TME yakınması olmayan hastaya geniş alan KIBT taraması yalnız tüm tesadüfi bulguları toplamak amacıyla öneriliyor. Hangisi doğrudur?
- A) Her hastada KIBT zorunludur
- B) Radyasyon içeren görüntüleme klinik endikasyon ve gerekli görüntüleme alanına göre seçilmelidir
- C) Panoramik ve KIBT tamamen eşdeğerdir
- D) Alan genişledikçe tanısal zarar azalır
- E) MRG ve KIBT aynı radyasyon dozunu verir
Doğru cevap: B
Çözüm: İyonizan radyasyon kullanan tetkiklerde gerekçe, alan/protokol seçimi ve tanısal yarar önemlidir.
Bir radyografi planında yalnız mA artırıldığında ve diğer bütün parametreler sabit kaldığında beklenen primer fiziksel etki hangisidir?
- A) Her fotonun enerjisinin otomatik iki katına çıkması
- B) X-ışınlarının iyonizan niteliğini kaybetmesi
- C) Birim zamandaki foton üretimi ve maruziyetin artması
- D) Reseptörün panoramik cihaza dönüşmesi
- E) Tüm geometrik distorsiyonun giderilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: mA tüp akımıdır; foton üretim oranını artırır, enerjinin temel belirleyicisi kVp'dir.
Hasta yaygın çene sklerozu, yoğun kemik görünümü ve osteomiyelite yatkınlıkla başvuruyor. Hangi sistemik kemik hastalığı olasıdır?
- A) Basit kemik kisti
- B) Pulp hiperemisi
- C) Dentijeröz kist
- D) Geçici sinüzit
- E) Osteopetroz
Doğru cevap: E
Çözüm: Osteopetrozda yaygın kemik sklerozu ve kemiğin enfeksiyonla ilişkili komplikasyonlarında artış görülebilir.
Bilateral retiküler beyaz çizgilenmesi olan hastada yeni gelişen tek bir indüre ülser bulunuyor. En doğru yaklaşım nedir?
- A) Lezyona mutlaka akrilik protez yapmak
- B) Liken planus vardır diye ülseri otomatik zararsız kabul etmek
- C) Hızlı büyümenin daima normal olduğunu söylemek
- D) Yalnız çizgilenmelerin fotoğrafını çekip ülseri yok saymak
- E) İndürasyonlu yeni alanı ayrıca malignite açısından biyopsiyle değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Klasik retiküler liken planus varlığı yeni gelişen şüpheli indüre ülserin ayrıca değerlendirilme gereğini ortadan kaldırmaz.
KIBT'de kondilde düzleşme izleniyor; hasta asemptomatik ve ek bulgu yok. Hangisi doğrudur?
- A) Düzleşme tek başına aktif osteoartrit veya tedavi gereğini kesinleştirmez
- B) Düzleşme kesin disk perforasyonudur
- C) Düzleşme mutlaka malignitedir
- D) Görüntü mutlaka akut bakteriyel artrit gösterir
- E) Bulguyla tüm dişlerin çekilmesi zorunludur
Doğru cevap: A
Çözüm: Kondil düzleşmesi adaptif yeniden şekillenmeyle de ilişkili olabilir; belirtiler ve diğer bulgularla yorumlanır.
Dudak köşesi fissürü, atrofik glossit ve kronik yorgunluğu olan kişide ayırıcı tanı için en uygun test grubu hangisidir?
- A) Sadece periodontal cep derinliği
- B) Tam kan sayımı, ferritin ve B12/folat değerlendirmesi
- C) Yalnız tükürükte amilaz ölçümü
- D) Yalnız çene panoramik filmi
- E) Sadece mine mineral yoğunluğu
Doğru cevap: B
Çözüm: Glossit ve angular keilit hematinik eksikliklerle ilişkili olabileceğinden tam kan sayımı ve uygun beslenme parametreleri değerlidir.
Diş kökleri arasına skalloplu uzanan radyolüsensi ve vital dişler var; görüntüde belirgin kök rezorpsiyonu yok. Hangi seçenek ilk düşünülmelidir?
- A) Sementoblastom
- B) Pulp taşı
- C) Radiküler kist
- D) Basit kemik kisti
- E) Kompaund odontoma
Doğru cevap: D
Çözüm: Basit kemik kistinde kökler arasında scalloping görülebilir; dişler sıklıkla vitaldir.
Çene bölgesinde radyolüsent lezyon izleniyor ancak radyografiyle histolojik kist türü konusunda kesin tanı konulamıyor. En uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Yalnız radyolüsensiye bakarak histolojik alt tipi kesinleştirmek
- B) CBCT gri değerini biyopsi yerine koymak
- C) Her lezyonu hiçbir değerlendirme olmadan çürük kabul etmek
- D) Klinik bulgular ve gerekirse ileri inceleme/histopatolojiyle korelasyon
- E) Tüm radyolüsensileri aynı patoloji saymak
Doğru cevap: D
Çözüm: Görüntüleme lezyonun yer ve sınırlarını gösterebilir ama her olguda hücresel doku tanısı koydurmaz.
Diş kökünden ayrılmayan radyopak kitlede kök konturunun kitleyle kaynaşması hangi tanıyı destekler?
- A) Pulp taşı
- B) Nazopalatin kist
- C) Dentijeröz kist
- D) Sementoblastom
- E) Stafne kavitesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Sementoblastomda kökle birleşik mineralize kitle, ayırıcı tanıda karakteristiktir.
TME'de disk deplasmanının açılma sırasında redükte olup olmadığını doğrudan değerlendirmek için en uygun protokol hangisidir?
- A) Sadece oklüzal fotoğraf
- B) Yalnız düşük çözünürlüklü panoramik
- C) Kapalı ve açık ağız pozisyonlarını içeren TME MRG
- D) Sadece tükürük bezi ultrasonu
- E) Yalnız tek bitewing
Doğru cevap: C
Çözüm: Açık-kapalı ağız MRG diskin farklı pozisyonlardaki ilişkisini gösterir.
Yetersiz görüntü kalitesi nedeniyle yüksek dozlu tekrar çekim düşünülürken önce hangi faktörler gözden geçirilmelidir?
- A) Her görüntüden sonra CBCT zorunlu istemek
- B) Klinik muayeneyi tamamen iptal etmek
- C) Konumlandırma, parametre seçimi, hareket ve gereksiz tekrar nedenleri
- D) Kolimasyonu genişletmeyi tek çözüm kabul etmek
- E) Tüm hastalarda ön inceleme olmadan maksimum mAs
Doğru cevap: C
Çözüm: Görüntü kalite güvencesi, tekrarı gerektiren teknik sorunların çözülmesi ve doz optimizasyonunu gerektirir.
İmmünkompetan bir hastada keratinize yapışık gingivada aynı bölgede tekrarlayan kümeli lezyonlar var. Aşağıdaki ek öykülerden hangisi HSV tanısını güçlendirir?
- A) Lezyonun yalnız amalgam komşuluğunda mavi olması
- B) Ülserleşmeden önce küçük veziküllerin görülmesi
- C) Plakların gerilince kaybolması
- D) Ağız açıklığının fibrotik bantla azalması
- E) Lezyonun yıllarca aynı ağsı beyaz çizgi olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Rekürren intraoral HSV genellikle aynı bölgede kümelenmiş vezikül ve ülserlerle görülebilir; dağılımla birlikte vezikül öyküsü önemlidir.
Bilateral ağsı beyaz gingival-bukkal lezyon ile deskuamatif gingivit birlikte görülüyor. En uygun ileri tanısal yaklaşım hangisidir?
- A) Yalnız panoramik radyografiyle pemfigusu kesinleştirmek
- B) Tüm deskuamatif gingivitleri kesin lökoplaki saymak
- C) Klinik ayırıcı tanıya göre histopatoloji ve gerekiyorsa direkt immünfloresans planlamak
- D) Tüm hastalarda yalnız tükürük pH testi yapmak
- E) Doku incelemesi yapılmasını yasaklamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Liken planus ve otoimmün vezikülobüllöz hastalıklar klinik olarak örtüşebilir; doku incelemesi ve immünfloresans ayrımı destekler.
Doku reaksiyonu ile stokastik radyasyon etkisini karşılaştıran doğru ifade hangisidir?
- A) Her tanısal çekimde doku reaksiyonu kesin gelişir
- B) Stokastik etki yalnız cihaz ısısından oluşur
- C) Doku reaksiyonunda tipik eşik ve şiddet ilişkisi, stokastik etkide olasılıksal risk öne çıkar
- D) Doku reaksiyonu hiçbir zaman dozdan etkilenmez
- E) Stokastik etki her hastada eşik üstünde kesin oluşur
Doğru cevap: C
Çözüm: Radyasyon biyolojisi doku reaksiyonlarını eşik/şiddet, stokastik etkileri olasılık yaklaşımıyla ayırır.
Akut pürülan sialadeniti olan hasta için görüntüleme planlanıyor. Hangi tercih daha uygun olabilir?
- A) Apse ve obstrüksiyon açısından klinik gereksinime göre ultrason, akut enfeksiyonda geleneksel sialografiden kaçınma
- B) Tüm şişlikleri kendiliğinden düzelecek kabul etme
- C) Sadece tükürük pH'sıyla apseyi dışlama
- D) Akut enfeksiyonda rutin kontrast sialografiyle tüm hastaları tarama
- E) Parotis dokusunu bitewing ile tam gösterme
Doğru cevap: A
Çözüm: Ultrason akut glandüler değişikliklerde yararlıdır; geleneksel sialografi aktif akut enfeksiyonda uygun değildir.
Klinikte hızla gelişen ağrı, parestezi ve görüntüde permeatif yıkım olan hastada en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Olası agresif lezyon için gecikmeden ileri tanısal değerlendirme
- B) İyi sınırlı kist varsayarak yalnız takip
- C) Radyografiyle kesin histolojik tip bildirme
- D) Dişler canlıysa görüntüyü tamamen normal sayma
- E) Her durumda yalnız posterior bitewing ile tanı koyma
Doğru cevap: A
Çözüm: Parestezi, hızlı ilerleme ve permeatif kemik yıkımı malignite dahil agresif süreçler yönünden değerlendirilmelidir.
Hastada suprabazal akantoliz raporlanırken direkt immünfloresansta lineer bazal membran birikimi görülmüş. Bulguları yorumlamak için en doğru yaklaşım nedir?
- A) Bu iki bulguyu pemfigus için her zaman eşdeğer kabul etmek
- B) Hastaya kesin lökoplaki tanısı koymak
- C) Her iki testin de gereksiz olduğunu söylemek
- D) Örnekleme ve klinik-patolojik uyumu yeniden değerlendirip gerektiğinde ileri inceleme yapmak
- E) Yalnız panoramik grafiyle kesin ayrım yapmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Suprabazal akantoliz pemfigusla, lineer bazal membran birikimi pemfigoidle daha uyumludur; uyuşmazlık yeniden değerlendirilmelidir.
İlk görüntüde kısa görünen bir dişin periapikal görüntüsü tekrar planlanıyor. Açıortay tekniğinde ilgili geometrik düzeltme ne olmalıdır?
- A) Yatay açı daima 90 dereceye yükseltilmelidir
- B) Reseptörün üzeri metal plakla örtülmelidir
- C) Kolimatör tamamen çıkarılmalıdır
- D) Aşırı dikey açı azaltılmalıdır
- E) Dikey açı daha da artırılmalıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Foreshortening çoğunlukla fazla dikey açılama sonucu oluşur; projeksiyon açısını uygun düzeye çekmek gerekir.
İnflamatuvar artrit kuşkusu olan hastada hem kondil erozyonu hem aktif sinovit araştırılıyor. En uygun ilke hangisidir?
- A) Kemik için KIBT/BT, yumuşak doku ve inflamasyon için MRG'yi klinik gereksinime göre seçmek
- B) Her iki bulgu için tek başına bitewing yeterlidir
- C) Klinik muayene tamamen atlanmalıdır
- D) MRG kemik detayında her zaman KIBT'den üstündür
- E) KIBT eklem diskinin sinovyal tutulumunu doğrudan gösterir
Doğru cevap: A
Çözüm: Kemik ve yumuşak doku farklı modalitelerle en iyi değerlendirilir; ihtiyaç klinik kararla belirlenir.
Panoramikte servikal vertebra komşuluğunda karotis bölgesi opasitesi saptandığında hangi ifade en doğrudur?
- A) Her karotis kalsifikasyonu yüzde yüz kritik stenozdur
- B) Görüntü şüphe uyandırır; vasküler darlık derecesi tek başına bu filmle belirlenmez
- C) Bu opasite mutlaka odontomadır
- D) Tanı için yalnız kök kanal testi yeterlidir
- E) Tonsillolit ile damarsal kalsifikasyon hiçbir zaman karışmaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Panoramik kalsifikasyon şüphesi damar hastalığını kesinleştirmez; uygun klinik değerlendirme gerekir.