Dilin lateral-ventral yüzünde kırmızı-beyaz plak ve sertlik, komşu servikal lenf düğümünde büyüme var. En güvenli öncelik hangisidir?
- A) Oral skuamöz hücreli karsinom kuşkusu ile hızlı biyopsi/sevk
- B) Önce rutin diş taşı temizliğiyle yetinmek
- C) Tek doz antifungal verip izlem sonlandırmak
- D) Yalnız ağız gargarasını değiştirmek
- E) Lezyonu normal anatomi saymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Yüksek riskli bölge, heterojen renk, indürasyon ve lenfadenopati malignite kuşkusu yaratan birlikte bulgulardır.
Dilin lateralindeki iki farklı bölümden biri homojen beyaz, diğeri kırmızı-nodüler görünen geniş plağın biyopsisinde hangi yaklaşım daha uygundur?
- A) Sadece sağlam komşu dişin pulpasını almak
- B) Yalnız tamamen normal mukoza örneklemek
- C) Bir yıl hiçbir kontrol yapmamak
- D) Klinik olarak en şüpheli alanı içeren temsilî örnekleme yapmak
- E) Histopatolojisiz kesin displazi derecesi vermek
Doğru cevap: D
Çözüm: Nonhomojen lezyonda kırmızı, indüre veya nodüler alan daha ileri displaziyi barındırabilir; örnekleme alanı buna göre seçilir.
Biyopsi sonrası yalnız hiperkeratoz saptanan lökoplaki için hangi ifade bilimsel olarak doğrudur?
- A) Lökoplaki artık bulaşıcı viral hastalıktır
- B) Bu sonuç her durumda kesin invaziv kanserdir
- C) Başlangıçta displazi olmaması gelecekte riskin sıfır olduğunu göstermez
- D) Ömür boyu kontrol gerekmez
- E) Her hipokeratoz lezyonu kandidiyazistir
Doğru cevap: C
Çözüm: Lökoplaki dinamik potansiyel malign durumdur; histolojide displazi yokken de klinik takip ve risk yönetimi gerekir.
Mukoza membran pemfigoidi düşünülen hastada göz şikâyetinin sorgulanmasının en önemli nedeni nedir?
- A) Göz tutulumunun tanıyı tamamen dışlaması
- B) Konjonktival skar ve görme kaybı gibi ciddi sekellerin gelişebilmesi
- C) Tüm hastalarda kesin retinal dekolman olması
- D) Yalnız kozmetik kirpik kaybının görülmesi
- E) Hastalığın sadece dişte sert doku değişikliği yapması
Doğru cevap: B
Çözüm: Mukoza membran pemfigoidi oküler mukozada skarlaşma ve görme tehdidine neden olabileceğinden multidisipliner yaklaşım önemlidir.
Hastada suprabazal akantoliz raporlanırken direkt immünfloresansta lineer bazal membran birikimi görülmüş. Bulguları yorumlamak için en doğru yaklaşım nedir?
- A) Bu iki bulguyu pemfigus için her zaman eşdeğer kabul etmek
- B) Hastaya kesin lökoplaki tanısı koymak
- C) Her iki testin de gereksiz olduğunu söylemek
- D) Örnekleme ve klinik-patolojik uyumu yeniden değerlendirip gerektiğinde ileri inceleme yapmak
- E) Yalnız panoramik grafiyle kesin ayrım yapmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Suprabazal akantoliz pemfigusla, lineer bazal membran birikimi pemfigoidle daha uyumludur; uyuşmazlık yeniden değerlendirilmelidir.
İmmünkompetan bir hastada keratinize yapışık gingivada aynı bölgede tekrarlayan kümeli lezyonlar var. Aşağıdaki ek öykülerden hangisi HSV tanısını güçlendirir?
- A) Lezyonun yalnız amalgam komşuluğunda mavi olması
- B) Ülserleşmeden önce küçük veziküllerin görülmesi
- C) Plakların gerilince kaybolması
- D) Ağız açıklığının fibrotik bantla azalması
- E) Lezyonun yıllarca aynı ağsı beyaz çizgi olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Rekürren intraoral HSV genellikle aynı bölgede kümelenmiş vezikül ve ülserlerle görülebilir; dağılımla birlikte vezikül öyküsü önemlidir.
Bilateral retiküler beyaz çizgilenmesi olan hastada yeni gelişen tek bir indüre ülser bulunuyor. En doğru yaklaşım nedir?
- A) Lezyona mutlaka akrilik protez yapmak
- B) Liken planus vardır diye ülseri otomatik zararsız kabul etmek
- C) Hızlı büyümenin daima normal olduğunu söylemek
- D) Yalnız çizgilenmelerin fotoğrafını çekip ülseri yok saymak
- E) İndürasyonlu yeni alanı ayrıca malignite açısından biyopsiyle değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Klasik retiküler liken planus varlığı yeni gelişen şüpheli indüre ülserin ayrıca değerlendirilme gereğini ortadan kaldırmaz.
Oral kıllı lökoplaki ile proliferatif verrüköz lökoplakiyi ayıran en doğru özellik hangisidir?
- A) İkisinin de yalnız alt dudakta güneşle oluşması
- B) İkisinin de yalnız diş sürmesiyle ilişkili olması
- C) İlkinin EBV ilişkili olması, ikincisinin yüksek malign dönüşüm eğilimi göstermesi
- D) Her ikisinin de her zaman silinebilir Candida plağı olması
- E) İkisinin de aynı histolojik invaziv karsinom anlamına gelmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Oral kıllı lökoplaki EBV ve immünsüpresyonla ilişkiliyken proliferatif verrüköz lökoplaki ilerleyici potansiyel malign durumdur.
Bilateral ağsı beyaz gingival-bukkal lezyon ile deskuamatif gingivit birlikte görülüyor. En uygun ileri tanısal yaklaşım hangisidir?
- A) Yalnız panoramik radyografiyle pemfigusu kesinleştirmek
- B) Tüm deskuamatif gingivitleri kesin lökoplaki saymak
- C) Klinik ayırıcı tanıya göre histopatoloji ve gerekiyorsa direkt immünfloresans planlamak
- D) Tüm hastalarda yalnız tükürük pH testi yapmak
- E) Doku incelemesi yapılmasını yasaklamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Liken planus ve otoimmün vezikülobüllöz hastalıklar klinik olarak örtüşebilir; doku incelemesi ve immünfloresans ayrımı destekler.
Ağızda nonkeratinize mukozada tekrarlayan aftlar, ishal ve kilo kaybı olan hastada ne yapılmalıdır?
- A) Sistemik gastrointestinal ve hematinik nedenler yönünden değerlendirme önermek
- B) Bütün aftları doğrudan oral kanser kabul etmek
- C) Belirti yokmuş gibi tüm tetkikleri dışlamak
- D) Ülserleri yalnız diş çürüğüyle açıklamak
- E) Sadece ağız rengine bakarak çölyak tanısını kesinleştirmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Tekrarlayan oral aftlara eşlik eden gastrointestinal ve genel belirtiler Crohn, çölyak ve eksiklikler gibi nedenlerin araştırılmasını gerektirebilir.
Pseudomembranöz kandidiyazisi düşündüren lezyon antifungal yaklaşım sonrası kalıyor ve silinmeyen odak hâline geliyor. En uygun değerlendirme nedir?
- A) Lezyonu kesin olarak normal coğrafik dil saymak
- B) Sadece protez rengini değiştirmek
- C) Antifungali süresiz devam ettirip takip yapmamak
- D) Alternatif tanılar ve premalign lezyon açısından yeniden muayene, gerekirse biyopsi
- E) Histopatolojinin her zaman yasak olduğunu kabul etmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Tedaviye yanıtsız ve silinmeyen persistan alan başka lezyonları barındırabilir; klinik-patolojik yeniden değerlendirme gerekir.
Atrofik glossit, parestezi ve makrositoz saptanan hastada hangi neden özellikle akla gelir?
- A) Fizyolojik lökoödem
- B) Yalnız lokal plak birikimi
- C) Kıllı dil
- D) B12 eksikliği
- E) Amalgam tatuajı
Doğru cevap: D
Çözüm: B12 eksikliği megaloblastik değişiklik, nörolojik yakınma ve atrofik glossitle birlikte görülebilir; laboratuvarla doğrulama gerekir.
Diğer nedenlerle açıklanamayan ağız tabanı eritroplakisinde yüzeyel sürüntü örneği almak neden tek başına yetersizdir?
- A) Doku mimarisi ve epitel displazisi/invazyonu histopatolojiyle değerlendirildiği için
- B) Eritroplaki yalnız diş röntgeni ile derecelendirildiği için
- C) Biyopsinin klinik hiçbir değeri olmadığı için
- D) Yüzey sürüntüsü daima tam kat doku biyopsisidir
- E) Sürüntü her durumda kemik kırığını gösterir
Doğru cevap: A
Çözüm: Sitolojik sürüntü uygun biyopsinin yerine geçmez; displazi ve stromal invazyon için temsilî doku kesitleri değerlendirilir.
Amalgam tatuajı düşünülen ancak radyografide metal partikülü görülmeyen pigmente lezyonda en doğru yorum nedir?
- A) Radyografik partikül yoksa kesin melanom tanısı vardır
- B) Radyografi mutlaka her tatuajda metal gösterir
- C) Amalgam tatuajı yalnız ateşle seyreder
- D) Her mavi-gri lezyonun kesin kandidiyazis olması gerekir
- E) Radyografide görünmemesi tatuajı dışlamaz; şüpheli görünümde biyopsi düşünülür
Doğru cevap: E
Çözüm: Amalgam partikülleri her zaman radyografide seçilmeyebilir; pigmentasyonun klinik davranışı ve şüphe bulguları önemlidir.
Oral pemfigoid biyopsisi için direkt immünfloresans planlanırken hangi örnekleme ilkesi uygundur?
- A) Yalnız ülserin tamamen nekrotik merkezini örneklemek
- B) Diş kökünün apeksini immünfloresans için almak
- C) Tükürük kültürünü DIF yerine kullanmak
- D) Yalnız mine örneklemek
- E) İmmün depozitleri değerlendirmek için uygun perilezyonel sağlam görünümlü mukozadan örnek almak
Doğru cevap: E
Çözüm: Direkt immünfloresansta çok eroze olmuş nekrotik merkez yerine uygun perilezyonel mukoza alınması tanısal verimi destekler.
Uzun süre tütün kullanan hastada homojen beyaz plak görülüyor; kısa süre sonra bazı alanlarda eritroplazi gelişiyor. Hangi risk yorumu uygundur?
- A) Kırmızı alan malignite olasılığını her zaman sıfırlar
- B) Tütün kullanımı tüm oral lezyonlarla ilişkisizdir
- C) Nonhomojen kırmızı-beyaz değişim malign dönüşüm açısından daha fazla dikkat gerektirir
- D) Kırmızı bileşen sadece normal anatomi kanıtıdır
- E) Silinmeyen tüm plaklar aynı düşük risk düzeyindedir
Doğru cevap: C
Çözüm: Lökoplakide eritamatöz veya nodüler nonhomojen alanlar displazi/malign dönüşüm riski açısından daha kaygı vericidir.
Kronik oral kuruluk yaşayan ve çok sayıda kök yüzeyi çürüğü bulunan Sjögren şüpheli hastada tükürüğün hangi koruyucu işlevi azalmıştır?
- A) Tamponlama, temizleme ve antimikrobiyal koruma
- B) Kök kanalını otomatik sterilize etme
- C) Alveol kemiğinin doğrudan kasılması
- D) Minenin sürme hızını tek başına belirleme
- E) Periodontal ligamentin ossifikasyonu
Doğru cevap: A
Çözüm: Tükürük akışının azalması tamponlama ve mekanik temizliği bozup çürük, mantar enfeksiyonu ve mukozal yakınma riskini artırabilir.
Ağız mukozasında kronik, düzeyleri farklı epitel ayrılmaları gösteren hastada pemfigus ile pemfigoidin immünhedefleri açısından doğru eşleştirme hangisidir?
- A) Pemfigus eritrosit hemoglobini; pemfigoid diş sementi
- B) Pemfigus desmozomal bağlantılar; pemfigoid bazal membran bölgesi
- C) Pemfigus yalnız dentin tübülleri; pemfigoid mine prizmaları
- D) Her ikisi sadece periodontal kollajen dışı kemik dokusu
- E) Her ikisi yalnız dental plak matriksi
Doğru cevap: B
Çözüm: Pemfigusta hücreler arası desmozomal bağlar hedeflenirken pemfigoidde epiteli bağ dokusuna bağlayan bazal membran yapıları etkilenir.
Dilde haftalarca iyileşmeyen tek taraflı ülserin kenarı sert, çevresinde kırmızı-beyaz plak var; hastada sigara öyküsü yok. Ne yapılmalı?
- A) Yalnız diş numarası kaydetmek
- B) Sadece tükürük akışını ölçmek
- C) Sigara kullanmıyor diye lezyonu kesin benign saymak
- D) Bir yıl sonra kontrol önerip incelemeyi sonlandırmak
- E) Risk faktörü yokluğunun maligniteyi dışlamadığını kabul ederek hızlı biyopsi/sevk
Doğru cevap: E
Çözüm: Oral skuamöz hücreli karsinom sigara öyküsü olmayan kişilerde de görülebilir; şüpheli klinik bulgular biyopsi gerektirir.
Dudak köşesi fissürü, atrofik glossit ve kronik yorgunluğu olan kişide ayırıcı tanı için en uygun test grubu hangisidir?
- A) Sadece periodontal cep derinliği
- B) Tam kan sayımı, ferritin ve B12/folat değerlendirmesi
- C) Yalnız tükürükte amilaz ölçümü
- D) Yalnız çene panoramik filmi
- E) Sadece mine mineral yoğunluğu
Doğru cevap: B
Çözüm: Glossit ve angular keilit hematinik eksikliklerle ilişkili olabileceğinden tam kan sayımı ve uygun beslenme parametreleri değerlidir.