Sert diş kenarına komşu mukozal ülser iritan düzeltildikten sonra iyileşmiyor ve palpe edildiğinde sert. En uygun adım hangisidir?
- A) Klinik muayene yapmadan protez yapıştırma
- B) Tahriş etkeni giderildiği için ileri incelemeyi tamamen bırakmak
- C) Gecikmeden ileri klinik değerlendirme ve uygun biyopsi için yönlendirme
- D) Sadece hastanın yaşına bakarak benign ilan etme
- E) Lezyon histolojisini KIBT ile kesinleştirme
Doğru cevap: C
Çözüm: İritan öyküsü malign veya displastik lezyon olasılığını dışlamaz; persistan indüre lezyon incelenmelidir.
Beyaz mukozal lezyon için 'lökoplaki' denmeden önce hangi yaklaşım önemlidir?
- A) Her lezyonu tükürük taşına bağlamak
- B) Yalnız hassasiyet testine bakmak
- C) Kandidiyazis, friksiyonel keratoz ve tanımlanabilir diğer nedenleri değerlendirmek
- D) Kırmızı lezyonların hepsini lökoplaki saymak
- E) Hastaya hemen KIBT'den histolojik derece vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: Lökoplaki başka tanımlanabilir nedenlerle açıklanamayan klinik beyaz plak tanımıdır.
Deskuamatif gingivitis görülen hastada hangi ifade doğrudur?
- A) Tek başına pemfigus vulgarisi kesin tanımlar
- B) TME osteoartritinin radyografik bulgusudur
- C) Birden çok immün aracılı hastalığın ortak klinik görünümü olabilir
- D) Sadece diş taşı varlığını kanıtlar
- E) Her durumda akut bakteriyel sialadenit demektir
Doğru cevap: C
Çözüm: Deskuamatif gingivitis klinik görünümdür; pemfigoid, pemfigus ve eroziv liken planus ayırıcı tanıda yer alır.
İntraepitelyal akantoliz ve ağrılı oral erozyonlarla ilişkilendirilen hastalık hangisidir?
- A) Kondiler hiperplazi
- B) Sialolitiazis
- C) Pemfigus vulgaris
- D) Muköz membran pemfigoidi
- E) Fibröz displazi
Doğru cevap: C
Çözüm: Pemfigus vulgariste epitel içinde hücreler arası bağlantı kaybı ve bül/erozyon görülür.
Subepitelyal bül ve ağız mukozası tutulumu yapan hastalık hangi seçenekte verilmiştir?
- A) Pemfigus vulgaris
- B) Muköz membran pemfigoidi
- C) Periapikal semental displazi
- D) Bakteriyel endokardit
- E) Akut aftöz ülser
Doğru cevap: B
Çözüm: Pemfigoidde ayrılma epitel ile alttaki doku arasında, subepitelyal düzeydedir.
Büllöz oral lezyonların immün ayırıcı tanısında hangi inceleme yararlı olabilir?
- A) Yalnız panoramikte mandibular kanal ölçümü
- B) Tek başına çürük aktivite indeksi
- C) Uygun yerden biyopsiyle direkt immünfloresan
- D) Dişeti kanama skoruyla histolojik kesin tanı
- E) Yalnız soğuk vitalite testi
Doğru cevap: C
Çözüm: Direkt immünfloresan farklı immün büllöz hastalıklardaki birikim paternlerini gösterebilir.
Kuru göz ve kuru ağız yakınması birlikte bulunan hastada hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Semptomsuzsa otoimmün nedenleri hiç düşünmeme
- B) Her kuru ağız yakınmasını sialolit sayma
- C) Tek panoramik filmle Sjögren'i kesin dışlama
- D) Kuruluk hissini yalnız TME diskiyle açıklama
- E) Sjögren açısından klinik ve uygun laboratuvar/tükürük-göz testleriyle değerlendirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Sjögren tanısında tek test değil klinik ve objektif destekleyici bulgular birlikte değerlendirilir.
İlaca bağlı ağız kuruluğundan kuşkulanıldığında en yararlı öykü bileşeni hangisidir?
- A) Yalnız dil rengini not etmek
- B) Sadece panoramik film tarihiyle karar vermek
- C) Kondilde osteofit olup olmadığını tek ölçüt almak
- D) Hastanın aldığı ilaçların özellikle antikolinerjik etkilerinin sorgulanması
- E) Yalnız üçüncü moların sürme açısını sormak
Doğru cevap: D
Çözüm: Birçok ilaç tükürük akışını etkileyebilir; ilaç öyküsü ağız kuruluğu değerlendirmesinin parçasıdır.
Yemekle şişen submandibular bezde düz grafi negatif bulunursa hangi yorum uygundur?
- A) Tüm taşlar radyopak olduğundan tanı kesin dışlanır
- B) Negatif görüntü mutlaka Warthin tümörü demektir
- C) Ağrı yalnızca dental çürük kaynaklı olabilir
- D) Hiçbir ek muayene gerekmez
- E) Radyolüsent taş olasılığı sürdüğünden ultrason gibi yöntemler düşünülebilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Tükürük taşlarının tümü düz grafide görülmez; klinik şüphe sürerse ek inceleme yapılır.
Ateşli, ağrılı ve pürülan akıntılı akut sialadenit olgusunda geleneksel kontrast sialografi için hangi ifade doğrudur?
- A) Püyü kesin sterilize eden tedavidir
- B) Akut aktif enfeksiyonda genellikle kontrendikedir
- C) Rutin olarak hastanın her kanalına yapılır
- D) Kitle biyopsisinin yerini bütünüyle alır
- E) Tanıda her zaman ilk ve zorunlu testtir
Doğru cevap: B
Çözüm: Akut enfeksiyonda kanala kontrast verilmesi uygun değildir; klinik ve alternatif görüntüleme seçilir.
Parotis kuyruğunda saptanan kitle, sigara öyküsü ve bilateral odaklarla birlikteyse hangi benign tümör akla gelir?
- A) Ameloblastom
- B) Osteoid osteom
- C) Sementoblastom
- D) Warthin tümörü
- E) Kompaund odontoma
Doğru cevap: D
Çözüm: Warthin tümörü parotiste görülebilir ve sigarayla ilişkili olup çift taraflı/çok odaklı olabilir.
Parotis kitlesinde klinik-görüntüleme ile pleomorfik adenom düşünülüyor. Kesin doku tipi için hangisi doğrudur?
- A) Ağrısızlık maligniteyi yüzde yüz dışlar
- B) Sadece kan basıncı ölçmek yeterlidir
- C) Tek başına TME klik sesi yeterlidir
- D) KIBT'de dansite ölçümü her zaman kesin tanıdır
- E) Uygun sitolojik veya histopatolojik inceleme gerekebilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Tükürük bezi kitlelerinde klinik ve görüntüleme tanısal yönlendirmedir; doku incelemesi gerekli olabilir.
Eklem sesi olan hastanın KIBT'sinde disk görülmüyor. En doğru yorum hangisidir?
- A) Disk yokluğu kesin tanı olarak konur
- B) Diskin bütün bağları KIBT ile ayrıntılı izlenir
- C) Osteofit görünmüyorsa redüksiyon yoktur
- D) KIBT disk için uygun olmadığından disk konumu bu incelemeyle belirlenemez
- E) TME için klinik muayene tamamen gereksizdir
Doğru cevap: D
Çözüm: KIBT kemik yapıları gösterir; disk ve eklem içi yumuşak doku değerlendirmesinde MRG uygundur.
Ağız açarken kaba krepitasyon duyulan hastada hangi durum ayırıcı tanıda öne çıkar?
- A) Sialolitin parotise göçü
- B) Dentin hipersensitivitesi
- C) Aftöz stomatit
- D) Dejeneratif TME değişiklikleri
- E) Kandidiyazis
Doğru cevap: D
Çözüm: Krepitasyon dejeneratif eklem hastalığında görülebilir; klinik ve gerekirse kemik görüntülemesiyle desteklenir.
Kondilde osteofit ve subkondral skleroz saptanması hangi hastalığı destekleyebilir?
- A) Perikoronitis
- B) Psödomembranöz kandidiyazis
- C) İnsiziv papilla hiperplazisi
- D) Akut viral farenjit
- E) TME dejeneratif eklem hastalığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Osteofit ve subkondral skleroz TME osteoartriti/dejenerasyonunda görülen osseöz bulgulardır.
Sadece hafif, tedaviyi etkilemeyen asemptomatik TME kliki olan hastaya yaklaşım hangisidir?
- A) Mutlaka hem BT hem MRG çekmek
- B) Her klikte biyopsi yapmak
- C) Diski göstermesi için bitewing istemek
- D) Önce klinik değerlendirme; rutin ileri görüntüleme her zaman gerekli değildir
- E) KIBT olmadan muayene yapmamak
Doğru cevap: D
Çözüm: TME görüntüleme endikasyonu klinik soru ve tedavi kararına etkisine göre belirlenir.
Hasta kısa süreli, elektrik çarpması benzeri ve hafif dokunmayla tetiklenen tek taraflı yüz ağrısı tarifliyor. Hangi durum düşünülür?
- A) Kondiler ankiloz
- B) Trigeminal nevralji
- C) Kompleks odontoma
- D) Lökoplaki
- E) Akut sialadenoz
Doğru cevap: B
Çözüm: Tetiklenebilen, çok kısa şok benzeri ataklar trigeminal nevralji için karakteristiktir; uygun klinik değerlendirme gerekir.
Ağız mukozası görünümü normal olduğu halde kronik yanma yakınması olan hastada hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Önce lokal ve sistemik nedenleri değerlendirerek primer ağız yanması sendromunu ayırmak
- B) Sadece panoramikle tüm etiyolojiyi dışlamak
- C) Candida dışlanmadan kesin nöropatik tanı koymak
- D) Her durumda tüm dişlere kanal tedavisi yapmak
- E) Yanmayı mutlaka TME kondiline bağlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Yanma yakınmasında kandidiyazis, beslenme eksikliği ve ilaç etkisi gibi ikincil nedenler araştırılmalıdır.
Çene ağrısına efor sırasında göğüste baskı ve soğuk terleme eşlik eden hastada öncelik hangisidir?
- A) Bir hafta bekleyip yalnız dentin hassasiyeti saymak
- B) Sadece oklüzal kağıtla yüksek dolgu aramak
- C) Şikâyeti mutlaka bruksizm olarak kaydetmek
- D) TME filmi çekilene kadar hiçbir şey yapmamak
- E) Olası kardiyak acil durum açısından hemen uygun acil değerlendirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Eforla ilişkili çene ağrısı kardiyak iskemiye yansıyan ağrı olabilir; eşlik eden bulgular acildir.
Ağız tabanında ağrısız ve giderek büyüyen kitlede hangi yaklaşım daha uygundur?
- A) Klinik inceleme, gerekli görüntüleme ve gerektiğinde doku tanısıyla değerlendirme
- B) Kitle ağrısız diye kesin benign saymak
- C) Sadece tükürük pH'sına bakarak histoloji ver
- D) Her zaman fizyolojik varyasyon olduğunu varsay
- E) Muayene yapmadan tüm dişleri çek
Doğru cevap: A
Çözüm: Ağrısız büyüyen kitlede de neoplastik veya kistik olasılıklar değerlendirilmelidir.