Aşağıdaki sayı ifadelerinden hangisinin sözcüklerle yazımı kurala uygundur?
- A) beşyüz on iki
- B) üç yüz kırk iki
- C) dokuzyüz elli
- D) kırkbeş gün
- E) altmışsekiz sayfa
Doğru cevap: B
Çözüm: Birden fazla sözcükle ifade edilen sayılar ayrı yazılır. Üç yüz kırk iki yazımı bu kurala uygundur; diğer örneklerde sayı sözcükleri bitiştirilmiştir.
Bir ücret çizelgesinde oran “% 25” biçiminde gösterilmiş. Bu yazım nasıl düzeltilmeli ve niçin?
- A) “%25,00” yapılmalı; her oran ondalık yazılmalıdır.
- B) “‰25” yapılmalı; yüzdeyle binde eş anlamlıdır.
- C) “%25lik” yapılmalı; ekler işarete bağlanmalıdır.
- D) “yüzde 25” yerine “yüz de 25” yazılmalıdır.
- E) “%25” yapılmalı; işaretle sayı arasında boşluk olmamalıdır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüzde işareti sayıdan hemen önce ve bitişik olarak kullanılır: %25. Araya boşluk bırakılması yanlıştır; binde işareti farklı bir nicelik bildirir.
Bir raporda on iki bin beş yüz kişinin sayısı “12,500” yazılmıştır. Doğru düzeltme ve açıklama hangisidir?
- A) “1.250” olmalı; son sıfır atılmalıdır.
- B) “12.500” olmalı; binlik ayırmak için nokta kullanılır.
- C) “125.000” olmalı; gruplama beşli yapılır.
- D) “125,00” olmalı; iki ondalık basamak gerekir.
- E) “12.050” olmalı; virgül yüzlük basamağı gösterir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Dört ve daha çok basamaklı doğal sayılarda basamaklar sağdan üçlü gruplanır, aralara nokta konur: 12.500. Virgülse ondalık kısmı ayırır.
Bir katalogda sekizinci sıranın rakamla ve ekle gösterimi isteniyor. Hangi açıklama ve gösterim doğru kabul edilir?
- A) “8.sıra”; ek yerine iki ayrı sözcük kullanılır.
- B) “8-ıncı”; sıralama kısa çizgiyle gösterilir.
- C) “8’inci”; ekten önce kesme kullanılır, nokta konmaz.
- D) “8 sırada”; ekin başına boşluk konur.
- E) “8inci”; rakam ve harf ek olmadan birleştirilir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıra sayısında ek varsa rakamdan sonra kesme işareti getirilir ve ayrıca nokta kullanılmaz. Bu yüzden “8’inci” yazımı doğrudur.
Bir öğretmen şu üleştirme sayılarını yazıyor. Hangisi yazım kuralına uygundur?
- A) ikişer
- B) 6’şar
- C) 3’er
- D) 5’şer
- E) 4’er
Doğru cevap: A
Çözüm: Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla gösterilir. “İkişer” doğrudur; diğer seçenekler rakam ve kesme işareti kullanılarak yazıldıkları için yanlıştır.
“Doktor” sözcüğünün “Dr.” biçiminde kısaltılması için hangi açıklama doğrudur?
- A) “Dr.” gelenekleşmiş, noktayla biten bir kısaltmadır.
- B) “drlar” kısaltmaya gelen çokluk ekiyle kurulur.
- C) “D.R.” iki ayrı sözcüğün baş harflerinden oluşur.
- D) “dok.” ölçü birimi simgesi olduğu için noktasızdır.
- E) “DR” büyük harflerden kurulu bir kurum kısaltmasıdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Doktor sözcüğünün gelenekleşmiş kısaltması Dr. olarak yazılır ve sonunda nokta bulunur. Kurum kısaltmaları ve ölçü birimi simgeleriyle karıştırılmamalıdır.
“Her gün” ve “bugün” sözlerinin yazımını karşılaştıran biri hangi açıklamayı yapmalıdır?
- A) “Her gün” ayrı, “bugün” bitişik yazılır.
- B) İkisi de yalnız özel ad olarak kullanılır.
- C) İkisi de ikileme olduğu için ayrı yazılır.
- D) “Her gün” bitişik, “bugün” ayrı yazılır.
- E) İkisi de anlam yakınlığı yüzünden bitişiktir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Her gün iki ayrı sözcükten oluşur. Bugün ise kalıplaşmış zaman zarfı olarak bitişik yazılır; benzer zaman anlamı, yazımlarının aynı olmasını gerektirmez.
“Arkadaşlar yüz yüze konuştu; sonra gözgöze geldiler.” cümlesinde yalnız bir ikilemenin yazımı yanlıştır. Hangi düzeltme gereklidir?
- A) “gözgöze” yerine “göz göze” yazılması
- B) “geldiler” yerine “gel diler” yazılması
- C) “yüz yüze” yerine “yüzyüze” yazılması
- D) “konuştu” yerine “konuş tu” yazılması
- E) “sonra” yerine “son ra” yazılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüz yüze ve göz göze, durum ekiyle kurulan ikilemelerdir; ikisi de ayrı yazılır. Cümlede yalnız gözgöze biçimi düzeltilmelidir.
Bir laboratuvar listesinde “10 kg”, “12 cm” ve “3 m” kullanılmıştır. Bunların ortak yazım özelliği nedir?
- A) Birim simgeleri daima sonuna nokta almıştır.
- B) Her sayıdan sonra kesme işareti konmuştur.
- C) Simgelerin tümü sayıyla bitişik yazılmalıdır.
- D) Ölçü simgeleri özel ad olduğu için büyük yazılmıştır.
- E) Ölçü birimi simgeleri sayıdan boşlukla ayrılmıştır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Ölçü birimlerinin kg, cm, m gibi simgeleri sayıdan bir boşlukla ayrılır. Bu simgelerin ardından kısaltma noktası kullanılmaz.
Aşağıdaki üç sözün yazımı verilmiştir: I. “alt etmek”, II. “affetmek”, III. “arz etmek”. Hangileri TDK’nin yardımcı fiille birleşik yazımına uygundur?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) Yalnız II
- D) I ve II
- E) I, II ve III
Doğru cevap: E
Çözüm: Alt etmek ve arz etmek yapılarda ses değişimi olmadığı için ayrı; affetmekte f ünsüzü türediği için bitişik yazılır. Üç biçim de doğrudur.
“Bu kitapta bir kaç örnek bulunuyor.” cümlesinde yazım yanlışını giderirken hangi işlem yapılmalıdır?
- A) “bir kaç” sözü “birkaç” yapılmalıdır.
- B) “kitapta” sözü “kitap ta” yapılmalıdır.
- C) “bu kitapta” sözü “bukitapta” yapılmalıdır.
- D) “bulunuyor” sözü “bulun uyor” yapılmalıdır.
- E) “örnek” sözü “ör nek” yapılmalıdır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir miktar bildiren birkaç sözcüğü bitişik yazılır. Cümlede kitapta sözcüğündeki bulunma eki zaten doğru biçimde bitişiktir.
Bir okul duyurusunda “Cumhuriyet bayramı” yazılmıştır. Bu adı yazım yönünden düzelten açıklama hangisidir?
- A) “Cumhuriyet” küçük harfle başlamalı; tüm günler tür adıdır.
- B) “Cumhuriyet” sözü bitiştirilmeli; gün adı birleşik sözcüktür.
- C) “bayramı” kesmeyle ayrılmalı; sözcük isim hâlinde kalmıştır.
- D) “Bayramı” büyük harfle başlamalı; resmî günün adı bütünüyle özeldir.
- E) “bayramı” sözü çıkarılmalı; özel ad tek sözcükten oluşur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Resmî bayram adlarındaki bütün sözcükler büyük harfle başlar. Doğru biçim “Cumhuriyet Bayramı”dır; yalnız ilk sözcüğün büyük yazılması yeterli değildir.
“Kitapları Mehmetlerin evinden aldık.” cümlesindeki kişi adının çoğul eki alışı için hangi açıklama doğrudur?
- A) Özel ad cümlede geçince küçük harfle yazılır.
- B) Çoğul eki mutlaka kesmeyle gösterilir.
- C) Özel ada gelen bütün ekler ayrı sözcük yapılır.
- D) Çoğul eki öncesine soru işareti getirilir.
- E) Özel ada getirilen çoğul eki kesme işaretiyle ayrılmaz.
Doğru cevap: E
Çözüm: Özel adlara gelen çokluk eki ve onu izleyen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle Mehmetler ve Mehmetlerin biçimleri doğru yazımlardır.
Bir öğretmen I. “Türkçenin sözcükleri”, II. “Ankara’nın sokakları”, III. “Türk Dil Kurumunun yazıları”, IV. “Ayşe’lerin evleri” örneklerini veriyor. Hangilerinin ek yazımı doğrudur?
- A) I, II ve III
- B) I ve IV
- C) II ve IV
- D) Yalnız IV
- E) III ve IV
Doğru cevap: A
Çözüm: Türkçe yapım ekiyle kurulduğu için Türkçenin kesmesiz; Ankara’nın özel yer adı olduğu için kesmeli; kurum adı olduğundan Türk Dil Kurumunun kesmesiz yazılır. Özel ada gelen çoğul eki kesmeyle ayrılmayacağından Ayşelerin olmalıdır.
Bir gazete düzeltmeni şu üç biçimi görüyor: “baş başa”, “içiçe” ve “yan yana”. Hangisi yanlıştır ve gerekçesi nedir?
- A) “yan yana”; iki sözcük arasında kısa çizgi bulunmalıdır.
- B) “içiçe”; durum ekli ikileme ayrı yazılmalıdır.
- C) “baş başa”; isim tamlaması olduğu için bitişmelidir.
- D) “yan yana”; çoğul ekiyle birleşik yazılmalıdır.
- E) “baş başa”; ikinci kelime özel ad sayılmalıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Baş başa ve yan yana ayrı yazılmış doğru ikilemelerdir. İç içe de iki ayrı sözcükle yazılır; “içiçe” bitişik yazımı yanlıştır.
“12.450,75 TL tutarındaki ödülün %10’u 5.’inci kişiye verilecek.” cümlesinde yalnız bir sıra sayısı hatası vardır. Hangi değişiklik gerekir?
- A) “ödülün” → “ödül ün”
- B) “12.450,75” → “12,450.75”
- C) “5.’inci” → “5’inci”
- D) “tutarındaki” → “tutarında ki”
- E) “%10’u” → “% 10’u”
Doğru cevap: C
Çözüm: 12.450,75 sayısında nokta binliği, virgül ondalığı ayırır; %10’u boşluksuz yüzde işaretiyle yazılır. 5’inci sıra sayısında hem nokta hem ek kullanılamaz.
Dört cümle için yazım denetimi yapılmıştır. I. “Her şey hazır.” II. “Pekçok öğrenci geldi.” III. “Birkaç soru çözdük.” IV. “Bir süre bekledik.” Hangilerinde bütün sözcükler kurala uygun yazılmıştır?
- A) Yalnız II
- B) II ve III
- C) I ve II
- D) II, III ve IV
- E) I, III ve IV
Doğru cevap: E
Çözüm: Her şey ve bir süre ayrı; birkaç bitişik yazılır. “Pekçok” yanlıştır, “pek çok” olmalıdır. Bu nedenle I, III ve IV yazım bakımından doğrudur.
Bir editör, “Prof. Ayşe Yılmaz, TBMM’ye sunulan raporu 3 Mayıs 2026 Pazar günü tanıttı.” cümlesini inceliyor. Yazım bakımından nasıl bir sonuca varmalıdır?
- A) “TBMM’ye” sözünde kesme yerine boşluk konmalıdır.
- B) “Mayıs” ay adı olduğu için küçük harfle başlamalıdır.
- C) Kısaltmalar, özel ad eki ve belirli tarih yazımı uygundur.
- D) “Prof.” kısaltmasından nokta çıkarılmalıdır.
- E) “Pazar” gün adı olduğu için küçük harfle başlamalıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Prof. noktalı kısaltmadır; TBMM’ye kısaltmaya gelen eki kesmeyle ayırır. Belirli tarihi gösteren 3 Mayıs 2026 Pazar ifadesinde ay ve gün adı büyük yazılır.
Bir ders kitabının bölüm başlığı “Bilim ve Teknoloji”dir. Bu başlığa ilişkin dört öneri var: I. Bilim büyük kalmalı, II. ve küçük kalmalı, III. Teknoloji büyük kalmalı, IV. “ve” bitişik yazılmalı. Hangileri doğrudur?
- A) I ve IV
- B) III ve IV
- C) II ve IV
- D) I, II ve III
- E) Yalnız IV
Doğru cevap: D
Çözüm: Eser ve bölüm başlıklarında ilk harfler büyük yazılır; başlık içindeki ve bağlacı küçük ve ayrı yazılır. Bu yüzden I, II ve III doğrudur, IV yanlıştır.
Bir yazıda şu üç işlem sıralanıyor: I. “Mehmet’de” → “Mehmet de”, II. “şehirde ki” → “şehirdeki”, III. “çalışıyormusun” → “çalışıyor musun”. Bu düzeltmeler için hangi yargı doğrudur?
- A) Üçüncü düzeltme soru ekini bitişik yazmalıdır.
- B) Yalnız birinci düzeltme doğru uygulanmıştır.
- C) Üçünde de ekler kesmeyle ayrılmalıdır.
- D) İkinci düzeltme “ki” bağlacını yanlış yazmıştır.
- E) Üçü de farklı yazım kurallarını doğru uygular.
Doğru cevap: E
Çözüm: Mehmet de ifadesinde bağlaç ayrı; şehirdeki sözcüğünde sıfat yapan ek bitişik; çalışıyor musun biçiminde soru eki ayrı, kişi eki ona bitişik yazılır. Üç düzenleme de doğrudur.