Diş çekimi öncesinde kullanılan ilaçların sorgulanmasının temel nedeni nedir?
- A) Yalnız hastanın diş rengini saptamak
- B) Cerrahinin ücretini otomatik hesaplamak
- C) İmplant markasını seçmek
- D) Kanama ve ilaç etkileşimi gibi işlem risklerini belirlemek
- E) Tüm hastalara aynı antibiyotiği yazmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Antitrombotikler, immünsüpresanlar ve diğer ilaçlar işlem sırasında kanama, enfeksiyon ve etkileşim riskini değiştirebilir.
ASA III fiziksel durum sınıfı hangi hastayı tanımlar?
- A) Sürekli yaşamı tehdit eden hastalıkla ASA IV olanı
- B) Ciddi sistemik hastalığı bulunan hastayı
- C) Yalnız hafif lokal çürüğü olanı
- D) Beyin ölümü gerçekleşmiş donörü
- E) Tamamen sağlıklı bireyi
Doğru cevap: B
Çözüm: ASA III ciddi sistemik hastalığı ifade eder; ASA IV ise sürekli yaşam tehdidi oluşturan ciddi sistemik durumdur.
Warfarin kullanan hastanın antikoagülasyon etkisinin rutin değerlendirmesinde hangisi kullanılır?
- A) Dişin termal vitalite testi
- B) Tükürük pH ölçümü
- C) INR ölçümü
- D) Sadece kan grubu tayini
- E) Dental panoramik film
Doğru cevap: C
Çözüm: Warfarinin koagülasyon sistemi üzerindeki etkisini değerlendirmede INR kullanılır; tek başına dental görüntüleme bu amacı karşılamaz.
Aşağıdaki ilaçlardan hangisi doğrudan etkili oral antikoagülandır?
- A) Apiksaban
- B) Amoksisilin
- C) Parasetamol
- D) Klorheksidin
- E) Lidokain
Doğru cevap: A
Çözüm: Apiksaban faktör Xa inhibisyonuyla antikoagülan etki gösterir; diğer seçenekler antikoagülan değildir.
Klopidogrel hangi temel ilaç grubundadır?
- A) Antiplatelet ilaç
- B) Beta laktam antibiyotik
- C) Proton pompa inhibitörü
- D) Lokal anestezik
- E) Antifungal ilaç
Doğru cevap: A
Çözüm: Klopidogrel trombosit agregasyonunu inhibe eden bir P2Y12 reseptör blokörüdür.
Basit çekim sonrası lokal kanamayı kontrol etmede ilk başvurulacak mekanik yöntem hangisidir?
- A) Her hastaya sistemik steroid vermek
- B) Soketi sürekli güçlü biçimde çalkalamak
- C) Aktif kanamayı değerlendirmeden taburcu etmek
- D) Tüm antikoagülanları kendiliğinden kesmek
- E) Soket üzerine uygun süre doğrudan basınç uygulamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğrudan basınç ve uygun lokal hemostatik önlemler, diş çekimi sonrası kanama yönetiminin temelidir.
Antiplatelet kullanan stentli hastaya ilaç değişikliği gerektiğinde en doğru ilke hangisidir?
- A) Hastanın ilacı habersiz bırakmasını istemek
- B) Tedavi değişikliğini ilgili hekimle birlikte kararlaştırmak
- C) Bütün hastalarda ilacı bir hafta kesmek
- D) Yalnız panoramik görüntüye göre karar vermek
- E) Kanama riskini her zaman sıfır kabul etmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Özellikle koroner stentte antiplatelet tedavinin bilinçsiz kesilmesi ciddi trombotik sonuçlara neden olabilir.
Enfektif endokardit profilaksisi açısından yüksek riskli kardiyak duruma hangisi örnektir?
- A) Protez kalp kapağı bulunması
- B) Tedavi edilmiş yüzeyel çürük olması
- C) Sadece basit miyopi olması
- D) Diş minesinde fluorozis olması
- E) İzole çene eklemi klik sesi olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Protez kalp kapağı, uygun dental işlem söz konusuysa endokardit profilaksisi düşünülen yüksek risk gruplarındandır.
Rutin dental işlemler için tek başına hangi durum antibiyotik profilaksisi gerektirmez?
- A) Protez kalp kapağı ve gingival girişim
- B) Protez kapaklı hastada periapikal manipülasyon
- C) Geçirilmiş enfektif endokardit ve diş çekimi
- D) Yüksek riskli siyanotik kalp hastalığı ve diş çekimi
- E) Komplikasyonsuz ortopedik eklem protezi
Doğru cevap: E
Çözüm: Ortopedik eklem protezi olan hastaların çoğunda rutin dental profilaktik antibiyotik önerilmez; yüksek kardiyak risk ayrıdır.
Hipoglisemide sık beklenen semptom hangisidir?
- A) Yalnız renkli görme artışı
- B) Kalıcı dil pigmentasyonu
- C) Soğuk terleme ve titreme
- D) Ağrısız kron kırığı
- E) Diş minesinin birden kalınlaşması
Doğru cevap: C
Çözüm: Hipoglisemi adrenerjik belirtiler ve nöroglikopenik bulgular oluşturabilir; terleme ve titreme tipiktir.
Bilinci açık ve güvenle yutabilen hipoglisemik hastada uygun ilk destek nedir?
- A) İnsülin dozunu hemen artırmak
- B) Hastayı yalnız bırakıp diş çekimine devam etmek
- C) Hızlı emilen oral karbonhidrat sağlamak
- D) Ağız içi görüntüleme yapmak
- E) Ağızdan güçlü sedatif vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: Güvenli yutma varsa hızlı emilen karbonhidrat kullanılır; bilinç bozukluğu varsa ağızdan verilmez.
Bilinci kapalı hipoglisemi şüphesinde hangisinden kaçınılmalıdır?
- A) Kan glukozunu kontrol etmekten
- B) Hava yolu değerlendirmesinden
- C) Ağızdan sıvı veya şeker vermekten
- D) Yaşamsal belirtileri izlemekten
- E) Acil yardım çağırmaktan
Doğru cevap: C
Çözüm: Bilinçsiz hastaya oral sıvı verilmesi aspirasyon riski doğurur; acil destek ve uygun ileri tedavi gerekir.
Vazovagal senkop şüphesinde ilk genel yaklaşım hangisidir?
- A) Hastayı hemen ayağa kaldırıp yürütmek
- B) Ağız içine keskin bir alet yerleştirmek
- C) Tedaviye hız kesmeden devam etmek
- D) Bilinç kaybını önemsememek
- E) İşlemi durdurup uygun pozisyon ve yaşam bulgularını değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Senkopta işlem durdurulur, hasta güvenli pozisyona alınır ve hava yolu, solunum, dolaşım değerlendirilir.
Diş tedavisi sırasında hızla gelişen hışıltı, hipotansiyon ve yaygın ürtiker en çok neyi düşündürür?
- A) Reversibl pulpitisini
- B) Anafilaksiyi
- C) Diş taşını
- D) Yalnız ortodontik relapsı
- E) Normal pulpal adaptasyonu
Doğru cevap: B
Çözüm: Solunum ve dolaşım tutulumu eşliğinde hızla gelişen alerjik tablo anafilaksi lehinedir ve acildir.
Anafilaksi tedavisinde birinci basamak hayat kurtarıcı ilaç hangisidir?
- A) Yalnız antibiyotik gargara
- B) Sadece oral antihistaminik
- C) Topikal florür
- D) Sadece parasetamol
- E) Uygun dozda intramüsküler adrenalin
Doğru cevap: E
Çözüm: Anafilakside uygun intramüsküler adrenalin, hava yolu ve acil destek önceliklidir; antihistaminik bunun yerini tutmaz.
Astım atağındaki akut bronkospazmda hangi ilaç grubu kurtarıcı olabilir?
- A) Diş beyazlatma jeli
- B) Yalnız kalsiyum desteği
- C) Antifungal ağız gargarası
- D) Kısa etkili inhale beta-2 agonist
- E) Topikal minör ağrı kesici
Doğru cevap: D
Çözüm: Kısa etkili inhale bronkodilatörler bronkospazmda kurtarıcı tedavinin bir parçasıdır; klinik değerlendirme de gerekir.
Dental koltukta epileptik nöbet geçiren hastada hangisi yapılmamalıdır?
- A) Gerektiğinde acil yardım çağırmak
- B) Ağzına zorla cisim yerleştirmek
- C) Çevredeki sert cisimlerden korumak
- D) Nöbet süresini izlemek
- E) Hava yolunu ve solunumu değerlendirmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Nöbet sırasında ağza cisim yerleştirmek yaralanma ve hava yolu sorunlarına yol açabilir.
Göğüs ağrısı ve soğuk terleme başlayan hastada uygun temel yaklaşım nedir?
- A) İşlemi durdurup olası kardiyak acil için değerlendirme ve yardım istemek
- B) Hastayı hiçbir değerlendirme olmadan göndermek
- C) Diş çekimini hızlandırmak
- D) Kan basıncı ölçmemek
- E) Belirtileri yalnızca çürüğe bağlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Akut koroner sendrom belirtileri olabileceğinden elektif dental işlem durdurulur ve acil yardım planlanır.
Yanıtsız ve normal solunumu olmayan yetişkin hastada temel yaşam desteğinin parçası hangisidir?
- A) Ağızdan su içirme
- B) Yalnız diş radyografisi
- C) Hasta yürüyebiliyormuş gibi ayağa kaldırma
- D) Acil yardım, göğüs kompresyonları ve AED kullanımı
- E) Sadece dişeti masajı
Doğru cevap: D
Çözüm: Yanıtsız ve normal solunumu olmayan kişide kardiyak arrest düşünülür; acil sistem, CPR ve AED gereklidir.
Lokal anestezik sistemik toksisitesinin erken nörolojik belirtisi hangisi olabilir?
- A) Mineye yeni prizma eklenmesi
- B) Dişlerin kalıcı olarak uzaması
- C) Ortodontik telin kendiliğinden gevşemesi
- D) Ağız çevresinde uyuşma ve kulak çınlaması
- E) Süt dişinin kendiliğinden replante olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Özellikle intravasküler maruziyet sonrası perioral parestezi, tinnitus ve metalik tat toksisite uyarısı olabilir.