Gömülü diş kronunu çevreleyen ve mine-sement sınırına uzanan kistik lezyon hangisidir?
- A) Radiküler kist
- B) Rezidüel kist
- C) Periapikal apse
- D) Stafne kemik kavitesi
- E) Dentijeröz kist
Doğru cevap: E
Çözüm: Dentijeröz kist tipik olarak gömülü dişin kronunu çevreler ve CEJ bölgesine tutunur.
Oral lökoplaki alanında epitel displazisinin derecesi hangi incelemeyle belirlenir?
- A) Histopatolojik değerlendirme
- B) Yalnız plak indeksi
- C) Sadece tükürük pH ölçümü
- D) Yalnız panoramik radyografide kemik yoğunluğu
- E) Sadece termal vitalite testi
Doğru cevap: A
Çözüm: Displazinin varlığı ve derecesi klinik görüntüyle kesinleştirilemez; uygun doku örneğinin histopatolojik incelemesi gerekir.
Dental radyografide ışın demetinin alanını sınırlandıran yapı hangisidir?
- A) Bilgisayar monitörü
- B) Katot filament
- C) Anot hedefi
- D) Sensör kablosu
- E) Kolimatör
Doğru cevap: E
Çözüm: Kolimatör ışının geçtiği alanı sınırlar; hastanın gereksiz ışınlanmasını ve saçılmayı azaltmaya yardımcı olur.
Parotis kaynaklı yavaş büyüyen benign kitlelerin klasik örneklerinden biri hangisidir?
- A) Basit kemik kisti
- B) Odontojenik keratokist
- C) Periapikal granülom
- D) Radiküler kist
- E) Pleomorfik adenom
Doğru cevap: E
Çözüm: Pleomorfik adenom tükürük bezlerinin yaygın benign epitelyal tümörlerindendir.
Dikey projeksiyon açısının gereğinden fazla olduğu klasik periapikal teknikte hangi bozulma beklenir?
- A) Metal artefaktının tamamen yok olması
- B) Yalnız hayalet görüntü
- C) Elongation, dişin uzun görünmesi
- D) Aproksimal yüzeylerin zorunlu ayrılması
- E) Foreshortening, dişin kısa görünmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Aşırı dikey açı, iki boyutlu projeksiyonda dişin kısa görünme eğilimini artırır.
Parotis kitlesinde klinik-görüntüleme ile pleomorfik adenom düşünülüyor. Kesin doku tipi için hangisi doğrudur?
- A) Ağrısızlık maligniteyi yüzde yüz dışlar
- B) Sadece kan basıncı ölçmek yeterlidir
- C) Tek başına TME klik sesi yeterlidir
- D) KIBT'de dansite ölçümü her zaman kesin tanıdır
- E) Uygun sitolojik veya histopatolojik inceleme gerekebilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Tükürük bezi kitlelerinde klinik ve görüntüleme tanısal yönlendirmedir; doku incelemesi gerekli olabilir.
Üst santral kesiciler vital, orta hatta iyi sınırlı radyolüsensi bulunuyor. Hangi anatomik oluşum patolojiyle karışabilir?
- A) İnsiziv foramen
- B) Mylohyoid çizgi
- C) Mandibular kanal
- D) Submandibular bez çukuru
- E) Mental foramen
Doğru cevap: A
Çözüm: Normal insiziv foramen orta hat üst kesici apikal alanında radyolüsensi oluşturabilir.
Yanakta keskin diş kenarına karşılık gelen beyaz kalınlaşma saptanıyor. Etken düzeltildikten sonra lezyonun gerilemesi hangi tanıyı destekler?
- A) Sürtünme keratozu
- B) Primer herpetik gingivostomatit
- C) Oral malign melanom
- D) Eritroplaki
- E) Mukoza membran pemfigoidi
Doğru cevap: A
Çözüm: Travmatik sürtünmeye bağlı keratoz irritan ortadan kaldırılınca düzelebilir; kalıcı lezyon ise yeniden değerlendirilmelidir.
Ağız mukozası görünümü normal olduğu halde kronik yanma yakınması olan hastada hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Önce lokal ve sistemik nedenleri değerlendirerek primer ağız yanması sendromunu ayırmak
- B) Sadece panoramikle tüm etiyolojiyi dışlamak
- C) Candida dışlanmadan kesin nöropatik tanı koymak
- D) Her durumda tüm dişlere kanal tedavisi yapmak
- E) Yanmayı mutlaka TME kondiline bağlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Yanma yakınmasında kandidiyazis, beslenme eksikliği ve ilaç etkisi gibi ikincil nedenler araştırılmalıdır.
Posterior mandibulada kökle bütünleşik yoğun radyopak kitleyi sıradan idiopatik osteosklerozdan ayırmada hangi bulgu daha yardımcıdır?
- A) Tükürük pH değerinin normal olması
- B) Dil mukozasının rengi
- C) Karşıt dişin çürük durumu
- D) Tek başına hastanın boyu
- E) Diş köküyle süreklilik gösteren kitle
Doğru cevap: E
Çözüm: Sementoblastomda diş köküyle birleşen mineralize kitle tipik ipucudur; ayrım için klinik ve görüntü birlikte yorumlanır.
Ağız kuruluğu, kuru göz ve servikal çürüklerde artış olan erişkinde hangi sistemik etken araştırılmalıdır?
- A) Sjögren hastalığı
- B) Menenjokok taşıyıcılığı
- C) Kalıtsal dentinogenezis imperfekta
- D) Akut viral gastroenterit
- E) Akut apandisit
Doğru cevap: A
Çözüm: Göz ve ağız kuruluğunun birlikte olması Sjögren dahil ekzokrin bez hastalıklarını düşündürür; tükürük azlığı çürük riskini artırır.
Posterior dişte apikal radyolüsensi araştırılırken yalnız bitewing görüntüsünün yetersiz olmasının temel nedeni nedir?
- A) Bitewing'in yalnız TME diskini göstermesi
- B) Bitewing'in iyonizan radyasyon kullanmaması
- C) Bitewing'in daima üç boyutlu olması
- D) Kök apeksinin tipik bitewing alanında bulunmaması
- E) Bitewing'in mineyi radyolüsent göstermesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Bitewing ağırlıkla kron ve alveoler kret için tasarlanmıştır; apikal bölge için periapikal gerekir.
Tekrarlayan gruplaşmış ağız içi ülserler bağışıklığı normal hastada sert damakta yerleşiyor. Hangisi daha olasıdır?
- A) Kondil dejenerasyonu
- B) Rekürren intraoral herpes
- C) Sialadenoz
- D) Wharton kanalı obstrüksiyonu
- E) Minör aftın tipik dağılımı
Doğru cevap: B
Çözüm: Rekürren intraoral herpes sıklıkla keratinize mukozada, minör aft ise nonkeratinize mukozada yer alır.
Bir periapikal görüntüde aynı anda aproksimal kontak overlap'i ve cone-cut izleniyorsa hangi iki hata birlikte düşünülür?
- A) Yalnız hasta yaşı ve mine kalınlığı
- B) Tümüyle normal anatomi
- C) Yatay açı hatası ve demet–reseptör hizasızlığı
- D) MRG radyo frekansının artması ve ultrason artefaktı
- E) Yalnız poz süresi ve hormon düzeyi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kontak overlap yatay projeksiyona, cone-cut ise X-ışını demetinin reseptörü kapsamamasına bağlıdır.
Kronik oral kuruluk yaşayan ve çok sayıda kök yüzeyi çürüğü bulunan Sjögren şüpheli hastada tükürüğün hangi koruyucu işlevi azalmıştır?
- A) Tamponlama, temizleme ve antimikrobiyal koruma
- B) Kök kanalını otomatik sterilize etme
- C) Alveol kemiğinin doğrudan kasılması
- D) Minenin sürme hızını tek başına belirleme
- E) Periodontal ligamentin ossifikasyonu
Doğru cevap: A
Çözüm: Tükürük akışının azalması tamponlama ve mekanik temizliği bozup çürük, mantar enfeksiyonu ve mukozal yakınma riskini artırabilir.
Genç hastada mandibulada yavaş seyirli enfeksiyona komşu çok katlı periostal yeni kemik yapımı bulunuyor. Bu görünüm için hangi betimleme kullanılır?
- A) Soğan zarı görünümü
- B) Kanalın çift görüntüsü
- C) Pulp taşları
- D) Kar tanesi kalsifikasyonu
- E) Dişçik görünümü
Doğru cevap: A
Çözüm: Proliferatif periostit gibi süreçlerde soğan zarı tarzında katmanlı periostal reaksiyon görülebilir; tek başına özgül tanı değildir.
Uzun süre tütün kullanan hastada homojen beyaz plak görülüyor; kısa süre sonra bazı alanlarda eritroplazi gelişiyor. Hangi risk yorumu uygundur?
- A) Kırmızı alan malignite olasılığını her zaman sıfırlar
- B) Tütün kullanımı tüm oral lezyonlarla ilişkisizdir
- C) Nonhomojen kırmızı-beyaz değişim malign dönüşüm açısından daha fazla dikkat gerektirir
- D) Kırmızı bileşen sadece normal anatomi kanıtıdır
- E) Silinmeyen tüm plaklar aynı düşük risk düzeyindedir
Doğru cevap: C
Çözüm: Lökoplakide eritamatöz veya nodüler nonhomojen alanlar displazi/malign dönüşüm riski açısından daha kaygı vericidir.
Radyografide kortikal kemik, mine ve metal restorasyonların farklı derecede radyopak olması temel olarak hangi faktörle açıklanır?
- A) Her dokunun aynı foton sayısını geçirip farklı renge boyanması
- B) Işınların yalnız kemikte iyonizan olmaması
- C) Reseptörün anatomiyi kendiliğinden tahmin etmesi
- D) Tüm yapıların eşit atom numarasına sahip olması
- E) Materyallerin X-ışını attenüasyon özelliklerinin farklılığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Yoğunluk, atom numarası ve enerjiye bağlı attenüasyon farklılıkları görüntü kontrastını oluşturur.
Uzun süreli oral yanma yakınması olan hastada görünür mukozal lezyon yok, demir eksikliği saptanıyor. Hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Normal mukoza varsa bütün sistemik nedenleri dışlamak
- B) Demir eksikliğinin oral semptom yapamayacağını varsaymak
- C) Önce saptanan ikincil nedeni değerlendirmek; primer ağız yanması sendromu tanısını hemen kesinleştirmemek
- D) Sadece TME diski görüntülemek
- E) Tüm dişlere gereksiz kanal tedavisi yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Ağız yanması sendromu için muhtemel sekonder nedenler değerlendirilmelidir.
İki fibroosseöz lezyon karşılaştırılıyor; birinde çevre kemikle kaynaşan düzensiz sınır, diğerinde iyi tanımlanmış ekspansil sınır var. Sırasıyla hangileri daha olasıdır?
- A) Stafne kavitesi ve pulp taşı
- B) Ossifiye fibrom ve fibröz displazi
- C) Radiküler kist ve granülom
- D) Fibröz displazi ve ossifiye fibrom
- E) Dentijeröz kist ve nazopalatin kist
Doğru cevap: D
Çözüm: Fibröz displazi sınırları çevre kemikle kaynaşabilir; ossifiye fibrom çoğunlukla daha iyi sınırlı ekspansildir.