımlarını en doğru biçimde karşılaştıran yargı hangisidir?
- A) Biri yalnız geçmişi, diğeri yalnız geleceği araştırdığı için ortak soruları bulunmaz.
- B) Her ikisi de yalnız sayısal ölçüm kullanır fakat farklı sonuçlara ulaşmak ister.
- C) Biri ölçümlere, diğeri yaşantı anlatılarına dayanırken ikisi de yöntemlerinin sınırlarını kabul eder.
- D) İkisi de kullandığı yöntemin başka hiçbir veriye ihtiyaç duymadığını ileri sürer.
- E) Biri gölün doğal özelliklerini bütünüyle reddeder, diğeri yalnız kimyasal veriyi kabul eder.
Doğru cevap: C
Çözüm: Birinci çalışma su ölçümüne, ikinci çalışma yerel deneyime dayanır; ortak yönleri bütün soruları tek yöntemle çözemediklerini kabul etmeleridir.
Bir yazar taslaklarını sık sık yeniden yazmasının nedenini şöyle açıklıyor: “İlk cümleler ne söylemek istediğimi gösterir, sonraki cümlelerse aslında neyi söyleyemediğimi.” Ona göre düzeltme, yalnız kelime seçimini güzelleştirmek değildir; düşüncenin eksik kalan bağlarını da görünür kılar. Bu görüşten aşağıdakilerden hangisine ulaşmak en güçtür?
- A) Başarılı bir metnin ilk taslakta eksiksiz kurulması gerektiği sonucuna
- B) Yazma sürecinin düşünceyi yeniden değerlendirmeyi sağlayabildiği sonucuna
- C) Düzeltme sırasında yalnız anlatımın değil içeriğin de gözden geçirildiği sonucuna
- D) Taslağın yazar için düşüncenin sınırlarını fark ettirebildiği sonucuna
- E) Yeniden yazmanın metindeki bağlantı eksiklerini ortaya çıkarabildiği sonucuna
Doğru cevap: A
Çözüm: Parça ilk taslağı tamamlanmış saymıyor; yeniden yazmayı düşünceyi sınamak için gerekli görüyor. İlk taslağın eksiksiz olması gerektiği görüşü buna aykırıdır.
Bir okul, öğrencilerin okuma alışkanlıklarını geliştirmek için yıl boyunca kitap sayısı yarışması düzenledi. Sayılar yükseldi ama bazı öğrencilerin sırf yarışı kazanmak için çok kısa metinleri hızla geçtikleri görüldü. Bunun üzerine öğretmenler, öğrencilerden okudukları metinleri tartışmalarını ve önemli buldukları bölümleri gerekçelendirmelerini de istedi. Bu gelişmelerin ortaya koyduğu temel ayrım hangisidir?
- A) Bireysel okumayla toplu okumanın aynı yöntemle yürütülmesi arasındaki ayrım
- B) Kütüphanenin kitap çeşitliliğiyle ödünç verme süresinin uzunluğu arasındaki ayrım
- C) Okulun fiziki koşullarıyla öğrencilerin yaş gruplarının farklılığı arasındaki ayrım
- D) Metinlerin yazıldığı dönemlerle baskı tarihlerinin birbirinden ayrılması arasındaki ayrım
- E) Ölçmesi kolay nicelik ile gelişimi gösteren okuma niteliği arasındaki ayrım
Doğru cevap: E
Çözüm: Yalnız kitap sayısı okuma başarısını tam göstermemiştir. Tartışma ve gerekçelendirme eklenerek nicelik yanında kavrayışın niteliği de değerlendirilmiştir.
“Bir yapıyı korumak, onu her koşulda ilk günkü kullanımıyla dondurmak değildir.” diyen mimar, eski bir istasyonun okuma salonuna dönüştürülmesini örnek gösteriyor. Dönüşümde yapının ayırt edici bölümleri korunmuş; ancak günümüzde kullanılabilmesi için yeni işlevler eklenmiş. Mimarın örneği aşağıdaki sonuçlardan hangisini en güçlü biçimde destekler?
- A) Koruma ancak yapı hiçbir biçimde kullanılmadığında gerçekleştirilebilir.
- B) Tarihî yapıların her özelliği, işlev değiştirildiğinde bütünüyle ortadan kalkar.
- C) Koruma, tarihî karakteri gözeterek yeni kullanım biçimlerine alan açabilir.
- D) Bir yapıya yeni işlev verilmesi onun geçmişine ilişkin tüm bilgileri siler.
- E) Eski yapıların korunması, onları çağdaş gereksinimlerden bütünüyle koparmayı gerektirir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin tarihî özelliklerin korunmasıyla yeni işlevin bağdaşabileceğini gösterir. Koruma ve kullanımın mutlaka çatıştığı düşüncesi desteklenmez.
I. Metin: “Bir kitabın dilinin sade olması, anlattığı düşüncenin yüzeysel olduğu anlamına gelmez. Karmaşık bir konuyu anlaşılır kılmak, çoğu zaman uzun bir hazırlık gerektirir.” II. Metin: “Her şeyi çok basit gösteren anlatımlar, konunun önemli ayrıntılarını görünmez kılabilir. Okuru rahatlatmak uğruna açıklayıcı unsurları atlamak dikkat gerektirir.” Bu iki metnin anlam ilişkisi nedir?
- A) İkisi de anlaşılır dili düşünce derinliğiyle bağdaşmaz görerek kesin biçimde reddeder.
- B) İlki açıklığı savunurken ikincisi aşırı basitleştirmenin doğurabileceği kayba dikkat çeker.
- C) İlki ayrıntıların mutlaka çıkarılmasını, ikincisi bunun her durumda doğru olmasını savunur.
- D) İlki anlaşılır anlatımın yararsızlığını, ikincisi karmaşık anlatımın zorunluluğunu vurgular.
- E) İkisi de uzun hazırlığın hiçbir koşulda metnin niteliğini etkilemediğini ileri sürer.
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk metin açıklıkla derinliğin birleşebileceğini söyler. İkinci metin açıklığı değil, ayrıntı kaybettiren ölçüsüz basitleştirmeyi sınırlar.