Enfektif endokardit profilaksisi açısından yüksek riskli kardiyak duruma hangisi örnektir?
- A) Protez kalp kapağı bulunması
- B) Tedavi edilmiş yüzeyel çürük olması
- C) Sadece basit miyopi olması
- D) Diş minesinde fluorozis olması
- E) İzole çene eklemi klik sesi olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Protez kalp kapağı, uygun dental işlem söz konusuysa endokardit profilaksisi düşünülen yüksek risk gruplarındandır.
Rutin dental işlemler için tek başına hangi durum antibiyotik profilaksisi gerektirmez?
- A) Protez kalp kapağı ve gingival girişim
- B) Protez kapaklı hastada periapikal manipülasyon
- C) Geçirilmiş enfektif endokardit ve diş çekimi
- D) Yüksek riskli siyanotik kalp hastalığı ve diş çekimi
- E) Komplikasyonsuz ortopedik eklem protezi
Doğru cevap: E
Çözüm: Ortopedik eklem protezi olan hastaların çoğunda rutin dental profilaktik antibiyotik önerilmez; yüksek kardiyak risk ayrıdır.
Hipoglisemide sık beklenen semptom hangisidir?
- A) Yalnız renkli görme artışı
- B) Kalıcı dil pigmentasyonu
- C) Soğuk terleme ve titreme
- D) Ağrısız kron kırığı
- E) Diş minesinin birden kalınlaşması
Doğru cevap: C
Çözüm: Hipoglisemi adrenerjik belirtiler ve nöroglikopenik bulgular oluşturabilir; terleme ve titreme tipiktir.
Bilinci açık ve güvenle yutabilen hipoglisemik hastada uygun ilk destek nedir?
- A) İnsülin dozunu hemen artırmak
- B) Hastayı yalnız bırakıp diş çekimine devam etmek
- C) Hızlı emilen oral karbonhidrat sağlamak
- D) Ağız içi görüntüleme yapmak
- E) Ağızdan güçlü sedatif vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: Güvenli yutma varsa hızlı emilen karbonhidrat kullanılır; bilinç bozukluğu varsa ağızdan verilmez.
Bilinci kapalı hipoglisemi şüphesinde hangisinden kaçınılmalıdır?
- A) Kan glukozunu kontrol etmekten
- B) Hava yolu değerlendirmesinden
- C) Ağızdan sıvı veya şeker vermekten
- D) Yaşamsal belirtileri izlemekten
- E) Acil yardım çağırmaktan
Doğru cevap: C
Çözüm: Bilinçsiz hastaya oral sıvı verilmesi aspirasyon riski doğurur; acil destek ve uygun ileri tedavi gerekir.
Vazovagal senkop şüphesinde ilk genel yaklaşım hangisidir?
- A) Hastayı hemen ayağa kaldırıp yürütmek
- B) Ağız içine keskin bir alet yerleştirmek
- C) Tedaviye hız kesmeden devam etmek
- D) Bilinç kaybını önemsememek
- E) İşlemi durdurup uygun pozisyon ve yaşam bulgularını değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Senkopta işlem durdurulur, hasta güvenli pozisyona alınır ve hava yolu, solunum, dolaşım değerlendirilir.
Diş tedavisi sırasında hızla gelişen hışıltı, hipotansiyon ve yaygın ürtiker en çok neyi düşündürür?
- A) Reversibl pulpitisini
- B) Anafilaksiyi
- C) Diş taşını
- D) Yalnız ortodontik relapsı
- E) Normal pulpal adaptasyonu
Doğru cevap: B
Çözüm: Solunum ve dolaşım tutulumu eşliğinde hızla gelişen alerjik tablo anafilaksi lehinedir ve acildir.
Gebelikte akut yayılan odontojenik enfeksiyon geliştiğinde genel ilke hangisidir?
- A) Her enfeksiyona aynı uygunsuz ilacı vermek
- B) Tüm tedavileri doğum sonrasına kadar ertelemek
- C) Enfeksiyonu izlemsiz bırakmak
- D) Görüntüleme ve muayeneyi mutlak yasaklamak
- E) Gerekli tedavi ve uygun tıbbi iş birliğini geciktirmemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Maternal enfeksiyonun geciktirilmesi de risklidir; gerekli dental tedavi gebelik nedeniyle otomatik ertelenmez.
Gebe hastada gerekli intraoral görüntüleme için doğru düşünce hangisidir?
- A) Dental röntgen her zaman tedaviden daha tehlikelidir
- B) Klinik endikasyon varsa uygun teknik ve radyasyon güvenliğiyle değerlendirilebilir
- C) Her kontrolde gereksiz yere zorunlu çekilir
- D) Her gebelik haftasında kesin yasaktır
- E) Görüntüleme yalnız ortodontik tedavi içindir
Doğru cevap: B
Çözüm: Gerekçelendirilmiş dental görüntüleme düşük dozla güvenli biçimde yapılabilir; gereksiz incelemeden kaçınılır.
İleri gebelikte sırtüstü pozisyonda baş dönmesi ve hipotansiyon gelişmesinin olası nedeni nedir?
- A) Büyümüş uterusun büyük damarlara bası yapması
- B) Diş taşı renk değişikliği
- C) Mine kalınlığının ani düşmesi
- D) Mandibular sinirin kopması
- E) Kanal dolgusu taşması
Doğru cevap: A
Çözüm: Aortokaval bası venöz dönüşü azaltabilir; hastanın pozisyonu klinik duruma göre düzeltilir.
Kemoterapi alan ve ciddi nötropenisi bulunan hastada elektif invaziv diş işlemi öncesi hangisi önemlidir?
- A) Enfeksiyon riski ve nötrofil durumunu ilgili uzmanla değerlendirmek
- B) Tüm nötropenik hastaları sağlıklı saymak
- C) Profilaktik tedaviyi rastgele seçmek
- D) Kan sayımını tamamen ilgisiz görmek
- E) Hiç sorgulamadan uygulamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Ciddi nötropeni invaziv işlemlerde enfeksiyon riskini etkiler; hematoloji/onkoloji ile koordinasyon gerekebilir.
Diyabetli bireyin randevusunu planlarken hangi bilgi özellikle önemlidir?
- A) Sadece panoramik filmin tarihçesi
- B) Öğünlerin bütün hastalarda atlanması
- C) Yalnız göz rengi
- D) Yalnız son diş ipi markası
- E) Öğün, insülin/ilaç zamanı ve hipoglisemi öyküsü
Doğru cevap: E
Çözüm: Öğün ve antidiabetik ilaç zamanının bilinmesi özellikle hipoglisemiyi önlemeye yardım eder.
Yaşamı sürekli tehdit eden ciddi sistemik hastalığı bulunan birey ASA sınıflamasında hangi düzeye uyar?
- A) ASA II
- B) ASA I
- C) ASA VI sadece iyileşmekte olan hasta
- D) ASA IV
- E) ASA III
Doğru cevap: D
Çözüm: ASA IV sürekli yaşam tehdidi oluşturan ciddi sistemik hastalığı tanımlar; ASA VI organ donörü için kullanılır.
Penisilin alerjisi olan ve endokardit profilaksisi endikasyonu bulunan hastada hangi ilaçla ilgili eski ezber güncel önerilerle çelişir?
- A) Güncel antibiyotik seçeneklerinin kontrolü
- B) Alerji öyküsünün ayrıntılı alınması
- C) Alerji tipine göre uygun seçimin yapılması
- D) Klindamisinin rutin alternatif olarak önerilmesi
- E) Endikasyonun kardiyak durumla ilişkilendirilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: AHA güncellemesinde klindamisin, endokardit profilaksisinde penisilin alerjisine alternatif olarak önerilmemektedir.
Geçmişte enfektif endokardit geçirmiş hastaya periodontal cerrahi planlanıyor. Hangi iki özellik birlikte belirleyicidir?
- A) Yalnız periodontal sondun markası
- B) Yüksek riskli kardiyak öykü ve gingival doku manipülasyonu
- C) Yalnız hastanın diş fırçası modeli
- D) Yalnız hastanın göz rengi ve ağırlığı
- E) Sadece panoramik filmin çözünürlüğü
Doğru cevap: B
Çözüm: Endokardit profilaksisinde hem yüksek riskli kardiyak durum hem uygun nitelikte dental girişim birlikte aranır.
Yüksek riskli kardiyak hastada endodontik işlem periapikal dokuyu manipüle edecek şekilde planlanmışsa temel soru nedir?
- A) Yalnız restorasyon yüzeyinin parlaklığı
- B) Hangi frez markasının daha ucuz olduğu
- C) Dişin renginin kaç ton beyaz olduğu
- D) Hastanın daha önce hangi macunu kullandığı
- E) İşlemin endokardit profilaksisi endikasyonunu karşılayıp karşılamadığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Periapikal bölge manipülasyonu yüksek kardiyak risk grubunda profilaksi değerlendirmesini gündeme getirebilir.
Diz protezi yanında ciddi immünsüpresyonu bulunan hastada invaziv dental işlem için hangi yaklaşım daha doğrudur?
- A) Eklem protezi olan herkes için aynı ilacı zorunlu saymak
- B) Her durumda tüm antibiyotikleri ömür boyu kesmek
- C) Otomatik antibiyotik vermek yerine kişisel risk ve tedavi ekipleriyle değerlendirme yapmak
- D) Eklem protezini kardiyak kapak protezi kabul etmek
- E) İmmünsüpresyonu tamamen yok saymak
Doğru cevap: C
Çözüm: Rutin eklem protezi profilaksisi önerilmez; ek risklerde multidisipliner ve kişiselleştirilmiş karar gerekir.
İnsülin kullanan hasta uzun süre aç kalmış, diş hekimi bekleme odasında titreme ve konfüzyon geliştiriyor. Öncelik hangisidir?
- A) Belirtileri sadece diş minesiyle ilişkilendirmek
- B) Hastayı hemen dental sedasyona almak
- C) Hiç değerlendirmeden çekime başlamak
- D) Hipoglisemiyi düşünerek bilinç/yutma durumunu ve mümkünse kan şekerini değerlendirmek
- E) İnsülin dozunu rastgele iki katına çıkarmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Açlık ve insülin birlikteliğinde terleme, titreme, konfüzyon hipoglisemi lehinedir; güvenli tedavi bilinç durumuna göre değişir.
Bilinç kaybı olan ancak normal soluyan hasta temel ilk yardım değerlendirmesinde nasıl korunabilir?
- A) Zorla ağızdan su verilerek
- B) Ayakta yürütülerek
- C) Hava yolu açıklığını gözeten uygun yan pozisyon ve acil değerlendirme ile
- D) Sırtüstü kusarken yalnız bırakılarak
- E) Ağız içine büyük cisim konularak
Doğru cevap: C
Çözüm: Normal soluyan ancak bilinci olmayan kişide hava yolu güvenliği, uygun pozisyon ve acil yardım önceliklidir.
Lokal anestezi sonrası hızla ürtiker, hışıltı ve hipotansiyon gelişen tabloyu toksisiteden ayırmada en güçlü özellik hangisidir?
- A) Hastanın yaşının çift sayı olması
- B) Kanal dolgusunun uzunluğu
- C) Yalnız dişin rengi
- D) Sokette hemostaz yapılmış olması
- E) Alerjik sistemik solunum-dolaşım bulgularının birlikte bulunması
Doğru cevap: E
Çözüm: Anafilakside alerjik deri/mukoza ve solunum-dolaşım tutulumu destekleyicidir; anestezik toksisitesinde tipik nörolojik belirtiler olabilir.