Dil lateralinde üç haftadır iyileşmeyen kırmızı-beyaz, dokunmakla sert lezyon saptanıyor. Panoramik görüntü normal. En uygun yorum hangisidir?
- A) İleri değerlendirme gereksizdir çünkü dişler vitaldir
- B) Panoramik normal ise kesin travmatik ülserdir
- C) Lezyon yalnız sinüs opasitesine bağlıdır
- D) Her kırmızı-beyaz lezyon otomatik kandidiyazistir
- E) Normal panoramik görüntü mukozal displazi veya kanseri dışlamaz; uygun biyopsi için yönlendirilmelidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Mukozal malignite şüphesi klinik ve histopatolojik değerlendirmeyle araştırılır; normal kemik filmi dışlayıcı değildir.
Bukkal mukozada sürtünme hattında beyaz plak var; keskin restorasyon düzeltilince kısmen geriliyor fakat indüre bir alan sürüyor. Hangi yaklaşım doğrudur?
- A) KIBT'de görünmüyorsa yok saymak
- B) Beyaz rengin tek başına benignliği kanıtladığını kabul etmek
- C) Tüm beyaz lezyonları yalnız antimikrobiyal ile tedavi etmek
- D) İrritasyon olasılığına rağmen süren şüpheli alanı ileri değerlendirmek
- E) Tam gerileme olmadan kesin friksiyonel keratoz tanısı koymak
Doğru cevap: D
Çözüm: İritana yakınlık tek başına diğer patolojileri dışlamaz; persistan indürasyon değerlendirilir.
Dişeti erozyonları ve mukozal bülleri olan hastanın biyopsisinde epitelin altında ayrılma gözleniyor. Hangisi daha uyumludur?
- A) Sialolitiazis
- B) Muköz membran pemfigoidi
- C) Pemfigus vulgaris
- D) TME osteoartriti
- E) Psödomembranöz kandidiyazis
Doğru cevap: B
Çözüm: Pemfigoid subepitelyal, pemfigus vulgaris ise intraepitelyal akantolizle ilişkilidir.
Tekrarlayan gruplaşmış ağız içi ülserler bağışıklığı normal hastada sert damakta yerleşiyor. Hangisi daha olasıdır?
- A) Kondil dejenerasyonu
- B) Rekürren intraoral herpes
- C) Sialadenoz
- D) Wharton kanalı obstrüksiyonu
- E) Minör aftın tipik dağılımı
Doğru cevap: B
Çözüm: Rekürren intraoral herpes sıklıkla keratinize mukozada, minör aft ise nonkeratinize mukozada yer alır.
Sjögren şüphesi olan hastada parotis ultrasonu normal saptandı. En doğru yorum hangisidir?
- A) Tanıyı tek başına panoramik koyar
- B) Düşük tükürük akışı hiçbir zaman ölçülemez
- C) Her kuruluk mutlaka viral parotittir
- D) Sjögren tek ultrasonla dışlanamaz; klinik ve uygun objektif testlerle değerlendirilir
- E) Hastalık yüzde yüz yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: Sjögren tanısı çok bileşenli klinik-laboratuvar değerlendirme gerektirir.
TME'de disk deplasmanının açılma sırasında redükte olup olmadığını doğrudan değerlendirmek için en uygun protokol hangisidir?
- A) Sadece oklüzal fotoğraf
- B) Yalnız düşük çözünürlüklü panoramik
- C) Kapalı ve açık ağız pozisyonlarını içeren TME MRG
- D) Sadece tükürük bezi ultrasonu
- E) Yalnız tek bitewing
Doğru cevap: C
Çözüm: Açık-kapalı ağız MRG diskin farklı pozisyonlardaki ilişkisini gösterir.
TME'de disk pozisyonu yanı sıra eklem içi efüzyon şüphesi var. Hangisi ek bilgi sağlar?
- A) Sadece KIBT ile disk sıvısının doğrudan gösterilmesi
- B) Periodontal cep derinliği ölçümü
- C) Mine floresansı ölçümü
- D) T2 ağırlıklı MRG ile sıvı sinyalinin değerlendirilmesi
- E) İntraoral termal test
Doğru cevap: D
Çözüm: MRG T2 sekansları eklem sıvısını değerlendirmede yararlıdır; KIBT efüzyonu doğrudan göstermez.
Tedaviyi etkileyecek bilateral kondil erozyonu şüphesinde, kemik değişikliğini değerlendirmek için uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Disk için daima bitewing kullanılması
- B) İşlem gerekmeksizin her bulgunun benign sayılması
- C) Sadece dil biyopsisi yapılması
- D) Bilateral TME osseöz yapılarının uygun alanlı KIBT/BT ile incelenmesi
- E) Yalnız klinik klik sayısının kaydedilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: KIBT/BT kortikal ve osseöz dejeneratif değişikliklerin kesitsel değerlendirmesini sağlar.
Geçirilmiş çene travması sonrasında ağır açma kısıtlılığı ve kemik köprüleşmesi kuşkusu var. Hangi görüntüleme amacı önceliklidir?
- A) Sadece tükürük akış hızı ölçmek
- B) Yalnız çürük sondasıyla kondili değerlendirmek
- C) Olası osseöz ankilozu KIBT/BT ile göstermek
- D) Diskin rengini panoramikte ölçmek
- E) Mine mikroskobisi yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Osseöz ankilozda eklem boşluğundaki kemik köprüsü kesitsel kemik görüntülemesiyle değerlendirilir.
Ağzı geniş açıkken kapanamayan hastada kondilin artiküler eminensin önünde takılı kaldığından şüpheleniliyor. Bu klinik durum hangisiyle uyumludur?
- A) Minör aftöz stomatit
- B) Sialolitiazis
- C) Kandidiyazis
- D) Redüksiyonsuz diskin oluşturduğu tipik kapalı kilit
- E) TME dislokasyonu/açık kilit
Doğru cevap: E
Çözüm: Açık kilit kapama güçlüğü ve kondilin ön tarafta kalmasıyla ilişkili olabilir; kapalı kilitte açma sınırlıdır.
İnflamatuvar artrit kuşkusu olan hastada hem kondil erozyonu hem aktif sinovit araştırılıyor. En uygun ilke hangisidir?
- A) Kemik için KIBT/BT, yumuşak doku ve inflamasyon için MRG'yi klinik gereksinime göre seçmek
- B) Her iki bulgu için tek başına bitewing yeterlidir
- C) Klinik muayene tamamen atlanmalıdır
- D) MRG kemik detayında her zaman KIBT'den üstündür
- E) KIBT eklem diskinin sinovyal tutulumunu doğrudan gösterir
Doğru cevap: A
Çözüm: Kemik ve yumuşak doku farklı modalitelerle en iyi değerlendirilir; ihtiyaç klinik kararla belirlenir.
KIBT'de kondilde düzleşme izleniyor; hasta asemptomatik ve ek bulgu yok. Hangisi doğrudur?
- A) Düzleşme tek başına aktif osteoartrit veya tedavi gereğini kesinleştirmez
- B) Düzleşme kesin disk perforasyonudur
- C) Düzleşme mutlaka malignitedir
- D) Görüntü mutlaka akut bakteriyel artrit gösterir
- E) Bulguyla tüm dişlerin çekilmesi zorunludur
Doğru cevap: A
Çözüm: Kondil düzleşmesi adaptif yeniden şekillenmeyle de ilişkili olabilir; belirtiler ve diğer bulgularla yorumlanır.
Akut pürülan sialadeniti olan hasta için görüntüleme planlanıyor. Hangi tercih daha uygun olabilir?
- A) Apse ve obstrüksiyon açısından klinik gereksinime göre ultrason, akut enfeksiyonda geleneksel sialografiden kaçınma
- B) Tüm şişlikleri kendiliğinden düzelecek kabul etme
- C) Sadece tükürük pH'sıyla apseyi dışlama
- D) Akut enfeksiyonda rutin kontrast sialografiyle tüm hastaları tarama
- E) Parotis dokusunu bitewing ile tam gösterme
Doğru cevap: A
Çözüm: Ultrason akut glandüler değişikliklerde yararlıdır; geleneksel sialografi aktif akut enfeksiyonda uygun değildir.
Ağrısız parotis kitle öyküsü olan hastada yeni yüz asimetrisi ve fasiyal zayıflık gelişiyor. En doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Malignite dahil ciddi nedenler açısından gecikmeden uzman değerlendirmesi
- B) Sadece KIBT ile histolojik alt tip kesinleşir
- C) Kitleyi travmatik aft sayıp takip etmek
- D) Sinir bulgusu varsa kesin Warthin tümörüdür
- E) Ağrı yoksa değerlendirme gereksizdir
Doğru cevap: A
Çözüm: Parotis kitlesine yeni fasiyal sinir disfonksiyonu eklenmesi alarm işaretidir.
Parotis ultrasonunda solid kitle izlendi. Hangi ifade en doğrudur?
- A) Görüntüde solid olması taş olduğunu kanıtlar
- B) Ultrason her tümörün histolojik derecesini kesin verir
- C) Görüntüleme karakterizasyon sağlar fakat uygun doku örneklemesi tanıyı destekleyebilir
- D) Biyopsi her durumda kontrendikedir
- E) Yalnız yaş benign malign ayrımı için yeterlidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Salivaryan kitlelerde görüntüleme ve gerekirse sitoloji/histopatoloji birbirini tamamlar.
TME yakınması olmayan hastaya geniş alan KIBT taraması yalnız tüm tesadüfi bulguları toplamak amacıyla öneriliyor. Hangisi doğrudur?
- A) Her hastada KIBT zorunludur
- B) Radyasyon içeren görüntüleme klinik endikasyon ve gerekli görüntüleme alanına göre seçilmelidir
- C) Panoramik ve KIBT tamamen eşdeğerdir
- D) Alan genişledikçe tanısal zarar azalır
- E) MRG ve KIBT aynı radyasyon dozunu verir
Doğru cevap: B
Çözüm: İyonizan radyasyon kullanan tetkiklerde gerekçe, alan/protokol seçimi ve tanısal yarar önemlidir.
TME diski için KIBT raporunda 'disk anterior deplasedir' şeklinde kesin ifade yer alıyor. Hangi yorum doğrudur?
- A) Diskin anatomik konumu diş pulpasından ölçülür
- B) KIBT her zaman diski MRG'den daha iyi gösterir
- C) Panoramikte her disk doğrudan seçilir
- D) TME'de MRG hiçbir amaçla kullanılmaz
- E) KIBT yumuşak doku kontrastı yetersiz olduğundan disk konumu doğrudan bu yöntemle kesin belirlenemez
Doğru cevap: E
Çözüm: Disk pozisyonu için uygun yöntem MRG'dir; KIBT kemik odaklıdır.
Tek taraflı çene ağrısıyla birlikte açıklanamayan alt dudak uyuşması ve görüntüde destrüktif kemik değişimi olan hasta için hangisi doğrudur?
- A) Agresif lezyon veya diğer ciddi süreçler açısından hızlandırılmış ileri tanısal değerlendirme gerekir
- B) Lezyonun ağrısız olması maligniteyi dışlar
- C) Yalnız canlılık testi tüm ayırıcı tanıyı bitirir
- D) KIBT'nin normal yumuşak doku kontrastı histoloji yerine geçer
- E) Uyuşma daima fizyolojik olduğundan ihmal edilir
Doğru cevap: A
Çözüm: Parestezi ve destrüktif görünüm potansiyel ciddi çene patolojileri için alarmdır.
Uzun süreli oral yanma yakınması olan hastada görünür mukozal lezyon yok, demir eksikliği saptanıyor. Hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Normal mukoza varsa bütün sistemik nedenleri dışlamak
- B) Demir eksikliğinin oral semptom yapamayacağını varsaymak
- C) Önce saptanan ikincil nedeni değerlendirmek; primer ağız yanması sendromu tanısını hemen kesinleştirmemek
- D) Sadece TME diski görüntülemek
- E) Tüm dişlere gereksiz kanal tedavisi yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Ağız yanması sendromu için muhtemel sekonder nedenler değerlendirilmelidir.
Submandibular şişlik ve kanalda tekrarlayan tıkanma yakınmasında ultrason bez içi kanal genişlemesi gösteriyor ancak taş izlenmiyor. Hangi çıkarım en uygundur?
- A) Her kanal genişlemesi kesin malignitedir
- B) Kanal genişlemesi yalnız TME travmasının belirtisidir
- C) Taş görülmemesi tüm obstrüksiyonu dışlar
- D) Ultrason duktal anatomiye dair hiçbir bilgi vermez
- E) Darlık veya görüntüde seçilemeyen taş dahil obstrüktif nedenler değerlendirilmeye devam edilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Kanal genişlemesi obstrüksiyonla uyumlu olabilir; taş izlenmemesi tek başına diğer duktal nedenleri dışlamaz.