Uzun süre inhaler kortikosteroid kullanan kişide dil üzerinde silinebilen peynirimsi beyaz plaklar var. Olası tanı hangisidir?
- A) Aktinik keilit
- B) Psödomembranöz kandidiyazis
- C) Liken planus
- D) Homojen lökoplaki
- E) Oral kıllı lökoplaki
Doğru cevap: B
Çözüm: İnhaler steroid ağız içi Candida çoğalmasını kolaylaştırabilir; silinen peynirimsi plak psödomembranöz forma güçlü ipucudur.
Yanakta keskin diş kenarına karşılık gelen beyaz kalınlaşma saptanıyor. Etken düzeltildikten sonra lezyonun gerilemesi hangi tanıyı destekler?
- A) Sürtünme keratozu
- B) Primer herpetik gingivostomatit
- C) Oral malign melanom
- D) Eritroplaki
- E) Mukoza membran pemfigoidi
Doğru cevap: A
Çözüm: Travmatik sürtünmeye bağlı keratoz irritan ortadan kaldırılınca düzelebilir; kalıcı lezyon ise yeniden değerlendirilmelidir.
Dilin ventral yüzünde açıklanamayan kırmızı kadifemsi plak olan bir hastada en uygun tanısal yaklaşım nedir?
- A) Rutin kanal tedavisi
- B) Sadece florür verniği
- C) Biyopsi ve histopatolojik inceleme
- D) Altı ay yalnız fotoğrafla izleme
- E) Sadece panoramik radyografi
Doğru cevap: C
Çözüm: Eritroplaki yüksek dereceli displazi veya karsinom barındırabilir; hızlı histopatolojik değerlendirme önceliklidir.
Bilateral yanak mukozasında ağsı beyaz plaklar ve hafif yanma şikâyeti olan erişkinde en olası tanı hangisidir?
- A) Oral kıllı lökoplaki
- B) Primer sifilitik şankr
- C) Amalgam tatuajı
- D) Retiküler oral liken planus
- E) Travmatik fibrom
Doğru cevap: D
Çözüm: İki taraflı Wickham çizgileri retiküler liken planusu destekler; semptomatik form ve riskli görünümde ileri değerlendirme yapılır.
Tek taraflı bukkal lezyon doğrudan yeni metal restorasyonla komşu ve karşı tarafta benzeri yok. Hangi olasılık önceliklidir?
- A) Rekürren HSV gingivostomatiti
- B) Oral submuköz fibrozis
- C) Eritroplaki
- D) Oral likenoid temas reaksiyonu
- E) Klasik bilateral retiküler liken planus
Doğru cevap: D
Çözüm: Restorasyonla anatomik ilişki ve tek taraflı dağılım likenoid temas reaksiyonuna işaret edebilir; kesin ayrım klinik izlemle yapılır.
Şiddetli erozyonlu gingiviti olan kişide gözde kronik kızarıklık ve skarlaşma belirtileri de var. Hangi tanı özellikle araştırılır?
- A) Coğrafik dil
- B) Mukoza membran pemfigoidi
- C) Amalgam tatuajı
- D) Median romboid glossit
- E) Lökoödem
Doğru cevap: B
Çözüm: Mukoza membran pemfigoidi gingival tutulumla birlikte gözde skar oluşturabilir; oftalmolojik değerlendirme önemli olabilir.
Oral erozyon biyopsisinde suprabazal akantoliz ve interselüler ağsı IgG birikimi izleniyor. En olası tanı hangisidir?
- A) Eritematöz kandidiyazis
- B) Pemfigus vulgaris
- C) Mukoza membran pemfigoidi
- D) Oral liken planus
- E) Eritroplaki
Doğru cevap: B
Çözüm: Suprabazal epitel içi ayrılma ve ağsı interselüler immünfloresans pemfigus vulgarisin ayırt edici bulgularıdır.
On yedi yaşındaki hastada tekrarlayan yuvarlak ağrılı ülserler alt dudak iç yüzünde bulunuyor; öncesinde vezikül yok. Olası tanı nedir?
- A) Aktinik keilit
- B) Rekürren aftöz stomatit
- C) Oral kıllı lökoplaki
- D) Eritroplaki
- E) Rekürren intraoral HSV
Doğru cevap: B
Çözüm: Nonkeratinize labial mukozada tekrar eden ağrılı ülserler ve vezikül öyküsünün olmaması aftöz stomatiti destekler.
Aynı bölgede yineleyen kümelenmiş küçük ülserler sert damakta ortaya çıkıyor. İmmünkompetan hastada öncelikli tanı hangisidir?
- A) Oral submuköz fibrozis
- B) Rekürren aftöz stomatit
- C) Lökoödem
- D) Sjögren hastalığı
- E) Rekürren intraoral herpes simpleks
Doğru cevap: E
Çözüm: Sert damak keratinize mukozadır; immünkompetanda aynı bölgede yineleyen kümeli vezikül ve ülserler HSV rekürrensini düşündürür.
Protez kullanan kişide protez altında yaygın eritem ve yanma şikâyeti var, silinecek plak gözlenmiyor. Hangi enfeksiyon olasılığı akla gelir?
- A) Oral kıllı lökoplaki
- B) Herpetik gingivostomatit
- C) Eritematöz kandidiyazis
- D) Retiküler liken planus
- E) Amalgam tatuajı
Doğru cevap: C
Çözüm: Kandidiyazis her zaman beyaz silinen plak oluşturmaz; protezle ilişkili eritemli stomatit Candida ile ilişkili olabilir.
Alt dudakta kronik güneş hasarı, yüzeyde atrofik görünüm ve vermilyon sınırında belirsizleşme var. En olası tanı hangisidir?
- A) Primer HSV gingivostomatiti
- B) Angular keilit
- C) Aktinik keilit
- D) Oral kıllı lökoplaki
- E) Eritema multiforme
Doğru cevap: C
Çözüm: Alt dudak vermilyonunda kronik UV hasarı ve sınır değişiklikleri aktinik keiliti düşündürür; şüpheli alan biyopsi gerektirir.
Multifokal, ilerleyerek genişleyen, verrüköz beyaz lezyonlarda hangi hastalık açısından dikkatli izlem gerekir?
- A) Basit coğrafik dil
- B) Lökoödem
- C) Kıllı dil
- D) Normal linea alba
- E) Proliferatif verrüköz lökoplaki
Doğru cevap: E
Çözüm: Proliferatif verrüköz lökoplaki multifokal ve ilerleyici seyredebilir, rekürrens ve malign dönüşüm riski yüksektir.
Giderek azalan ağız açıklığı ve bukkal mukozada sert fibröz bantları olan areka kullanıcısında tanı hangisidir?
- A) Amalgam tatuajı
- B) Rekürren aftöz stomatit
- C) Pemfigus vulgaris
- D) Oral submuköz fibrozis
- E) Median romboid glossit
Doğru cevap: D
Çözüm: Areka kullanımı ve ilerleyici fibrotik bantlarla ağız açıklığının azalması oral submuköz fibrozis için tipiktir.
Ağız kuruluğu, kuru göz ve servikal çürüklerde artış olan erişkinde hangi sistemik etken araştırılmalıdır?
- A) Sjögren hastalığı
- B) Menenjokok taşıyıcılığı
- C) Kalıtsal dentinogenezis imperfekta
- D) Akut viral gastroenterit
- E) Akut apandisit
Doğru cevap: A
Çözüm: Göz ve ağız kuruluğunun birlikte olması Sjögren dahil ekzokrin bez hastalıklarını düşündürür; tükürük azlığı çürük riskini artırır.
Tüm dil sırtında pürüzsüz kırmızı görünüm ve ağrılı yanma olan kişide hangi eksiklik grubu araştırılabilir?
- A) Yalnız D vitamini fazlalığı
- B) İyot fazlalığı
- C) Sadece florür fazlalığı
- D) Demir, B12 ve folat eksiklikleri
- E) Sodyum fazlalığı
Doğru cevap: D
Çözüm: Atrofik glossit hematinik eksikliklerle ilişkili olabilir; özgül eksikliğin ayırımı için klinik ve laboratuvar incelemesi gerekir.
Uzun süredir devam eden dudak şişliği, bukkal mukozada kaldırım taşı görünümü ve lineer ülserler hangi sistemik hastalığı düşündürür?
- A) Hipertiroidizm
- B) Primer gut
- C) Crohn hastalığı
- D) Serebral palsi
- E) Akut otitis media
Doğru cevap: C
Çözüm: Crohn hastalığı oral kavitede mukozal kaldırım taşı görünümü, dudak şişliği ve lineer ülserlerle ilişkili olabilir.
Dudağında kümeli eroziv lezyonlar ve hemorajik krutlarla birlikte deride hedef lezyonlar gelişen hastada ne düşünülür?
- A) Amalgam tatuajı
- B) Coğrafik dil
- C) Lökoödem
- D) Oral submuköz fibrozis
- E) Eritema multiforme
Doğru cevap: E
Çözüm: Akut mukokutanöz tablo, hedef lezyonlar ve hemorajik dudak krutları eritema multiformeyi destekler; tanı klinik bağlamla konur.
Travmayla açıklanan ağız içi ülserde keskin kenar düzeltildikten sonra iki haftada iyileşme görülmüyor. En uygun yaklaşım nedir?
- A) Bir yıl aynı şekilde beklemek
- B) Yalnız florür jeli uygulamak
- C) Yalnız diş fırçasını değiştirmek
- D) Kesin benign travma kabul etmek
- E) Biyopsi veya uygun uzmana sevk ile yeniden değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Tahmini travmatik neden giderildiği hâlde iyileşmeyen persistan ülser histopatolojik değerlendirme gerektirebilir.
Ağız içinde düzensiz sınırları olan ve giderek büyüyen yeni pigmente lezyonda hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Malignite dâhil ayırıcı tanı için uzman incelemesi ve uygun biyopsi
- B) Amalgam var diye tümüyle normal saymak
- C) Yalnız renkli gargara önermek
- D) Diş çekimiyle lezyonun iyileşmesini beklemek
- E) Kozmetik renk açıcıyla tedavi etmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Yeni, değişen ve düzensiz pigmente lezyonlarda oral melanom gibi önemli tanılar dışlanmadan benign kabul yapılmamalıdır.
Ağzında mukozal ülserler olan hastanın aldığı yeni ilaca göre başlayan lichenoid görünüm saptanıyor. Hangi öykü en yararlıdır?
- A) İlaç başlangıç zamanı ile lezyonun ortaya çıkış ilişkisi
- B) Yalnız ayakkabı numarası
- C) Sadece diş fırçasının rengi
- D) Sadece kişinin göz rengi
- E) Dişin FDI numarası dışında hiçbir bilgi
Doğru cevap: A
Çözüm: İlaca bağlı likenoid reaksiyon şüphesinde ilaç listesi, başlangıç zamanı ve klinik dağılımın karşılaştırılması önemlidir.