Ağız mukozasında yeni saptanan lezyonun değerlendirilmesinde ilk temel basamak hangisidir?
- A) Lezyon görülmeden antibiyotik başlamak
- B) Ayrıntılı öykü ve sistematik intraoral-ekstraoral muayene
- C) Mukozayı incelemeden restorasyonları değiştirmek
- D) Her hastaya rutin geniş alan KIBT çekmek
- E) Yalnız hastanın ağrı puanını kaydetmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Oral tanıda öykü ve muayene lezyonun niteliklerini ve gerekli ileri testleri belirler.
Gazlı bezle silinerek altından eritemli yüzey açığa çıkan beyaz plak hangi tablo için tipiktir?
- A) Psödomembranöz kandidiyazis
- B) Stafne kemik çukuru
- C) Ameloblastom
- D) Fibröz displazi
- E) Subkondral skleroz
Doğru cevap: A
Çözüm: Psödomembranöz kandidiyazis silinebilir beyaz plaklarla görülebilir.
Bilateral bukkal mukozada dantel görünümünde beyaz çizgiler hangi hastalığı düşündürür?
- A) TME ankilozu
- B) Kondil hiperplazisi
- C) Oral liken planus
- D) Akut sialadenit
- E) Sialadenoz
Doğru cevap: C
Çözüm: Wickham striaları oral liken planusta görülen retiküler beyaz çizgilerdir.
Başka bir hastalıkla açıklanamayan silinmeyen beyaz mukozal plak için hangi klinik terim kullanılır?
- A) Eritroplaki
- B) Rekürren aft
- C) Mukosel
- D) Piyojenik granülom
- E) Lökoplaki
Doğru cevap: E
Çözüm: Lökoplaki dışlama temelli bir klinik tanımlamadır; tek başına histolojik displazi derecesi değildir.
Kalıcı, iyi sınırlı kırmızı mukozal plak hangi yönüyle özel dikkat gerektirir?
- A) Displazi veya malignite olasılığı açısından değerlendirme gerektirmesi
- B) KIBT ile histolojik tanısının konması
- C) Yalnız mine çürüğünün göstergesi olması
- D) Tedavisiz kesin gerilemesi
- E) Her zaman Candida ile açıklanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Eritroplakik lezyonlar ciddi epitelyal değişikliklerle ilişkili olabildiğinden uygun değerlendirme gerektirir.
Rekürren minör aftöz ülserler tipik olarak hangi mukozada daha sık bulunur?
- A) Yalnız diş minesi üzerinde
- B) Sadece kondil kapsülünde
- C) Yalnız tükürük kanalı içinde
- D) Sadece parotis parankiminde
- E) Nonkeratinize hareketli oral mukozada
Doğru cevap: E
Çözüm: Minör aftlar sık olarak labial/bukkal gibi nonkeratinize mukozada görülür.
İyileşmeyen ve indüre kenarlı dil ülserinde en doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Her durumda kanal tedavisi yapmak
- B) Lezyonu görmeden antifungal başlamak
- C) Belirti yoksa yıllarca takip etmek
- D) Gecikmeden uygun uzman değerlendirmesi ve biyopsi gereksinimini araştırmak
- E) Sadece panoramik filmle kesin benign tanı koymak
Doğru cevap: D
Çözüm: Persistan indüre ülser potansiyel ciddi hastalık yönünden değerlendirilmelidir.
Sert diş kenarına komşu mukozal ülser iritan düzeltildikten sonra iyileşmiyor ve palpe edildiğinde sert. En uygun adım hangisidir?
- A) Klinik muayene yapmadan protez yapıştırma
- B) Tahriş etkeni giderildiği için ileri incelemeyi tamamen bırakmak
- C) Gecikmeden ileri klinik değerlendirme ve uygun biyopsi için yönlendirme
- D) Sadece hastanın yaşına bakarak benign ilan etme
- E) Lezyon histolojisini KIBT ile kesinleştirme
Doğru cevap: C
Çözüm: İritan öyküsü malign veya displastik lezyon olasılığını dışlamaz; persistan indüre lezyon incelenmelidir.
Beyaz mukozal lezyon için 'lökoplaki' denmeden önce hangi yaklaşım önemlidir?
- A) Her lezyonu tükürük taşına bağlamak
- B) Yalnız hassasiyet testine bakmak
- C) Kandidiyazis, friksiyonel keratoz ve tanımlanabilir diğer nedenleri değerlendirmek
- D) Kırmızı lezyonların hepsini lökoplaki saymak
- E) Hastaya hemen KIBT'den histolojik derece vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: Lökoplaki başka tanımlanabilir nedenlerle açıklanamayan klinik beyaz plak tanımıdır.
Deskuamatif gingivitis görülen hastada hangi ifade doğrudur?
- A) Tek başına pemfigus vulgarisi kesin tanımlar
- B) TME osteoartritinin radyografik bulgusudur
- C) Birden çok immün aracılı hastalığın ortak klinik görünümü olabilir
- D) Sadece diş taşı varlığını kanıtlar
- E) Her durumda akut bakteriyel sialadenit demektir
Doğru cevap: C
Çözüm: Deskuamatif gingivitis klinik görünümdür; pemfigoid, pemfigus ve eroziv liken planus ayırıcı tanıda yer alır.
İntraepitelyal akantoliz ve ağrılı oral erozyonlarla ilişkilendirilen hastalık hangisidir?
- A) Kondiler hiperplazi
- B) Sialolitiazis
- C) Pemfigus vulgaris
- D) Muköz membran pemfigoidi
- E) Fibröz displazi
Doğru cevap: C
Çözüm: Pemfigus vulgariste epitel içinde hücreler arası bağlantı kaybı ve bül/erozyon görülür.
Subepitelyal bül ve ağız mukozası tutulumu yapan hastalık hangi seçenekte verilmiştir?
- A) Pemfigus vulgaris
- B) Muköz membran pemfigoidi
- C) Periapikal semental displazi
- D) Bakteriyel endokardit
- E) Akut aftöz ülser
Doğru cevap: B
Çözüm: Pemfigoidde ayrılma epitel ile alttaki doku arasında, subepitelyal düzeydedir.
Büllöz oral lezyonların immün ayırıcı tanısında hangi inceleme yararlı olabilir?
- A) Yalnız panoramikte mandibular kanal ölçümü
- B) Tek başına çürük aktivite indeksi
- C) Uygun yerden biyopsiyle direkt immünfloresan
- D) Dişeti kanama skoruyla histolojik kesin tanı
- E) Yalnız soğuk vitalite testi
Doğru cevap: C
Çözüm: Direkt immünfloresan farklı immün büllöz hastalıklardaki birikim paternlerini gösterebilir.
Kuru göz ve kuru ağız yakınması birlikte bulunan hastada hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Semptomsuzsa otoimmün nedenleri hiç düşünmeme
- B) Her kuru ağız yakınmasını sialolit sayma
- C) Tek panoramik filmle Sjögren'i kesin dışlama
- D) Kuruluk hissini yalnız TME diskiyle açıklama
- E) Sjögren açısından klinik ve uygun laboratuvar/tükürük-göz testleriyle değerlendirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Sjögren tanısında tek test değil klinik ve objektif destekleyici bulgular birlikte değerlendirilir.
Dil lateralinde üç haftadır iyileşmeyen kırmızı-beyaz, dokunmakla sert lezyon saptanıyor. Panoramik görüntü normal. En uygun yorum hangisidir?
- A) İleri değerlendirme gereksizdir çünkü dişler vitaldir
- B) Panoramik normal ise kesin travmatik ülserdir
- C) Lezyon yalnız sinüs opasitesine bağlıdır
- D) Her kırmızı-beyaz lezyon otomatik kandidiyazistir
- E) Normal panoramik görüntü mukozal displazi veya kanseri dışlamaz; uygun biyopsi için yönlendirilmelidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Mukozal malignite şüphesi klinik ve histopatolojik değerlendirmeyle araştırılır; normal kemik filmi dışlayıcı değildir.
Bukkal mukozada sürtünme hattında beyaz plak var; keskin restorasyon düzeltilince kısmen geriliyor fakat indüre bir alan sürüyor. Hangi yaklaşım doğrudur?
- A) KIBT'de görünmüyorsa yok saymak
- B) Beyaz rengin tek başına benignliği kanıtladığını kabul etmek
- C) Tüm beyaz lezyonları yalnız antimikrobiyal ile tedavi etmek
- D) İrritasyon olasılığına rağmen süren şüpheli alanı ileri değerlendirmek
- E) Tam gerileme olmadan kesin friksiyonel keratoz tanısı koymak
Doğru cevap: D
Çözüm: İritana yakınlık tek başına diğer patolojileri dışlamaz; persistan indürasyon değerlendirilir.
Dişeti erozyonları ve mukozal bülleri olan hastanın biyopsisinde epitelin altında ayrılma gözleniyor. Hangisi daha uyumludur?
- A) Sialolitiazis
- B) Muköz membran pemfigoidi
- C) Pemfigus vulgaris
- D) TME osteoartriti
- E) Psödomembranöz kandidiyazis
Doğru cevap: B
Çözüm: Pemfigoid subepitelyal, pemfigus vulgaris ise intraepitelyal akantolizle ilişkilidir.
Tekrarlayan gruplaşmış ağız içi ülserler bağışıklığı normal hastada sert damakta yerleşiyor. Hangisi daha olasıdır?
- A) Kondil dejenerasyonu
- B) Rekürren intraoral herpes
- C) Sialadenoz
- D) Wharton kanalı obstrüksiyonu
- E) Minör aftın tipik dağılımı
Doğru cevap: B
Çözüm: Rekürren intraoral herpes sıklıkla keratinize mukozada, minör aft ise nonkeratinize mukozada yer alır.
Sjögren şüphesi olan hastada parotis ultrasonu normal saptandı. En doğru yorum hangisidir?
- A) Tanıyı tek başına panoramik koyar
- B) Düşük tükürük akışı hiçbir zaman ölçülemez
- C) Her kuruluk mutlaka viral parotittir
- D) Sjögren tek ultrasonla dışlanamaz; klinik ve uygun objektif testlerle değerlendirilir
- E) Hastalık yüzde yüz yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: Sjögren tanısı çok bileşenli klinik-laboratuvar değerlendirme gerektirir.
TME'de disk deplasmanının açılma sırasında redükte olup olmadığını doğrudan değerlendirmek için en uygun protokol hangisidir?
- A) Sadece oklüzal fotoğraf
- B) Yalnız düşük çözünürlüklü panoramik
- C) Kapalı ve açık ağız pozisyonlarını içeren TME MRG
- D) Sadece tükürük bezi ultrasonu
- E) Yalnız tek bitewing
Doğru cevap: C
Çözüm: Açık-kapalı ağız MRG diskin farklı pozisyonlardaki ilişkisini gösterir.