Bir dişin kök ucu ve çevresindeki kemik bölgesini gösteren temel intraoral görüntü hangisidir?
- A) TME ultrasonografisi
- B) Periapikal radyografi
- C) Bitewing yalnız kron görüntüsü
- D) Lateral sefalometri
- E) El bileği radyografisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Periapikal görüntü kök apeksi ve komşu periapikal kemiği değerlendirmek için kullanılır.
Üst ve alt çenelerin genel dentisyon görünümü için kullanılan geniş alan 2B yöntem hangisidir?
- A) Abdominal ultrason
- B) TME MRG
- C) Panoramik radyografi
- D) Tek diş periapikali
- E) Bitewing
Doğru cevap: C
Çözüm: Panoramik radyografi diş dizileri ve çenelerin geniş alan genel görünümünü sağlar.
TME eklem diskinin yumuşak doku yapısını değerlendirmede uygun yöntem hangisidir?
- A) Manyetik rezonans görüntüleme
- B) Oklüzal radyografi
- C) Lateral sefalometri
- D) Bitewing radyografi
- E) Sadece periapikal film
Doğru cevap: A
Çözüm: MRG TME disk ve diğer yumuşak doku yapıları için güçlü kontrast verir.
Üç boyutlu dentomaksillofasiyal sert doku görüntülemesi sunan yöntem hangisidir?
- A) Konik ışınlı BT (CBCT)
- B) Tek açıdan oklüzal film
- C) Standart bitewing
- D) Diş eti sondlaması
- E) Klinik fotoğraf
Doğru cevap: A
Çözüm: CBCT seçilmiş klinik endikasyonlarda sert dokuların 3B değerlendirmesine olanak verir.
Radyografide X-ışınlarını görece fazla zayıflatan yapı hangi görünümü verir?
- A) Her zaman siyah boşluk
- B) Her zaman mavi
- C) Yalnız renkli
- D) Radyopak
- E) Daima şeffaf
Doğru cevap: D
Çözüm: Daha fazla attenüasyon oluşturan mineralize ve metalik yapılar genellikle radyopak görünür.
Normal pulpa boşluğu konvansiyonel radyografide genellikle nasıl görünür?
- A) Radyolüsent
- B) Mine kadar yoğun
- C) Renkli damar çizgileri
- D) Daima homojen beyaz
- E) Metal restorasyon kadar radyopak
Doğru cevap: A
Çözüm: Pulpa boşluğu sert mine ve dentinden daha az X-ışını attenüasyonu oluşturur.
Aproksimal kontakların radyografide üst üste binmesi en çok hangi hatayla ilişkilidir?
- A) Görüntünün dosya adı
- B) Hastanın doğum tarihi
- C) Sensörün dijital olması
- D) Filmin raporlanma dili
- E) Yatay açılama hatası
Doğru cevap: E
Çözüm: Yanlış yatay projeksiyon kontakt yüzeylerin üst üste gelmesine neden olabilir.
Panoramik çekimde hasta anterior dişlerini ısırma bloğunda fazla önde konumlandırırsa beklenen görüntü hangisidir?
- A) Tüm posterior dişlerin köksüz görünmesi
- B) Anterior dişlerin belirgin geniş görünmesi
- C) Sadece apikal kist görünümü
- D) Her iki kondilin tamamen kaybolması
- E) Anterior dişlerin görece dar görünmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Fokal oluğun fazla önündeki anterior dişler yatay boyutta dar projekte olabilir.
Panoramik çekimde hasta gereğinden geriye konumlandırılırsa ön dişler çoğunlukla nasıl görünür?
- A) Tamamen renksiz
- B) Metal artefaktı olmaksızın siyah
- C) Daha dar
- D) Her zaman üç boyutlu
- E) Genişlemiş/büyümüş
Doğru cevap: E
Çözüm: Fokal oluğun arkasında anterior dişler yatay olarak daha geniş görünebilir.
Panoramikte bir metal cismin karşı tarafta ve daha yukarıda büyümüş bulanık ikinci görüntüsü neyle açıklanır?
- A) Hayalet görüntü
- B) Periodontal ligament normal görünümü
- C) Laminal dura kalınlaşması
- D) Aproksimal çürük
- E) Kavite preparasyonu
Doğru cevap: A
Çözüm: Panoramik hayalet görüntü sıklıkla karşı tarafta, yüksekte ve bulanık/büyük projekte olabilir.
Klinik muayenede çatlak şüphesi olan ve 2B görüntüleri tanısal olarak yetersiz kalan bir dişte 3B görüntü gerekiyorsa hangi yaklaşım daha uygundur?
- A) Önce rutin tüm çene CBCT'yi herkese uygulamak
- B) Yalnız bitewing ile tüm 3B detayların zorunlu görüleceğini varsaymak
- C) Klinik soruya göre sınırlı alan CBCT'yi değerlendirmek
- D) Tek başına panoramikte ince çatlağın kesin görüneceğini söylemek
- E) Görüntüleme olmadan cihazı maksimum doza ayarlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Seçilmiş endodontik sorunlarda, klinik ve başlangıç 2B inceleme yetersizse sınırlı FOV CBCT düşünülebilir; metal artefaktı çatlak yorumunu zorlaştırabilir.
Posterior dişte apikal radyolüsensi araştırılırken yalnız bitewing görüntüsünün yetersiz olmasının temel nedeni nedir?
- A) Bitewing'in yalnız TME diskini göstermesi
- B) Bitewing'in iyonizan radyasyon kullanmaması
- C) Bitewing'in daima üç boyutlu olması
- D) Kök apeksinin tipik bitewing alanında bulunmaması
- E) Bitewing'in mineyi radyolüsent göstermesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Bitewing ağırlıkla kron ve alveoler kret için tasarlanmıştır; apikal bölge için periapikal gerekir.
CBCT'deki gri değerlerin doğrudan standart HU kabul edilmemesinin temel nedeni nedir?
- A) X-ışınlarının dişe nüfuz etmemesi
- B) CBCT'nin yalnız görünür ışık kullanması
- C) Cihaz ve çekim parametrelerine bağlı saçılma ve kalibrasyon değişkenliği
- D) Gri değerin tüm cihazlarda sıfır olması
- E) Voksellerin her zaman iki boyutlu çizgilerden oluşması
Doğru cevap: C
Çözüm: CBCT gri değerleri saçılma, beam hardening ve cihaz/protokol farklılıkları nedeniyle standart HU ile eşdeğer değildir.
Bir periapikal görüntüde aynı anda aproksimal kontak overlap'i ve cone-cut izleniyorsa hangi iki hata birlikte düşünülür?
- A) Yalnız hasta yaşı ve mine kalınlığı
- B) Tümüyle normal anatomi
- C) Yatay açı hatası ve demet–reseptör hizasızlığı
- D) MRG radyo frekansının artması ve ultrason artefaktı
- E) Yalnız poz süresi ve hormon düzeyi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kontak overlap yatay projeksiyona, cone-cut ise X-ışını demetinin reseptörü kapsamamasına bağlıdır.
Çene bölgesinde radyolüsent lezyon izleniyor ancak radyografiyle histolojik kist türü konusunda kesin tanı konulamıyor. En uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Yalnız radyolüsensiye bakarak histolojik alt tipi kesinleştirmek
- B) CBCT gri değerini biyopsi yerine koymak
- C) Her lezyonu hiçbir değerlendirme olmadan çürük kabul etmek
- D) Klinik bulgular ve gerekirse ileri inceleme/histopatolojiyle korelasyon
- E) Tüm radyolüsensileri aynı patoloji saymak
Doğru cevap: D
Çözüm: Görüntüleme lezyonun yer ve sınırlarını gösterebilir ama her olguda hücresel doku tanısı koydurmaz.
İki benzer hastadan birinde 2B görüntüler yeterli, diğerinde gömülü dişin kritik anatomik komşuluğu belirsiz. CBCT kararındaki en uygun fark nedir?
- A) İlk hastada sırf daha fazla görüntü olsun diye doz artırmak
- B) Kritik komşuluğu yalnız laboratuvar kan testiyle saptamak
- C) Her iki hastaya da ayrım yapmadan büyük FOV CBCT istemek
- D) Yalnız ek 3B bilginin tedavi kararını değiştirebileceği hastada gerekçelendirmek
- E) Gömülü dişte 3B görüntünün asla yeri olmadığını söylemek
Doğru cevap: D
Çözüm: CBCT kullanımı klinik gereklilik ve 2B incelemenin sınırlılıklarına göre bireyselleştirilir.
Bir implant sahasında kesitlerde metal restorasyona komşu çizgisel bozulma görüldüyse en güvenli yorum hangisidir?
- A) CBCT'nin tüm yumuşak dokuları kusursuz gösterdiğini kabul etmek
- B) Artefakt olasılığını değerlendirerek anatomik sınırları dikkatle yorumlamak
- C) Metal artefaktının ölçümleri hiç etkilemeyeceğini varsaymak
- D) Her çizgiyi kesin kırık saymak
- E) Gri değeri histolojik kemik biyopsisi yerine kullanmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Metal artefaktları anatomik sınırları ve ölçümleri bozabilir, klinik değerlendirmede bu sınırlılık gözetilmelidir.
İki ayrı görüntüde mandibular kanal ile gömülü üçüncü molar yakınlığı 2B projeksiyonda belirsiz kalıyor ve cerrahi karar bundan etkilenecek. Ek inceleme hangi amaçla gerekçelendirilebilir?
- A) 3B anatomik ilişkinin klinik karar için gerekli ayrıntısını belirlemek
- B) MRG'nin iyonizan dozunu artırmak
- C) Dişi biyopsisiz histolojik olarak sınıflandırmak
- D) Rutin çürük taramasını CBCT ile değiştirmek
- E) Herhangi bir semptom yokken tüm baş-boynu doz sınırlaması olmadan taramak
Doğru cevap: A
Çözüm: Seçilmiş gömülü diş olgularında 2B görüntü yetersizse CBCT 3B ilişkileri açıklamaya yardımcı olabilir.
Radyografide kortikal kemik, mine ve metal restorasyonların farklı derecede radyopak olması temel olarak hangi faktörle açıklanır?
- A) Her dokunun aynı foton sayısını geçirip farklı renge boyanması
- B) Işınların yalnız kemikte iyonizan olmaması
- C) Reseptörün anatomiyi kendiliğinden tahmin etmesi
- D) Tüm yapıların eşit atom numarasına sahip olması
- E) Materyallerin X-ışını attenüasyon özelliklerinin farklılığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Yoğunluk, atom numarası ve enerjiye bağlı attenüasyon farklılıkları görüntü kontrastını oluşturur.
Bir radyografi planında yalnız mA artırıldığında ve diğer bütün parametreler sabit kaldığında beklenen primer fiziksel etki hangisidir?
- A) Her fotonun enerjisinin otomatik iki katına çıkması
- B) X-ışınlarının iyonizan niteliğini kaybetmesi
- C) Birim zamandaki foton üretimi ve maruziyetin artması
- D) Reseptörün panoramik cihaza dönüşmesi
- E) Tüm geometrik distorsiyonun giderilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: mA tüp akımıdır; foton üretim oranını artırır, enerjinin temel belirleyicisi kVp'dir.