Alt ikinci premolar apeksinde yuvarlak radyolüsensi vardır; diş vital, lamina dura bütünlüğü korunmuş. İlk ayırıcı tanıda hangi yapı değerlendirilmelidir?
- A) Radiküler kist
- B) Dental implant boşluğu
- C) Kompleks odontoma
- D) Mental foramen
- E) Rezidüel kist
Doğru cevap: D
Çözüm: Alt premolar bölgesinde vital diş yanında görülen radyolüsensi mental foramen projeksiyonu olabilir.
Üst santral kesiciler vital, orta hatta iyi sınırlı radyolüsensi bulunuyor. Hangi anatomik oluşum patolojiyle karışabilir?
- A) İnsiziv foramen
- B) Mylohyoid çizgi
- C) Mandibular kanal
- D) Submandibular bez çukuru
- E) Mental foramen
Doğru cevap: A
Çözüm: Normal insiziv foramen orta hat üst kesici apikal alanında radyolüsensi oluşturabilir.
Posterior mandibulada köklerin arasında skalloplu radyolüsensi ve vital dişler bulunuyor. Hangi lezyon daha olasıdır?
- A) Sementoblastom
- B) Radiküler kist
- C) Tonsillolit
- D) Basit kemik kisti
- E) Kompleks odontoma
Doğru cevap: D
Çözüm: Basit kemik kistleri kökler arasında skalloplu uzanım gösterebilir; dişler sıklıkla vitaldir.
Dişi çekilmiş bölgede önceden odontojenik kist öyküsü olan hastada devam eden radyolüsent odak hangi kistik lezyonu düşündürür?
- A) Dentijeröz kist
- B) Mental foramen
- C) Rezidüel kist
- D) Sementoblastom
- E) Kompaund odontoma
Doğru cevap: C
Çözüm: Rezidüel kist, neden olan diş çekildikten sonra çene kemiğinde kalabilen kistik lezyondur.
Daha önceden vital mandibular kesici apekslerinde radyolüsent saptanan alanların yıllar içinde karışık ve radyopak görünmesi neyi düşündürür?
- A) Kompaund odontoma
- B) Mutlaka apikal apse
- C) Sinüs retansiyon psödokisti
- D) Tonsillolit
- E) Periapikal cemento-osseöz displazi
Doğru cevap: E
Çözüm: Cemento-osseöz displazi maturasyonla radyolüsentten mineralize görünüme ilerleyebilir ve dişler genellikle vitaldir.
Diş çevresindeki lezyon radyografik olarak büyük, kortike ve iyi sınırlı. Bu bulgu için en güvenli yorum nedir?
- A) Histolojik olarak mutlaka benign ve kisttir
- B) Yavaş seyirli lezyon olasılığı artar fakat kesin benignlik söylenmez
- C) Malignite hiçbir koşulda düşünülemez
- D) Lezyon kesin enfeksiyon değildir
- E) Kök rezorpsiyonu olamaz
Doğru cevap: B
Çözüm: İyi sınırlı kortikasyon sıklıkla daha yavaş süreçle uyumludur; kesin tanı veya benignlik garantisi değildir.
Sınırı belirsiz permeatif kemik yıkımı ve kortikal perforasyon varlığında en doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Agresif veya enfeksiyöz süreç açısından inceleme gerekir
- B) Kompleks odontomanın kesin tanısıdır
- C) Normal mental foramen kabul edilir
- D) Yalnız dental folikülün fizyolojik görünümüdür
- E) Her zaman sorunsuz anatomik varyasyondur
Doğru cevap: A
Çözüm: Düzensiz permeatif yıkım ve kortikal kayıp önemli alarm bulgularıdır.
Posterior mandibular ramusta çok bölmeli radyolüsensi, kök yer değiştirmesi ve ekspansiyon saptandı. Ayırıcı tanıda hangi odontojenik tümör önemlidir?
- A) Enamel pearl
- B) Ameloblastom
- C) Pulp taşı
- D) Kompaund odontoma
- E) Sialolit
Doğru cevap: B
Çözüm: Ameloblastom posterior mandibulada ekspansil ve bazen multiloküler radyolüsent görünüm oluşturabilir.
Gömülü üst kanin çevresinde iyi sınırlı lezyon ve küçük intralezyonel kalsifikasyonlar olan genç hastada hangi tümör akla gelmelidir?
- A) Rezidüel kist
- B) Adenomatoid odontojenik tümör
- C) Osteopetroz
- D) Tonsillolit
- E) Basit kemik kisti
Doğru cevap: B
Çözüm: Adenomatoid odontojenik tümör gençlerde anterior maksilla ve gömülü kaninle ilişkili olabilir; ince kalsifikasyon gösterebilir.
Posterior mandibulada kökle bütünleşik yoğun radyopak kitleyi sıradan idiopatik osteosklerozdan ayırmada hangi bulgu daha yardımcıdır?
- A) Tükürük pH değerinin normal olması
- B) Dil mukozasının rengi
- C) Karşıt dişin çürük durumu
- D) Tek başına hastanın boyu
- E) Diş köküyle süreklilik gösteren kitle
Doğru cevap: E
Çözüm: Sementoblastomda diş köküyle birleşen mineralize kitle tipik ipucudur; ayrım için klinik ve görüntü birlikte yorumlanır.
Alt molar bölgesinde mandibular kanal altında değişmeyen iyi kortike radyolüsensi bulunuyor. Öncelikli olası açıklama hangisidir?
- A) Apikal granülom
- B) Alveolit
- C) Stafne kemik kavitesi
- D) Dentijeröz kist
- E) Pulp taşı
Doğru cevap: C
Çözüm: Stafne kemik kavitesi posterior mandibulada kanal altında iyi sınırlı radyolüsent lingual çöküntüdür.
Yalnız tek radyografide apikal radyolüsensinin granülom yerine kist olduğunu kesin söylemek neden hatalıdır?
- A) Kistlerin tümü mutlak radyopaktır
- B) Her kist diş minesi içinde oluşur
- C) Film yalnız yumuşak dokuyu gösterir
- D) Bu patolojiler radyografide örtüşen görünümler verir
- E) Granülomlar yalnız üst çenede görülür
Doğru cevap: D
Çözüm: Periapikal kist ile granülomun kesin ayrımı radyografik betimleme ile güvenilir değildir.
Çene görüntüsünde komşu kemiğe belirsiz geçiş yapan buzlu cam görünümü var. Hangi lezyon daha olasıdır?
- A) Dentijeröz kist
- B) Fibröz displazi
- C) Radiküler kist
- D) Stafne kemik kavitesi
- E) Kompleks odontoma
Doğru cevap: B
Çözüm: Fibröz displazide ground-glass iç görünüm ve çevre kemikle kaynaşan sınır tipiktir.
Daha iyi sınırlı ekspansil fibroosseöz lezyonun fibröz displaziye göre hangi tanıyı daha çok desteklemesi beklenir?
- A) Akut apikal apse
- B) Mental foramen
- C) Ossifiye fibrom
- D) Sialolit
- E) Tonsillolit
Doğru cevap: C
Çözüm: Ossifiye fibrom çoğunlukla daha belirgin sınırlı ve ekspansildir; görüntü tek başına kesin tanı koydurmaz.
Hiperparatiroidisi olan hastada çene radyografisinde bulunabilen değişim hangisidir?
- A) Sadece maksiller sinüste hava artışı
- B) Her dişte mine agenezisi
- C) Lamina dura kaybı ve brown tümör benzeri lezyon
- D) Dişlerde zorunlu dentikül oluşumu
- E) Tüm köklerin mutlaka kırılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Hiperparatiroidi lamina dura kaybı ve kemikte dev hücreli brown tümör lezyonlarıyla ilişkili olabilir.
Osteomiyelitte nekrotik kemik odağının çevre dokudan ayrıldığı görünümün anahtarı nedir?
- A) Sekestr oluşumu
- B) TME diskinin öne kayması
- C) Dentikül kümeleri
- D) Mine hipoplazisi
- E) Pulp taşının çözünmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Sekestr nekrotik kemik parçasıdır ve kronik enfeksiyon süreçlerinde görülebilir.
İlerleyen osteomiyelitte radyolüsensi ile sklerozun birlikte bulunması hangi yorumu destekler?
- A) Yalnız diş eti çekilmesi
- B) Enfeksiyona bağlı farklı kemik yıkımı ve yapım yanıtları
- C) Kanal tedavisinin her zaman gereksizliği
- D) Radyografinin her durumda normal olması
- E) Lezyonun mutlaka benign odontoma olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Osteomiyelitte osteoliz ve reaktif skleroz bir arada bulunabilir; klinikle korelasyon gerekir.
Panoramikte posterior mandibular bölgede mandibular kanalın bukkal-lingual konumu belirsizse, cerrahi karara etkili olduğunda hangi ek inceleme uygundur?
- A) MRG'yi tüm sert doku sorularının tek yöntemi sayma
- B) Yalnız posterior bitewing tekrarları
- C) Görünmeyen anatomiyi varsayarak cerrahi
- D) Rutin her hastaya geniş FOV CBCT
- E) Gerekçelendirilmiş sınırlı alan CBCT
Doğru cevap: E
Çözüm: Seçilmiş olgularda CBCT kanalın 3B komşuluğunu açıklayabilir; gerekçelendirme ve FOV optimizasyonu önemlidir.
Sinüs tabanına yakın dental enfeksiyon varlığında mukozal kalınlaşma görülmesi hangi çıkarımı destekler?
- A) Odontojenik katkı olabilir, klinik ve görüntü birlikte değerlendirilir
- B) Sinüzitin nedeni kesin yalnız diştir
- C) Diş kökü sinüs içine histolojik olarak uzanmıştır
- D) Hasta kesin asemptomatiktir
- E) Sinüs içindeki her opasite malignitedir
Doğru cevap: A
Çözüm: Mukozal kalınlaşma özgül değildir; odontojenik sinüzit olasılığı diş ve sinüs bulguları birlikte değerlendirilerek araştırılır.
Panoramik görüntüde karotis bifurkasyonu yakınındaki kalsifikasyon şüphesinde en güvenli yaklaşım nedir?
- A) Her opasiteyi tonsillolit kabul etmek
- B) Görüntünün kesin biyopsi yerine geçtiğini varsaymak
- C) Hiçbir klinik kayıt oluşturmamak
- D) Radyografik şüpheyi uygun klinik vasküler değerlendirmeye yönlendirmek
- E) Kesin stenoz oranını panoramik filmden hesaplamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Panoramik kalsifikasyon şüphesi damar hastalığının kesin tanısı değildir; klinik doğrulama gerekebilir.