“Bu akşam ___ bize katılacakmış.” cümlesinde boşluğa gelecek söz, başkasına ek olarak katılma anlamı taşıyor. Boşluk hangi yazımla tamamlanmalıdır?
- A) Ali’yi — belirtme hâli ekidir.
- B) Ali’ye — yönelme hâli ekidir.
- C) Ali’yle — beraberlik belirtir.
- D) Ali de
- E) Aliler — çokluk eki vardır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Ek olarak katılma anlamı veren de bağlaçtır ve özel addan da ayrı yazılır. Bağlaç kesme işaretiyle ayrılmaz, te biçiminde de kullanılmaz.
“Öğrenciler ___ sessizce bekledi.” cümlesindeki boşluğun “sınıf” adının içinde bekleme anlamını vermesi isteniyor. Doğru biçim hangisidir?
- A) sınıfı — belirtme hâlindeki biçim
- B) sınıfa — yönelme hâlindeki biçim
- C) sınıflar — çoğul ekli ad biçimi
- D) sınıftan — ayrılma hâlindeki biçim
- E) sınıfta
Doğru cevap: E
Çözüm: Bulunma hâli eki sözcüğe bitişik yazılır; sınıf sert f ünsüzüyle bittiği için ek -ta olur. Ayrı yazılan de bağlacıyla karıştırılmamalıdır.
Bir öğrenci, “Anladım ___ bu bölüm daha sonra işlenecek.” cümlesindeki boşluk için bağlaç görevindeki sözü yazacaktır. Doğru biçim hangisidir?
- A) “kiler” — çokluk ekiyle yazılır.
- B) “kiyi” — belirtili nesne oluşturur.
- C) “ki” — ayrı yazılan bağlaçtır.
- D) “kı” — son ünlüye uyarak değişir.
- E) “-ki” — niteleme eki olarak bitişir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Burada ki, “anladım” yargısını sonraki açıklamaya bağlar; bağlaç olan ki ayrı yazılır. Bitişik yazılan -ki ekiyle ve kalıplaşmış sözlerle karıştırılmamalıdır.
“___ kitapları masaya koydu.” cümlesindeki boşluğa, kitapların rafta bulunduğunu bildiren niteleme yapısı getirilecektir. Doğru tamamlayış hangisidir?
- A) raftaki
- B) rafdaki — bulunma eki sertleşmemiştir
- C) raftan — ayrılma hâli eki almıştır
- D) rafları — belirtme eki almıştır
- E) rafa — yönelme hâli eki almıştır
Doğru cevap: A
Çözüm: Burada -ki, rafta sözcüğüne bitişerek sıfat görevli bir yapı oluşturur: raftaki kitaplar. Bağlaç olan ki gibi ayrı yazılmaz.
“Sen ___ yarın gelebilirsin?” cümlesinde soru anlamı verecek parçanın doğru yazımı hangisidir?
- A) de mi — her iki parça ayrı yazılır.
- B) demi — tek bir birleşik sözcüktür.
- C) de-mi — kısa çizgiyle ayrılmıştır.
- D) da mı — bağlaçta ünlü uyumu farklıdır.
- E) de misin — kişi eki fiil yerine taşınmıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Soru eki mi kendisinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Bağlaç de de ayrı yazılır; bu yüzden “Sen de mi yarın gelebilirsin?” biçimi doğrudur.
Bir editör, “Herşey zamanla değişti.” cümlesindeki ilk sözü düzeltmek istiyor. Doğru yazım ve gerekçe hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
- A) her-şey — çizgiyle kurulan ikilemedir.
- B) her şey — iki sözcük ayrı yazılır.
- C) herşey — kalıplaşmış birleşik addır.
- D) herşeyler — çoğul ekiyle birleşmiştir.
- E) herşeyi — iyelik ekiyle tekleşmiştir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Her sözcüğüyle şey sözcüğü ayrı yazılır: her şey. “Herşey” bitişik yazımı yanlıştır; bu kural çekim eki bulunmayan kullanım için geçerlidir.
Aşağıdaki sözlerden hangisi, bir bütün olarak yazıldığında bitişik yazılması gereken bir ifadedir?
- A) bir süre
- B) birçok
- C) ara sıra
- D) her gün
- E) pek çok
Doğru cevap: B
Çözüm: Birçok sözcüğü kalıplaşmış belgisiz sıfat olarak bitişik yazılır. Pek çok, her gün, ara sıra ve bir süre ise ayrı yazılır.
“Ben de gördüm; raftaki dosya henüz açılmamış.” cümlesine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- A) “de” bağlaç, “ki” bağımsız bir bağlaçtır.
- B) Her iki parça da adın durum ekidir.
- C) “de” bulunma eki, “ki” soru edatıdır.
- D) “de” bağlaç, “-ki” ise sıfat yapan ektir.
- E) Her iki parça da sözcük kökü oluşturur.
Doğru cevap: D
Çözüm: “Ben de” ifadesindeki de ayrı yazılan bağlaçtır; “raftaki” sözcüğündeki -ki ise rafta sözünü niteleme görevli yapar ve bitişik yazılır.
Bir öğrenci “Balkondaki çiçeklerde solmuş.” cümlesini, çiçeklerin de solduğu anlamıyla kurmuştur. Hangi düzeltme bu anlamı doğru yazar?
- A) Balkon çiçekleri de solmakta.
- B) Balkondaki çiçekler de solmuş.
- C) Balkonda ki çiçekler solmuş.
- D) Balkondaki çiçekler solmuştu.
- E) Balkondaki çiçekler solmuş mu?
Doğru cevap: B
Çözüm: Çiçeklerin başka bitkilerle birlikte solduğu belirtiliyorsa de, çoğul eki alan çiçekler sözcüğünden ayrı yazılmalıdır. Balkondaki içindeki -ki bitişik kalır.
Öğretmen aşağıdaki dört kullanımı veriyor: I. “gelir misin”, II. “gördünmü”, III. “bitti mi”, IV. “okurmusun”. Hangilerinde soru ekinin yazımı doğrudur?
- A) III ve IV
- B) Yalnız II
- C) II ve IV
- D) I ve III
- E) I ve IV
Doğru cevap: D
Çözüm: Soru eki kendisinden önceki sözcükten ayrı yazılır; sonrasındaki kişi eki soru ekine bitişir. Bu yüzden “gelir misin” ve “bitti mi” doğrudur, “gördün mü” ve “okur musun” ayrı yazılmalıdır.
“Yarınki toplantı için bir çok belge hazırlandı.” cümlesinin yazımı hangi değişiklikle bütünüyle düzeltilir?
- A) “bir çok” yerine “birçok” yazılmasıyla
- B) “Yarınki” yerine “yarın ki” yazılmasıyla
- C) “için” yerine “iç’in” yazılmasıyla
- D) “belge” yerine “bel ge” yazılmasıyla
- E) “toplantı” yerine “Toplantı” yazılmasıyla
Doğru cevap: A
Çözüm: Yarınki sözcüğündeki -ki ektir ve bitişik yazılır. Çokluk bildiren belgisiz sıfat “birçok” ise tek sözcük biçiminde yazılır.
“Sanki herşey değişmiş ama o hâlâ aynı.” cümlesinde anlamı koruyarak hangi sözün yazımını düzeltmek gerekir?
- A) “Sanki” sözü “san ki” olmalıdır.
- B) “aynı” sözü “ay nı” olmalıdır.
- C) “ama” sözü “a ma” olmalıdır.
- D) “herşey” sözü “her şey” olmalıdır.
- E) “değişmiş” sözü “değiş miş” olmalıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Sanki kalıplaşmış biçimde bitişik yazılır. Her şey ise ayrı yazılır; cümlenin tek yazım yanlışı “herşey” sözünün bitişik verilmesidir.
Duyuruda “27 Mayıs 2026 Çarşamba günü” yazıyor. Hangi açıklama ay ve gün adlarının büyük harfle başlamasını doğru gerekçelendirir?
- A) Her ikisi tür adı olduğundan daima büyük yazılır.
- B) Yıl sayısı ay adını mutlaka küçük harfe çevirir.
- C) Her ikisi belirli bir tarihi gösterdiğinden büyük yazılır.
- D) Takvim adları yalnız bayramlarda büyük yazılır.
- E) Gün adları ancak cümlenin başında büyük yazılır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Belirli bir tarihi bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar. “27 Mayıs 2026 Çarşamba günü” ifadesi belirli bir takvim gününü gösterir.
“Temmuz ayında tatile çıkacağız.” ifadesi belirli bir gün belirtmiyor. Aşağıdaki cümlelerden hangisi ay adını doğru biçimde kullanmıştır?
- A) Geçen mart Ayında yoğun kar yağdı.
- B) Bir sonraki Eylül ayında taşınacağız.
- C) Yazı ağustos Ayında tamamlayacağız.
- D) Henüz Ocak ayının planı açıklanmadı.
- E) Bu yıl temmuz ayında kısa bir tatil yapacağız.
Doğru cevap: E
Çözüm: Belirli bir tarih bildirmeyen ay adları küçük harfle başlar. “Bu yıl temmuz ayında” bu kurala uygundur; diğer örneklerde belirli tarih verilmediği hâlde ay adı veya “Ayında” gereksiz büyük yazılmıştır.
Bir editör şu ifadeleri denetliyor: I. “Mehmet’te geldi.” (ek olarak geldi), II. “Kitapta not var.” (yer bildirme), III. “Yarındaki toplantı” (zamanı niteleme), IV. “Biliyor musun?” (soru). Hangilerinin yazımı doğrudur?
- A) II, III ve IV
- B) I, III ve IV
- C) I ve II
- D) I, II ve III
- E) Yalnız IV
Doğru cevap: A
Çözüm: I’de ek olarak anlamı taşıyan bağlaç ayrı yazılmalı, “Mehmet de geldi” olmalıdır. II’de bulunma eki bitişik; III’te -ki bitişik; IV’te soru eki ayrı yazılmıştır.
Bir paragrafta “Herkez bugün bir çok dosya getirdi; ne varki hiç biri eksik değildi.” yazıyor. Bütün yazım yanlışlarını gideren seçenek hangisidir?
- A) “herkez” aynen kalmalı; yalnız iki belgisiz sözcük bitiştirilmelidir.
- B) “bugün” iki parçaya ayrılmalı; “ne varki” kalıplaşmış sayılmalıdır.
- C) “herkez” s ile düzeltilmeli; “birçok” ve “hiçbiri” bitişik, “ne var ki” ayrı olmalıdır.
- D) “birçok” ayrı, “hiçbiri” bitişik; öteki sözler değişmeden bırakılmalıdır.
- E) “nevar ki” bitişik, “herkez” küçük harfle, “hiç biri” ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Metinde dört yanlış vardır: “herkez” değil herkes, “bir çok” değil birçok, “ne varki” değil ne var ki, “hiç biri” değil hiçbiri yazılır. Dört düzeltme birlikte yapılmalıdır.
“Dünya Tiyatro günü için İstanbul’da yapılacak etkinliğe Türk Dil Kurumu’ndan da konuşmacı katılacak.” cümlesinde hangi iki yazım düzeltilmelidir?
- A) “da konuşmacı” → “dakonuşmacı”; “Günü” → “günü”
- B) “Dünya” → “dünya”; “konuşmacı” → “Konuşmacı”
- C) “Tiyatro günü” → “Tiyatro Günü”; “Kurumu’ndan” → “Kurumundan”
- D) “Türk Dil” → “türk dil”; “için” → “İçin”
- E) “İstanbul’da” → “İstanbulda”; “etkinliğe” → “Etkinliğe”
Doğru cevap: C
Çözüm: Dünya Tiyatro Günü bir anma ve kutlama gününün özel adıdır; bütün ad büyük harfle başlamalıdır. Kurum adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. İstanbul’da ve ayrı “da” zaten doğrudur.
Aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisinde “ki”nin ayrı/bitişik yazılışına ilişkin üç örnek birden doğru değerlendirilmiştir? I. evdeki (ek), II. demek ki (bağlaç), III. sanki (kalıplaşmış söz)
- A) I bitişik, II ayrı, III bitişik
- B) I ayrı, II ayrı, III bitişik
- C) I bitişik, II bitişik, III ayrı
- D) I ayrı, II bitişik, III ayrı
- E) I bitişik, II ayrı, III ayrı
Doğru cevap: A
Çözüm: Evdeki sözündeki -ki ektir ve bitişiktir. Demek ki sözündeki ki bağlaçtır ve ayrı yazılır. Sanki, bağlaç kökeni kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılan istisnalardandır.
Bir yazar “12.500 lira, % 18 vergi ve 2’şer belge” ifadelerini kullanmıştır. Hangi öneri üç ayrı yazım kuralını da doğru uygular?
- A) Binlikte virgül, yüzdede boşluk, üleştirmede rakam tercih edilmelidir.
- B) Binlikte nokta, yüzdede kesir çizgisi, üleştirmede rakam kullanılmalıdır.
- C) Binlikte boşluk, yüzdede yüzde sözcüğü, üleştirmede kesmeli ek bulunmalıdır.
- D) Binlikte iki nokta, yüzdede binde işareti, üleştirmede sayıdan sonra nokta olmalıdır.
- E) Binlikte nokta, yüzde işaretinden sonra boşluksuz sayı, üleştirmede yazıyla sayı kullanılmalıdır.
Doğru cevap: E
Çözüm: 12.500 binlik ayracı noktayla doğrudur; %18 işaretle sayı arasında boşluk bırakmaz; ikişer üleştirme sayısı harflerle yazılır. Üç kuralı doğru birleştiren seçenek bunları açıklar.
Bir editör kitap adlarını yazım açısından karşılaştırıyor. Aşağıdaki eser adlarından hangisi bağlacın yazımı ve büyük harf kullanımı bakımından kurala uygundur?
- A) Suç Ve ceza
- B) Küçük prens ve Ben
- C) Mai Ve Siyah
- D) Leyla ile Mecnun
- E) Anadolu notları
Doğru cevap: D
Çözüm: Eser adlarını oluşturan anlamlı sözcükler büyük harfle, aradaki ile ve ve gibi bağlaçlar küçük harfle yazılır. “Leyla ile Mecnun” bu iki koşulu sağlar.