Zor Test

DGS Türkçe Paragrafta Anlam - Zor Test

DGS Türkçe Paragrafta Anlam konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türkçe
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Paragrafta Anlam
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Bir kent tarihi kitabının yazarı, eski fotoğrafları bugünkü sokak görüntüleriyle karşılaştırıyor. Fotoğraflarda görünen yapıların bir kısmı artık yok; buna karşılık bazı sokakların kullanımı, binalar değiştiği hâlde benzer biçimde sürüyor. Yazar “Kentin geçmişini yalnız ayakta kalan binalarda aramak, değişirken devam eden alışkanlıkları gözden kaçırmaktır.” diyor. Bu parçada I. geçmişin fiziksel izlerle sınırlandırılmaması, II. değişimin bütün alışkanlıkları ortadan kaldırması, III. sürekliliğin farklı biçimlerde görülebilmesi düşüncelerinden hangileri savunulmaktadır?

Soru 2 / 20

İlk araştırmacı bir gölün kirliliğini anlamak için su örneklerinin sonuçlarını karşılaştırıyor. İkincisi, çevrede yaşayan insanların hangi dönemlerde göle yaklaşmadıklarını ve bunu nasıl açıkladıklarını dinliyor. Her ikisi de kendi yönteminin tek başına bütün soruları yanıtlamayacağını kabul ediyor. Bu iki araştırmacının yaklaşımlarını en doğru biçimde karşılaştıran yargı hangisidir?

Soru 3 / 20

Bir yazar taslaklarını sık sık yeniden yazmasının nedenini şöyle açıklıyor: “İlk cümleler ne söylemek istediğimi gösterir, sonraki cümlelerse aslında neyi söyleyemediğimi.” Ona göre düzeltme, yalnız kelime seçimini güzelleştirmek değildir; düşüncenin eksik kalan bağlarını da görünür kılar. Bu görüşten aşağıdakilerden hangisine ulaşmak en güçtür?

Soru 4 / 20

Bir okul, öğrencilerin okuma alışkanlıklarını geliştirmek için yıl boyunca kitap sayısı yarışması düzenledi. Sayılar yükseldi ama bazı öğrencilerin sırf yarışı kazanmak için çok kısa metinleri hızla geçtikleri görüldü. Bunun üzerine öğretmenler, öğrencilerden okudukları metinleri tartışmalarını ve önemli buldukları bölümleri gerekçelendirmelerini de istedi. Bu gelişmelerin ortaya koyduğu temel ayrım hangisidir?

Soru 5 / 20

“Bir yapıyı korumak, onu her koşulda ilk günkü kullanımıyla dondurmak değildir.” diyen mimar, eski bir istasyonun okuma salonuna dönüştürülmesini örnek gösteriyor. Dönüşümde yapının ayırt edici bölümleri korunmuş; ancak günümüzde kullanılabilmesi için yeni işlevler eklenmiş. Mimarın örneği aşağıdaki sonuçlardan hangisini en güçlü biçimde destekler?

Soru 6 / 20

I. Metin: “Bir kitabın dilinin sade olması, anlattığı düşüncenin yüzeysel olduğu anlamına gelmez. Karmaşık bir konuyu anlaşılır kılmak, çoğu zaman uzun bir hazırlık gerektirir.” II. Metin: “Her şeyi çok basit gösteren anlatımlar, konunun önemli ayrıntılarını görünmez kılabilir. Okuru rahatlatmak uğruna açıklayıcı unsurları atlamak dikkat gerektirir.” Bu iki metnin anlam ilişkisi nedir?

Soru 7 / 20

Bir köyün su kaynağını korumak için hazırlanan planda ilk olarak “Kaynağın bugünkü kullanım miktarı belirlenmeli.” önerisi yer alıyor. Sonraki bölümlerde mevsimsel değişim ve farklı kullanıcıların ihtiyaçları inceleniyor. Planın sonunda ise önerilen önlemlerin her yıl yeniden değerlendirilmesi isteniyor. Bu planın bütününe en uygun ilke hangisidir?

Soru 8 / 20

Bir çeviri atölyesinde öğretmen, öğrencilere aynı kısa paragrafın iki farklı çevirisini gösterdi. İlk çeviri cümle yapısına çok yakındı ancak metnin doğal akışını bozuyordu. İkinci çeviri daha akıcıydı fakat özgün metindeki bir terimin anlamını daraltmıştı. Öğretmen, ikisinden birini “kusursuz” ilan etmedi. Bu tutumun gerekçesi hangisi olabilir?

Soru 9 / 20

Bir gazeteci, “Şehirdeki yeni okuma alanlarının sayısı arttı.” bilgisini aktardıktan sonra bunların hangi semtlerde açıldığını gösteren bir harita yayımlıyor. Haritada yeni alanların büyük bölümünün birbirine yakın bölgelerde toplandığı görülüyor. Gazetecinin haberine haritayı eklemesinin düşünsel işlevi nedir?

Soru 10 / 20

Bir arkeoloji ekibi, kazıda bulunan bir eşyanın hangi amaçla kullanıldığını açıklarken iki ayrı olasılıktan söz ediyor. Eşyanın bulunduğu konum bir yorumu desteklerken üzerindeki aşınma izleri ikinci yorumla da uyuşuyor. Ekip raporuna “Yeni kanıtlar bulunmadıkça kullanım amacını kesinleştiremiyoruz.” notunu düşüyor. Buradan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

Soru 11 / 20

Aşağıdaki cümleler bir metni oluşturacak biçimde düzenlenecektir: (I) Böylece ortaya yalnız bir sonuç listesi değil, denemeler arasında kurulmuş bir düşünce çizgisi çıkar. (II) Bir araştırma defteri, çoğu zaman bitmiş bulgulardan önce sorularla başlar. (III) Daha sonra yapılan denemelerin beklenmedik sonuçları da bu soruların yanına yazılır. (IV) Defterde hangi varsayımın neden değiştirildiği de kayıt altına alınır. Düşünce akışı gözetildiğinde cümlelerin sırası hangisi olmalıdır?

Soru 12 / 20

Bir yazar, metninde uzun yolculukların insanı mutlaka dönüştürdüğünü söylemiyor. Ona göre kimi yolcular kilometrelerce gidip hiçbir şeye dikkat etmezken kimi insanlar aynı sokağı yıllarca yeni gözlerle görebilir. “Uzaklık, bakmayı öğrenenin yerini tutmaz.” yargısıyla bu görüşünü özetliyor. Aşağıdakilerden hangisi parçanın anlamına en yakındır?

Soru 13 / 20

Bir araştırmacı eski bir fabrikanın çalışanlarına ilişkin sözlü anlatılar topluyor. Anlatılarda çalışma koşulları hakkında ortak noktalar bulunduğu gibi aynı olaya dair farklı hatırlamalar da yer alıyor. Araştırmacı, anlatıları tek bir “doğru hatıra”ya indirgemek yerine tarihli belgelerle karşılaştırıyor ve hangi ayrıntıların tartışmalı olduğunu gösteriyor. Bu yöntem için I. tanıklıkları karşılaştırma, II. belirsizlikleri görünür kılma, III. bütün anlatıları değersiz sayma yargılarından hangileri doğrudur?

Soru 14 / 20

Bir sanat tarihçisi, eski tabloların temizlenmesiyle ilgili iki örneği karşılaştırıyor. Birinde kir tabakası kaldırılınca renkler daha belirgin olmuş, diğerinde aşırı temizleme yüzünden sanatçının bıraktığı bazı izler silinmiş. Tarihçi, “Müdahalenin amacı görünürlük sağlamak kadar eserin özgünlüğünü korumaktır.” diyor. Bu parçanın asıl uyarısı aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 15 / 20

Bir kentin kültür merkezi yeni etkinliklerini duyururken yalnız hangi gün kaç kişinin geldiğini yayımlamadı. Bazı katılımcıların neden erken ayrıldığını, hangilerinin devam edemediğini ve etkinliğe hiç katılamayanların karşılaştığı engelleri de araştırdı. Bu bilgiyle merkez, gelecekteki programını yeniden düzenlemeyi planlıyor. Yazarın öne çıkardığı değerlendirme yaklaşımı hangisidir?

Soru 16 / 20

I. Metin: “Bir fotoğraf arşivinde görsellerin çekildiği yere ilişkin eksik kayıtlar açıkça belirtilmelidir. Böylece kullanıcı bildiğiyle bilmediğini ayırır.” II. Metin: “Arşivde her görsele ayrıntılı açıklama yazmak zaman alır; ancak belirsiz bilgiyi kesinmiş gibi sunmak, daha sonra düzeltmesi güç sonuçlara yol açabilir.” Her iki metinde ortak olarak vurgulanan düşünce hangisidir?

Soru 17 / 20

Bir düşünce yazısında şöyle deniyor: “Kimi zaman bir çözüm, tam da başarılı olduğu için yeni bir sorunu görünür hâle getirir.” Yazar örnek olarak mahallede açılan yeni yürüyüş yolunu veriyor: Daha çok kişi yürümeye başlayınca yolun dar kalan bölümlerinde kalabalık oluşmuş ve ikinci bir düzenleme gerekmiş. Bu örneğin asıl gösterdiği nedir?

Soru 18 / 20

Bir editör, genç yazara şu değerlendirmeyi yapıyor: “Metnindeki her cümle güzel bir gözlem içeriyor; fakat gözlemler arasında okurun izleyebileceği bir yol henüz yok. Parçaları ayıklamak değil, neden bu sırayla yer aldıklarını açıklamak gerekiyor.” Editörün asıl eleştirisi hangi yazma sorunuyla ilgilidir?

Soru 19 / 20

Bir bölgede yerel yemek tarifleri derlenirken araştırmacılar aynı yemeğin köyden köye değişen biçimleriyle karşılaştı. Bazıları tarife farklı ot ekliyor, bazıları pişirme süresini değiştiriyordu. Araştırmacılar tek bir biçimi “gerçek tarif” ilan etmek yerine farklılıkları, hangi koşullarda ortaya çıktıklarıyla birlikte kayda geçirdi. Bu parçadaki yaklaşımı en iyi açıklayan yargı hangisidir?

Soru 20 / 20

I. Bir tarihî pazarın yenilenmesinde esnafın önerileri alındı; çünkü pazar yalnız korunacak bir bina değil, sürmekte olan bir çalışma alanıydı. II. Pazarın bütün dükkânları tek bir tasarımın içine zorlandı; çalışma alışkanlıkları değişince bazı esnaflar yeni düzeni kullanmakta güçlük çekti. Bu iki durumu birlikte değerlendiren en uygun yargı hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Bir kent tarihi kitabının yazarı, eski fotoğrafları bugünkü sokak görüntüleriyle karşılaştırıyor. Fotoğraflarda görünen yapıların bir kısmı artık yok; buna karşılık bazı sokakların kullanımı, binalar değiştiği hâlde benzer biçimde sürüyor. Yazar “Kentin geçmişini yalnız ayakta kalan binalarda aramak, değişirken devam eden alışkanlıkları gözden kaçırmaktır.” diyor. Bu parçada I. geçmişin fiziksel izlerle sınırlandırılmaması, II. değişimin bütün alışkanlıkları ortadan kaldırması, III. sürekliliğin farklı biçimlerde görülebilmesi düşüncelerinden hangileri savunulmaktadır?

    • A) I ve III birlikte savunulmaktadır.
    • B) Yalnız II savunulmaktadır.
    • C) I ve II birlikte savunulmaktadır.
    • D) II ve III birlikte savunulmaktadır.
    • E) I, II ve III birlikte savunulmaktadır.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Yazar geçmişi yalnız binalarla sınırlamaz; yapı değişse bile kullanım sürekliliğinden söz eder. Bütün alışkanlıkların yok olduğu düşüncesi metne ters düşer.

  2. İlk araştırmacı bir gölün kirliliğini anlamak için su örneklerinin sonuçlarını karşılaştırıyor. İkincisi, çevrede yaşayan insanların hangi dönemlerde göle yaklaşmadıklarını ve bunu nasıl açıkladıklarını dinliyor. Her ikisi de kendi yönteminin tek başına bütün soruları yanıtlamayacağını kabul ediyor. Bu iki araştırmacının yaklaşımlarını en doğru biçimde karşılaştıran yargı hangisidir?

    • A) Biri yalnız geçmişi, diğeri yalnız geleceği araştırdığı için ortak soruları bulunmaz.
    • B) Her ikisi de yalnız sayısal ölçüm kullanır fakat farklı sonuçlara ulaşmak ister.
    • C) Biri ölçümlere, diğeri yaşantı anlatılarına dayanırken ikisi de yöntemlerinin sınırlarını kabul eder.
    • D) İkisi de kullandığı yöntemin başka hiçbir veriye ihtiyaç duymadığını ileri sürer.
    • E) Biri gölün doğal özelliklerini bütünüyle reddeder, diğeri yalnız kimyasal veriyi kabul eder.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Birinci çalışma su ölçümüne, ikinci çalışma yerel deneyime dayanır; ortak yönleri bütün soruları tek yöntemle çözemediklerini kabul etmeleridir.

  3. Bir yazar taslaklarını sık sık yeniden yazmasının nedenini şöyle açıklıyor: “İlk cümleler ne söylemek istediğimi gösterir, sonraki cümlelerse aslında neyi söyleyemediğimi.” Ona göre düzeltme, yalnız kelime seçimini güzelleştirmek değildir; düşüncenin eksik kalan bağlarını da görünür kılar. Bu görüşten aşağıdakilerden hangisine ulaşmak en güçtür?

    • A) Başarılı bir metnin ilk taslakta eksiksiz kurulması gerektiği sonucuna
    • B) Yazma sürecinin düşünceyi yeniden değerlendirmeyi sağlayabildiği sonucuna
    • C) Düzeltme sırasında yalnız anlatımın değil içeriğin de gözden geçirildiği sonucuna
    • D) Taslağın yazar için düşüncenin sınırlarını fark ettirebildiği sonucuna
    • E) Yeniden yazmanın metindeki bağlantı eksiklerini ortaya çıkarabildiği sonucuna

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Parça ilk taslağı tamamlanmış saymıyor; yeniden yazmayı düşünceyi sınamak için gerekli görüyor. İlk taslağın eksiksiz olması gerektiği görüşü buna aykırıdır.

  4. Bir okul, öğrencilerin okuma alışkanlıklarını geliştirmek için yıl boyunca kitap sayısı yarışması düzenledi. Sayılar yükseldi ama bazı öğrencilerin sırf yarışı kazanmak için çok kısa metinleri hızla geçtikleri görüldü. Bunun üzerine öğretmenler, öğrencilerden okudukları metinleri tartışmalarını ve önemli buldukları bölümleri gerekçelendirmelerini de istedi. Bu gelişmelerin ortaya koyduğu temel ayrım hangisidir?

    • A) Bireysel okumayla toplu okumanın aynı yöntemle yürütülmesi arasındaki ayrım
    • B) Kütüphanenin kitap çeşitliliğiyle ödünç verme süresinin uzunluğu arasındaki ayrım
    • C) Okulun fiziki koşullarıyla öğrencilerin yaş gruplarının farklılığı arasındaki ayrım
    • D) Metinlerin yazıldığı dönemlerle baskı tarihlerinin birbirinden ayrılması arasındaki ayrım
    • E) Ölçmesi kolay nicelik ile gelişimi gösteren okuma niteliği arasındaki ayrım

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yalnız kitap sayısı okuma başarısını tam göstermemiştir. Tartışma ve gerekçelendirme eklenerek nicelik yanında kavrayışın niteliği de değerlendirilmiştir.

  5. “Bir yapıyı korumak, onu her koşulda ilk günkü kullanımıyla dondurmak değildir.” diyen mimar, eski bir istasyonun okuma salonuna dönüştürülmesini örnek gösteriyor. Dönüşümde yapının ayırt edici bölümleri korunmuş; ancak günümüzde kullanılabilmesi için yeni işlevler eklenmiş. Mimarın örneği aşağıdaki sonuçlardan hangisini en güçlü biçimde destekler?

    • A) Koruma ancak yapı hiçbir biçimde kullanılmadığında gerçekleştirilebilir.
    • B) Tarihî yapıların her özelliği, işlev değiştirildiğinde bütünüyle ortadan kalkar.
    • C) Koruma, tarihî karakteri gözeterek yeni kullanım biçimlerine alan açabilir.
    • D) Bir yapıya yeni işlev verilmesi onun geçmişine ilişkin tüm bilgileri siler.
    • E) Eski yapıların korunması, onları çağdaş gereksinimlerden bütünüyle koparmayı gerektirir.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Metin tarihî özelliklerin korunmasıyla yeni işlevin bağdaşabileceğini gösterir. Koruma ve kullanımın mutlaka çatıştığı düşüncesi desteklenmez.

  6. I. Metin: “Bir kitabın dilinin sade olması, anlattığı düşüncenin yüzeysel olduğu anlamına gelmez. Karmaşık bir konuyu anlaşılır kılmak, çoğu zaman uzun bir hazırlık gerektirir.” II. Metin: “Her şeyi çok basit gösteren anlatımlar, konunun önemli ayrıntılarını görünmez kılabilir. Okuru rahatlatmak uğruna açıklayıcı unsurları atlamak dikkat gerektirir.” Bu iki metnin anlam ilişkisi nedir?

    • A) İkisi de anlaşılır dili düşünce derinliğiyle bağdaşmaz görerek kesin biçimde reddeder.
    • B) İlki açıklığı savunurken ikincisi aşırı basitleştirmenin doğurabileceği kayba dikkat çeker.
    • C) İlki ayrıntıların mutlaka çıkarılmasını, ikincisi bunun her durumda doğru olmasını savunur.
    • D) İlki anlaşılır anlatımın yararsızlığını, ikincisi karmaşık anlatımın zorunluluğunu vurgular.
    • E) İkisi de uzun hazırlığın hiçbir koşulda metnin niteliğini etkilemediğini ileri sürer.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: İlk metin açıklıkla derinliğin birleşebileceğini söyler. İkinci metin açıklığı değil, ayrıntı kaybettiren ölçüsüz basitleştirmeyi sınırlar.

  7. Bir köyün su kaynağını korumak için hazırlanan planda ilk olarak “Kaynağın bugünkü kullanım miktarı belirlenmeli.” önerisi yer alıyor. Sonraki bölümlerde mevsimsel değişim ve farklı kullanıcıların ihtiyaçları inceleniyor. Planın sonunda ise önerilen önlemlerin her yıl yeniden değerlendirilmesi isteniyor. Bu planın bütününe en uygun ilke hangisidir?

    • A) Bugünkü kullanım miktarını bütün yıllar için değişmez kabul etmek
    • B) İlk ölçümden sonra kaynakla ilgili bütün araştırmaları sonlandırmak
    • C) Farklı kullanıcıların ihtiyaçlarını tek bir ortalama değerde yok saymak
    • D) Kararı mevcut veriye dayandırıp değişen koşullara göre yeniden gözden geçirmek
    • E) Kaynağın korunmasını yalnız bir defalık duyuru hazırlamakla sınırlamak

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Plan veri toplama, zaman içindeki değişimi izleme ve önlemleri yeniden değerlendirme adımlarından oluşur. Değişime açık karar yaklaşımı buradan çıkar.

  8. Bir çeviri atölyesinde öğretmen, öğrencilere aynı kısa paragrafın iki farklı çevirisini gösterdi. İlk çeviri cümle yapısına çok yakındı ancak metnin doğal akışını bozuyordu. İkinci çeviri daha akıcıydı fakat özgün metindeki bir terimin anlamını daraltmıştı. Öğretmen, ikisinden birini “kusursuz” ilan etmedi. Bu tutumun gerekçesi hangisi olabilir?

    • A) Çeviride akıcılık ve anlamı koruma ölçütlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği
    • B) Özgün metindeki terimlerin çeviride bütünüyle çıkarılmasının zorunlu olduğu
    • C) Kaynak cümlelerin dizilişinin her durumda tek geçerli başarı ölçütü sayılması
    • D) Bir çevirinin akıcı olması durumunda anlam kaybının artık önem taşımaması
    • E) Farklı çevirileri karşılaştırmanın öğrenciler için yararsız görülmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Bir çeviri yapıyı korusa da akmıyor, diğeri aksa da anlam kaybediyor. Öğretmen tek ölçüte dayanarak karar vermekten kaçınıyor.

  9. Bir gazeteci, “Şehirdeki yeni okuma alanlarının sayısı arttı.” bilgisini aktardıktan sonra bunların hangi semtlerde açıldığını gösteren bir harita yayımlıyor. Haritada yeni alanların büyük bölümünün birbirine yakın bölgelerde toplandığı görülüyor. Gazetecinin haberine haritayı eklemesinin düşünsel işlevi nedir?

    • A) Okuma alanlarının sayısına ilişkin verilen bilgiyi tümüyle yanlış ilan etmek
    • B) Sayısal artışın kent içindeki dağılımını göstererek ilk bilgiyi sorgulatmak
    • C) Harita üzerinden kentte hiç okuma alanı bulunmadığını kanıtlamak
    • D) Semtlerin nüfusuna ilişkin verilmemiş bütün ayrıntıları kesinleştirmek
    • E) Okuma alanı sayısı arttığında erişim sorununun daima çözüldüğünü göstermek

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Toplam sayının artışı doğru olabilir ancak harita olanakların eşit dağılmadığını düşündürür. Görsel, verinin dağılım yönünü inceletir.

  10. Bir arkeoloji ekibi, kazıda bulunan bir eşyanın hangi amaçla kullanıldığını açıklarken iki ayrı olasılıktan söz ediyor. Eşyanın bulunduğu konum bir yorumu desteklerken üzerindeki aşınma izleri ikinci yorumla da uyuşuyor. Ekip raporuna “Yeni kanıtlar bulunmadıkça kullanım amacını kesinleştiremiyoruz.” notunu düşüyor. Buradan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

    • A) Aşınma izleri bulunduğunda eşyanın kullanım amacı her durumda kesinleşir.
    • B) Bir nesnenin bulunduğu konum, üzerindeki fiziksel izlerden daima daha güvenilirdir.
    • C) Birden fazla yorumun bulunması bütün yorumların eşit derecede doğru olduğunu kanıtlar.
    • D) Arkeolojik raporlar yeni kanıtlardan bağımsız olarak hiçbir zaman değişmez.
    • E) Birden çok kanıtı değerlendirmek, kimi zaman kesin hüküm vermekten kaçınmayı gerektirir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İki farklı kanıt ayrı yorumlara açık olduğundan araştırmacılar kesin yargıyı erteler. Bu durum kanıt değerlendirmesinde ihtiyatı gösterir.

  11. Aşağıdaki cümleler bir metni oluşturacak biçimde düzenlenecektir: (I) Böylece ortaya yalnız bir sonuç listesi değil, denemeler arasında kurulmuş bir düşünce çizgisi çıkar. (II) Bir araştırma defteri, çoğu zaman bitmiş bulgulardan önce sorularla başlar. (III) Daha sonra yapılan denemelerin beklenmedik sonuçları da bu soruların yanına yazılır. (IV) Defterde hangi varsayımın neden değiştirildiği de kayıt altına alınır. Düşünce akışı gözetildiğinde cümlelerin sırası hangisi olmalıdır?

    • A) II → III → IV → I (2-3-4-1)
    • B) II → I → IV → III (2-1-4-3)
    • C) III → II → I → IV (3-2-1-4)
    • D) IV → II → III → I (4-2-3-1)
    • E) I → II → III → IV (1-2-3-4)

    Doğru cevap: A

    Çözüm: II defteri tanıtır, III “bu soruların” ifadesiyle II’ye bağlanır, IV kayıt sürecini genişletir; “Böylece” ile başlayan I doğal sonuçtur.

  12. Bir yazar, metninde uzun yolculukların insanı mutlaka dönüştürdüğünü söylemiyor. Ona göre kimi yolcular kilometrelerce gidip hiçbir şeye dikkat etmezken kimi insanlar aynı sokağı yıllarca yeni gözlerle görebilir. “Uzaklık, bakmayı öğrenenin yerini tutmaz.” yargısıyla bu görüşünü özetliyor. Aşağıdakilerden hangisi parçanın anlamına en yakındır?

    • A) İnsanlar ancak daha önce hiç gitmedikleri yerlerde yeni deneyimler yaşarlar.
    • B) Çok sayıda ülke gezen herkes çevresini ayrıntılı biçimde gözlemlemeye başlar.
    • C) Yeni bir bakış kazanmak, gidilen mesafeden çok gösterilen dikkatle ilgilidir.
    • D) Aynı sokakta yaşayan insanların hiçbir zaman farklı düşünceler edinmesi beklenemez.
    • E) Yolculukların faydası yalnız gidilen yerlerin sayısıyla doğrudan belirlenebilir.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Yazar uzaklık ile dikkatli görmeyi birbirinden ayırır. Yakın çevre de yeni bakışla anlam kazanabilir; temel ölçüt mesafe değildir.

  13. Bir araştırmacı eski bir fabrikanın çalışanlarına ilişkin sözlü anlatılar topluyor. Anlatılarda çalışma koşulları hakkında ortak noktalar bulunduğu gibi aynı olaya dair farklı hatırlamalar da yer alıyor. Araştırmacı, anlatıları tek bir “doğru hatıra”ya indirgemek yerine tarihli belgelerle karşılaştırıyor ve hangi ayrıntıların tartışmalı olduğunu gösteriyor. Bu yöntem için I. tanıklıkları karşılaştırma, II. belirsizlikleri görünür kılma, III. bütün anlatıları değersiz sayma yargılarından hangileri doğrudur?

    • A) Yalnız III yargısı doğrudur.
    • B) I ve III yargıları doğrudur.
    • C) II ve III yargıları doğrudur.
    • D) I ve II yargıları doğrudur.
    • E) I, II ve III yargıları doğrudur.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Araştırmacı tanıklıkları karşılaştırıp belirsizlikleri saklamıyor, ancak anlatıları bütünüyle geçersiz saymıyor. Dolayısıyla I ve II vardır, III yoktur.

  14. Bir sanat tarihçisi, eski tabloların temizlenmesiyle ilgili iki örneği karşılaştırıyor. Birinde kir tabakası kaldırılınca renkler daha belirgin olmuş, diğerinde aşırı temizleme yüzünden sanatçının bıraktığı bazı izler silinmiş. Tarihçi, “Müdahalenin amacı görünürlük sağlamak kadar eserin özgünlüğünü korumaktır.” diyor. Bu parçanın asıl uyarısı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Eserlerin her koşulda hiçbir bakım yapılmadan bırakılmasının gerektiği
    • B) İyileştirme amacıyla yapılan müdahalenin eserin özgün özelliklerini zedeleyebileceği
    • C) Temizlikten sonra renklerin belirginleşmesinin her zaman sahtecilik sayılacağı
    • D) Bütün sanat eserlerinin aynı yöntemle ve aynı sürede temizlenebileceği
    • E) Özgünlüğü koruma amacıyla görünürlüğün daima bütünüyle terk edilmesi gerektiği

    Doğru cevap: B

    Çözüm: İki örnek aynı eylemin olumlu ve zarar verici sonuçlarını gösterir. Metin müdahalenin ölçülü ve koruyucu olması gerektiğini vurgular.

  15. Bir kentin kültür merkezi yeni etkinliklerini duyururken yalnız hangi gün kaç kişinin geldiğini yayımlamadı. Bazı katılımcıların neden erken ayrıldığını, hangilerinin devam edemediğini ve etkinliğe hiç katılamayanların karşılaştığı engelleri de araştırdı. Bu bilgiyle merkez, gelecekteki programını yeniden düzenlemeyi planlıyor. Yazarın öne çıkardığı değerlendirme yaklaşımı hangisidir?

    • A) Yalnız salona girenlerin sayısını başarı için yeterli kabul eden yaklaşım
    • B) Katılamayanların görüşlerini program dışında bırakmayı amaçlayan yaklaşım
    • C) Her etkinliğin başarısını sadece afiş sayısıyla ölçen yaklaşım
    • D) Katılım sayılarına ek olarak deneyimi ve erişim engellerini de inceleyen yaklaşım
    • E) Bir etkinlik açıldıktan sonra programı yeniden düşünmeyi reddeden yaklaşım

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Merkez sayıların ardındaki deneyimi ve katılamama nedenlerini sorguluyor. Değerlendirme yalnız kaç kişinin geldiğiyle sınırlı kalmıyor.

  16. I. Metin: “Bir fotoğraf arşivinde görsellerin çekildiği yere ilişkin eksik kayıtlar açıkça belirtilmelidir. Böylece kullanıcı bildiğiyle bilmediğini ayırır.” II. Metin: “Arşivde her görsele ayrıntılı açıklama yazmak zaman alır; ancak belirsiz bilgiyi kesinmiş gibi sunmak, daha sonra düzeltmesi güç sonuçlara yol açabilir.” Her iki metinde ortak olarak vurgulanan düşünce hangisidir?

    • A) Arşiv açıklamaları zaman aldığı için bütün kayıtların kaldırılması gerekir.
    • B) Görsellerin yalnız tarih bilgisi doğruysa arşivde kullanılabileceği kesindir.
    • C) Eksik veriler kullanıcıdan saklandığında araştırmalar daha hızlı sonuçlanır.
    • D) Arşivin temel görevi görselleri açıklamadan olabildiğince çoğaltmaktır.
    • E) Bilgisel belirsizlikleri gizlememek, arşiv kullanımının güvenilirliği için önemlidir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İki metin de bilinmeyenleri kesinlik gibi göstermemeyi öğütlüyor. Birincisi kullanıcı farkındalığını, ikincisi yanlışın sonuçlarını öne çıkarıyor.

  17. Bir düşünce yazısında şöyle deniyor: “Kimi zaman bir çözüm, tam da başarılı olduğu için yeni bir sorunu görünür hâle getirir.” Yazar örnek olarak mahallede açılan yeni yürüyüş yolunu veriyor: Daha çok kişi yürümeye başlayınca yolun dar kalan bölümlerinde kalabalık oluşmuş ve ikinci bir düzenleme gerekmiş. Bu örneğin asıl gösterdiği nedir?

    • A) Bir sorun çözüldüğünde ortaya çıkan her gelişmenin kesinlikle olumsuz olması
    • B) Yürüyüş yolu yapılmasının insanların yürüyüş yapmasını her zaman engellemesi
    • C) İlk kazanımın ortaya çıkardığı yeni ihtiyaçların sonraki düzenlemeleri gerektirebilmesi
    • D) İlk planın işe yaraması için kullanıcı sayısının hiç değişmemesi gerektiği
    • E) Bir düzenlemenin yarar sağlaması hâlinde yeniden değerlendirilmesine gerek olmaması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Yol işe yaradığı için kullanıcı artıyor; bu artış kapasite sorunu yaratıyor. Başarı ile yeni gereksinimlerin birlikte doğabileceği anlatılıyor.

  18. Bir editör, genç yazara şu değerlendirmeyi yapıyor: “Metnindeki her cümle güzel bir gözlem içeriyor; fakat gözlemler arasında okurun izleyebileceği bir yol henüz yok. Parçaları ayıklamak değil, neden bu sırayla yer aldıklarını açıklamak gerekiyor.” Editörün asıl eleştirisi hangi yazma sorunuyla ilgilidir?

    • A) Metinde kullanılan kelimelerin bütünüyle yanlış yazılmasıyla
    • B) Yazarın hiç gözlem yapmadan yalnız soyut kavramlar kullanmasıyla
    • C) Anlatımda yer alan her ayrıntının gerçeğe aykırı olmasıyla
    • D) Metnin yalnız kısa cümlelerden oluştuğu için anlaşılmaz hâle gelmesiyle
    • E) İyi ayrıntıların anlamlı bir düşünce örgüsüne bağlanamamasıyla

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Editör gözlemleri değerli bulsa da aralarındaki mantıksal ve yapısal bağı eksik görüyor. Sorun tek cümlenin niteliği değil, bütünün örgüsüdür.

  19. Bir bölgede yerel yemek tarifleri derlenirken araştırmacılar aynı yemeğin köyden köye değişen biçimleriyle karşılaştı. Bazıları tarife farklı ot ekliyor, bazıları pişirme süresini değiştiriyordu. Araştırmacılar tek bir biçimi “gerçek tarif” ilan etmek yerine farklılıkları, hangi koşullarda ortaya çıktıklarıyla birlikte kayda geçirdi. Bu parçadaki yaklaşımı en iyi açıklayan yargı hangisidir?

    • A) Bütün yerel farklılıkları tek ve değişmez bir tarife dönüştürmenin zorunlu olduğunu savunmak
    • B) Bir kültürel uygulamanın çeşitlenmesini, onun tarihinin ve bağlamının parçası olarak görmek
    • C) Farklı köylerdeki uygulamaların tamamının birbirinden bağımsız olduğunu kesin kabul etmek
    • D) Aynı adı taşıyan yemeklerin ortak bir geçmişi olamayacağını kanıtlamaya çalışmak
    • E) Tarif farklılıklarını araştırma dışında tutarak yalnız malzeme fiyatlarını kaydetmek

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Farklı tarifler hata sayılıp elenmiyor; ortaya çıktıkları koşullarla birlikte belgeleniyor. Bu, kültürel çeşitliliği anlamaya çalışan bir tutumdur.

  20. I. Bir tarihî pazarın yenilenmesinde esnafın önerileri alındı; çünkü pazar yalnız korunacak bir bina değil, sürmekte olan bir çalışma alanıydı. II. Pazarın bütün dükkânları tek bir tasarımın içine zorlandı; çalışma alışkanlıkları değişince bazı esnaflar yeni düzeni kullanmakta güçlük çekti. Bu iki durumu birlikte değerlendiren en uygun yargı hangisidir?

    • A) Tarihî yapılarda tek tip tasarım uygulamak kullanım sorunlarını her durumda önler.
    • B) Çalışanların görüşleri koruma tasarımından bütünüyle çıkarıldığında sorun yaşanmaz.
    • C) Bir alanın eski olması, günümüzde hangi amaçla kullanıldığının önemsiz olduğunu gösterir.
    • D) Tarihî alanı korurken onu kullananların günlük ihtiyaçlarını dikkate almak belirleyicidir.
    • E) Tarihî pazarlardaki bütün sorunların yalnız fiziksel yıpranmadan kaynaklandığı kesindir.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İlk durum yaşayan işlevi ve esnafı gözetiyor; ikincisi tek tip çözüm nedeniyle kullanım sorunları yaratıyor. Karşılaştırma kullanıcı gereksiniminin önemini gösterir.