Periapikal bölgede radyolüsensi bulunan alt birinci premolar canlı ve lamina dura sürekliliği korunmuş; ikinci açıyla çekilen filmde radyolüsensi apeksin dışına kayıyor. En olası açıklama hangisidir?
- A) Mutlaka radiküler kist
- B) Pulpa nekrozunun kesin kanıtı
- C) Sementoblastomun rezorpsiyonu
- D) Pulp taşının yer değiştirmesi
- E) Mental foramenin dişe süperpozisyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Mental foramen farklı ışın açılarında apeksle farklı konumda görünebilir; vitalite ve lamina dura normal anatomiyi destekler.
Büyük anterior maksiller orta hat radyolüsensisi ve iki vital santral kesici olan hastada ayırıcı tanıya hangi kistik lezyon mutlaka alınmalıdır?
- A) Dentijeröz kist
- B) Kompaund odontoma
- C) Sementoblastom
- D) Radiküler kist
- E) Nazopalatin kanal kisti
Doğru cevap: E
Çözüm: Nazopalatin kanal kisti vital kesicilerin yakınındaki orta hat radyolüsensisiyle görülebilir; normal insiziv foramenle ayrım önemlidir.
Mandibular kesicilerin vital olduğu, başlangıçta radyolüsent sonra radyopaklaşan çoklu periapikal odaklarda hangi tedavi kararından özellikle kaçınılmalıdır?
- A) Pulpa vitalite testini uygulamak
- B) Klinik-radyografik izlem planlamak
- C) Lezyonun olgunlaşmasını değerlendirmek
- D) Sadece görüntüye dayanarak gereksiz endodontik tedavi yapmak
- E) Semptom varsa ayırıcı tanıyı gözden geçirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Periapikal cemento-osseöz displazide dişler genellikle vitaldir; apikal radyolüsensi yanlış kanal tedavisine neden olmamalıdır.
Posterior mandibular radyolüsensi ramus boyunca uzanıyor, belirgin bukkal-lingual genişleme sınırlı ve histolojik olarak odontojenik kist olasılığı düşünülüyor. Hangi seçenek daha uyumludur?
- A) Odontojenik keratokist
- B) Kompaund odontoma
- C) Kondiler osteofit
- D) Sementoblastom
- E) Pulp taşı
Doğru cevap: A
Çözüm: OKK mandibula posterioru/ramusta çene uzun ekseni boyunca görece az ekspansiyonla ilerleyebilir.
Posterior mandibulada çok bölmeli ekspansil lezyon, kök rezorpsiyonu ve kortikal incelme var. Ayırıcı tanıda hangi tümör önceliklidir?
- A) Nazopalatin kanal kisti
- B) Ameloblastom
- C) Sinüs retansiyon psödokisti
- D) Stafne kemik kavitesi
- E) Tonsillolit
Doğru cevap: B
Çözüm: Ameloblastom ekspansil çok bölmeli görünüm, kök rezorpsiyonu ve kortikal incelmeyle ilişkili olabilir.
CEJ'ye uzanan perikoronal radyolüsensi bulunan gömülü molarda farklı hangi patoloji aynı görünümü taklit edebilir?
- A) Pulp taşı
- B) Mylohyoid çizgi
- C) Lingual foramen
- D) Unikistik ameloblastom
- E) Karotis ateromu
Doğru cevap: D
Çözüm: Unikistik ameloblastom bazen dentijeröz kiste benzeyen tek boşluklu perikoronal görüntü oluşturabilir.
Diş kökleri arasına skalloplu uzanan radyolüsensi ve vital dişler var; görüntüde belirgin kök rezorpsiyonu yok. Hangi seçenek ilk düşünülmelidir?
- A) Sementoblastom
- B) Pulp taşı
- C) Radiküler kist
- D) Basit kemik kisti
- E) Kompaund odontoma
Doğru cevap: D
Çözüm: Basit kemik kistinde kökler arasında scalloping görülebilir; dişler sıklıkla vitaldir.
Dişle ilişkili büyük, düzensiz mineralize opasitenin çevresinde ince radyolüsent sınır bulunuyor; dişçikler seçilmiyor. Hangi lezyon daha çok desteklenir?
- A) Basit kemik kisti
- B) Dentijeröz kist
- C) Kompleks odontoma
- D) OKK
- E) Kompaund odontoma
Doğru cevap: C
Çözüm: Kompleks odontoma düzensiz yoğun kitle, kompaund odontoma ayırt edilebilir dentiküller oluşturur.
Genç hastada anterior maksillada gömülü kanin kronunu aşan ve kökün bir bölümüne de uzanan iyi sınırlı lezyon içinde ince kalsifikasyonlar görülüyor. Hangi tümör akla gelmelidir?
- A) Stafne kemik kavitesi
- B) Periapikal granülom
- C) Mental foramen
- D) Adenomatoid odontojenik tümör
- E) Osteopetroz
Doğru cevap: D
Çözüm: Adenomatoid odontojenik tümör anterior maksillada gömülü kaninle ilişki ve ince kalsifikasyonlar gösterebilir.
Diş kökünden ayrılmayan radyopak kitlede kök konturunun kitleyle kaynaşması hangi tanıyı destekler?
- A) Pulp taşı
- B) Nazopalatin kist
- C) Dentijeröz kist
- D) Sementoblastom
- E) Stafne kavitesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Sementoblastomda kökle birleşik mineralize kitle, ayırıcı tanıda karakteristiktir.
Alt molarların altında panoramikte iyi sınırlı radyolüsensi bulunuyor; CBCT'de lingual korteks invajinasyonu ve kanal altı yerleşim doğrulanıyor. Hangi yorum daha uygundur?
- A) Mutlaka epitel kaplı odontojenik kist
- B) Pulp nekrozu
- C) Kök kırığı
- D) Gömülü dişin dentijeröz kisti
- E) Stafne kemik kavitesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Stafne defekti posterior mandibulada kanal altında yer alan lingual kortikal depresyon olabilir; gerçek kist değildir.
İki fibroosseöz lezyon karşılaştırılıyor; birinde çevre kemikle kaynaşan düzensiz sınır, diğerinde iyi tanımlanmış ekspansil sınır var. Sırasıyla hangileri daha olasıdır?
- A) Stafne kavitesi ve pulp taşı
- B) Ossifiye fibrom ve fibröz displazi
- C) Radiküler kist ve granülom
- D) Fibröz displazi ve ossifiye fibrom
- E) Dentijeröz kist ve nazopalatin kist
Doğru cevap: D
Çözüm: Fibröz displazi sınırları çevre kemikle kaynaşabilir; ossifiye fibrom çoğunlukla daha iyi sınırlı ekspansildir.
Hasta yaygın çene sklerozu, yoğun kemik görünümü ve osteomiyelite yatkınlıkla başvuruyor. Hangi sistemik kemik hastalığı olasıdır?
- A) Basit kemik kisti
- B) Pulp hiperemisi
- C) Dentijeröz kist
- D) Geçici sinüzit
- E) Osteopetroz
Doğru cevap: E
Çözüm: Osteopetrozda yaygın kemik sklerozu ve kemiğin enfeksiyonla ilişkili komplikasyonlarında artış görülebilir.
Genç hastada mandibulada yavaş seyirli enfeksiyona komşu çok katlı periostal yeni kemik yapımı bulunuyor. Bu görünüm için hangi betimleme kullanılır?
- A) Soğan zarı görünümü
- B) Kanalın çift görüntüsü
- C) Pulp taşları
- D) Kar tanesi kalsifikasyonu
- E) Dişçik görünümü
Doğru cevap: A
Çözüm: Proliferatif periostit gibi süreçlerde soğan zarı tarzında katmanlı periostal reaksiyon görülebilir; tek başına özgül tanı değildir.
Klinikte hızla gelişen ağrı, parestezi ve görüntüde permeatif yıkım olan hastada en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Olası agresif lezyon için gecikmeden ileri tanısal değerlendirme
- B) İyi sınırlı kist varsayarak yalnız takip
- C) Radyografiyle kesin histolojik tip bildirme
- D) Dişler canlıysa görüntüyü tamamen normal sayma
- E) Her durumda yalnız posterior bitewing ile tanı koyma
Doğru cevap: A
Çözüm: Parestezi, hızlı ilerleme ve permeatif kemik yıkımı malignite dahil agresif süreçler yönünden değerlendirilmelidir.
İleri osteomiyelitte radyopak bir kemik adasının radyolüsent çevreyle ayrıldığı bulgunun patofizyolojik karşılığı hangisidir?
- A) Mental foramenin açılanması
- B) TME diskinin dislokasyonu
- C) Normal diş folikülünün genişlemesi
- D) Mine mineralizasyonunun artması
- E) Nekrotik kemiğin canlı kemikten ayrılması
Doğru cevap: E
Çözüm: Sekestr ayrılmış nekrotik kemiktir; osteomiyelitin ilerlemiş formlarında izlenebilir.
Panoramik görüntüde TME kondil yüzeyinde skleroz ve osteofit izlenirken disk yer değiştirmesi soruluyor. Ek görüntüleme için hangi modalite daha uygun olur?
- A) MRG
- B) Oklüzal radyografi
- C) İntraoral fotoğraf
- D) Bitewing
- E) Periapikal radyografi
Doğru cevap: A
Çözüm: MRG TME diskini ve yumuşak dokuları gösterir; radyografideki kemik bulguları diskin konumunu kesin belirlemez.
Maksiller sinüste kubbe biçimli, düzgün sınırlı opasite görüldüğünde hangi olasılık ayırıcı tanıda yer alır?
- A) Mukozal retansiyon psödokisti
- B) Mandibular kanalın çift görünümü
- C) Her durumda kök kırığı
- D) Mutlaka invaziv maksiller malignite
- E) Sementoblastom
Doğru cevap: A
Çözüm: Sinüs duvarından kubbe biçimli yükselen opasite retansiyon psödokistiyle uyumlu olabilir; klinik değerlendirme gerekir.
Panoramikte submandibular bez düzeyinde kalsifikasyon saptanan hastada hangi kısıt doğru kabul edilir?
- A) Kalsifiye olmayan taşlar düz radyografide gözden kaçabilir
- B) Bütün tükürük taşları daima radyopaktır
- C) Her opasite kesin tonsillolittir
- D) Ultrasonun tükürük bezlerinde rolü yoktur
- E) Sialolit yalnız diş minesi içinde görülür
Doğru cevap: A
Çözüm: Sialolitlerin radyopasitesi değişkendir; seçilmiş olgularda ultrason gibi yöntemler tanıyı destekleyebilir.
Panoramikte servikal vertebra komşuluğunda karotis bölgesi opasitesi saptandığında hangi ifade en doğrudur?
- A) Her karotis kalsifikasyonu yüzde yüz kritik stenozdur
- B) Görüntü şüphe uyandırır; vasküler darlık derecesi tek başına bu filmle belirlenmez
- C) Bu opasite mutlaka odontomadır
- D) Tanı için yalnız kök kanal testi yeterlidir
- E) Tonsillolit ile damarsal kalsifikasyon hiçbir zaman karışmaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Panoramik kalsifikasyon şüphesi damar hastalığını kesinleştirmez; uygun klinik değerlendirme gerekir.