Periapikal radyografide bir dişin bukkal ve lingual köklerinin üst üste gelmesi aşağıdakilerden hangisinin doğrudan sonucudur?
- A) İyonizan radyasyonun görüntü oluşturamaması
- B) Dişin kesin olarak tek köklü olması
- C) Tüm süperpozisyonların maling tümörü göstermesi
- D) Üç boyutlu yapıların iki boyutlu düzleme projeksiyonu
- E) Ağızdaki bütün anatomik yapıların eşit derinlikte olması
Doğru cevap: D
Çözüm: 2B projeksiyon derinlik bilgisini sıkıştırdığı için farklı düzlemlerdeki kökler üst üste gelebilir.
Genç hastada anterior maksillada gömülü kanin kronunu aşan ve kökün bir bölümüne de uzanan iyi sınırlı lezyon içinde ince kalsifikasyonlar görülüyor. Hangi tümör akla gelmelidir?
- A) Stafne kemik kavitesi
- B) Periapikal granülom
- C) Mental foramen
- D) Adenomatoid odontojenik tümör
- E) Osteopetroz
Doğru cevap: D
Çözüm: Adenomatoid odontojenik tümör anterior maksillada gömülü kaninle ilişki ve ince kalsifikasyonlar gösterebilir.
TME'de disk pozisyonu yanı sıra eklem içi efüzyon şüphesi var. Hangisi ek bilgi sağlar?
- A) Sadece KIBT ile disk sıvısının doğrudan gösterilmesi
- B) Periodontal cep derinliği ölçümü
- C) Mine floresansı ölçümü
- D) T2 ağırlıklı MRG ile sıvı sinyalinin değerlendirilmesi
- E) İntraoral termal test
Doğru cevap: D
Çözüm: MRG T2 sekansları eklem sıvısını değerlendirmede yararlıdır; KIBT efüzyonu doğrudan göstermez.
Pseudomembranöz kandidiyazisi düşündüren lezyon antifungal yaklaşım sonrası kalıyor ve silinmeyen odak hâline geliyor. En uygun değerlendirme nedir?
- A) Lezyonu kesin olarak normal coğrafik dil saymak
- B) Sadece protez rengini değiştirmek
- C) Antifungali süresiz devam ettirip takip yapmamak
- D) Alternatif tanılar ve premalign lezyon açısından yeniden muayene, gerekirse biyopsi
- E) Histopatolojinin her zaman yasak olduğunu kabul etmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Tedaviye yanıtsız ve silinmeyen persistan alan başka lezyonları barındırabilir; klinik-patolojik yeniden değerlendirme gerekir.
Geçirilmiş çene travması sonrasında ağır açma kısıtlılığı ve kemik köprüleşmesi kuşkusu var. Hangi görüntüleme amacı önceliklidir?
- A) Sadece tükürük akış hızı ölçmek
- B) Yalnız çürük sondasıyla kondili değerlendirmek
- C) Olası osseöz ankilozu KIBT/BT ile göstermek
- D) Diskin rengini panoramikte ölçmek
- E) Mine mikroskobisi yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Osseöz ankilozda eklem boşluğundaki kemik köprüsü kesitsel kemik görüntülemesiyle değerlendirilir.
Dilin lateral-ventral yüzünde kırmızı-beyaz plak ve sertlik, komşu servikal lenf düğümünde büyüme var. En güvenli öncelik hangisidir?
- A) Oral skuamöz hücreli karsinom kuşkusu ile hızlı biyopsi/sevk
- B) Önce rutin diş taşı temizliğiyle yetinmek
- C) Tek doz antifungal verip izlem sonlandırmak
- D) Yalnız ağız gargarasını değiştirmek
- E) Lezyonu normal anatomi saymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüksek riskli bölge, heterojen renk, indürasyon ve lenfadenopati malignite kuşkusu yaratan birlikte bulgulardır.
İki farklı CBCT cihazında aynı kemik bölgesinin gri değeri belirgin farklı çıkmışsa en uygun açıklama hangisidir?
- A) CBCT hiçbir foton kullanmaz
- B) CBCT gri değerleri cihaz ve protokole duyarlıdır, standart HU varsayılmaz
- C) Fark sadece anatomik bozukluktan kaynaklanır
- D) İki cihazda da değer mutlaka gerçek kemik yoğunluğudur
- E) Gri değeri doğrudan Gray birimidir
Doğru cevap: B
Çözüm: CBCT'de saçılma ve kalibrasyon koşulları gri değerleri etkileyerek doğrudan HU kıyasını sınırlayabilir.
Mandibular kesicilerin vital olduğu, başlangıçta radyolüsent sonra radyopaklaşan çoklu periapikal odaklarda hangi tedavi kararından özellikle kaçınılmalıdır?
- A) Pulpa vitalite testini uygulamak
- B) Klinik-radyografik izlem planlamak
- C) Lezyonun olgunlaşmasını değerlendirmek
- D) Sadece görüntüye dayanarak gereksiz endodontik tedavi yapmak
- E) Semptom varsa ayırıcı tanıyı gözden geçirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Periapikal cemento-osseöz displazide dişler genellikle vitaldir; apikal radyolüsensi yanlış kanal tedavisine neden olmamalıdır.
Oral kıllı lökoplaki ile proliferatif verrüköz lökoplakiyi ayıran en doğru özellik hangisidir?
- A) İkisinin de yalnız alt dudakta güneşle oluşması
- B) İkisinin de yalnız diş sürmesiyle ilişkili olması
- C) İlkinin EBV ilişkili olması, ikincisinin yüksek malign dönüşüm eğilimi göstermesi
- D) Her ikisinin de her zaman silinebilir Candida plağı olması
- E) İkisinin de aynı histolojik invaziv karsinom anlamına gelmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Oral kıllı lökoplaki EBV ve immünsüpresyonla ilişkiliyken proliferatif verrüköz lökoplaki ilerleyici potansiyel malign durumdur.
İki benzer hastadan birinde 2B görüntüler yeterli, diğerinde gömülü dişin kritik anatomik komşuluğu belirsiz. CBCT kararındaki en uygun fark nedir?
- A) İlk hastada sırf daha fazla görüntü olsun diye doz artırmak
- B) Kritik komşuluğu yalnız laboratuvar kan testiyle saptamak
- C) Her iki hastaya da ayrım yapmadan büyük FOV CBCT istemek
- D) Yalnız ek 3B bilginin tedavi kararını değiştirebileceği hastada gerekçelendirmek
- E) Gömülü dişte 3B görüntünün asla yeri olmadığını söylemek
Doğru cevap: D
Çözüm: CBCT kullanımı klinik gereklilik ve 2B incelemenin sınırlılıklarına göre bireyselleştirilir.
Panoramikte submandibular bez düzeyinde kalsifikasyon saptanan hastada hangi kısıt doğru kabul edilir?
- A) Kalsifiye olmayan taşlar düz radyografide gözden kaçabilir
- B) Bütün tükürük taşları daima radyopaktır
- C) Her opasite kesin tonsillolittir
- D) Ultrasonun tükürük bezlerinde rolü yoktur
- E) Sialolit yalnız diş minesi içinde görülür
Doğru cevap: A
Çözüm: Sialolitlerin radyopasitesi değişkendir; seçilmiş olgularda ultrason gibi yöntemler tanıyı destekleyebilir.
Ağrısız parotis kitle öyküsü olan hastada yeni yüz asimetrisi ve fasiyal zayıflık gelişiyor. En doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Malignite dahil ciddi nedenler açısından gecikmeden uzman değerlendirmesi
- B) Sadece KIBT ile histolojik alt tip kesinleşir
- C) Kitleyi travmatik aft sayıp takip etmek
- D) Sinir bulgusu varsa kesin Warthin tümörüdür
- E) Ağrı yoksa değerlendirme gereksizdir
Doğru cevap: A
Çözüm: Parotis kitlesine yeni fasiyal sinir disfonksiyonu eklenmesi alarm işaretidir.
Endodontik değerlendirmede ilk periapikal görüntü tanısal olarak yeterliyken klinik soruyu değiştirecek ek bilgi yoksa en uygun adım hangisidir?
- A) Yalnız TME MRG istemek
- B) İlk filmi geçersiz sayıp her durumda tekrar çekmek
- C) Rutin büyük alan CBCT istemek
- D) Doku reaksiyonu oluşana kadar doz artırmak
- E) Gereksiz CBCT çekiminden kaçınmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Mevcut düşük doz 2B görüntü soruyu çözüyorsa daha ileri iyonizan görüntüleme için endikasyon olmayabilir.
Bukkal mukozada sürtünme hattında beyaz plak var; keskin restorasyon düzeltilince kısmen geriliyor fakat indüre bir alan sürüyor. Hangi yaklaşım doğrudur?
- A) KIBT'de görünmüyorsa yok saymak
- B) Beyaz rengin tek başına benignliği kanıtladığını kabul etmek
- C) Tüm beyaz lezyonları yalnız antimikrobiyal ile tedavi etmek
- D) İrritasyon olasılığına rağmen süren şüpheli alanı ileri değerlendirmek
- E) Tam gerileme olmadan kesin friksiyonel keratoz tanısı koymak
Doğru cevap: D
Çözüm: İritana yakınlık tek başına diğer patolojileri dışlamaz; persistan indürasyon değerlendirilir.
Periapikal bölgede radyolüsensi bulunan alt birinci premolar canlı ve lamina dura sürekliliği korunmuş; ikinci açıyla çekilen filmde radyolüsensi apeksin dışına kayıyor. En olası açıklama hangisidir?
- A) Mutlaka radiküler kist
- B) Pulpa nekrozunun kesin kanıtı
- C) Sementoblastomun rezorpsiyonu
- D) Pulp taşının yer değiştirmesi
- E) Mental foramenin dişe süperpozisyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Mental foramen farklı ışın açılarında apeksle farklı konumda görünebilir; vitalite ve lamina dura normal anatomiyi destekler.
Ağızda nonkeratinize mukozada tekrarlayan aftlar, ishal ve kilo kaybı olan hastada ne yapılmalıdır?
- A) Sistemik gastrointestinal ve hematinik nedenler yönünden değerlendirme önermek
- B) Bütün aftları doğrudan oral kanser kabul etmek
- C) Belirti yokmuş gibi tüm tetkikleri dışlamak
- D) Ülserleri yalnız diş çürüğüyle açıklamak
- E) Sadece ağız rengine bakarak çölyak tanısını kesinleştirmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Tekrarlayan oral aftlara eşlik eden gastrointestinal ve genel belirtiler Crohn, çölyak ve eksiklikler gibi nedenlerin araştırılmasını gerektirebilir.
Dilde haftalarca iyileşmeyen tek taraflı ülserin kenarı sert, çevresinde kırmızı-beyaz plak var; hastada sigara öyküsü yok. Ne yapılmalı?
- A) Yalnız diş numarası kaydetmek
- B) Sadece tükürük akışını ölçmek
- C) Sigara kullanmıyor diye lezyonu kesin benign saymak
- D) Bir yıl sonra kontrol önerip incelemeyi sonlandırmak
- E) Risk faktörü yokluğunun maligniteyi dışlamadığını kabul ederek hızlı biyopsi/sevk
Doğru cevap: E
Çözüm: Oral skuamöz hücreli karsinom sigara öyküsü olmayan kişilerde de görülebilir; şüpheli klinik bulgular biyopsi gerektirir.
Dil lateralinde üç haftadır iyileşmeyen kırmızı-beyaz, dokunmakla sert lezyon saptanıyor. Panoramik görüntü normal. En uygun yorum hangisidir?
- A) İleri değerlendirme gereksizdir çünkü dişler vitaldir
- B) Panoramik normal ise kesin travmatik ülserdir
- C) Lezyon yalnız sinüs opasitesine bağlıdır
- D) Her kırmızı-beyaz lezyon otomatik kandidiyazistir
- E) Normal panoramik görüntü mukozal displazi veya kanseri dışlamaz; uygun biyopsi için yönlendirilmelidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Mukozal malignite şüphesi klinik ve histopatolojik değerlendirmeyle araştırılır; normal kemik filmi dışlayıcı değildir.
Dental filmde hasta hareketine bağlı bulanıklık ile yatay açılama kaynaklı overlap'i ayırmak için hangi bulgu kullanılır?
- A) Her ikisi de yalnız metal restorasyona özgüdür
- B) Bulanıklık genel keskinlik kaybı, overlap ise kontak yüzeylerinin üst üste binmesidir
- C) Bulanıklık her zaman malignite kanıtıdır
- D) Overlap hiçbir projeksiyon hatasıyla ilişkili değildir
- E) Hareket yalnız kurşun filtrasyondan oluşur
Doğru cevap: B
Çözüm: Hareket görüntü keskinliğini bozar; yanlış yatay açı aproksimal yapıları projeksiyonda üst üste getirir.
Dişle ilişkili büyük, düzensiz mineralize opasitenin çevresinde ince radyolüsent sınır bulunuyor; dişçikler seçilmiyor. Hangi lezyon daha çok desteklenir?
- A) Basit kemik kisti
- B) Dentijeröz kist
- C) Kompleks odontoma
- D) OKK
- E) Kompaund odontoma
Doğru cevap: C
Çözüm: Kompleks odontoma düzensiz yoğun kitle, kompaund odontoma ayırt edilebilir dentiküller oluşturur.