Ağız-göz kuruluğu ve tekrarlayan tükürük bezi şişliği hangi sistemik hastalığı düşündürür?
- A) Akut apandisit
- B) Sjögren hastalığı
- C) Gut artriti
- D) Kızamık
- E) Primer hiperparatiroidi
Doğru cevap: B
Çözüm: Sjögren hastalığında ekzokrin bez etkilenimi nedeniyle ağız ve göz kuruluğu görülür; oral çürük ve kandidiyazis riski artabilir.
Gingivada epitel soyulması ve erozyonla kendini gösteren deskuamatif gingivit için doğru ifade hangisidir?
- A) Birden fazla mukokutanöz hastalıkta görülen klinik bulgudur
- B) Her durumda normal gingiva varyantıdır
- C) Sadece periodontal sondla yapılan işlem adıdır
- D) Yalnız tek bir bakterinin özgül tanısıdır
- E) Kesin olarak tümör histolojisidir
Doğru cevap: A
Çözüm: Deskuamatif gingivit liken planus, pemfigoid ve pemfigus gibi farklı hastalıkların ortak klinik görünümü olabilir.
Oral lökoplaki alanında epitel displazisinin derecesi hangi incelemeyle belirlenir?
- A) Histopatolojik değerlendirme
- B) Yalnız plak indeksi
- C) Sadece tükürük pH ölçümü
- D) Yalnız panoramik radyografide kemik yoğunluğu
- E) Sadece termal vitalite testi
Doğru cevap: A
Çözüm: Displazinin varlığı ve derecesi klinik görüntüyle kesinleştirilemez; uygun doku örneğinin histopatolojik incelemesi gerekir.
Sert ve indüre kenarlı, açıklanamayan kalıcı dil ülserinde ilk önemli yaklaşım hangisidir?
- A) Yalnız diş beyazlatma yapmak
- B) Gecikmeden biyopsi veya uygun uzman sevki
- C) Yalnız diş taşı temizliği önermek
- D) Birkaç ay tedavisiz takip etmek
- E) Sadece rastgele vitamin başlamak
Doğru cevap: B
Çözüm: İndürasyonlu ve kalıcı oral ülser oral kanser açısından alarm bulgusudur; uygun örnekleme için gecikmeden değerlendirme gerekir.
Dilin orta-arka dorsalinde depapille eritemli romboid alan hangi lezyonla uyumludur?
- A) Amalgam tatuajı
- B) Dil fibromu
- C) Lökoplaki
- D) Nekrotizan gingivit
- E) Median romboid glossit
Doğru cevap: E
Çözüm: Median romboid glossit orta-arka dorsal dilde depapille eritemli alanla kendini gösterebilir ve Candida ile ilişkili olabilir.
Ağız mukozasında mavi-gri lokal pigmentasyon ve eski amalgam restorasyon öyküsü hangi tanıyla uyumludur?
- A) Oral liken planus
- B) Psödomembranöz kandidiyazis
- C) Amalgam tatuajı
- D) Eritroplaki
- E) Deskuamatif gingivit
Doğru cevap: C
Çözüm: Amalgam tatuajı metal partiküllerinin dokuya yerleşmesiyle oluşabilir; bazı olgularda radyopak partiküller de izlenebilir.
Ağız kuruluğu, kuru göz ve servikal çürüklerde artış olan erişkinde hangi sistemik etken araştırılmalıdır?
- A) Sjögren hastalığı
- B) Menenjokok taşıyıcılığı
- C) Kalıtsal dentinogenezis imperfekta
- D) Akut viral gastroenterit
- E) Akut apandisit
Doğru cevap: A
Çözüm: Göz ve ağız kuruluğunun birlikte olması Sjögren dahil ekzokrin bez hastalıklarını düşündürür; tükürük azlığı çürük riskini artırır.
Tüm dil sırtında pürüzsüz kırmızı görünüm ve ağrılı yanma olan kişide hangi eksiklik grubu araştırılabilir?
- A) Yalnız D vitamini fazlalığı
- B) İyot fazlalığı
- C) Sadece florür fazlalığı
- D) Demir, B12 ve folat eksiklikleri
- E) Sodyum fazlalığı
Doğru cevap: D
Çözüm: Atrofik glossit hematinik eksikliklerle ilişkili olabilir; özgül eksikliğin ayırımı için klinik ve laboratuvar incelemesi gerekir.
Uzun süredir devam eden dudak şişliği, bukkal mukozada kaldırım taşı görünümü ve lineer ülserler hangi sistemik hastalığı düşündürür?
- A) Hipertiroidizm
- B) Primer gut
- C) Crohn hastalığı
- D) Serebral palsi
- E) Akut otitis media
Doğru cevap: C
Çözüm: Crohn hastalığı oral kavitede mukozal kaldırım taşı görünümü, dudak şişliği ve lineer ülserlerle ilişkili olabilir.
Dudağında kümeli eroziv lezyonlar ve hemorajik krutlarla birlikte deride hedef lezyonlar gelişen hastada ne düşünülür?
- A) Amalgam tatuajı
- B) Coğrafik dil
- C) Lökoödem
- D) Oral submuköz fibrozis
- E) Eritema multiforme
Doğru cevap: E
Çözüm: Akut mukokutanöz tablo, hedef lezyonlar ve hemorajik dudak krutları eritema multiformeyi destekler; tanı klinik bağlamla konur.
Travmayla açıklanan ağız içi ülserde keskin kenar düzeltildikten sonra iki haftada iyileşme görülmüyor. En uygun yaklaşım nedir?
- A) Bir yıl aynı şekilde beklemek
- B) Yalnız florür jeli uygulamak
- C) Yalnız diş fırçasını değiştirmek
- D) Kesin benign travma kabul etmek
- E) Biyopsi veya uygun uzmana sevk ile yeniden değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Tahmini travmatik neden giderildiği hâlde iyileşmeyen persistan ülser histopatolojik değerlendirme gerektirebilir.
Ağız içinde düzensiz sınırları olan ve giderek büyüyen yeni pigmente lezyonda hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Malignite dâhil ayırıcı tanı için uzman incelemesi ve uygun biyopsi
- B) Amalgam var diye tümüyle normal saymak
- C) Yalnız renkli gargara önermek
- D) Diş çekimiyle lezyonun iyileşmesini beklemek
- E) Kozmetik renk açıcıyla tedavi etmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Yeni, değişen ve düzensiz pigmente lezyonlarda oral melanom gibi önemli tanılar dışlanmadan benign kabul yapılmamalıdır.
Ağzında mukozal ülserler olan hastanın aldığı yeni ilaca göre başlayan lichenoid görünüm saptanıyor. Hangi öykü en yararlıdır?
- A) İlaç başlangıç zamanı ile lezyonun ortaya çıkış ilişkisi
- B) Yalnız ayakkabı numarası
- C) Sadece diş fırçasının rengi
- D) Sadece kişinin göz rengi
- E) Dişin FDI numarası dışında hiçbir bilgi
Doğru cevap: A
Çözüm: İlaca bağlı likenoid reaksiyon şüphesinde ilaç listesi, başlangıç zamanı ve klinik dağılımın karşılaştırılması önemlidir.
Amalgam tatuajı düşünülen ancak radyografide metal partikülü görülmeyen pigmente lezyonda en doğru yorum nedir?
- A) Radyografik partikül yoksa kesin melanom tanısı vardır
- B) Radyografi mutlaka her tatuajda metal gösterir
- C) Amalgam tatuajı yalnız ateşle seyreder
- D) Her mavi-gri lezyonun kesin kandidiyazis olması gerekir
- E) Radyografide görünmemesi tatuajı dışlamaz; şüpheli görünümde biyopsi düşünülür
Doğru cevap: E
Çözüm: Amalgam partikülleri her zaman radyografide seçilmeyebilir; pigmentasyonun klinik davranışı ve şüphe bulguları önemlidir.
Oral pemfigoid biyopsisi için direkt immünfloresans planlanırken hangi örnekleme ilkesi uygundur?
- A) Yalnız ülserin tamamen nekrotik merkezini örneklemek
- B) Diş kökünün apeksini immünfloresans için almak
- C) Tükürük kültürünü DIF yerine kullanmak
- D) Yalnız mine örneklemek
- E) İmmün depozitleri değerlendirmek için uygun perilezyonel sağlam görünümlü mukozadan örnek almak
Doğru cevap: E
Çözüm: Direkt immünfloresansta çok eroze olmuş nekrotik merkez yerine uygun perilezyonel mukoza alınması tanısal verimi destekler.
Uzun süre tütün kullanan hastada homojen beyaz plak görülüyor; kısa süre sonra bazı alanlarda eritroplazi gelişiyor. Hangi risk yorumu uygundur?
- A) Kırmızı alan malignite olasılığını her zaman sıfırlar
- B) Tütün kullanımı tüm oral lezyonlarla ilişkisizdir
- C) Nonhomojen kırmızı-beyaz değişim malign dönüşüm açısından daha fazla dikkat gerektirir
- D) Kırmızı bileşen sadece normal anatomi kanıtıdır
- E) Silinmeyen tüm plaklar aynı düşük risk düzeyindedir
Doğru cevap: C
Çözüm: Lökoplakide eritamatöz veya nodüler nonhomojen alanlar displazi/malign dönüşüm riski açısından daha kaygı vericidir.
Kronik oral kuruluk yaşayan ve çok sayıda kök yüzeyi çürüğü bulunan Sjögren şüpheli hastada tükürüğün hangi koruyucu işlevi azalmıştır?
- A) Tamponlama, temizleme ve antimikrobiyal koruma
- B) Kök kanalını otomatik sterilize etme
- C) Alveol kemiğinin doğrudan kasılması
- D) Minenin sürme hızını tek başına belirleme
- E) Periodontal ligamentin ossifikasyonu
Doğru cevap: A
Çözüm: Tükürük akışının azalması tamponlama ve mekanik temizliği bozup çürük, mantar enfeksiyonu ve mukozal yakınma riskini artırabilir.
Ağız mukozasında kronik, düzeyleri farklı epitel ayrılmaları gösteren hastada pemfigus ile pemfigoidin immünhedefleri açısından doğru eşleştirme hangisidir?
- A) Pemfigus eritrosit hemoglobini; pemfigoid diş sementi
- B) Pemfigus desmozomal bağlantılar; pemfigoid bazal membran bölgesi
- C) Pemfigus yalnız dentin tübülleri; pemfigoid mine prizmaları
- D) Her ikisi sadece periodontal kollajen dışı kemik dokusu
- E) Her ikisi yalnız dental plak matriksi
Doğru cevap: B
Çözüm: Pemfigusta hücreler arası desmozomal bağlar hedeflenirken pemfigoidde epiteli bağ dokusuna bağlayan bazal membran yapıları etkilenir.
Dilde haftalarca iyileşmeyen tek taraflı ülserin kenarı sert, çevresinde kırmızı-beyaz plak var; hastada sigara öyküsü yok. Ne yapılmalı?
- A) Yalnız diş numarası kaydetmek
- B) Sadece tükürük akışını ölçmek
- C) Sigara kullanmıyor diye lezyonu kesin benign saymak
- D) Bir yıl sonra kontrol önerip incelemeyi sonlandırmak
- E) Risk faktörü yokluğunun maligniteyi dışlamadığını kabul ederek hızlı biyopsi/sevk
Doğru cevap: E
Çözüm: Oral skuamöz hücreli karsinom sigara öyküsü olmayan kişilerde de görülebilir; şüpheli klinik bulgular biyopsi gerektirir.
Dudak köşesi fissürü, atrofik glossit ve kronik yorgunluğu olan kişide ayırıcı tanı için en uygun test grubu hangisidir?
- A) Sadece periodontal cep derinliği
- B) Tam kan sayımı, ferritin ve B12/folat değerlendirmesi
- C) Yalnız tükürükte amilaz ölçümü
- D) Yalnız çene panoramik filmi
- E) Sadece mine mineral yoğunluğu
Doğru cevap: B
Çözüm: Glossit ve angular keilit hematinik eksikliklerle ilişkili olabileceğinden tam kan sayımı ve uygun beslenme parametreleri değerlidir.